Bài giảng Nhập môn tài chính ngân hàng - Chương 4: Hệ thống ngân hàng

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu ngày càng phức tạp, sự vận hành hiệu quả của hệ thống ngân hàng đóng vai trò then chốt trong việc duy trì ổn định và thúc đẩy tăng trưởng. Đặc biệt, ngân hàng trung ương, với tư cách là định chế tài chính cao nhất, chịu trách nhiệm hoạch định và thực thi chính sách tiền tệ, có tầm ảnh hưởng sâu rộng đến mọi khía cạnh của nền kinh tế. Chương này cung cấp cái nhìn tổng quan về sự ra đời, phát triển và cấu trúc hoạt động của ngân hàng trung ương, nhấn mạnh tầm quan trọng của nó trong việc quản lý vĩ mô và đảm bảo sự ổn định tài chính quốc gia.

Sinh viên các ngành kinh tế, tài chính, ngân hàng; các nhà nghiên cứu, chuyên gia và những ai quan tâm đến chính sách tiền tệ, hệ thống ngân hàng và quản lý vĩ mô.

Nội dung này trình bày một cách toàn diện về hệ thống ngân hàng, tập trung vào vai trò và hoạt động của ngân hàng trung ương (NHTW). Bắt đầu bằng việc khái quát hóa sự hình thành và phát triển của NHTW qua các giai đoạn lịch sử, từ thế kỷ 13 đến nay, bao gồm cả những tác động của các cuộc khủng hoảng kinh tế và học thuyết Keyness. Tiếp đó, phân tích sâu các mô hình tổ chức của NHTW, bao gồm mô hình trực thuộc chính phủ và độc lập với chính phủ, đồng thời so sánh ưu nhược điểm của từng mô hình và xu hướng phát triển hiện tại. Phần quan trọng khác là làm rõ các chức năng thiết yếu của NHTW, với trọng tâm là chức năng phát hành tiền, bao gồm các nguyên tắc cơ bản (dựa trên trữ kim, nhu cầu kinh tế) và các kênh phát hành đa dạng như kênh chính phủ, kênh tín dụng, thị trường mở, và thị trường vàng ngoại tệ. Việc hiểu rõ về các chức năng và mô hình tổ chức này là cơ sở để đánh giá vai trò quản lý vĩ mô của NHTW trong việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và thực thi chính sách tiền tệ hiệu quả. Đây là nền tảng quan trọng cho các nhà hoạch định chính sách, các chuyên gia tài chính và những ai quan tâm đến cấu trúc và hoạt động của hệ thống tài chính quốc gia.