
BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP & XÂY DỰNG
BÀI GIẢNG MÔN HỌC
KINH TẾ VI MÔ
Dùng cho hệ: Cao đẳng chuyên nghiệp
Chuyên ngành:
(Lưu hành nội bộ)
Người biên soạn: Bùi Thị Nhiễu
Người phản biện: Hoàng Thị Nguyên
Uông Bí, năm 2010

1
Môc lôc
Trang
Lêi nãi ®Çu
4
Ch¬ng I: kinh tÕ häc vi m« vµ nh÷ng vÊn ®Ò kinh tÕ c¬
b¶n cña doanh nghiÖp..................................................................................
5
1.1
§èi tîng, néi dung vµ ph¬ng ph¸p nghiªn cøu kinh tÕ häc vi m«........
5
1.1.1
Kinh tÕ häc vi m« vµ mèi quan hÖ víi kinh tÕ häc vÜ m«................................
5
1.1.2
§èi tîng vµ néi dung c¬ b¶n cña kinh tÕ häc vi m«......................................
6
1.1.3
Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu kinh tÕ vi m«...........................................................
6
1.2
Doanh nghiÖp vµ nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n cña doanh nghiÖp........................
6
1.2.1
Doanh nghiÖp vµ chu kú kinh doanh cña doanh nghiÖp..................................
6
1.2.2
Nh÷ng vÊn ®Ò kinh tÕ c¬ b¶n cña doanh nghiÖp..............................................
6
1.3
Sù lùa chän kinh tÕ tèi u cña doanh nghiÖp..............................................
7
1.3.1
Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n cña lý thuyÕt lùa chän..................................................
7
1.3.2
B¶n chÊt vµ ph¬ng ph¸p lùa chän kinh tÕ tèi u............................................
7
1.4
¶nh hëng cña quy luËt khan hiÕm, lîi suÊt gi¶m dÇn, chi phÝ c¬ héi
ngµy cµng t¨ng vµ hiÖu qu¶ ®Õn viÖc lùa chän kinh tÕ tèi u....................
8
1.4.1
T¸c ®éng cña quy luËt khan hiÕm...................................................................
8
1.4.2
T¸c ®éng cña quy luËt lîi suÊt gi¶m dÇn.........................................................
9
1.4.3
T¸c ®éng cña quy luËt chi phÝ c¬ héi ngµy cµng t¨ng.....................................
9
1.4.4
HiÖu qu¶ kinh tÕ..............................................................................................
9
Ch¬ng II: Cung – cÇu....................................................................................
10
2.1
CÇu..................................................................................................................
10
2.1.1
Kh¸i niÖm........................................................................................................
10
2.1.2
CÇu c¸ nh©n.....................................................................................................
10
2.1.3
LuËt cÇu...........................................................................................................
11
2.1.4
C¸c yÕu tè x¸c ®Þnh cÇu vµ hµm sè cÇu...........................................................
11
2.1.5
Sù vËn ®éng däc theo ®êng cÇu vµ sù dÞch chuyÓn däc theo ®êng cÇu.......
13
2.2
Cung................................................................................................................
13
2.2.1
Kh¸i niÖm........................................................................................................
13
2.2.2
BiÓu cung vµ ®êng cung................................................................................
13
2.2.3
LuËt cung.........................................................................................................
14
2.2.4
C¸c yÕu tè x¸c ®Þnh cung vµ hµm sè cung......................................................
14
2.2.5
Sù vËn ®éng däc theo ®êng cung vµ sù dÞch chuyÓn ®êng cung.................
15
2.3
C©n b»ng cung cÇu........................................................................................
16
2.3.1
Tr¹ng th¸i c©n b»ng cung cÇu..........................................................................
16
2.3.2
Tr¹ng th¸i dù thõa vµ thiÕu hôt trªn thÞ trêng................................................
16
2.3.3
Sù thay ®æi cña tr¹ng th¸i c©n b»ng.................................................................
17
2.3.4
KiÓm so¸t gi¸...................................................................................................
17
Ch¬ng III: Lý thuyÕt ngêi tiªu dïng.............................................
19
3.1
Lý thuyÕt vÒ lîi Ých........................................................................................
19
3.1.1
Kh¸i niÖm vÒ lîi Ých vµ lîi Ých cËn biªn..........................................................
19
3.1.2
Quy luËt lîi Ých cËn biªn gi¶m dÇn..................................................................
19

2
3.1.3
Lîi Ých cËn biªn vµ ®êng cÇu.........................................................................
19
3.1.4
ThÆng d tiªu dïng..........................................................................................
20
3.2
Sù co d·n cña cÇu..........................................................................................
20
3.2.1
Kh¸i niÖm vÒ co d·n cña cÇu...........................................................................
