Bài giảng Phân tích dự án đầu tư: Chương 5 - Phùng Thanh Bình

Trong bối cảnh phát triển kinh tế ngày càng phức tạp, việc đánh giá các dự án đầu tư không chỉ dừng lại ở khía cạnh tài chính mà còn cần xem xét sâu rộng hơn về tác động xã hội và môi trường. Phân tích tài chính truyền thống, dù cần thiết, thường bỏ qua các yếu tố phi thị trường và sự không hoàn hảo của thị trường, dẫn đến đánh giá chưa toàn diện về lợi ích và chi phí thực sự. Do đó, tầm quan trọng của việc áp dụng phân tích kinh tế dự án là không thể phủ nhận. Bài giảng này giới thiệu các nguyên tắc cơ bản và phương pháp luận để thực hiện phân tích kinh tế dự án, nhằm cung cấp một cái nhìn khách quan về hiệu quả xã hội và giá trị kinh tế của các dự án, sử dụng các khái niệm như giá ẩn và chi phí cơ hội.

Sinh viên kinh tế, chuyên gia phát triển dự án, nhà hoạch định chính sách, và các nhà quản lý dự án có nhu cầu hiểu sâu về tác động kinh tế xã hội của các khoản đầu tư.

Tài liệu "Bài giảng 5: Phân tích kinh tế các dự án" cung cấp một cái nhìn toàn diện về phương pháp thẩm định dự án từ góc độ kinh tế. Nội dung chính bắt đầu bằng việc so sánh phân tích kinh tế với phân tích tài chính, lý giải tại sao giá thị trường không đủ để phản ánh lợi ích và chi phí xã hội thực tế. Tài liệu nhấn mạnh sự cần thiết của việc điều chỉnh cho các thị trường không hoàn hảo, hàng hóa và dịch vụ phi thị trường, cũng như khả năng các dự án quy mô lớn làm thay đổi giá cả thị trường. Các khái niệm nền tảng như giá ẩn và giá trị kinh tế được giới thiệu để phản ánh chính xác hơn chi phí và lợi ích xã hội. Về phương pháp, bài giảng đi sâu vào cách đo lường các lợi ích và chi phí, phân biệt giữa các yếu tố có thể và không thể ngoại thương, và xem xét các thị trường cạnh tranh hoặc biến dạng. Nó cũng đề cập đến việc sử dụng các hệ số chuyển đổi và tỷ giá hối đoái ẩn. Một trọng tâm quan trọng là khái niệm chi phí cơ hội, minh họa qua ví dụ về lao động để cho thấy chi phí kinh tế có thể khác biệt đáng kể so với chi phí tài chính tùy thuộc vào tình trạng việc làm. Khung phân tích này còn bao gồm các nguyên tắc kinh tế phúc lợi như thặng dư tiêu dùng và thặng dư sản xuất, và sử dụng tiêu chí Kaldor-Hicks để đánh giá tổng thể hiệu quả kinh tế, đảm bảo tổng lợi ích tiền tệ vượt quá khoản bồi thường cho các bên bị ảnh hưởng tiêu cực. Giá trị ứng dụng và hàm ý của phân tích này là rất lớn, giúp các nhà ra quyết định đưa ra những lựa chọn tối ưu, không chỉ vì lợi nhuận tài chính mà còn vì sự phát triển bền vững và công bằng xã hội. Các ví dụ về đo lường sự thay đổi phúc lợi bằng WTP cũng được đưa ra để định lượng các lợi ích vô hình.