Ắ Ơ Ả
CÁC NGUYÊN T C C B N C AỦ LU TẬ QU C TỐ Ế
ễ
ề
ị Nguy n Th Vân Huy n
ệ
ủ
ố
ả
ắ Ơ I. KHÁI NI M CÁC NGUYÊN T C C ế ậ B N C A LU T QU C T
ị 1. Đ nh nghĩa
3.Vai trò
ể ặ 2. Đ c đi m
ị
1. Đ NH NGHĨA
Nguyên t c c b n c a lu t qu c t
ắ ủ ố ế ậ
ể ị
ơ ả ư ưở t ỉ ạ ấ
ố ế ự ữ là nh ng ơ ả ng chính tr pháp lý c b n, quan đi m, t ơ ở ể có tính ch t ch đ o, bao trùm và là c s đ ậ xây d ng và thi hành lu t qu c t
ể
ặ
2. Đ C ĐI M
ữ
ắ
ấ
ị
Là nh ng nguyên t c có giá tr pháp lý cao nh t, mang
ắ
ộ
tính b t bu c chung
ổ ế
ữ
ạ
ấ
ượ
Là nh ng quy ph m mang tính ch t ph bi n (đ
c
ậ ộ
ừ
ấ
th a nh n r ng rãi nh t)
ố ế
ủ
ắ
ậ
ấ
ơ ả Các nguyên t c c b n c a lu t qu c t
không xu t
ệ
ề
ộ
ớ
ượ
ầ
ầ
hi n li n m t lúc v i nhau mà đ
c hình thành d n d n
ừ
ủ
ể
ạ
ậ
trong t ng giai đo n phát tri n c a lu t qu c t
ố ế .
ệ ươ
ố
ỗ ẫ
ộ
ỉ
Có m i quan h t
ể ng h l n nhau trong m t ch nh th
ố
ấ th ng nh t
3. VAI TRÒ
– Là c s đ xây d ng và duy trì tr t t
ơ ở ể ậ ự ự pháp
lý qu c t
ề ạ ự – Là c s đ xây d ng các quy ph m đi u
ướ
ệ ề ợ ủ ậ – Là c s pháp lý đ b o v quy n l
ố ế ơ ở ể ạ c và quy ph m t p quán ể ả ế ố i c a ệ tham gia quan h
ể ả ế i quy t các tranh
ấ
ố ạ ố ủ ể ậ ể – Là căn c pháp lý đ các ch th lu t qu c ạ i các hành vi vi ph m
ơ ở ậ ể ủ các ch th lu t qu c t ố ế pháp lý qu c t ứ – Là căn c pháp lý đ gi ố ế ch p qu c t ứ ế ấ t đ u tranh ch ng l ố ế ậ lu t qu c t
ố
ệ II. H TH NG CÁC NGUYÊN T Cắ 1.
ữ
ủ
ề
ề
ắ
ẳ
ố
Nguyên t c bình đ ng v ch quy n gi a các qu c gia
2.
ố ế
ự
ự
ệ
ắ
ấ
ọ Nguyên t c c m dùng vũ l c và đe d a dùng vũ l c trong quan h qu c t
3.
ắ
ả
ế
ấ
Nguyên t c hòa bình gi
i quy t các tranh ch p qu c t
ố ế
4.
ộ ộ ủ
ệ
ệ
ố
Nguyên t c không can thi p vào công vi c n i b c a qu c gia khác
ụ ợ
ố
ớ
ề
ắ ắ ắ
5.Nguyên t c các qu c gia có nghĩa v h p tác v i nhau ộ ự 6. Nguyên t c quy n dân t c t
ế quy t
7.
