CHƯƠNG 6
THỊ TRƯỜNG THỨ CẤP – SỞ GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN TP.HCM
GV: TS Trần Thị Mộng Tuyết
1
Nội dung 1/. Sơ lược về SGDCK TP HCM 2/. Thành viên của SGDCK. 3/. Niêm yết chứng khoán. 4/. Hoạt động giao dịch. 5/. Phương thức giao dịch. 6/. Các loại lệnh giao dịch. 7/. Các trường hợp giao dịch đặc biệt.
2
SỞ GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN
Là địa điểm mua bá n có tổ chứ c cá c loại chứ ng khoá n được niêm yế t và o một thờ i điểm nhấ t định bởi cá c thà nh viên của SGDCK trên cơ sở cá c nguyên tắ c và luật lệ nhấ t định.
Là TTCK nơi tập trung cá c thà nh viên của SGDCK, gặp gỡ nhau để mua bá n cá c loại CK đã được niêm yế t.
Tó m lại: SGDCK là thị trườ ng giao dịch, không phải là tổ chứ c mua bá n cá c loại CK
3
1. Giới thiệu sơ lược về SGDCK Tp HCM
Việc xây dựng TTCK ở VN đã trở thành nhu cầu bức xúc và cấp thiết nhằm huy động các nguồn vốn trung, dài hạn ở trong và ngoài nước vào đầu tư phát triển kinh tế thông qua chứng khoán nợ và chứng khoán vốn.
Ngày 10/07/1998 Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Nghị định 48/1998/NĐ-CP về Chứng khoán và Thị trường chứng khoán cùng với Quyết định thành lập Trung tâm Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh.
Ngày 20/07/2000, TTGDCK Tp.HCM đã chính thức khai trương đi vào vận hành, và thực hiện phiên giao dịch đầu tiên vào ngày 28/07/2000 với 02 loại cổ phiếu niêm yết.
4
Qua 7 năm với sự tăng trưởng của thị trường và hội nhập với TTCK thế giới, Trung tâm giao dịch chứng khoán Tp.HCM đã chính thức được Chính phủ ký Quyế t đi ̣nh số:599/QĐ-TTg ngà y 11/05/2007 chuyển đổi thành Sở giao dịch Chứng khoán Tp.HCM. Ngày 08/08/2007, SGDCK TP.HCM đã chính thức được khai trương.
ượ ử 1.1 L c s hình thành.
SGDCK Tp HCM là pháp nhân thuộc sở hữu Nhà nước, được tổ chức theo mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, hoạt động theo Luật Chứng khoán, Luật Doanh nghiệp, Điều lệ của Sở Giao dịch chứng khoán và các quy định khác của pháp luật có liên quan.
Tên gọi đầy đủ: Sở Giao Dịch Chứng khoán
thành phố Hồ Chí Minh.
Tên giao dịch quốc tế: Hochiminh Stock
Exchange.
5
Tên viết tắt: HOSE.
1.2. Tổ chức SGDCK Tp HCM
Hội đồng quản trị Ban Giám đốc Các phòng chức năng
6
7
ạ
1.3 Quyền hạn và nghĩa vụ: ề a. Quy n h n
ị
ượ
ế ị
ỷ
Ban hành các quy ch v niêm y t ch ng khoán, giao d ch ch ng khoán, công ứ ứ ứ c U ban Ch ng khoán Nhà
ố ướ
ế ề b thông tin và thành viên giao d ch sau khi đ n
c ch p thu n;
ứ
ị
ạ ở
ứ
ấ ổ ứ
ậ ề
T ch c và đi u hành ho t đ ng giao d ch ch ng khoán t ạ ộ
ị i S giao d ch ch ng
khoán; ạ
ừ
ứ
ặ
ị
ỉ
ỷ ỏ ị
ườ
ầ
ợ
ở
T m ng ng, đình ch ho c hu b giao d ch ch ng khoán theo Quy ch giao ế ế ể ứ t đ ng h p c n thi
