H C VI N QU N LÝ GIÁO D CỌ Ệ Ả Ụ
BÀI T P GI A KÌ MÔN XÃ H I H C GIÁO D CẬ Ữ Ộ Ọ Ụ
H VÀ TÊN:Ọ
L P CAO H C QLGD K20-2 (LONG BIÊN- GIA LÂM)Ớ Ọ
Đ BÀI: Trình bày hi u bi t, đã tr i nghi m v m t v n đ mà anh chỀ ể ế ả ệ ề ộ ấ ề ị
tâm đc nh t.ắ ấ
CH Đ: Qu n lý nhân s trong tr ng THCSỦ Ề ả ự ườ
I. NHÂN S VÀ QU N LÝ NHÂN SỰ Ả Ự
1. Khái ni m v qu n lý nhân sệ ề ả ự
Ngày nay, khi nhân lo i b c vào n n kinh t tri th c, ng i ta b t đu nóiạ ướ ề ế ứ ườ ắ ầ
nhi u đn ngu n l c con ng i – y u t c b n đ phát tri n xã h i, tăngề ế ồ ự ườ ế ố ơ ả ể ể ộ
tr ng kinh t thì đi v i các nhà qu n lý m i lĩnh v c, v n đ qu n lý nhânưở ế ố ớ ả ở ọ ự ấ ề ả
s đc đt lên hàng đu. Khi ng i ta nói đn m t t ch c, m t đn v làm ănự ượ ặ ầ ườ ế ộ ổ ứ ộ ơ ị
th t b i, thua l , không ph i vì thi u v n, thi u trang thi t b , thi u c s v tấ ạ ỗ ả ế ố ế ế ị ế ơ ở ậ
ch t, m t b ng … mà ng i ta nghĩ ngay đn ng i lãnh đo, th tr ng c aấ ặ ằ ườ ế ườ ạ ủ ưở ủ
đn v đó không đ năng l c đi u hành công vi c, thi u trang b v ki n th cơ ị ủ ự ề ệ ế ị ề ế ứ
qu n lý nhân s ho c thi u kinh nghi m trong chi n l c con ng i.ả ự ặ ế ệ ế ượ ườ
Có th nói qu n lý nhân s trong nhà tr ng là m t công vi c h t s c khóể ả ự ườ ộ ệ ế ứ
khăn và ph c t p, b i vì nó đng ch m đn nh ng con ng i c th v i nh ngứ ạ ở ụ ạ ế ữ ườ ụ ể ớ ữ
hoàn c nh, nguy n v ng, s thích, c m xúc và văn hóa riêng bi t. Vì v y kháiả ệ ọ ở ả ệ ậ
ni m qu n lý nhân s đc đ c p nhi u góc đ khác nhau:ệ ả ự ượ ề ậ ở ề ộ
Qu n lý nhân s (Personnel Management).ả ự
Là khái ni m đc s d ng ph bi n nh ng năm 1950 - 1960. Khái ni mệ ượ ử ụ ổ ế ữ ệ
này ch m t s ho t đng liên quan đn vi c b trí, theo dõi, th c hi n các thỉ ộ ố ạ ộ ế ệ ố ự ệ ủ
t c qui đnh, các ch đ chính sách, các s v liên quan đn nhân viên nh tuy nụ ị ế ộ ự ụ ế ư ể
d ng, l ng, th ng ph t, h u trí…ụ ươ ưở ạ ư
-“Nhân s là vi c b trí, s p x p, qu n lý con ng i trong m t c quan,ự ệ ố ắ ế ả ườ ộ ơ
t ch c” ổ ứ (T đi n Vi t Nam, NXB ĐHQG Hà N i, 2001, trang 502).ừ ể ệ ộ
-Giáo s ng i M Dinoch cho r ng:ư ườ ỹ ằ
“Qu n tr nhân s bao g m toàn b nh ng bi n pháp và th t c áp d ngả ị ự ồ ộ ữ ệ ủ ụ ụ
cho nhân viên c a m t t ch c và gi i quy t t t c các tr ng h p x y ra cóủ ộ ổ ứ ả ế ấ ả ườ ợ ả
liên quan đn m t lo i công vi c nào đó”.ế ộ ạ ệ
-Giáo s Felix Migro (M ) thì cho r ng:ư ỹ ằ
“Qu n lý nhân s là ngh thu t l a ch n nh ng nhân viên m i và s d ngả ự ệ ậ ự ọ ữ ớ ử ụ
nh ng nhân viên cũ sao cho năng su t và ch t l ng công vi c c a m i ng iữ ấ ấ ượ ệ ủ ỗ ườ
đu đt t i m c t i đa có th đc”.ề ạ ớ ứ ố ể ượ
-Tác gi Nguy n T n Ph c đnh nghĩa:ả ễ ấ ướ ị