ắ ậ
ố ế
ự
ế
ệ
Nguyên t c t n tâm th c hi n các cam k t qu c t
( Pacta sunt servanda)
ề
ẳ
ắ
ủ 1. NGUYÊN T C BÌNH Đ NG V CH QUY Nề
ệ ề ủ
ủ ố ộ
ủ
ủ
ố ộ ậ ề ệ a. Khái ni m ch quy n ị ề Ch quy n qu c gia là thu c tính chính tr ề ố ố ố i pháp lý v n có c a qu c gia, th hi n quy n t cao c a qu c gia trong lãnh th c a mình và quy n đ c l p trong quan h qu c t ể ệ ổ ủ ố ế .
ắ
ộ
ủ B. N I DUNG C A NGUYÊN T C
Bình đ ng v đ a v pháp lý
ề ị ẳ ị
Bình đ ng tham gia các quan h pháp lý
ệ ẳ
qu c t ố ế
Bình đ ng trong vi c th c hi n nghĩa v và
ụ ự ệ ệ ẳ
ệ trách nhi m pháp lý qu c t ố ế
ắ
ự
ệ
ế
ứ
ượ
ấ 2. NGUYÊN T C C M DÙNG VŨ L C VÀ ự ọ ĐE D A DÙNG VŨ L C TRONG QUAN ế ố H QU C T ự ệ a. Khái ni m vũ l c ữ Thu t ng vũ l c đ
ự ử ụ
ể c hi u tr ự
ể
ử ụ ố ng vũ trang (use of armed force) đ ch ng l
ộ ậ
ủ
ề
ậ ạ ướ c h t là s c m nh vũ trang. Do đó, s d ng vũ l c (use of force) chính là s d ng ạ ự ượ l c l i ố qu c gia đ c l p có ch quy n ử ụ
ệ
ế
Vi c s d ng các bi n pháp khác nh kinh t
ỉ ượ
ư ự
ế
ị ệ , chính tr (phi ả ủ ế c coi là dùng vũ l c n u k t qu c a nó ự ử ụ
ử ụ
ế
ẫ
ư
ọ
ộ
ớ
ươ ư
vũ trang) ch đ ệ ự ế d n đ n vi c s d ng vũ l c(gián ti p s d ng vũ l c). ằ ấ ự ượ ộ ữ Nh ng hành đ ng dùng l c l ng vũ trang không nh m t n ố ể ượ ứ công xâm l c nh ng đ gây s c ép, đe d a qu c gia ư ậ v i ớ ả ụ khác nh t p trung quân đ i (h i, l c, không quân) ậ ớ ố ượ ớ ở ố ng l n s l biên gi i giáp v i các qu c gia khác; t p ố ọ ự ượ ể ằ ớ ậ ở ng đe d a qu c ng l c l biên gi tr n i nh m bi u d ố ọ ử ố ậ ề gia láng gi ng; g i t i h u th đe d a qu c gia khác
ị
Ượ
Đ NH NGHĨA XÂM L
C
ủ
ị
ạ Theo Ngh quy t s 3314 ngày 12/4/1974 c a Đ i
ế ố ợ
H i đ ng Liên h p qu c:
ượ
c dùng l c l
ố ộ ướ ệ c là vi c m t n ạ
ộ ồ Xâm l ướ ổ
ể ộ ậ ệ
ộ
ớ
ặ ế ị
ươ
ế
ợ ể ạ ượ
ụ
ự ượ ng vũ trang ề ẹ ủ tr c tiên đ xâm ph m ch quy n, toàn v n lãnh ộ ướ ị ủ c khác; ho c th hay đ c l p chính tr c a m t n ợ dùng m t bi n pháp không phù h p v i Hi n ư ng Liên h p qu c, nh đã n u trong đ nh ch nghĩa này đ đ t đ
ố c m c đích nói trên
ủ
ắ
ộ
N I DUNG C A NGUYÊN T C
ế ặ ố
ớ ế ượ ổ C m xâm chi m lãnh th qu c gia ho c dùng l c t qua biên gi ự i ti n vào lãnh
ấ ượ l ng vũ trang v ổ th qu c gia khác ấ ượ ế ớ ố C m cho quân v , trong
ế ặ ớ ớ t qua gi ắ ừ i tuy n ng ng b n ho c gi ố ế i tuy n qu c t ế i tuy n hòa
ằ ấ đó có gi i.ả gi ấ
ướ ượ ự ọ C m các hành vi đe d a, tr n áp b ng vũ l c ổ ố Không cho phép các qu c gia khác dùng lãnh th ứ c th ố c ch ng n
ể ế ủ c a mình đ ti n hành xâm l ba.
