NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1
Khoa: Tài chính – ngân hàng Ths. Nguyễn Văn Minh Mobie: 0973 990 362 Email: minhnv@thanhdong.edu.vn
NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
CHƯƠNG 2: NGHIỆP VỤ NGUỒN VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
CHƯƠNG 3: NGHIỆP VỤ CHO VAY VÀ CHO THUÊ TÀI CHÍNH
CHƯƠNG 4: CÁC NGHIỆP VỤ KINH DOANH
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
Ngân hàng là gì?
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
Khái niệm “ngân hàng” (bank) được bắt nguồn từ chữ Banco trong tiếng Pháp, có nghĩa là một bàn trao đổi tiền (money exchange table).
Ngân hàng là một tổ chức tài chính nhận tiền gửi, cho vay, và thực hiện các dịch vụ liên quan khác. Nó nhận tiền từ những người muốn tiết kiệm dưới dạng tiền gửi và cho vay tiền cho những ai cần.
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
1. Ngân hàng ra đời trước hay tiền tệ ra đời trước?
2. Lịch sử phát triển của ngành ngân hàng?
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
Ngân hàng quốc gia được thành lập, tiền giấy xuất hiện đầu tiên ở châu âu. Hình thành các giao dịch tài chính; Thanh toán bằng cách ghi sổ, chuyển từ TK này sang TK khác. Hình thức bù trừ nghĩa vụ Hình thức bù trừ nghĩa vụ tín dụng, hóa đơn trao đổi có thể rút tiền ở bất cứ ngân hàng nào trong hệ thống.
Séc xuất hiện, có sự chuyển đổi từ cá nhân cho vay sang NH tư nhân.
Vay nặng lãi phổ biến. Các nghiệp vụ đổi tiền, giữ hộ, thanh toán hộ phát triển
Đền thờ là nơi cất trữ tài sản, thầy tu cho nhà buôn mượn tài sản. CN
Thế kỷ 14
Thế kỷ 18 Thế kỷ 16 Đế chế Fugger Ngân hàng Thế kỷ 4 Thụy Điển 1968
NH cho các Hoàng đế châu Âu
Thế kỷ 13 Tôn giáo và ngân hàng Thế kỷ 18
Hy Lạp và La Mã
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
Hệ thống ngân hàng của Việt Nam?
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
Ngân hàng nhà nước Việt Nam
Ngân hàng tư nhân Ngân hàng quốc doanh (nhà nước nắm đa số cổ phần)
Cá nhân Doanh nghiệp
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
II. Chức năng của Ngân hàng thương mại?
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
2.1 Trung gian tín dụng
Gửi Cho vay
Đầu tư
Người có vốn
Người cần vốn
Hệ thống ngân hàng
Ủy thác đầu tư
Có tính chuyên môn cao trong việc phân tích, thẩm định thông tin, xác định và hạn chế, phân tán rủi ro.
Cung cấp các khoản vay có giá trị khác nhau phục vụ tất cả các yêu cầu của khách hàng trên thực tế
Quy mô hoạt động lớn, tính chuyên nghiệp cao nên giảm được chi phí giao dịch.
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
2.2. Trung gian thanh toán
Người bán
Người mua
Chức năng thủ quỹ cho người đi vay và người cho vay.
Cung cấp đầy đủ và đa dạng các loại hình thanh toán.
Giảm bớt rủi ro, giảm chi phí giao dịch.
Thúc đẩy lưu thông hàng hóa, kích thích sản xuất phát triển.
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
2.3. Chức năng tạo tiền
Cung tiền là gì?
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
2.3. Chức năng tạo tiền
Cung ứng tiền tệ MS (Money Supply) là toàn bộ lượng tiền đang lưu thông của cả cá nhân và doanh nghiệp, không tính đến các tổ chức tín dụng và NHTW.
Ngân hàng trung ương dùng cung tiền nào để điều tiết phương tiện thanh toán?
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
2.3. Chức năng tạo tiền
Dự trữ bắt buộc là gì?
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
2.3. Chức năng tạo tiền
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
2.3. Chức năng tạo tiền
Giả sử người dân mang 100 triệu usd gửi ngân hàng.
Lúc này giá trị hai cột Tài sản và Nợ bằng nhau. Được gọi là cân đối kế toán.
