Bài giảng Pháp luật đại cương: Chương 4 - Hoàng Đắc Qúy

Luật Hành chính đóng vai trò nền tảng trong hệ thống pháp luật Việt Nam, điều chỉnh các quan hệ phát sinh trong quá trình tổ chức và thực hiện hoạt động quản lý nhà nước. Việc nắm vững các nội dung cơ bản của ngành luật này là yếu tố then chốt để đảm bảo tính hiệu quả, minh bạch và hợp pháp của bộ máy hành chính công. Chương này đặt mục tiêu cung cấp một cái nhìn tổng quan về khái niệm, đối tượng và phương pháp điều chỉnh của Luật Hành chính, cũng như các đặc điểm cốt lõi của quan hệ pháp luật hành chính, từ đó làm rõ vai trò thiết yếu của nó trong việc quản lý xã hội và nhà nước.

Sinh viên ngành Luật, Quản lý hành chính công, các chuyên gia pháp lý, cán bộ, công chức và những ai quan tâm đến hệ thống pháp luật hành chính Việt Nam.

Chương này đi sâu vào những nội dung cơ bản của Luật Hành chính Việt Nam, khởi đầu bằng việc định nghĩa đây là tổng thể các quy phạm pháp luật điều chỉnh quan hệ xã hội phát sinh từ hoạt động chấp hành và điều hành của các cơ quan hành chính nhà nước. Bài viết làm rõ đối tượng điều chỉnh chủ yếu là các quan hệ quản lý hành chính, trong đó ít nhất một bên là cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Đặc biệt, chương phân tích chi tiết phương pháp điều chỉnh đặc trưng, chủ yếu dựa trên mệnh lệnh đơn phương từ mối quan hệ quyền uy – phục tùng, đồng thời chỉ ra trường hợp ngoại lệ của quan hệ hành chính "theo chiều ngang" sử dụng phương pháp thỏa thuận. Phần tiếp theo tập trung vào quan hệ pháp luật hành chính, trình bày khái niệm và các đặc điểm nổi bật: sự phát sinh gắn liền với hoạt động chấp hành điều hành của nhà nước, sự tham gia bắt buộc của cơ quan hành chính nhà nước hoặc chủ thể được trao quyền quản lý, và việc giải quyết tranh chấp chủ yếu thuộc thẩm quyền hành chính. Hơn nữa, nó nhấn mạnh trách nhiệm của bên vi phạm pháp luật hành chính trước Nhà nước. Các nội dung này cung cấp một nền tảng vững chắc để hiểu về khung pháp lý quản lý nhà nước và hành vi vi phạm pháp luật hành chính.