“B trí nhân s là ti n trình tìm ng i phù h p đ giao phó m t ch c vố ự ế ườ ợ ể ộ ứ ụ
hay m t công vi c đang tr ng, ho c đang c n đc thay th .ộ ệ ố ặ ầ ượ ế
Ho c ng n g n: b trí nhân s là đt ặ ắ ọ ố ự ặ đúng ng iườ vào đúng chỗ và đúng
lúc”
Nhân s ph i g n v i t ch c, v i vi c s p x p con ng i vào nh ng v tríự ả ắ ớ ố ứ ớ ệ ắ ế ườ ữ ị
nh t đnh trong b máy t ch c đ b o đm kh năng qu n lý, đi u hành đcấ ị ộ ổ ứ ể ả ả ả ả ề ượ
đn v c hi n t i l n t ng lai.ơ ị ả ệ ạ ẫ ươ
Xét vai trò ch c năng c a qu n lý nhân s có th đnh nghĩa:ứ ủ ả ự ể ị
Qu n lý nhân s trong nhà tr ng là ho t đng g m tuy n ch n, s d ng,ả ự ườ ạ ộ ồ ể ọ ử ụ
phát tri n, đng viên, t o nh ng đi u ki n thu n l i đ các cá nhân và nhómể ộ ạ ữ ề ệ ậ ợ ể
ho t đng có hi u qu nh m đt đc m c tiêu c a t ch c cao nh t và s b tạ ộ ệ ả ằ ạ ượ ụ ủ ổ ứ ấ ự ấ
mãn ít nh t c a cán b , giáo viên, công nhân viên trong nhà tr ng.ấ ủ ộ ườ
2. T m quan tr ng c a công tác qu n lý nhân s trong nhà tr ngầ ọ ủ ả ự ườ
Bác H đã d y: M i vi c thành công hay th t b i đu do cán b t t ho cồ ạ ọ ệ ấ ạ ề ộ ố ặ
kém. Đó là chân lý. Ngh quy t h i ngh trung ng 3 khoá VIII ti p t c kh ngị ế ộ ị ươ ế ụ ẳ
đnh "… ịCán b là nhân t quy t đnh thành b i c a cách m ng, g n li n v iộ ố ế ị ạ ủ ạ ắ ề ớ
v n m nh c a Đng, c a đt n c và ch đ, là khâu then ch t trong xây d ngậ ệ ủ ả ủ ấ ướ ế ộ ố ự
Đng”ả. Có th nói,ể công tác cán b , ngu n l c con ng i là m t quan tr ng hàngộ ồ ự ườ ặ ọ
đu c a m t t ch c, vì th , vi c qu n lý nhân s là y u t quy t đnh đn hi uầ ủ ộ ổ ứ ế ệ ả ự ế ố ế ị ế ệ
qu , hi u l c c a t ch c.ả ệ ự ủ ổ ứ
-Trong m i t ch c giáo d c, m i nhà tr ng, nhân s ch y u là đi ngũỗ ổ ứ ụ ỗ ườ ự ủ ế ộ
giáo viên. Đây là l c l ng nòng c t có vai trò vô cùng quan tr ng, nh h ngự ượ ố ọ ả ưở
l n đn ch t l ng giáo d c, nh ti n sĩ Raja Roy Singh ( n Đ) đã đa ra nh nớ ế ấ ượ ụ ư ế Ấ ộ ư ậ
xét: “Không m tộ h th ng giáo d c nào có th v n cao quá t m nh ng giáoệ ố ụ ể ươ ầ ữ
viên làm vi c cho nó”.ệ
(N n giáo d c cho th k XXI. Nh ng tri n v ng c a châu Á – Thái Bìnhề ụ ế ỷ ữ ể ọ ủ
D ng, Vi n KHGDVN, Hà N i 1994, tr 115).ươ ệ ộ
- n c ta, trong các quan đi m ch đo phát tri n giáo d c-đào t o c aỞ ướ ể ỉ ạ ể ụ ạ ủ
Đng, c a Nhà n c và c a ngành giáo d c đu r t coi tr ng vai trò, v trí c aả ủ ướ ủ ụ ề ấ ọ ị ủ
đi ngũ giáo viên. H chính là nh ng ng i quy t đnh tr c ti p ch t l ng c aộ ọ ữ ườ ế ị ự ế ấ ượ ủ
giáo d c. Vì v y, vi c xây d ng, phát tri n đi ngũ giáo viên đc coi là m tụ ậ ệ ự ể ộ ượ ộ
trong hai gi i pháp tr ng tâm c a chi n l c phát tri n giáo d c-đào t o Vi tả ọ ủ ế ượ ể ụ ạ ệ
Nam năm 2001-2010.