ủ
ắ
ộ
N I DUNG C A NGUYÊN T C
ổ ế ứ ụ ấ C m t
ố ỡ ch c, khuy n khích, xúi gi c, giúp đ ế hay tham gia vào n i chi n hay các hành vi kh ng b t
ộ i các qu c gia khác. ứ ặ ỡ ủ Không t
ậ ạ
ố ổ ố ạ ổ ch c ho c giúp đ các nhóm vũ trang, ộ lính đánh thuê đ t nh p vào phá ho i trong lãnh th qu c gia khác.
Ườ
ệ ủ
ạ
ợ
TR NG H P NGO I L C A NGUYÊN T Cắ
ị
ọ ợ ự ượ ườ
ặ ượ ng liên quân theo quy đ nh ự ng h p có s đe d a hòa c
ế
ể ặ
ươ ự Khi qu c gia th c hi n quy n t ườ ề ự ệ ị ấ ợ v cá th ho c ng h p b t n công vũ trang (Đ.
ượ ụ ề ộ
ự c quy n i phóng mình (nguyên
Tham gia vào l c l ủ c a HĐBA trong tr ạ bình, phá ho i hòa bình ho c hành vi xâm l ng LHQ) (Đ. 39 Hi n ch ệ ố ể ậ t p th trong tr ươ ế ng LHQ) 51 Hi n ch ị ộ ộ Các dân t c thu c đ a và ph thu c đ ử ụ s d ng vũ l c đ t ộ ự ắ t c quy n dân t c t
ể ự ả ế ề gi quy t)
ắ
ế
ấ
ả ố
3. NGUYÊN T C HÒA BÌNH GI I QUY T CÁC TRANH CH P QU C Tế
ấ
ề
ủ ể ậ ấ
ộ ề
ấ ữ ệ
ư
ế
ệ
ậ
ố ế Khái ni m “Tranh ch p qu c t ” ữ Là nh ng v n đ phát sinh gi a các ch th lu t qu c t ề ơ ả ể ố ế .
ệ ữ ố ế ấ ồ ể ệ th hi n nh ng b t đ ng, xung đ t v các v n đ c b n ế ố ủ cũng nh các ý ki n, quan đi m c a quan h qu c t ả khác nhau trong vi c gi
ụ i thích và áp d ng lu t qu c t
ả
ệ
ế i quy t các
Khái ni m v “Các bi n pháp hòa bình gi
tranh ch p qu c t ”:
ề ố ế ệ
ậ
ụ
ủ ể ủ ể ả ắ
ươ ố ế ấ
ấ ồ
ấ
ữ
ể
ợ
ố
ệ ấ ứ Là các ph ng ti n, cách th c mà các ch th c a pháp ế ả ử ụ i quy t các có nghĩa v ph i s d ng đ gi lu t qu c t ả ơ ở i tranh ch p, b t đ ng trên c s nguyên t c hòa bình gi ố ế ể ế quy t các tranh ch p qu c t đ duy trì hòa bình, an ninh ệ ố ế , phát tri n m i quan h hòa bình, h p tác gi a qu c t các n
c.ướ
ủ
ắ
ộ
N I DUNG C A NGUYÊN T C
T t c các qu c gia s gi
ế
ố ữ ố ế ớ ẽ ả ố
ấ ệ ế i quy t các tranh ch p v i nh ng qu c gia khác b ng các bi n ạ ng h i đ n
ấ ả qu c t pháp hòa bình mà không làm ph hòa bình, an ninh và công lý qu c t
ợ ườ
ấ ng h p không đ t đ ế
ằ ươ ố ế . ả ộ c m t gi ấ ỳ ệ ấ
ể ả ấ ỏ
ạ ượ Trong tr i pháp ằ ể ả i quy t tranh ch p b ng b t k bi n pháp đ gi ở trên, các đã nêu bên trong tranh ch p có nghĩa ệ ữ ế ụ ế ụ v ti p t c tìm ki m nh ng bi n pháp hòa bình ế i quy t tranh ch p mà các bên th a khác đ gi thu nậ
ấ ư
ạ ệ
ữ
ể ớ ữ ụ
ắ ố ẽ ừ ỏ ấ ỳ gia khác s t ọ ầ làm tr m tr ng thêm tình hình hi n t ệ hi m cho vi c gìn gi ộ ẽ gi ủ đích và nguyên t c c a Liên h p qu c.
