Bài giảng Nhập môn tài chính ngân hàng - Chương 5: Bảo hiểm

Trong bối cảnh xã hội và kinh tế ngày càng phát triển, rủi ro luôn là một yếu tố khách quan và không thể tránh khỏi, tiềm ẩn khả năng gây ra những hậu quả thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản, sức khỏe và tương lai của cá nhân, gia đình cũng như các tổ chức. Mặc dù các biện pháp kiểm soát rủi ro truyền thống như tránh né, ngăn ngừa hay giảm thiểu tổn thất có vai trò nhất định, nhưng chúng thường không đủ để đối phó hiệu quả với mức độ và quy mô của các biến cố bất thường. Do đó, sự ra đời và phát triển của bảo hiểm trở thành một nhu cầu thiết yếu. Tài liệu này nhằm cung cấp cái nhìn tổng quan về khái niệm rủi ro, phân tích các đặc điểm và nguồn gốc của nó, đồng thời làm rõ sự cần thiết khách quan của bảo hiểm như một công cụ tài chính quan trọng để chuyển giao và quản lý rủi ro, góp phần ổn định đời sống và phát triển kinh tế bền vững.

Sinh viên các ngành kinh tế, tài chính, quản trị kinh doanh, và những người quan tâm đến kiến thức cơ bản về rủi ro và bảo hiểm.

Tài liệu này đi sâu vào phân tích bản chất của rủi ro và tầm quan trọng không thể phủ nhận của bảo hiểm trong việc quản lý chúng. Mở đầu bằng khái niệm rủi ro là khả năng xảy ra biến cố bất thường gây thiệt hại, văn bản minh họa mức độ phổ biến và nghiêm trọng của rủi ro thông qua các ví dụ cụ thể về tai nạn giao thông, hỏa hoạn và khủng hoảng tài chính. Rủi ro được phân loại dựa trên nguồn gốc nhận thức, từ trực tiếp đến khoa học và cả những rủi ro ảo, cho thấy sự đa dạng và phức tạp của chúng. Tuy nhiên, các phương pháp kiểm soát rủi ro thông thường như tránh né, ngăn ngừa và giảm thiểu tổn thất thường không đủ hiệu quả, đặc biệt khi đối mặt với gánh nặng tài chính do rủi ro gây ra. Điều này dẫn đến sự cần thiết khách quan của các biện pháp tài trợ rủi ro, mà trong đó việc mua bảo hiểm là giải pháp tối ưu. Bảo hiểm được định nghĩa là một hoạt động dịch vụ tài chính cho phép cá nhân và tổ chức chuyển giao rủi ro bằng cách đóng phí bảo hiểm để được bồi thường khi sự kiện bảo hiểm xảy ra. Cơ chế hoạt động của công ty bảo hiểm được giải thích rõ ràng, từ việc thu phí bảo hiểm, đầu tư quỹ cho đến việc chi trả bồi thường tổn thất. Tài liệu nhấn mạnh rằng bảo hiểm không chỉ đơn thuần là chuyển giao rủi ro mà còn là một cơ chế chia sẻ và giảm thiểu rủi ro thông qua các chương trình quản lý rủi ro phối hợp. Sự phát triển của xã hội và nền kinh tế càng thúc đẩy vai trò của bảo hiểm, biến nó thành một công cụ không thể thiếu để đảm bảo an sinh xã hội và ổn định tài chính. Các số liệu về tỷ lệ người không được bảo hiểm theo sắc tộc cũng ngụ ý về khía cạnh xã hội sâu rộng của hoạt động bảo hiểm. Việc hiểu rõ rủi ro và tận dụng bảo hiểm là then chốt cho sự phát triển bền vững.