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
2.3. Chức năng tạo tiền
Tài khoản chữ T của ngân hàng
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
2.3. Chức năng tạo tiền
Ngân hàng trung ương có quyền yêu cầu các ngân hàng thương mại phải ký gửi một lượng tiền nhất định gọi là dự trữ bắt buộc.
Tỷ lệ dự trữ bắt buộc? ÷
Tỷ lệ dự trữ bắt buộc được quy định bởi chính phủ và các chính sách đối với ngân hàng, để đảm bảo chắc chắn rằng ngân hàng không bị thiếu hụt tiền mặt.
Tiền mặt
Tiền gửi
Tỷ lệ dự trữ bắt buộc =
ề ặ ề ử
Tiền được phép mang cho vay
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
2.3. Chức năng tạo tiền
Cung tiền sẽ như thế nào nếu tỷ lệ dự trữ bắt buộc bằng 100% và nhỏ hơn 100%?
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
2.3. Chức năng tạo tiền
Sau khi dự trữ 10%, tài khoản chữ T của ngân hàng sẽ là:
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
2.3. Chức năng tạo tiền
Như vậy có thể nói Ngân hàng A đã tạo ra tiền và có tác dụng làm phình to Cung tiền.
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
2.3. Chức năng tạo tiền
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
2.3. Chức năng tạo tiền
Số nhân tiền là gì
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
2.3. Chức năng tạo tiền
Quy trình tạo ra tiền của hệ thống NHTM
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
2.3. Chức năng tạo tiền
Quy trình tạo ra tiền của hệ thống NHTM
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
2.3. Chức năng tạo tiền
Tài khoản chữ T của ngân hàng B
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
2.3. Chức năng tạo tiền
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
2.3. Chức năng tạo tiền
Bao nhiêu tiền đã được tạo ra trong nền kinh tế?
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
2.3. Chức năng tạo tiền
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
2.3. Chức năng tạo tiền
trữ
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
Xét trên tiêu chí Hình thức sở hữu
NHTM quốc doanh NHTM Cổ phần NHTM Liên doanh
NHTM 100% vốn nước ngoài
liên
Nhà nước nắm đa số cổ phần.
Thành dưới lập hình thức công ty cổ phần
thành lập Được dưới thức hình công ty TNHH một thành viên hoặc từ hai thành viên trở lên, là pháp nhân VN, có trụ sở chính tại VN.
Thành lập bằng doanh vốn giữa một bên là NHTM Việt nam và bên khác là NHTM nước ngoài có trụ sở đặt tại Việt nam, hoạt động theo pháp luật ở Việt Nam
I. Sơ lược về NHTM
II. Chức năng của NHTM
III. Phân loại NHTM
IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
V. Vai trò của NHTM
Dựa vào tiêu chí Chiến lược kinh doanh
NHTM vừa bán buôn
NHTM bán buôn
NHTM bán lẻ
và bán lẻ
Là ngân hàng giao dịch và cung ứng dịch vụ cho đối tượng khách hàng cá nhân.
Là ngân hàng chỉ giao dịch và cung ứng dịch vụ cho khách hàng công ty chứ không giao dịch với khách hàng cá nhân.
Là loại ngân hàng giao dịch và cung ứng dịch vụ cho cả khách hàng công ty lẫn khách hàng cá nhân. Hầu hết các NHTM của Việt Nam đểu thuộc loại NH này.
Đại đa số các chi nhánh của NHTM nước ngoài đặt tại VN có hình thức hoạt động này.
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
Là những nghiệp vụ được phản ánh trên bảng cân đối tài sản.
Nghiệp vụ nội bảng
Nghiệp vụ TS Nợ (hay huy động vốn) bao gồm các nghiệp vụ chủ yếu là tiền gửi khách hàng, tiền gửi các tổ chức tín dụng, gửi NHTW và kho bạc, vay tổ chức tín dụng khác...
Nghiệp vụ TS Có (hay cho vay vốn) bao gồm các nghiệp vụ cho vay đối với khách hàng, đầu tư chứng khoán cho vay các tổ chức tín dụng khác.
Dựa vào bảng cân đối tài sản
Nghiệp vụ ngoại bảng
Là những nghiệp vụ không được phản ánh trên bảng cân đối tài sản của NHTM, chủ yếu là các hoạt động dịch vụ và bảo lãnh ngân hàng.
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
K/h doanh nghiệp
NHTM có thể thực hiện các nghiệp vụ: tiền gửi thanh toán, thanh toán không dùng tiền mặt, bao thanh toán, thanh toán quốc tế, mua bán ngoại tệ, bảo lãnh, cho vay, môi giới chứng khoán, tư vấn tài chính...