Các tranh ch p qu c t ẳ
ế ấ ợ ợ c gi
ố
ủ ự ớ ọ
ứ ế ố Các qu c gia trong tranh ch p cũng nh các qu c ể ẽ b b t k hành vi nào có th s i gây nguy ế hòa bình và an ninh th ớ i, và s hành đ ng phù h p v i nh ng m c ố ố ế ượ ơ ả i quy t trên c đ ắ ề ủ ở s nguyên t c bình đ ng ch quy n c a các qu c ắ ự ợ do l a ch n các gia và phù h p v i nguyên t c t ấ ả i quy t tranh ch p. cách th c gi
ệ
ắ
ộ ủ
ệ
4. NGUYÊN T C KHÔNG CAN THI P ố ộ VÀO CÔNG VI C N I B C A CÁC QU C GIA KHÁC
ằ ẩ
ộ ậ ấ ỗ
ừ ệ ộ ộ là công vi c n m trong th m ố i quy t c a m i qu c gia đ c l p xu t ủ ủ
ố ả ồ
Công vi c n i b c a qu c gia bao g m c công ệ
Các khái ni m:ệ ệ Công vi c n i b : ế ủ ả ề quy n gi ề ch quy n c a mình phát t ộ ộ ủ ệ ố ộ ệ ố ạ vi c đ i n i và công vi c đ i ngo i
CÁC KHÁI NI Mệ
ệ ự ự
ị
ố ự
ề ể ề ệ ộ
ố ố ộ ả ệ ế : là vi c dùng áp l c quân Can thi p tr c ti p ệ ế ự ,… và các bi n pháp khác s , chính tr , kinh t ệ ế kh ng ch qu c gia khác trong vi c th c hi n ằ các quy n thu c ch quy n đ nh m ép bu c ộ qu c gia đó ph i ph thu c vào mình
ự ệ
ố ổ
ợ
ề ị ố
ấ ổ ộ ướ ị ủ ụ ế : là các bi n pháp quân s , ệ Can thi p gián ti p ứ ế ch c, tài chính,… do qu c gia khác t kinh t ủ ặ ạ ầ ử ế phá ho i ho c kh ng khuy n khích các ph n t ậ ổ ụ ằ ố t đ chính quy n h p pháp b nh m m c đích l ặ ủ c a qu c gia đó ho c gây m t n đ nh cho tình ế , xã h i n hình chính tr , kinh t c này.