ầ ư
ị ả
ệ
ứ d ch ch ng khoán c a S giao d ch ch ng khoán trong tr b o v nhà đ u t
ấ
ề
ủ ; ỷ ỏ
Ch p thu n, hu b niêm y t ch ng khoán và giám sát vi c duy trì đi u ki n
ậ ứ
ứ ổ ứ
ế ạ ở
ệ ị
ế
ế niêm y t ch ng khoán c a các t
ch c niêm y t t
ệ ứ i S giao d ch ch ng khoán; ị ạ ộ
ủ cách thành viên giao d ch; giám sát ho t đ ng giao d ch
Ch p thu n, hu b t ậ
ấ ứ
ị
ứ
ị
i S giao d ch ch ng khoán;
ỷ ỏ ư ch ng khoán c a các thành viên giao d ch t ủ
ố
ổ ứ
ế
ị ạ ở Giám sát ho t đ ng công b thông tin c a các t
ch c niêm y t, thành viên giao
ủ ạ ộ ị
ị d ch t
ứ
ế
ạ ở i S giao d ch ch ng khoán; ấ
ng và các thông tin liên quan đ n ch ng khoán niêm
ứ Cung c p thông tin th tr ị ườ
y t;ế
ộ
ủ ả
ầ
ị
i theo yêu c u c a thành viên giao d ch khi phát sinh
ứ
ấ
ủ ị
ạ ộ tranh ch p liên quan đ n ho t đ ng giao d ch ch ng khoán;
Thu phí theo quy đ nh c a B Tài chính. ị Làm trung gian hoà gi ế 8
b. Nghĩa vụ
B o đ m ho t đ ng giao d ch ch ng khoán trên th tr
ạ ộ ị ườ ả ả ượ ng đ c
ị ằ ứ ậ ự ế
ệ ự ụ ả ệ và hi u qu ; ố
ti n hành công khai, công b ng, tr t t ế ộ ế ủ
ị
ệ ứ ố ế ạ ở ứ ch c niêm y t t
ỹ ầ ư ị ả
Th c hi n ch đ k toán, ki m toán, th ng kê, nghĩa v tài ể ậ ị chính theo quy đ nh c a pháp lu t; Th c hi n công b thông tin v giao d ch ch ng khoán, thông tin ứ ề ề i S giao d ch ch ng khoán, thông tin v ứ ỹ ch ng ch ng khoán va thông tin giám sát ho t ứ
̀ ạ
ị ườ
Cung c p thông tin và ph i h p v i các c quan nhà n
ự ề ổ v t ứ công ty ch ng khoán, công ty qu n lý qu , qu đ u t khoán, công ty đ u t ủ ộ đ ng c a th tr ấ ướ ớ ơ
ầ ư ứ ng ch ng khoán; ố ợ ề ề ẩ ố
ng ch ng khoán;
Ph i h p th c hi n công tác tuyên truy n, ph bi n ki n th c ứ
ạ ố ợ ứ ổ ế ự ứ ệ
ị ườ c có th m quy n trong công tác đi u tra và phòng, ch ng các hành vi ị ườ ậ ề ứ vi ph m pháp lu t v ch ng khoán và th tr ề ng ch ng khoán cho nhà đ u t
ợ ị
́ t h i cho thành viên giao d ch trong tr ệ ạ ế ầ ư ; ườ ng h p ị t h i cho thành viên giao d ch,
9
ả ợ ề ứ v ch ng khoán và th tr B i th ồ ệ ạ ườ ng thi ở ứ ị S giao d ch ch ng khoa n gây thi ấ ừ ườ tr tr ng h p b t kh kháng.
2. Thành viên của SGDCK Thành viên SGD là các công ty CK được UBCK cấp phép hoạt động và được SGD chấp nhận là thành viên của SGD.
10
Công ty chứng khoán là thành viên của SGD phải đáp ứng các yêu cầu về thu nạp thành viên của SGD và được hưởng các quyền, cũng như nghĩa vụ do SGD qui định.
2.1 Phân lo i thành viên ạ
- Các nhà môi giới tại sàn: nhân viên của 1 CtyCK thành viên của SGDCK - Nhà môi giới độc lập: thành viên độc lập của SGDCK, không thuộc 1 Cty môi giới nào mà tự thuê hoặc sở hữu 1 chỗ để hoạt động. - Nhà kinh doanh chứng khoán có đăng ký: thực hiện việc mua bán CK với tài khoản của chính họ và tự gánh chịu rủi ro.
