Bài giảng Tài chính học: Chương 4 - Tài chính công

Tài chính công đóng vai trò trọng yếu trong quản lý và phát triển kinh tế-xã hội của mọi quốc gia. Nó không chỉ là công cụ để chính phủ thực hiện các chức năng cơ bản mà còn là đòn bẩy điều tiết thị trường, đảm bảo công bằng xã hội và cung cấp các hàng hóa công thiết yếu. Việc nghiên cứu sâu sắc về tài chính công giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cơ chế vận hành của bộ máy nhà nước và tác động của nó đến đời sống dân cư. Tài liệu này cung cấp một cái nhìn tổng quan toàn diện về khái niệm, đặc điểm, cơ cấu của tài chính công, đồng thời phân tích cơ sở lý luận cho sự can thiệp của chính phủ vào nền kinh tế.

Sinh viên, giảng viên, nhà nghiên cứu kinh tế, tài chính công, cán bộ hoạch định chính sách và những người quan tâm đến vai trò của nhà nước trong nền kinh tế.

Tài liệu này trình bày một cách có hệ thống về tài chính công, bắt đầu bằng việc định nghĩa khu vực công và làm rõ các cơ sở nền tảng cho sự can thiệp của chính phủ vào thị trường. Điều này bao gồm việc khắc phục các thất bại thị trường, phân phối lại thu nhập và nguồn lực để đảm bảo công bằng xã hội, cũng như cung cấp và quản lý các loại hàng hóa công, từ thuần túy đến không thuần túy. Hơn nữa, tài liệu đi sâu vào khái niệm của tài chính công dưới cả hình thức và bản chất, nhấn mạnh đây là các hoạt động thu chi tiền tệ của nhà nước không vì mục tiêu lợi nhuận, nhằm đáp ứng nhu cầu xã hội và thực hiện chức năng quản lý nhà nước. Các đặc điểm nổi bật của tài chính công cũng được phân tích chi tiết, bao gồm vai trò chủ thể duy nhất của nhà nước, mục tiêu hướng đến lợi ích chung, tính khó định lượng hiệu quả và phạm vi hoạt động rộng lớn. Cuối cùng, tài liệu phác thảo cơ cấu của tài chính công theo chủ thể quản lý trực tiếp, bao gồm tài chính chung của nhà nước (ngân sách nhà nước và quỹ ngoài ngân sách), tài chính cơ quan hành chính và tài chính đơn vị sự nghiệp. Việc nắm vững những kiến thức này là nền tảng quan trọng để hiểu các khía cạnh cụ thể hơn như thu tài chính công, chi tài chính công và quản lý nợ công, từ đó góp phần vào việc hoạch định chính sách kinh tế và quản lý nguồn lực quốc gia hiệu quả.