Y u t con ng i gi vai trò đc bi t quan tr ng trong s phát tri n c aế ố ườ ữ ặ ệ ọ ự ể ủ
m t qu c gia nói chung và c a m t t ch c, m t nhà tr ng nói riêng. Trong Điộ ố ủ ộ ổ ứ ộ ườ ạ
h i Đng IX chúng ta đã xác đnh: “ộ ả ị Con ng i v a là m c tiêu, v a là đng l cườ ừ ụ ừ ộ ự
thúc đy sẩ ự phát tri n kinh t – xã h i” ể ế ộ (Văn ki n đi h i Đng IX, NXB chínhệ ạ ộ ả
tr qu c gia, HNị ố 2001 trang 114), Cho nên vi c nghiên c u v công tác qu n lýệ ứ ề ả
con ng i, qu n lý nhân s là r t c n thi t đi v i các cán b qu n lý giáo d c.ườ ả ự ấ ầ ế ố ớ ộ ả ụ
-Nhi m v c a ngành giáo d c là đào t o l c l ng lao đng có ph mệ ụ ủ ụ ạ ự ượ ộ ẩ
ch t t t, có trình đ văn hóa, k thu t, có tay ngh … ph c v công nghi p hóa,ấ ố ộ ỹ ậ ề ụ ụ ệ
hi n đi hóa đt n c. Vì v y nhà tr ng c n ph i có đi ngũ giáo viên đ vệ ạ ấ ướ ậ ườ ầ ả ộ ủ ề
s l ng, đt chu n v ch t l ng đ đào t o ngu n nhân l c đáp ng yêu c uố ượ ạ ẩ ề ấ ượ ể ạ ồ ự ứ ầ
c a s phát tri n kinh t – xã h i.ủ ự ể ế ộ
-Ngh quy t 05/2005 NQ-CP c a Chính ph (ban hành ngày 18/4/2005) vị ế ủ ủ ề
đy m nh công tác xã h i hoá giáo d c đã ch đo: “…ẩ ạ ộ ụ ỉ ạ chuy n ph n l n ho tể ầ ớ ạ
đng giáoộ d c sang c ch cung ng d ch v ”. ụ ơ ế ứ ị ụ S chuy n đi này đãự ể ổ đt ra choặ
nhà tr ng mu nườ ố phát tri n và c nh tranh có hi u qu , bu c ph i c i thi n tể ạ ệ ả ộ ả ả ệ ổ
ch c, trong đó y u t con ng i là quy t đnh. Vi c tìm đúng ng i phù h p đứ ế ố ườ ế ị ệ ườ ợ ể
giao đúng vi c nh m khai thác t t ti m năng c a h và đem l i hi u qu cao choệ ằ ố ề ủ ọ ạ ệ ả
đn v s t o l i th c nh tranh cho m i tr ng trong đi u ki n đa d ng hóa cácơ ị ẽ ạ ợ ế ạ ỗ ườ ề ệ ạ
lo i tr ng.ạ ườ
-Nghiên c u qu n lý nhân s giúp các nhà qu n lý n m đc cách giaoứ ả ự ả ắ ượ
ti p có hi u qu v i ng i khác, bi t tìm ra ngôn ng chung v i c p d i, nh yế ệ ả ớ ườ ế ữ ớ ấ ướ ạ
c m h n, bi t đánh giá c p d i m t cách t t nh t, bi t cách lôi cu n c p d iả ơ ế ấ ướ ộ ố ấ ế ố ấ ướ
say mê v i công vi c… và tránh đc nh ng sai l m trong vi c tuy n ch n vàớ ệ ượ ữ ầ ệ ể ọ
s d ng lao đng, t o đc b u không khí t t đp trong t p th , nâng cao ch tử ụ ộ ạ ượ ầ ố ẹ ậ ể ấ
l ng công vi c, nâng cao hi u qu c a nhà tr ng.ượ ệ ệ ả ủ ườ
II. HI U TR NG VÀ CÁC CH C NĂNG QU N LÍ NHÂN S TRONGỆ ƯỞ Ứ Ả Ự
NHÀ TR NGƯỜ
1. Ch c năng và trách nhi m ch y u c a Hi u tr ng trong qu n lýứ ệ ủ ế ủ ệ ưở ả
nhân sự
1.1. Ch c năng ch y u c a Hi u tr ng trong qu n lý nhân sứ ủ ế ủ ệ ưở ả ự
-L p k ho ch s d ng và phát tri n ngu n nhân l c.ậ ế ạ ử ụ ể ồ ự
