BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI
CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC
VĂN HÓA KINH DOANH
MÃ MÔN HỌC: KD7011
NGƯỜI BIÊN SOẠN
THS. ĐẶNG THỊ BÍCH PHƯỢNG
HÀ NỘI – 2025
lOMoARcPSD|42620215
.
MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU...........................................................................................................................5
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VĂN HÓA KINH DOANH...............................................7
1.1. KHÁI NIỆM VĂN HÓA KINH DOANH....................................................................7
1.1.1. Khái niệm văn hóa..................................................................................................7
1.1.2. Khái niệm văn hóa kinh doanh............................................................................13
1.2. ĐẶC TRƯNG CỦA VĂN HÓA KINH DOANH .....................................................14
1.3. CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VĂN HÓA KINH DOANH ...........................18
1.4. VAI TRÒ CỦA VĂN HÓA KINH DOANH .............................................................19
1.4.1. Văn hóa kinh doanh là phương thức phát triển sản xuất kinh doanh bền
vững..................................................................................................................................19
1.4.2. Văn hóa kinh doanh là nguồn lực phát triển kinh doanh.................................20
1.4.3. Văn hóa kinh doanh là điều kiện đẩy mạnh kinh doanh quốc tế.....................20
CHƯƠNG 2: CÁC YẾU TỐ CẤU THÀNH VĂN HÓA KINH DOANH.........................23
2.1. TRIẾT LÝ KINH DOANH.........................................................................................23
2.1.1. Khái niệm triết lý kinh doanh..............................................................................23
2.1.2. Nội dung triết lý kinh doanh của doanh nghiệp.................................................26
2.1.3. Các hình thức biểu hiện của triết lý kinh doanh của doanh nghiệp.................29
2.1.4. Cách thức xây dựng triết lý kinh doanh của doanh nghiệp..............................29
2.1.5. Vai trò của triết lý doanh nghiệp trong quản lý và phát triển doanh nghiệp 31
2.2. ĐẠO ĐỨC KINH DOANH.........................................................................................33
2.2.1. Khái niệm đạo đức kinh doanh............................................................................33
2.2.2. Đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội........................................................35
2.2.3. Vai trò của đạo đức kinh doanh trong quản trị doanh nghiệp.........................37
2.2.4. Các khía cạnh của đạo đức kinh doanh..............................................................39
2.2.5. Đạo đức kinh doanh trong kinh tế toàn cầu.......................................................47
2.3. VĂN HÓA DOANH NHÂN .......................................................................................51
2.3.1. Khái niệm doanh nhân.........................................................................................51
2.3.2. Vai trò của doanh nhân trong sự phát triển kinh tế..........................................52
2.3.3. Khái niệm văn hóa doanh nhân...........................................................................53
2.3.4. Ảnh hưởng của văn hóa doanh nhân tới văn hóa kinh doanh..........................54
2.3.5. Các nhân tố tác động đến văn hóa doanh nhân.................................................55
2.3.6. Các bộ phận cấu thành văn hóa doanh nhân.....................................................56
lOMoARcPSD|42620215
2
.
2.3.7. Hệ thống tiêu chuẩn đánh giá văn hóa doanh nhân...........................................61
2.4. VĂN HÓA DOANH NGHIỆP ...................................................................................62
2.4.1. Khái niệm văn hóa doanh nghiệp........................................................................62
2.4.2. Các cấp độ của văn hóa doanh nghiệp................................................................63
2.4.3. Tác động của văn hóa doanh nghiệp đối với sự phát triển của doanh nghiệp 65
2.4.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến văn hóa doanh nghiệp.............................................67
2.4.5. Các giai đoạn hình thành và cơ cấu thay đổi văn hóa doanh nghiệp...............69
2.4.6. Các dạng văn hóa doanh nghiệp..........................................................................72
2.5. VĂN HÓA ỨNG XỬ TRONG KINH DOANH .......................................................74
2.5.1. Vai trò của văn hóa ứng xử trong kinh doanh...................................................74
2.5.2. Văn hóa ứng xử trong các mối quan hệ doanh nghiệp......................................75
2.5.3. Văn hóa ứng xử trong mối quan hệ với khách hàng..........................................79
2.5.4. Văn hóa ứng xử trong đàm phán và thương lượng...........................................81
CHƯƠNG 3: VĂN HÓA KINH DOANH VIỆT NAM.......................................................86
3.1. VĂN HÓA KINH DOANH THỜI KỲ TRƯỚC ĐỔI MỚI .....................................86
3.1.1. Văn hóa kinh doanh thời kỳ phong kiến............................................................86
3.1.2. Văn hóa kinh doanh thời kỳ pháp thuộc (1859-1945) và thời kỳ kháng chiến
chống Pháp (1945-1954)..................................................................................................90
3.1.3. Văn hóa kinh doanh giai đoạn 1954-1975...........................................................93
3.1.4. Văn hóa kinh doanh giai đoạn 1975- 1986..........................................................95
3.2. VĂN HÓA KINH DOANH TRONG QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI...............................96
3.2.1. Một số biểu hiện văn hóa kinh doanh của doanh nghiệp nhà nước.................97
3.2.2. Một số biểu hiện của văn hóa kinh doanh trong các doanh nghiệp có vốn đầu
tư nước ngoài...................................................................................................................99
3.2.3. Một số biểu hiện của văn hóa kinh doanh trong các doanh nghiệp thuộc khu
vực kinh tế tư nhân.......................................................................................................102
3.2.4. Một số biểu hiện văn hóa kinh doanh của các hộ kinh doanh cá thể.............104
3 3. MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA ĐỐI VỚI VĂN HÓA KINH DOANH VIỆT NAM 104
3.3.1. Sự thiếu tinh thần hợp tác, tương trợ trong cộng đồng doanh nhân ở Việt
Nam ...............................................................................................................................104
3.3.2. Về xây dựng triết lý kinh doanh và chiến lược kinh doanh............................105
3.3.3. Về chữ Tín trong kinh doanh.............................................................................105
3.3.4. Vấn đề trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trong bảo vê môi trường tự
nhiên...............................................................................................................................105
lOMoARcPSD|42620215
3
.