ủ
ắ
ộ
N I DUNG C A NGUYÊN T C
ự ề ọ
Các qu c gia đ u có quy n t mình ch đ chính tr , kinh t ệ ừ ự mà không có s can thi p t
ố ế ộ ị do l a ch n cho ộ , văn hóa, xã h i
ề ự ế bên ngoài
ấ
ệ
Nghiêm c m các hành vi: Can thi p vũ trang và các hình th c can thi p i các qu c
ệ ố ệ ạ ố ọ
ứ ặ ho c đe d a can thi p khác ch ng l gia
S d ng các bi n pháp kinh t
ệ
ử ụ ệ ể
ộ ị ế , chính tr và các ụ ố ộ bi n pháp khác đ bu c qu c gia khác ph thu c vào mình
ỡ ế ứ
ạ ộ
ổ ướ ằ ạ ậ c khác nh m l
ổ ả ủ ổ
T ch c, khuy n khích, giúp đ các băng đ ng, nhóm vũ trang ho t đ ng phá ho i, ổ kh ng b trên lãnh th n t ề c đó đ chính quy n n ấ ệ Can thi p vào cu c đ u tranh n i b c a ố các qu c gia khác
ướ ộ ộ ủ ộ
ệ ủ
Ườ
ạ
ợ CÁC TR NG H P NGO I L C A NGUYÊN T Cắ
ộ ộ ở ộ Khi có xung đ t vũ trang n i b
ộ ộ ế ứ ố ạ ế
ế ẽ
ọ ị ấ ổ
ọ ượ
ự ệ ế ặ
ề ọ
qu c gia nào ộ đó, n u cu c xung đ t này đã đ t đ n m c đ ế ụ nghiêm tr ng mà n u ti p t c kéo dài s gây ra ự m t n đ nh trong khu v c, đe d a hòa bình và ề ế ớ an ninh th gi c quy n “can i thì HĐBA LHQ đ ế thi p” tr c ti p ho c gián ti p. ạ ườ ề
ự ệ ề ơ ả Khi có vi ph m nghiêm tr ng các quy n c b n ệ i, HĐBA LHQ có quy n “can thi p” ố qu c ườ ở i
ủ c a con ng ả ể ả đ đ m b o th c hi n quy n con ng gia vi ph mạ
ắ ụ ợ
ố ớ
5. NGUYÊN T C CÁC QU C GIA CÓ NGHĨA V H P TÁC V I NHAU
ộ
ắ
ủ
ố
ọ
ẽ ợ
ể
ố
ọ
ọ
ế ự i và t ạ ừ ấ ả
ứ
ự ơ ả do c b n trên toàn t c các hình th c phân
N i dung c a nguyên t c: ớ M i qu c gia s h p tác v i các qu c gia khác đ duy trì hòa bình va an ninh qu c tố ế ố ẽ ợ ể M i qu c gia s h p tác đ khuy n khích s tôn tr ng và ườ ề ủ tuân th các quy n con ng ệ i và trong vi c lo i tr t th gi bi
t v s c t c và tôn giáo
ế ớ ệ ề ắ ộ ố ọ
M i qu c gia s th c hi n các quan h qu c t
ố ế ủ ậ
ệ ế
c a mình ng
ệ ỹ , văn hóa, k thu t và th ắ
ươ ề
ủ
ề
ạ
ợ
ẽ ự ự ớ ệ
trong các lĩnh v c kinh t ẳ m i phù h p v i nguyên t c bình đ ng v ch quy n và ộ ộ ệ không can thi p vào công vi c n i b
ợ ố
ủ ể
ặ ợ
ế ươ ớ ươ ộ ợ ứ
ợ ề ợ
ợ
ư ế ộ
ự ọ ự ế ố ớ ệ
ộ ề ố ể
ố ớ ế ớ ợ ặ i, đ c bi t đ i v i các n