-Đào t o và phát tri n ngu n nhân l c.ạ ể ồ ự
-Qu n lý duy trì và khuy n khích ngu n nhân l c.ả ế ồ ự
1.2. Các trách nhi m ch y u c a Hi u tr ngệ ủ ế ủ ệ ưở
-Thi t k và đa ra các m c tiêu v ngu n nhân l c trong m t k ho chế ế ư ụ ề ồ ự ộ ế ạ
t ng th c a nhà tr ng.ổ ể ủ ườ
-Ch rõ s đóng góp c a công tác qu n lý nhân s đi v i các m c tiêu c aỉ ự ủ ả ự ố ớ ụ ủ
nhà tr ng.ườ
-Thi t k và phân tích công vi c. Phân công lao đng trong nhà tr ng.ế ế ệ ộ ườ
-Đánh giá th c hi n công vi c c a cán b , giáo viên, nhân viên.ự ệ ệ ủ ộ
-Thi t k , g i ý và th c hi n các bi n pháp, chính sách lao đng đ nângế ế ợ ự ệ ệ ộ ể
cao năng su t lao đng, tho mãn yêu c u công vi c đem l i hi u qu cao.ấ ộ ả ầ ệ ạ ệ ả
-Giúp cho các cán b qu n lý ch c năng khác (kh i tr ng, t tr ng,ộ ả ứ ố ưở ổ ưở
tr ng các b ph n…) nh n th c đc trách nhi m c a h trong vi c qu n lýưở ộ ậ ậ ứ ượ ệ ủ ọ ệ ả
nhân s chính b ph n c a mình.ự ở ộ ậ ủ
-Cung c p các công c và các ph ng ti n, trang thi t b d y h c c nấ ụ ươ ệ ế ị ạ ọ ầ
thi t t o m t môi tr ng làm vi c thu n l i phù h p v i s phát tri n c a giáoế ạ ộ ườ ệ ậ ợ ợ ớ ự ể ủ
viên và các l c l ng lao đng khác.ự ượ ộ
-Thi t k ra các th t c c n thi t cho công tác tuy n d ng, l a ch n, sế ế ủ ụ ầ ế ể ụ ự ọ ử
d ng và đ b t, phát tri n và tr l ng cho cán b , giáo viên, nhân viên trongụ ề ạ ể ả ươ ộ
nhà tr ng. Đm b o r ng các th t c này cũng đc s d ng trong đánh giáườ ả ả ằ ủ ụ ượ ử ụ
k t qu công vi c.ế ả ệ
-Ph i h p v i các t ch c đoàn th (Công Đoàn, thanh niên…) đ khuy nố ợ ớ ổ ứ ể ể ế
khích tính sáng t o c a ng i lao đng. Quan tâm đn các l i ích cá nhân c aạ ủ ườ ộ ế ợ ủ
ng i lao đng, quan tâm đn công tác đào t o và phát tri n, công tác truy n đtườ ộ ế ạ ể ề ạ
thông tin, phân ph i l i ích cho ng i lao đng, và vi c gi i quy t các v n đố ợ ườ ộ ệ ả ế ấ ề
tranh ch p c a ng i lao đng.ấ ủ ườ ộ
-Giúp cho ng i lao đng hi u rõ các chính sách qu n lý và và nâng caoườ ộ ể ả
hi u bi t c a ng i lao đng đi v i công tác qu n lý.ể ế ủ ườ ộ ố ớ ả
-Giúp đ các cá nhân ng i lao đng gi i quy t các v n đ tác đng đnỡ ườ ộ ả ế ấ ề ộ ế
tinh th n và hi u qu làm vi c trong nhà tr ng.ầ ệ ả ệ ườ
-N m b t k p th i các qui đnh c a Chính ph trong vi c b o đm l i íchắ ắ ị ờ ị ủ ủ ệ ả ả ợ
cho ng i lao đng.ườ ộ
2. Các yêu c u c n thi t c a ng i cán b qu n lý nhân sầ ầ ế ủ ườ ộ ả ự
- Tính cách th t thà th ng th n, kiên trì và nh y c m.ậ ẳ ắ ạ ả