3.3.5. Về văn hóa trong giao tiếp kinh doanh của khách hàng..................................106
CHƯƠNG 4 : VĂN HÓA KINH DOANH QUỐC TẾ......................................................108
4.1. SỰ KHÁC BIỆT VĂN HÓA TRONG KINH DOANH QUỐC TẾ .....................108
4.1.1. Khác biệt và giao lưu văn hóa............................................................................108
4.1.2. Hiện tượng sốc văn hóa và vượt qua được sốc văn hóa...................................108
4.2. NHỮNG BIỂU HIỆN CƠ BẢN CỦA VĂN HÓA KINH DOANH QUỐC TẾ....109
4.2.1. Giao tiếp trong môi trường kinh doanh đa văn hóa........................................109
4.2.2. Giao tiếp bằng văn bản.......................................................................................111
4.3.1. Những khác biệt văn hóa trong đàm phán.......................................................113
4.3.2. Mẹo đàm phán giữa các nền văn hóa................................................................114
4.3.3. Marketing đa văn hóa........................................................................................114
lOMoARcPSD|42620215
4
.
LỜI NÓI ĐẦU
Trong xu thế toàn cầu hoá kinh tế hiện nay, văn hóa kinh doanh đã trở thành
yếu tố quan trọng và ngày càng trở nên quan trọng cho sự phát triển bền vững trong
hoạt động kinh doanh của một quốc gia, một doanh nghiệp hay của các chủ thể
kinh doanh, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của mỗi doanh nghiệp và quyết
định của người tiêu dùng. Muốn đảm bảo sự phát triển bền vững, hơn lúc nào hết,
càng cần có sự tìm hiểu và nghiên cứu thấu đáo về văn hoá kinh doanh, để góp
phần định hướng đúng đắn cho hoạt động kinh tế, kinh doanh.
Văn hóa kinh doanh sẽ góp phần tích cực cho các chủ thể kinh doanh chọn
lọc, khai thác những nhân tố tích cực, hạn chế những yếu tố tiêu cực và phát huy
được những cái riêng, bản sắc trong kinh doanh, tiến tới giảm thiểu các hành vi
kinh doanh vô văn hóa. Kinh doanh phù hợp với đạo lý dân tộc đồng thời phù hợp
với xu thế của thời đại.
Nghiên cứu, giảng dạy và học tập văn hoá kinh doanh là một biện pháp thiết
thực để nâng cao nhận thức về vai trò của văn hoá trong hoạt động kinh tế, kinh
doanh, tạo dựng những kỹ năng cần thiết để vận dụng các nhân tố văn hoá vào
trong hoạt động kinh tế và kinh doanh.
Môn học văn hóa kinh doanh nhằm trang bị cho người học những kiến thức
cơ bản về văn hóa kinh doanh, những kinh nghiệm trên thế giới về văn hóa kinh
doanh. Giúp người học nhận thức được vai trò, ảnh hưởng của văn hóa kinh doanh
như một nhân tố quan trọng trong hoạt động kinh doanh
Hiểu được sự phong phú, đa dạng và vai trò của các nhân tố văn hóa kết tinh
trong hoạt động kinh doanh để xây dựng các mối quan hệ kinh doanh lành mạnh để
hướng đến những lợi ích bền vững.
Nắm vững được phương pháp xây dựng văn hóa kinh doanh ở một chủ thể
kinh doanh cụ thể, để vận dụng nó trong quá trình làm việc sau này.
Đối tượng nghiên cứu của môn học: Môn học văn hóa kinh doanh xác định
đối tượng nghiên cứu là:
-Những vấn đề cơ bản về văn hóa và văn hóa kinh doanh.
-Những vấn đề lý luận cơ bản về các biểu hiện của văn hóa kinh doanh, cụ
thể là: triết lý kinh doanh; đạo đức kinh doanh; văn hóa doanh nhân; văn hóa
doanh nghiệp; văn hóa ứng xử trong kinh doanh.
-Những vấn đề lý luận cơ bản về văn hóa kinh doanh Việt Nam và văn hóa
kinh doanh quốc tế
lOMoARcPSD|42620215
5
.