20
3.2.2
C¸ch tÝnh hÖ sè co d·n.....................................................................................
20
3.2.3
Ph©n lo¹i co d·n..............................................................................................
21
3.3
Lùa chän s¶n phÈm vµ tiªu dïng tèi u......................................................
22
3.3.1
Tèi ®a ho¸ lîi Ých cña ngêi tiªu dïng............................................................
22
3.3.2
Gi¶i thÝch b»ng ®êng ng©n s¸ch vµ ®êng bµng quan...................................
23
Ch¬ng IV. Lý thuyÕt vÒ hµng vi cña doanh nghiÖp................
25
4.1
Lý thuyÕt vÒ s¶n xuÊt....................................................................................
25
4.1.1
C«ng nghÖ vµ hµm s¶n xuÊt.............................................................................
25
4.1.2
S¶n xuÊt víi mét ®Çu vµo biÕn ®æi...................................................................
25
4.1.3
S¶n xuÊt víi hai ®Çu vµo biÕn ®æi....................................................................
26
4.2
Lý thuyÕt vÒ chi phÝ s¶n xuÊt.......................................................................
27
4.2.1
ý nghÜa vµ kh¸i niÖm.......................................................................................
27
4.2.2
Chi phÝ ng¾n h¹n..............................................................................................
27
4.2.3
Chi phÝ dµi h¹n................................................................................................
28
4.3
Lý thuyÕt vÒ lîi nhuËn vµ quyÕt ®Þnh cung cÊp..........................................
28
4.3.1
Doanh thu vµ tèi ®a ho¸ doanh thu..................................................................
28
4.3.2
Lîi nhuËn vµ tèi ®a ho¸ lîi nhuËn...................................................................
29
Ch¬ng V: c¹nh tranh vµ ®éc quyÒn..................................................
31
5.1
C¸c lo¹i thÞ trêng.........................................................................................
31
5.1.1
Kh¸i niÖm........................................................................................................
31
5.1.2
Ph©n lo¹i thÞ trêng.........................................................................................
31
5.2
C¹nh tranh hoµn h¶o....................................................................................
31
5.2.1
§Æc ®iÓm.........................................................................................................
31
5.2.2
Doanh nghiÖp c¹nh tranh hoµn h¶o.................................................................
31
5.2.3
S¶n lîng cña doanh nghiÖp c¹nh tranh hoµn h¶o...........................................
32
5.2.4
§êng cung ng¾n h¹n cña doanh nghiÖp c¹nh tranh hoµn h¶o.......................
32
5.2.5
§êng cung ng¾n h¹n cña thÞ trêng..............................................................
32
5.2.6
Lùa chän s¶n lîng trong dµi h¹n...................................................................
32
5.2.7
C©n b»ng c¹nh tranh dµi h¹n...........................................................................
32
5.3
§éc quyÒn.......................................................................................................
33
5.3.1
§éc quyÒn b¸n.................................................................................................
33
5.3.2
§éc quyÒn mua................................................................................................
33
5.4
C¹nh tranh kh«ng hoµn h¶o.........................................................................
34
5.4.1
C¹nh tranh ®éc quyÒn......................................................................................
34
5.4.2
§éc quyÒn tËp ®oµn.........................................................................................
35
Ch¬ng VI: ThÞ trêng yÕu tè s¶n xuÊt............................................
36
6.1
Nh÷ng vÊn ®Ò chung......................................................................................
36
6.1.1
Gi¸ vµ thu nhËp c¸c yÕu tè s¶n xuÊt................................................................
36
6.2.2
CÇu ®èi víi c¸c yÕu tè s¶n xuÊt.......................................................................
36

3
6.2
ThÞ trêng lao ®éng.......................................................................................
37
6.2.1
CÇu vÒ lao ®éng...............................................................................................
37
6.2.2
Cung øng víi lao ®éng....................................................................................
37
6.2.3
C©n b»ng thÞ trêng lao ®éng..........................................................................
39
6.2.4
TiÒn c«ng tèi thiÓu vµ nh÷ng quy ®Þnh vÒ tiÒn c«ng tèi thiÓu.........................
39
6.3
Cung vµ cÇu vÒ vèn........................................................................................
39
6.3.1
TiÒn thuª, l·i suÊt vµ gi¸ c¶ cña tµi s¶n...........................................................
39
6.3.2
CÇu vÒ vèn.......................................................................................................
39
6.3.3
Cung vÒ vèn.....................................................................................................
39
6.3.4
C©n b»ng vµ sù ®iÒu chØnh trªn thÞ trêng vèn................................................
39
Ch¬ng Vii: Vai trß cña chÝnh phñ trong nÒn kinh tÕ thÞ
trêng theo ®Þnh híng x· héi chñ nghØa...................................
