Bài giảng Luật kinh doanh: Chương 4 - ThS. Nguyễn Ngọc Thảo Phương

Trong bối cảnh nền kinh tế hội nhập và phát triển, các hoạt động kinh doanh và thương mại ngày càng trở nên phức tạp, dẫn đến khả năng phát sinh mâu thuẫn, bất đồng giữa các bên là điều khó tránh khỏi. Việc giải quyết tranh chấp một cách hiệu quả không chỉ đóng vai trò then chốt trong việc duy trì sự ổn định của các mối quan hệ đối tác mà còn góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia vào lĩnh vực kinh doanh và thương mại. Chương này được biên soạn nhằm cung cấp cái nhìn tổng quan về khái niệm, đặc điểm của tranh chấp kinh doanh thương mại và trình bày các phương thức giải quyết tranh chấp phổ biến, từ đó giúp người đọc hiểu rõ hơn về quy trình và cơ chế áp dụng để xử lý các vấn đề này một cách hiệu quả và công bằng.

Sinh viên ngành Luật, Kinh tế, Quản trị kinh doanh, các chuyên gia pháp lý, doanh nhân và nhà quản lý cần hiểu biết về giải quyết tranh chấp trong lĩnh vực kinh doanh, thương mại.

Chương này tập trung đi sâu vào vấn đề giải quyết tranh chấp trong kinh doanh, thương mại, một khía cạnh thiết yếu để đảm bảo sự vận hành thông suốt của thị trường. Nội dung bắt đầu bằng việc định nghĩa rõ ràng tranh chấp kinh doanh thương mại là những mâu thuẫn, bất đồng về quyền và nghĩa vụ giữa các thương nhân trong quá trình hoạt động. Các đặc điểm nổi bật của loại tranh chấp này được phân tích, bao gồm chủ thể chính là các thương nhân, nội dung xoay quanh quyền và nghĩa vụ phát sinh từ hoạt động kinh doanh và thương mại, cùng với đối tượng thường là lợi ích gắn liền với tài sản. Tiếp theo, tài liệu trình bày chi tiết ba phương thức giải quyết tranh chấp chính. Đầu tiên là thương lượng, một phương pháp tự giải quyết trực tiếp giữa các bên mà không cần sự can thiệp của bên thứ ba, nhấn mạnh tính tự nguyện và linh hoạt. Thứ hai là hòa giải thương mại, nơi một hòa giải viên thương mại đóng vai trò trung gian, hỗ trợ các bên đạt được thỏa thuận dựa trên sự đồng thuận. Cuối cùng, phương thức giải quyết tranh chấp tại Tòa án được giới thiệu như một con đường tài phán nhà nước, tuân thủ trình tự thủ tục pháp luật chặt chẽ và có tính chất cưỡng chế thi hành đối với bản án, quyết định. Hệ thống Tòa án nhân dân, từ cấp huyện đến Tòa án nhân dân Tối cao, được nêu bật với thẩm quyền giải quyết các tranh chấp này. Việc nắm vững các phương thức này có ý nghĩa quan trọng, giúp các doanh nghiệp và cá nhân lựa chọn giải pháp tối ưu nhất để bảo vệ lợi ích hợp pháp và duy trì mối quan hệ kinh doanh bền vững.