11
2.2 Tiêu chu n thành viên ẩ - Y êu cầu về tài chính - Quy định về nhân sự - Điều kiện về cơ sở vật chất kỹ thuật
12
ủ ụ ế ạ
2.3 Th t c k t n p thành viên
- Thảo luận - Nộp đơn xin kết nạp - Thẩm tra - Chấp thuận của Hội đồng quản trị - Thanh toán các khoản phí - Kết nạp.
13
ủ
ệ
ề
ạ
2.4 Quy n h n và trách nhi m c a thành
viên
2.4.1 Quy n c a thành viên ề ủ
Quyền bỏ phiếu quyết định các vấn đề quan
trọng của SGDCK
Quyền được giao dịch tại SGDCK Quyền được nhận các dịch vụ do SGDCK
cung cấp
Quyền bầu đại biểu đại diện cho thành viên
HĐQT
14
ủ
2.4.2 Trách nhi m c a thành viên ệ Tuân thủ các quy định của SGDCK Thực hiện chế độ báo cáo định kỳ và báo cáo bất thường theo quy định
15
3. Niêm yết chứng khoán
3.1 Khái ni m:ệ
Niêm yết CK là việc đưa CK có đủ tiêu chuẩn vào đăng ký và giao dịch tại thị trường giao dịch tập trung
Tổ chức niêm yết là tổ chức phát hành được niêm yết CK tại thị trường giao dịch tập trung
16
ế
ụ
ủ
ệ
3.2 M c tiêu c a vi c niêm y t CK: - Thiết lập quan hệ hợp đồng giữa SGDCK với tổ chức niêm yết. - Hỗ trợ thị trường hoạt động ổn định, xây dựng lòng tin của công chúng đối với thị trường chứng khoán bằng cách lựa chọn những chứng khoán có chất lượng cao để giao dịch. - Cung cấp cho NĐT thông tin về tổ chức niêm yết - Giúp cho việc xác định giá CK được công bằng trên thị trường đấu giá
17
ạ
ế
ứ
3.3 Phân lo i niêm y t ch ng khoán Niêm yết lần đầu (Initial listing) Niêm yết bổ sung (Additional listing) Thay đổi niêm yết (Change listing) Niêm yết lại (Relisting) Niêm yết cửa sau (Back door listing) Niêm yết toàn phần và niêm yết từng
phần v.v…
18
ẩ
ẩ
ị
3.4. Tiêu chu n niêm y t ế 3.4.1 Tiêu chu n đ nh l ượ
ng
- Thời gian hoạt động từ khi thành lập công ty - Quy mô Cty và cơ cấu sở hữu cổ phần công ty - Lợi suất thu được từ vốn cổ phần trong năm cuối cùng phải hơn một số lần tỷ lệ lãi suất tiền gửi kỳ hạn 1 năm - Tỷ lệ nợ trên vốn CP phải thấp hơn mức quy định - Sự phân bổ cổ đông: số cổ phiếu do cổ đông thiểu số nắm giữ phải đạt một tỷ lệ tối thiểu quy định ( thông thường là 25%)
19
ị
3.4.2 Tiêu chu n đ nh tính :
ẩ - Đánh giá về triển vọng công ty - Phương án khả thi về sử dụng vốn của đợt phát hành - Ý kiến kiểm toán về báo cáo tài chính - Cơ cấu tổ chức hoạt động của công ty (HĐQT và BGĐ điều hành) - Mẫu chứng chỉ chứng khoán - Lợi ích mang lại đối với ngành, nghề trong nền kinh tế quốc dân - Tổ chức công bố thông tin.
