Bài giảng Tài chính học: Chương 6 - Dòng tài chính quốc tế

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, sự vận động của vốn giữa các quốc gia – hay còn gọi là dòng tài chính quốc tế – đóng vai trò trọng yếu trong việc định hình cục diện kinh tế toàn cầu. Việc hiểu rõ bản chất, đặc điểm và tác động của những dòng chảy này là thiết yếu để các quốc gia có thể khai thác hiệu quả nguồn lực bên ngoài, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội và đồng thời quản lý các rủi ro tiềm ẩn. Chương này sẽ cung cấp một cái nhìn tổng quan về các khái niệm cơ bản, đặc trưng nổi bật, vai trò của dòng tài chính quốc tế, cùng với việc phân tích chi tiết các hình thức tài chính quốc tế chủ yếu, đặc biệt là đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), nhằm trang bị kiến thức nền tảng cho việc phân tích và ra quyết định trong môi trường tài chính toàn cầu phức tạp.

Sinh viên, nhà nghiên cứu, chuyên gia kinh tế, nhà hoạch định chính sách, và các doanh nghiệp quan tâm đến tài chính quốc tế và đầu tư nước ngoài.

Chương này đi sâu vào phân tích các dòng tài chính quốc tế, bắt đầu bằng việc định nghĩa chúng như sự vận động của luồng tiền tệ giữa các quốc gia và phân loại thành đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), đầu tư gián tiếp nước ngoài (FII) cùng các dòng vốn khác. Các đặc trưng nổi bật của dòng vốn này được làm rõ, bao gồm tính liên quốc gia, sự tham gia của nhiều chủ thể, và khả năng chịu ảnh hưởng lớn từ rủi ro hối đoái và rủi ro chính trị. Đặc biệt, sự biến động quá mức của dòng vốn có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng như khủng hoảng tài chính. Về vai trò, các dòng tài chính quốc tế không chỉ giúp khai thác nguồn lực nước ngoài để phát triển kinh tế-xã hội trong nước mà còn thúc đẩy nền kinh tế hội nhập với kinh tế thế giới và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn. Chương cũng dành phần đáng kể để trình bày chi tiết về FDI, định nghĩa đây là hình thức đầu tư vốn ra nước ngoài với sự tham gia trực tiếp vào quản lý và cam kết chuyển giao tài sản, công nghệ, kinh nghiệm. Các hình thức FDI đa dạng như đầu tư mới, M&A, FDI hàng ngang/dọc, doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài, liên doanh, hay hợp đồng hợp tác kinh doanh cũng được đề cập. Những kiến thức này có giá trị ứng dụng cao, giúp người đọc nhận diện cơ hội và thách thức trong hội nhập kinh tế quốc tế, từ đó đưa ra các chiến lược phù hợp cho quản lý dòng vốn và phát triển bền vững.