Dựa vào đối tượng khách hàng
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
K/h Cá nhân
NHTM có thể thực hiện các nghiệp vụ: Tiền gửi cá nhân, tiền gửi tiết kiệm, Thẻ thanh toán, thanh toán qua ngân hàng, cho vay tiêu dùng, cho vay xây dựng, sửa chữa...
Dựa vào đối tượng khách hàng
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
Một số quy định về vốn
Vốn pháp định:
Ngân hàng nông nghiệp và PTNT: 5.000 tỷ đồng Các ngân hàng thương mại quốc doanh: 3.000 tỷ đồng Các ngân hàng thương mại cổ phần đô thị: 1000 tỷ đồng
Tỷ lệ dự trữ:
- Tỷ lệ dự trữ bắt buộc: áp dụng đối với từng loại tiền
-
gửi từ 0-20% tổng số dư từng thời kỳ. Lập dự phòng rủi ro cho các hoạt động của NH, khoản này được hạch toán vào chi phí hoạt động.
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
Một số quy định về vốn
Giới hạn tín dụng đối với khách hàng:
- Tổng dư nợ cho vay đối với một khách hàng không vượt quá 15% vốn tự có. - Tổng mức cho vay và bảo lãnh đối với một khách hàng không được vượt quá 25% vốn tự có. Như vậy, nếu một ngân hàng đã cấp khoản vay cho một khách hàng đạt mức tối đa 15% vốn tự có thì ngân hàng đó chỉ có thể cấp bảo lãnh cho cùng khách hàng tối đa 10% vốn tự có (xin lưu ý là theo quy định chung về bảo lãnh ngân hàng thì tổng số dư bảo lãnh cho một khách hàng có thể đạt tối đa 15% vốn tự có). - Tổng dư nợ cho vay đối với một nhóm khách hàng có liên quan không được vượt quá 50% vốn tự có. - Tổng mức cho vay và bảo lãnh đối với một nhóm khách hàng có liên quan không được vượt quá 60% vốn tự có. - Tổng mức cho thuê tài chính đối với một khách hàng không được vượt quá 30% vốn tự có của công ty cho thuê tài chính. - Tổng mức cho thuê tài chính đối với một nhóm khách hàng có liên quan không được vượt quá 80% vốn tự có của công ty cho thuê tài chính.
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
Một số quy định về vốn
Tỷ lệ an toàn vốn theo quy định:
=
Khả năng chi trả á ị á à ả ó á ổ ợ ả ả
- Tỷ lệ tối thiểu 25% giữa giá trị các tài sản “Có” có thể thanh toán ngay (tại mọi thời điểm) và các tài sản “Nợ” sẽ đến hạn thanh toán trong thời gian 1 tháng tiếp theo. - Tỷ lệ tối thiểu bằng 1 giữa tổng tài sản “Có” có thể thanh toán ngay trong khoảng thời gian 7 ngày làm việc tiếp theo và tổng tài sản “Nợ” phải thanh toán trong khoảng thời gian 7 ngày làm việc tiếp theo
III. Phân loại NHTM IV. Phân loại nghiệp vụ NHTM
I. Vài nét về ngân hàng
II. Chức năng của NHTM
Một số quy định về vốn
Tỷ lệ tối đa của nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung hạn và dài hạn:
Các ngân hàng thương mại được sử dụng tối đa 40% nguồn vốn ngắn hạn để cho vay trung và dài hạn. Đối với các tổ chức tín dụng khác, tỷ lệ này là 30%. Nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn bao gồm tiền gửi (không kỳ hạn hoặc có kỳ hạn dưới 12 tháng), tiền gửi tiết kiệm của cá nhân (không kỳ hạn hoặc có kỳ hạn dưới 12 tháng), và nguồn vốn huy động từ phát hành giấy tờ có giá ngắn hạn.
Tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu:
Tổ chức tín dụng (trừ chi nhánh ngân hàng nước ngoài) phải duy trì tỷ lệ tối thiểu 8% giữa vốn tự có so với tổng tài sản “Có” rủi ro.
Tham khảo Quyết Định số 457/2005/QĐ-NHNN ngày 19/4/2005 của Thống Đốc NHNN ban hành quy định về các tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của các tổ chức tín dụng.