20
ế ạ Tiêu chu n niêm y t t i HOSE và HASTC
HASTC ỷ ồ 10 t đ ng VN
ể
ị ườ ng)
ẩ HOSE ỷ ồ 80 t đ ng VN ỳ (+/ 30% tu tình hình phát tri n th tr 2
1
VĐL đã góp t i ố ể ạ ờ thi u t i th i ể đi m đăng ký ề ố S năm li n ướ c năm tr
ả
ợ
đăng ký ph i có ả lãi Nợ
ị
ả ợ ả ự
ọ
ụ ề
ạ Không có các kho n n quá h n ơ ệ ầ h n 1 năm và ph i th c hi n đ y ố ớ ủ đ nghĩa v v tài chính đ i v i Nhà n
cướ
ườ
ề
ữ ố
ượ
ổ
C đông
ấ
ể
ờ
ố ể ừ
ố ể ừ
ờ Th i gian cam ế ắ k t n m giũ CP
ờ
ờ
ố
ố
ạ Không có các kho n n quá h n ủ ch a dư ự phòng theo quy đ nh c a ả ợ pháp lu tậ . Công khai m i kho n l i ớ ố ớ ổ ủ c a Cty đ i v i c đông l n và i có liên quan nh ng ng u ể ể T i thi u 20% CP có quy n bi ổ ế ủ quy t c a Cty do ít nh t 100 c ữ ắ đông n m gi ờ trong th i gian 6 100% s CP ế tháng k t ngày niêm y t và 50% ố s CP này trong th i gian 6 tháng ộ ế ti p theo, không tính s CP thu c ở ữ ạ ệ s h u NN do cá nhân trên đ i di n ắ n m giũ ồ ơ ầ ủ H s đ y đ và h p l
ợ ệ
ấ Công ty có CP đ c ít nh t 100 ở ữ NĐT s h u, không k NĐT CK chuyên nghi pệ 100% s CP trong th i gian 6 tháng k t ngày đăng ký và 50% ố s CP này trong th i gian 6 tháng ộ ế ti p theo, không tính s CP thu c ở ữ ạ ệ s h u NN do cá nhân trên đ i di n ắ n m giũ ồ ơ ầ ủ H s đ y đ và h p l
ợ ệ
H sồ ơ
21
3.5 Th t c niêm y t ế ủ ụ
- Sở giao dịch thẩm định sơ bộ - Nộp bản đăng ký lên UBCK - UBCK cấp phép phát hành - Chào bán ra công chúng - Xin phép niêm yết - SGDCK thẩm tra niêm yết chính thức - Niêm yết chính thức
22
ị
4. Hoạt động giao dịch 4.1 Quy trình giao d ch: 1. Mở tài khoản giao dịch 2. Đặt lệnh giao dịch 3. Chuyển phiếu lệnh đến phòng GD
CTCK
4. Chuyển lệnh đến người môi giới tại
SGDCK
5. Chuyển lệnh đến bộ phận khớp lệnh 6. Khớp lệnh và thông báo kết quả giao
dịch
23
7. Báo cáo kết quả về CTCK 8. Xác nhận giao dịch và làm thủ tục thanh
toán
9. Thanh toán và hoàn tất giao dịch
Cô c h e á g ia o d ò c h
Maùy chuû
Nhaø Ñaàu tö baùn
Coâng Ty Chöùng Khoaùn baùn
CTCK mua
CTCK baùn
Nhaø Ñaàu tö mua
Baûng ñieän töû
Coâng Ty Chöùng Khoaùn Mua
24
Trung taâm löu kyù vaø Thanh toaùn buø tröø
Phiếu lệnh mua chứng khoán
25
Phiếu lệnh bán chứng khoán
26
Phiếu lệnh huỷ
27
4.2 Đơn vị giao dịch (trading unit)
Khoái löôïng chöùng khoaùn giao dòch nhoû nhaát, thay ñoåi tuøy theo quy ñònh cuûa moãi Sôû giao dòch.
Ñôn vò giao dòch coù theå bao
goàm:
28
+ Loâ lôùn: laø khoái löôïng chöùng khoaùn toái thieåu ñöôïc quy ñònh tuøy theo töøng Sôû giao dòch. Tuyø theo töøng nöôùc coù theå quy ñònh ñôn vò lôùn toái thieåu laø giao dòch loâ 10.000 coå phieáu hoaêïc 1.000.000 coå phieáu.
29
+ Loâ chaün: laø khoái löôïng chöùng khoaùn toái thieåu ñöôïc chaáp nhaän giao dòch taïi SGDCK, khoái löôïng giao dòch seõ laø boäi soá cuûa loâ chaün. Tuyø theo töøng nöôùc coù theå quy ñònh ñôn vò giao dòch loâ chaün laø 10, 50, 100 hoaëc 1.000 coå phieáu.
