Bài giảng Ngân hàng thương mại: Chương 2 - Nguyễn Ngọc Chánh

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, ngân hàng thương mại đóng vai trò thiết yếu trong việc luân chuyển nguồn vốn và thúc đẩy tăng trưởng nền kinh tế. Một trong những nghiệp vụ ngân hàng cốt lõi và quan trọng nhất là huy động vốn. Nghiệp vụ này không chỉ cung cấp thanh khoản cho các hoạt động kinh doanh của ngân hàng mà còn là nền tảng để triển khai các sản phẩm tài chính khác. Tài liệu này sẽ đi sâu phân tích tầm quan trọng chiến lược, các nguyên tắc cơ bản và các hình thức huy động vốn chủ yếu, đặc biệt là huy động tiền gửi, nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện về lĩnh vực này.

Sinh viên ngành tài chính – ngân hàng, các nhà nghiên cứu, và chuyên gia hoạt động trong lĩnh vực ngân hàng thương mại và thị trường tài chính.

Tài liệu này cung cấp một cái nhìn tổng quan sâu rộng về nghiệp vụ huy động vốn trong ngành ngân hàng, khởi đầu bằng việc định nghĩa hoạt động này như là một trong những phương thức chính để ngân hàng thương mại (NHTM) hình thành nguồn vốn thông qua việc nhận và quản lý các khoản tiền tiền gửi từ khách hàng với cam kết hoàn trả gốc và lãi. Nó nhấn mạnh rằng vốn huy động vốn chiếm tỷ trọng lớn nhất, là nghĩa vụ nợ, nhưng đồng thời cũng là nguồn vốn không ổn định và tiềm ẩn rủi ro cho NHTM. Tiếp theo, tài liệu làm rõ vai trò đa chiều của huy động vốn đối với nền kinh tế (tạo kênh chu chuyển vốn, kiểm soát lạm phát, cung cấp hàng hóa cho thị trường tài chính), đối với NHTM (tạo vốn chủ lực, nguồn lợi nhuận, nâng cao uy tín), và đối với khách hàng (gia tăng tiết kiệm, kênh đầu tư an toàn, tiếp cận dịch vụ thanh toán). Các nguyên tắc huy động vốn cơ bản như hoàn trả, trả lãi, bảo mật, tuân thủ pháp luật, tối ưu hóa chi phí và đảm bảo ổn định nguồn vốn cũng được trình bày chi tiết. Đặc biệt, tài liệu đi sâu vào nghiệp vụ huy động tiền gửi, phân loại các hình thức huy động vốn dựa trên nhiều tiêu chí như đối tượng khách hàng (cá nhân, doanh nghiệp), mục đích (thanh toán, có kỳ hạn, tiết kiệm, ký quỹ, phát hành GTCG), thời hạn (ngắn hạn, dài hạn), loại tiền tệ (VND, ngoại tệ) và tính chất (thường xuyên, không thường xuyên). Phần cuối cùng tập trung vào các sản phẩm tiền gửi cụ thể như tiền gửi thanh toán, bao gồm cả các văn bản pháp luật liên quan, cung cấp một khuôn khổ thực tiễn cho hoạt động này.