40
7.1
Nh÷ng trôc trÆc cña thÞ trêng vµ nÒn kinh tÕ thÞ trêng.........................
40
7.1.1
T×nh tr¹ng c¹nh tranh kh«ng hoµn h¶o, ®éc quyÒn vµ søc m¹nh thÞ trêng....
40
7.1.2
¶nh hëng cña c¸c ngo¹i øng.........................................................................
40
7.1.3
ViÖc cung cÊp c¸c s¶n phÈm c«ng céng..........................................................
41
7.1.4
ViÖc ®¶m b¶o c«ng b»ng x· héi......................................................................
41
7.2
Vai trß cña chÝnh phñ trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng...................................
41
7.2.1
C¸c chøc n¨ng kinh tÕ chñ yÕu cña chÝnh phñ................................................
41
7.2.2
C¸c c«ng cô chñ yÕu cña chÝnh phñ t¸c ®éng vµo kinh tÕ...............................
42
7.2.3
C¸c ph¬ng ph¸p ®iÒu tiÕt cña chÝnh phñ........................................................
42
7.3
Nhµ níc sö dông hÖ thèng kinh tÕ nhµ níc vµ doanh nghiÖp nhµ níc
®Ó qu¶n lý nÒn kinh tÕ thÞ trêng theo ®Þnh híng XHCN ë ViÖt
Nam..................................................................................................................
42
7.3.1
Vai trß cña kinh tÕ nhµ níc vµ hÖ thèng doanh nghiÖp nhµ níc ë ViÖt
Nam...................................................................................................................
42
7.3.2
HÖ thèng doanh nghiÖp nhµ níc ë ViÖt Nam..................................................
42
7.3.3
Ph¬ng thøc ®æi míi doanh nghiÖp nhµ níc ë ViÖt Nam trong thêi gian
tíi.......................................................................................................................
43
Tµi liÖu tham kh¶o..........................................................................................
44

4
lêi nãi ®Çu
§Ó ®¸p øng kÞp thêi cho nhu cÇu vÒ tµi liÖu gi¶ng d¹y còng nh häc tËp
cña trêng Bé m«n kÕ to¸n ®· tæ chøc biªn so¹n bµi gi¶ng "Kinh tÕ vi m«”.
Trong khi biªn so¹n, c¸c gi¸o viªn ®· tiÕp thu nghiªm tóc nh÷ng ®ãng gãp
cña ngêi ®äc vÒ nh÷ng ®iÓm cÇn chØnh lý vµ bæ sung ®¶m b¶o tÝnh c¬ b¶n, hiÖn
®¹i, chÝnh x¸c, khoa häc vµ cËp nhËt ®îc nhiÒu th«ng tin, nh÷ng thay ®æi cña
m«n kinh tÕ vi m«.
Bµi gi¶ng "Kinh tÕ vi m«" lµ tµi liÖu gi¶ng d¹y chÝnh thèng cho chuyªn
ngµnh h¹ch to¸n kÕ to¸n cña Trêng Cao ®¼ng C«ng nghiÖp vµ X©y dùng ®ång
thêi bµi gi¶ng lµ tµi liÖu tèt cho c¸c b¹n ®äc quan t©m kh¸c. Bµi gi¶ng "Kinh tÕ
vi m«" lµ phÇn kiÕn thøc c¬ b¶n nh»m trang bÞ cho ngêi ®äc, ngêi häc nh÷ng
kh¸i niÖm c¬ b¶n, ®èi tîng nghiªn cøu, chøc n¨ng vµ t×nh h×nh cung cÇu cña
s¶n phÈm trªn thÞ trêng, vµ thùc hiÖn c¸c bµi to¸n tèi ®a ho¸ lîi nhuËn, lùa
chän, sö dông c¸c bµi to¸n tèi u ®Ó ph©n tÝch kinh tÕ. Bµi gi¶ng lµ nÒn t¶ng cÇn
cã tríc ®Ó tiÕp tôc häc c¸c chuyªn ngµnh nh, thèng kª doanh nghiÖp, tµi chÝnh
doanh nghiÖp vµ kÕ to¸n doanh nghiÖp, c¸c m«n kinh tÕ c¬ së kh¸c.
Mong r»ng bµi gi¶ng sÏ lµ tµi liÖu h÷u Ých trong c«ng t¸c gi¶ng d¹y vµ
nghiªn cøu cña häc sinh trong vµ ngoµi trêng. Tuy nhiªn trong qu¸ tr×nh biªn
so¹n vµ xuÊt b¶n kh«ng tr¸nh khái nh÷ng sai sãt, rÊt mong ngêi ®äc ®ãng gãp ý
kiÕn ®Ó hoµn thiÖn h¬n cho lÇn xuÊt b¶n sau.
Ngêi biªn so¹n
Bïi ThÞ NhiÔu