+ Loâ leû: laø khoái löôïng chöùng
khoaùn khoâng ñuû moät loâ chaün.
Qui taéc chung
1. Giao dòch qua heä thoáng:
- Giao dòch loâ chaün: Giao dòch khôùp leänh - Giao dòch loâ lôùn: Giao dòch thoûa
thuaän
1. Giao dòch khoâng qua heä thoáng:
- Giao dòch loâ leû - Chaøo mua coâng khai - Cho bieáu taëng, thöøa keá…. - Söûa loãi sau giao dòch - Ñaáu giaù baùn phaàn voán nhaø nöôùc taïi toå chöùc nieâm yeát
30
- TCNY mua laïi CP öu ñaõi cuûa CBCNV
4.3 Đơn vị yết giá (quotation unit): Là bước giá tối thiểu trong giao dịch chứng khoán, thể hiện mức biến động giá tối thiểu của một loại CK
31
ị
Giao d ch trái phi u:
ế Đơn vị yết giá là 100 đ với mọi mức giá.
ổ
ế
ị
Giao d ch c phi u:
Đơn vị yết giá thay đổi tuỳ theo giá của CP đó trên thị trường:
32
Giá cổ phiếu (đ)
Đơn vị yết giá (đ)
Nhỏ hơn 50.000
100
50.000 – 99.500
500
Từ 100.000 trở lên
1.000
33
ộ
ộ
4.4 Biên độ dao động giá (price change limits) Biên đ dao đ ng giá
là giới hạn dao động giá chứng khoán quy định trong ngày giao dịch được tính theo tỷ lệ phần trăm (%) so với giá tham chiếu.
- Ñoù laø giôùi haïn toái ña (giaù traàn) vaø giôùi haïn toái thieåu (giaù saøn) maø giaù cuûa moät loaïi chöùng khoaùn coù theå taêng hoaëc giaûm trong ngaøy giao dòch.
- NĐT chæ ñöôïc ñaët leänh trong giôùi haïn
naøy.
34
- Nhöõng leänh ñaët ôû möùc giaù ngoaøi giôùi haïn naøy seõ bò loaïi boû vaø khoâng ñöôïc heä thoáng giao dòch chaáp nhaän.
Trong phương thức giao dịch khớp lệnh:
Đối với CP và CCQ: +/- 5% Đối với TP: không áp dụng biên độ dao
động giá
35
Một số thuật ngữ:
ở ử Giá CK tại lần khớp lệnh đầu tiên
Giá m c a:
trong ngày giao dịch.
Giá đóng c a:ử Giá CK tại lần khớp lệnh cuối
cùng trong ngày giao dịch.
Giá tham chi uế là mức giá làm cơ sở để HOSE tính giới hạn dao động giá chứng khoán trong ngày giao dịch.
Giá tr n:ầ mức giá cao nhất mà một loại CK có
thể được thực hiện trong phiên giao dịch
Giá sàn: mức giá thấp nhất mà một loại CK có
36
thể được thực hiện trong phiên giao dịch
Giá tham chi u:ế a. Giá tham chiếu của cổ phiếu và chứng chỉ quỹ đầu tư đang giao dịch là giá
đóng cửa của ngày giao dịch gần nhất trước đó;
b. Giá đóng cửa của cổ phiếu, chứng chỉ quỹ đầu tư trong ngày giao dịch là giá thực hiện trong lần khớp lệnh định kỳ xác định giá đóng cửa của ngày giao dịch. Nếu trong lần khớp lệnh định kỳ xác định giá đóng cửa không có giá khớp lệnh thì giá giao dịch cuối cùng trong ngày của cổ phiếu, chứng chỉ quỹ đầu tư sẽ được coi là giá đóng cửa của cổ phiếu, chứng chỉ quỹ đầu tư đó.
c. Trường hợp chứng khoán bị tạm ngừng giao dịch trên 30 ngày khi được giao dịch trở lại thì giá tham chiếu được xác định tương tự quy định tại Khoản b. d. Trường hợp giao dịch chứng khoán không được hưởng cổ tức và các quyền kèm theo, giá tham chiếu tại ngày không hưởng quyền được xác định theo nguyên tắc lấy giá đóng cửa của ngày giao dịch gần nhất điều chỉnh theo giá trị cổ tức được nhận hoặc giá trị các quyền kèm theo.