ố Các qu c gia là thành viên c a Liên h p qu c ẽ ể ậ ụ có nghĩa v hành đ ng t p th ho c riêng r đ ố ữ ớ h p tác v i Liên h p qu c phù h p v i nh ng ủ ả ng Liên ng ng c a Hi n ch đi u kho n t ố h p qu c ố Các qu c gia nên h p tác trong các lĩnh v c , văn hóa và xã h i cũng nh khoa h c kinh t ể ệ và công ngh và đ i v i vi c phát tri n s ti n ế ớ ụ b v văn hóa và giáo d c trên th g i. Các ế ể qu c gia nên h p tác đ phát tri n kinh t trên ướ ệ c đang toàn th gi phát tri n.ể
ề
ắ
ộ
ự 6. NGUYÊN T C QUY N DÂN T C T QUY Tế
ộ
ụ
ế
ậ
ố
ế ủ
ự
ề
ề
ắ
N i dung ự ừ ọ M i qu c gia có nghĩa v khuy n khích s th a nh n ẳ quy t c a các dân
ộ
ọ
ị
ế ộ
ứ
ự Ch m d t ngay l p t c ch đ thu c đ a, tôn tr ng s
ậ ứ ủ
ệ
ộ
ộ
nguyên t c v quy n bình đ ng và t t cộ ấ ể ệ ọ
ườ
ế ề
ơ ả
ự
ợ
ả i và quy n t
ị th hi n ý nguy n c a các dân t c thu c đ a ủ ọ M i qu c gia ph i khuy n khích và tôn tr ng, tuân th ớ do c b n phù h p v i
ươ
ộ ậ
ủ
ố
ng LHQ ộ ặ
ố
ộ
ợ
ề ộ ậ ộ
ế
ị
ố ề quy n con ng ế Hi n ch ậ ự ệ Vi c thành l p m t qu c gia đ c l p có ch quy n, s ế ấ ớ ự do liên k t ho c h p nh t v i m t qu c gia đ c l p t ấ ỳ ộ ặ ho c b t k m t quy ch chính tr nào là do dân t c đó ế ị ự do quy t đ nh t
ậ
ắ
ố
ế
ệ
ự 7. NGUYÊN T C T N TÂM TH C ế HI N CÁC CAM K T QU C T
ộ
ụ ự ệ ả ộ
ủ ậ ầ
ụ ươ ế ế ợ ớ
N i dung: ố ỗ M i qu c gia ph i có nghĩa v th c hi n m t ệ các t n tâm, đ y đ , thi n chí các nghĩa v mà ng mình đã cam k t phù h p v i Hi n ch LHQ
Các qu c gia không đ
ố ẫ ệ ữ
ệ ố c vi n d n nh ng lý do ự ch i th c hi n các
ụ ế ượ ể ừ không chính đáng đ t nghĩa v đã cam k t.
ệ ủ
Ườ
ạ
ợ CÁC TR NG H P NGO I L C A NGUYÊN T Cắ
Đi u
ạ ế đ c qu c t
ề ữ ẩ ề ướ ị
ề
ộ ớ
ủ
ươ ơ ả ợ ậ ố ố ủ ắ ặ
ố ế ượ ế ơ ở c ký k t không trên c s đ
ố ế ượ c ký k t vi ph m nh ng ố ủ qui đ nh c a các qu c gia tham gia v th m ế ủ ụ quy n và th t c ký k t. ụ ề ướ ủ N i dung c a đi u c trái v i m c đích và ắ ế nguyên t c c a Hi n ch ng Liên h p qu c ữ ho c nh ng nguyên t c c b n c a Lu t qu c tế Đi u ự ẳ ề ướ c qu c t ệ nguy n và bình đ ng t
ệ ữ ố ế
ổ ề ộ ể Khi nh ng đi u ki n đ thi hành cam k t qu c t ơ ả
ự
ậ
ể ủ ộ ụ ề ướ ệ ế đã thay đ i m t cách c b n (resbus sic stantibus) ch đ t ra khi có s thay đ i ch ủ ổ ỉ ặ ố ế . th c a Lu t qu c t ự Khi m t bên không th c hi n nghĩa v đi u c
Khi x y ra chi n tranh (tr các cam k t v lãnh
ủ c a mình ả ế ề ế
ổ ố ớ ừ ố th qu c gia, biên gi i qu c gia,…)
