08/12/2013
1
PE
TỔNG QUAN VỀ
KHU VỰC CÔNG
Chương 1
PE
KINH TẾ CÔNG
1. Chính phủ và khu vực
công
Ví dụ:
Khám và chữa bệnh trong các bệnh viện, học trong các trường
công, sống trong những ngôi nhà do chính phủ trợ cấp
Nhận trợ cấp lương thực thực phẩm, được hỗ trợ một phần chí
phí y tế, chí phí học tập, vay vốn ưu đãi, trợ cấp thất nghiệp từ
chính phủ
Trả tiền cho chính phủ dưới dạng thuế
Một số hàng hóa thiết yếu cho cuộc sống chịu sự kiểm soát và
chi phối mạnh mẽ của chính phủ
Được sử dụng những con đường, các phương tiện công cộng,
dịch vụ thu gom rác thải, dịch vụ nước sạch từ chính phủ
Được đảm bảo lợi ích bằng khuôn khổ pháp luật do chính phủ
qui
định
08/12/2013 2
08/12/2013
2
PE
KINH TẾ CÔNG
1. Chính phủ và khu vực
công
Chính phủ
Đứng đầu và chịu trách nhiệm điều hành hoạt động của
khu vực công
Thực thi những quyền lực nhất định
Điều tiết hành vi của các cá nhân sống trong xã hội
Nhằm phục vụ cho lợi ích chung của xã hội, tài trợ cho
việc cung cấp những hàng hóa, dịch vụ thiết yếu mà xã
hội đó có nhu cầu
08/12/2013 3
PE
KINH TẾ CÔNG
1. Chính phủ và khu vực
công
Khu vực công
Hệ thống các cơ quan, tổ chức Nhà nước
•Hệ thống các cơ quan quyền lực của Nhà nước: Quốc hội, HĐND
các cấp, cơ quan hành pháp (bộ máy chính phủ, các Bộ, Viện, UBND
các cấp), cơ quan tư pháp (tòa án, viện kiểm sát),…
•Hệ thống quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội,…
•Hệ thống kết cấu hạ tầng kỹ thuật và xã hội: đường sá, bến cảng,
trường học, bệnh viện,…
•Các lực lượng kinh tế của Nhà nước (DNNN, tập đoàn,…)
•Hệ thống an sinh xã hội: bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, trợ cấp xã
hội,…
08/12/2013 4
08/12/2013
3
PE
KINH TẾ CÔNG
1. Chính phủ và khu vực
công
Khác biệt giữa khu vực công –khu vực tư
Khu vực công: chính phủ là người chịu trách nhiệm
lãnh đạo cơ quan công lập, được chỉ định hoặc được
bầu ra thông qua bầu cử, được giao một quyền hạn
nhất định có tính chất bắt buộc
Khu vực tư: những người quản lý được các cổ đông
bầu ra hoặc hội đồng quản trị bầu ra
08/12/2013 5
PE
KINH TẾ CÔNG
1. Chính phủ và khu vực
công
Khác biệt giữa khu vực công –khu vực tư
Khu vực công:
•Tối đa hóa lợi ích xã hội; công bằng xã hội; ổn định kinh tế vĩ mô
•Cơ chế phi thị trường (công cụ: thuế, trợ cấp, mệnh lệnh, hành
chính, DNNN,…)
Khu vực tư:
•Tối đa hóa lợi ích cá nhân
•Cơ chế thị trường (công cụ: giá cả, cung –cầu,…)
08/12/2013 6
08/12/2013
4
PE
KINH TẾ CÔNG
1. Chính phủ và khu vực
công
Khác biệt giữa khu vực công –khu vực tư
Khu vực công:
•Sản xuất cái gì? / bao nhiêu?: hàng hóa công (quốc phòng, đường
cao tốc,…), hàng hóa tư (xe hơi, băng đĩa,…) đường PPF
•Nhà nước: quyết định cung cấp những hàng hóa dịch vụ mà tư nhân
không cung cấp dựa trên cân nhắc về tối đa hóa lợi ích xã hội (lợi ích
xã hội biên / chi phí xã hội biên)
Khu vực tư:
•Sản xuất cái gì? / Bao nhiêu?
•Người chủ quyết định dựa trên cân nhắc về tối đa hóa lợi ích cá
nhân (lợi ích biên tư nhân / chi phí biên tư nhân)
08/12/2013 7
PE
KINH TẾ CÔNG
1. Chính phủ và khu vực
công
Khác biệt giữa khu vực công –khu vực tư
Khu vực công:
•Sản xuất như thế nào?: khi nào nên:
–Tự sản xuất ra hàng hóa –dịch vụ phân phối cho người tiêu dùng
–Mua hàng hóa dịch vụ do khu vực tư sản xuất và phân phối cho người tiêu dùng
Khu vực tư:
•Sản xuất như thế nào?: chi phí thấp nhất, sản lượng cao nhất
08/12/2013 8
08/12/2013
5
PE
KINH TẾ CÔNG
1. Chính phủ và khu vực
công
Khác biệt giữa khu vực công –khu vực tư
Khu vực công:
•Sản xuất cho ai?:
–Những người nào được lợi từ mỗi loại hàng hóa
–Đánh thuế hay chương trình phúc lợi: ai được lợi –ai bị thiệt
Khu vực tư:
•Sản xuất cho ai?: người tiêu dùng có khả năng thanh toán cao nhất
08/12/2013 9
PE
KINH TẾ CÔNG
1. Chính phủ và khu vực
công
Khác biệt giữa khu vực công –khu vực tư
Khu vực công:
•Những lựa chọn tập thể được quyết định như thế nào?
–Quyết định của KVC là kết quả lựa chọn tập thể, người đại diện là nhà nước
–Lựa chọn tập thể là những lựa chọn mà xã hội cần phải cùng nhau ra quyết định
–Những quyết định này phải dựa trên nhữn quan điểm, lợi ích của các nhóm
người khác nhau
–Những chính sách khác nhau có thể mang lại lợi ích cho nhóm người này như lại
gây thiệt hại cho nhóm người khác cần thận trọng khi xem xét ai là người
được lợi, ai là người bị thiệt trong mỗi quyết định chính sách
08/12/2013 10