e. Trường hợp tách hoặc gộp cổ phiếu, giá tham chiếu tại ngày giao dịch trở lại được xác định theo nguyên tắc lấy giá đóng cửa của ngày giao dịch trước ngày tách, gộp điều chỉnh theo tỷ lệ tách, gộp cổ phiếu.
f. Trong một số trường hợp cần thiết, SGDCK TP.HCM có thể áp dụng phương thức xác định giá tham chiếu khác sau khi có sự chấp thuận của UBCKNN.
37
Ví dụ: Tại sàn giao dịch của Cty CK BCAS có nhận được các lệnh mua bán cổ phiếu XYZ như sau:
Mua Bán
Giá ( đ/cp) NĐT KL KL NĐT
18.000 20.000 A 2 A 1 5.000
18.900 9.000 B 2 B 1 2.000
19.000 8.000 C 2 C 1 1.000
19.200 3.000 D 2 D 1 22.000
20.450 21.000 E 2 E 1 1.000
20.500 750 G 2 G 1 1.000
38
20.800 850 H 2 H 1 2.000
21.000 1.000 K 2 K 1 1.000
21.200 1.800 L 2 L 1 5.000
Y êu cầu:
Hãy đưa các lệnh hợp lệ vào hệ thống giao dịch. Biết rằng giá tham chiếu là 20000 đ và biên độ dao động giá là 5%.
39
5. Phương thức giao dịch
ớ ệ
ị
Giao d ch kh p l nh: - Leänh cuûa caùc nhaø ñaàu tö ñöôïc
gheùp vôùi nhau ngay sau khi caùc leänh mua, baùn ñöôïc ñöa vaøo heä thoáng vôùi möùc giaù phuø hôïp theo nguyeân taéc öu tieân veà giaù vaø thôøi gian.
- Giaù caû ñöôïc xaùc ñònh thoâng qua söï
caïnh tranh giöõa caùc nhaø ñaàu tö.
- Caùc CtyCK nhaän phí hoa hoàng töø
khaùch haøng ñeå thöïc hieän giao dòch.
ỏ
ậ
ị
Giao d ch th a thu n:
40
Các thành viên tự thỏa thuận với nhau về các điều kiện giao dịch và được đại diện giao dịch của thành viên nhập thông tin vào hệ thống giao dịch để ghi nhận.
Các hình thức khớp lệnh:
Khớp lệnh định kỳ Khớp lệnh liên tục
41
Khớp lệnh định kỳ Là phương thức giao dịch trong đó giá thực hiện được xác định theo điều kiện cho phép khối lượng giao dịch cao nhất, trên cơ sở tập hợp tất cả các lệnh mua và bán trong một khoảng thời gian nhất định. Khớp lệnh định kỳ thường được các sở giao dịch sử dụng để xác định giá mở cửa, đóng cửa hoặc giá của chứng khoán được phép giao dịch lại sau một thời gian bị ngưng giao dịch.
42
:ự
Trình t - Caùc leänh mua vaø baùn ñöôïc chuyeån vaøo heä thoáng giao dòch trong moät khoaûng thôøi gian nhaát ñònh.
43
- Trong thôøi gian naøy, maëc duø caùc leänh ñöôïc ñöa vaøo lieân tuïc nhöng khoâng coù giao dòch ñöôïc thöïc hieän. - Vaøo ñuùng thôøi ñieåm khôùp leänh, taát caû caùc leänh seõ ñöôïc so khôùp ñeå choïn ra möùc giaù coù khoái löôïng giao dòch lôùn nhaát.
Ví dụ: CP TMT được giao dịch với lệnh giới hạn và phương thức khớp lệnh định kỳ
NĐT
NĐT
KL mua
KL bán
Giá (ng.đ)
Tổng KL mua
Tổng KL bán
A 1.000 1.000 20,8 5.900 1.000 N
B 500 1.500 20,7 4.900 700 M
C 700 2.200 20,6 4.200 900 L
D 1.000 3.200 20,5 3.300 1.100 K
44
E 3.000 6.200 20,4 2.200 700 I
G H 2.000 8.200 20,3 1.500 1.500
ế
ả
ậ
ị
Xác nh n k t qu giao d ch CP TMT:
45
Khớp lệnh liên tục Giao dịch được thực hiện liên tục ngay khi có các lệnh đối ứng được nhập vào hệ thống. Trình tự:
Các lệnh mua bán sau khi đăng ký sẽ
được so với nhau.
Nếu thấy khớp về giá sẽ cho thực hiện
ngay
46
Ví dụ: CP MTM được giao dịch với phương thức khớp lệnh liên tục
Mua
Bán
Giá
NĐT KL
Loại lệnh
Loại lệnh
KL NĐT
Thời gian
Thời gian
Trong ngày
9h35
A
200
10,0
Trong ngày
8h30
B
100
10,1
Trong ngày
8h40
C
200
10,2
Trong ngày
8h55
D
400
10,3
Trong ngày
9h05
E
500
10,4
Trong ngày
Trong ngày
G 500
10h00
10,5
9h15
400
L
Trong ngày
10,5
9h30
300
K
Trong ngày
10,7
8h45
500
I
Trong ngày
10,7
9h55
400
H
47
ậ
ị
Xác nh n giao d ch CP MTM
48
6. Các loại lệnh giao dịch
ơ ả
ệ
6.1 L nh c b n:
Lệnh thị trường (Market Order/
Market Price - MP)
Lệnh giới hạn (Limit Order - LO) Lệnh dừng (Stop Order)
49
Lệnh thị trường – Market Price - MP
Là lệnh mua chứng khoán tại mức giá bán thấp nhất và lệnh bán chứng khoán tại mức giá mua cao nhất hiện có trên thị trường.
Nếu khối lượng chưa khớp hết thì mức giá tiếp
theo sẽ được lựa chọn.
Nếu khối lượng vẫn còn và không thể khớp được nữa thì lệnh MP chuyển thành lệnh LO mua với mức giá cao hơn một bước giá và bán với mức giá thấp hơn một bước giá.
Áp dụng cho khớp lệnh liên tục.
50
Ví dụ: Sổ lệnh CP AAA như sau:
KL mua
Giá mua
Giá bán
KL bán
5.000
MP
98
1.000
99
2.000
Kết quả khớp lệnh:
51
Lệnh giới hạn - (Limit Order - LO)
Ñaây laø leänh cuûa khaùch haøng ñaët moät möùc giaù giôùi haïn (cao nhaát coù theå mua hoaëc thaáp nhaát coù theå baùn) cho nhaø moâi giôùi vaø nhaø moâi giôùi khoâng ñöôïc pheùp mua hoaëc baùn vöôït möùc giaù ñoù. Moät leänh giôùi haïn mua chæ thöïc hieän ôû möùc giaù aán ñònh hoaëc giaù thaáp hôn vaø moät leänh baùn giôùi haïn chæ thöïc hieän ôû giaù giôùi haïn hoaëc giaù cao hôn.
52
Lệnh có hiệu lực kể từ khi nhập vào hệ thống cho hết ngày giao dịch hoặc cho đến khi huỷ bỏ.
Ví dụ: Sổ lệnh CP BBB với giá tham chiếu 99 như sau:
KL mua
Giá mua
Giá bán
KL bán
5.000
100
98
1.000
100
1.000
Kết quả khớp lệnh:
53
Lệnh dừng (Stop Order)
Là loại lệnh đặc biệt để bảo đảm cho các nhà đầu tư có thể thu lợi nhuận tại một mức độ nhất định và phòng chống rủi ro trong trường hợp giá chứng khoán chuyển động theo chiều hướng ngược lại. Sau khi đặt lệnh, nếu giá thị trường đạt tới hoặc vượt quá mức giá dừng thì khi đó lệnh dừng thực tế sẽ trở thành lệnh thị trường.
Có 2 loại lệnh dừng:
Phòng ngừa sự thua lỗ quá lớn trong trường hợp mua ngay Phòng ngừa sự thua lỗ quá lớn trong trường hợp bán trước
* Lệnh dừng để bán luôn đặt giá thấp hơn thị giá. * Lệnh dừng để mua luôn đặt giá cao hơn thị giá.
54
mua sau.
ị
ẩ ệ
6.2 Đ nh chu n l nh: (SGK) Quy định các điều kiện kèm theo định chuẩn lệnh
Lệnh dừng giới hạn Lệnh có giá trị trong ngày Lệnh có giá trị cho đến khi bị hủy bỏ Lệnh thực hiện tại mức giá mở cửa (ATO) Lệnh thực hiện tại mức giá đóng cửa (ATC) Lệnh thực hiện ngay hoặc hủy bỏ Lệnh thực hiện toàn bộ hoặc không Lệnh không quy trách nhiệm
55
Lệnh ATO (At The Opening)
Là lệnh đặt mua/bán chứng khoán tại
mức giá mở cửa.
Được ưu tiên trước lệnh giới hạn. Được nhập vào hệ thống trong thời gian khớp lệnh định kỳ xác định giá mở cửa.
Nếu lệnh chưa thực hiện hết thì tự
động huỷ bỏ.
56
Lệnh ATC (At The Closing) Là lệnh đặt mua/bán chứng khoán tại
mức giá đóng cửa.
Được ưu tiên trước lệnh giới hạn. Được nhập vào hệ thống trong đợt khớp lệnh định kỳ xác định giá đóng cửa.
Nếu không thực hiện hết thì tự động
huỷ bỏ.
57
Ví dụ: Sổ lệnh CP CCC với giá tham chiếu 100 như sau:
KL mua
Giá mua
Giá bán
KL bán
1.500
100(C)
ATO
1.000(B)
99
2.000(A)
Kết quả khớp lệnh: Giá khớp: 100 Khối lượng khớp: 1.500 C – B (khớp 1.000) ; C – A (khớp 500) do lệnh ATO ưu tiên
58
khớp trước lệnh LO
Ví dụ: Sổ lệnh CP DDD với giá tham chiếu 100 như sau:
KL mua
Giá mua
Giá bán
KL bán
1.500
100(C)
ATO
2.000(B)
99
2.000(A)
Kết quả khớp lệnh: Giá khớp: 100 Khối lượng khớp: 1.500 C – B (khớp 1.500) ; khối lượng 500 còn lại của B (lệnh
59
ATO) tự động bị hủy
ệ ệ
ứ ự ư
ự u tiên th c hi n l nh:
6.3 Th t - Ưu tiên về giá: ưu tiên cho giá mua cao và giá bán thấp. - Ưu tiên về thời gian: các lệnh cùng mức giá, ưu tiên lệnh đặt trước.
Ngoài ra, có thể:
- Ưu tiên về khá ch hà ng: lệnh của khá ch hà ng cá nhân được ưu tiên so vớ i lệnh của công ty chứ ng khoá n. - Ưu tiên về khối lượng: ưu tiên lệnh có khối lượng lớn.
60
6.4. Thời gian giao dịch Theo công văn số 1352/SGDHCM–TV của Sở Giao dịch Chứng khoán HCM về việc điều chỉnh thời
gian giao dịch tại sàn HOSE:
Phương thức giao dịch
Giờ giao dịch
Thời lượng
Cổ phiếu, chứng chỉ quỹ Khớp lệnh định kỳ mở cửa Khớp lệnh liên tục Khớp lệnh định kỳ đóng cửa Thỏa thuận
15 phút 8h30’ – 8h45’ 105 phút 8h45’ – 10h30’ 10h30’ – 10h45’ 15 phút 150 phút 8h30’ – 11h00’
Trái phiếu Thỏa thuận Thị trường đóng cửa
8h30’ – 11h00’ 11h00’
150 phút
Thời gian áp dụng: Từ 13 tháng 9/2010
61
7. Một số trường hợp giao dịch đặc biệt
Giao dịch lô lớn Giao dịch lô lẻ Giao dịch cổ phiếu mới đưa vào niêm yết Tách, gộp cổ phiếu Giao dịch không được hưởng cổ tức và quyền Giao dịch cổ phiếu quỹ Giao dịch bảo chứng Giao dịch thâu tóm
62