- Có k năng giao ti p t t (truy n đt b ng l i và b ng văn b n t t)ỹ ế ố ề ạ ằ ờ ằ ả ố
-Có kh năng ph ng v n, thuy t ph c đng viên, kh năng ra chính sáchả ỏ ấ ế ụ ộ ả
và đào t o b i d ng t tạ ồ ưỡ ố
-Có kh năng s d ng máy tính.ả ử ụ
-Có hi u bi t sâu s c v pháp lu t và các qui đnh c a Nhà n c, đc bi tể ế ắ ề ậ ị ủ ướ ặ ệ
là Lu t lao đngậ ộ
-Có hi u bi t chung v các m c l ng c b n và ch ng trình đm b oể ế ề ứ ươ ơ ả ươ ả ả
l i ích c a ng i lao đng.ợ ủ ườ ộ
-Có k năng quan h cá nhân t t.ỹ ệ ố
-Có kh năng đm b o bí m t các thông tin c n thi tả ả ả ậ ầ ế
-Có k năng gi i quy t mâu thu n m t cách hi u qu .ỹ ả ế ẫ ộ ệ ả
-Có hi u bi t nh t đnh v tâm lý đ có th hi u, chia s , thông c m v iể ế ấ ị ề ể ể ể ẻ ả ớ
các hành vi c a ng i lao đng trong các m i quan h xã h i và quan h v i môiủ ườ ộ ố ệ ộ ệ ớ
tr ng xung quanh.ườ
-Th t s t nh khi làm vi c v i các t ch c đoàn th v tuy n ch n và đậ ự ế ị ệ ớ ổ ứ ể ề ể ọ ề
b t cán b , giáo viên, nhân viên cũng nh khi gi i quy t các tranh ch p, ki nạ ộ ư ả ế ấ ệ
t ng, tai n n, ch m tr hay khi đng viên khích l và đào t o nhân viên trong nhàụ ạ ậ ễ ộ ệ ạ
tr ng.ườ
-Hi u sâu s c v văn hoá và phong cách qu n lý c a Vi t Nam đ cóể ắ ề ả ủ ệ ể
đc nhóm, t p th làm vi c hi u qu …ượ ậ ể ệ ệ ả
- Có kh năng t ch c khoa h c lao đng c a b n thân đ làm vi c có hi uả ổ ứ ọ ộ ủ ả ể ệ ệ
qu .ả
Qu n lý nhân s trong nhà tr ng là ho t đng c a m t t ch c đ thu hút,ả ự ườ ạ ộ ủ ộ ổ ứ ể
xây d ng, phát tri n, s d ng, đánh giá b o toàn và phát tri n l c l ng lao đngự ể ử ụ ả ể ự ượ ộ
phù h p v i yêu c u c a nhà tr ng c v s l ng và ch t l ng. Đi t ngợ ớ ầ ủ ườ ả ề ố ượ ấ ượ ố ượ
c a qu n lý nhân s là ng i lao đng v i t cách là nh ng cá nhân và các v nủ ả ự ườ ộ ớ ư ữ ấ
đ có liên quan đn h nh công vi c, các quy n l i, nghĩa v c a h đi v iề ế ọ ư ệ ề ợ ụ ủ ọ ố ớ
nhà tr ng. M c tiêu c a qu n lý nhân s nh m nâng cao s đóng góp có hi uườ ụ ủ ả ự ằ ự ệ
su t c a ng i lao đng đi v i nhà tr ng, đáp ng các yêu c u tr c m t vàấ ủ ườ ộ ố ớ ườ ứ ầ ướ ắ
trong t ng lai c a nhà tr ng cũng nh đáp ng yêu c u phát tri n cá nhân vàươ ủ ườ ư ứ ầ ể
gi m th p nh t s b t mãn c a ng i lao đng. Th c ch t c a qu n lý nhân sả ấ ấ ự ấ ủ ườ ộ ự ấ ủ ả ự
là công tác qu n lý con ng i trong ph m vi nhà tr ng, là s đi x c a nhàả ườ ạ ườ ự ố ử ủ
tr ng đi v i cán b , giáo viên, nhân viên.ườ ố ớ ộ
Có 3 quan đi m v qu n lý nhân s : thuy t X, thuy t Y, thuy t Z là nh ngể ề ả ự ế ế ế ữ
t t ng, quan đi m v cách th c qu n lý con ng i trong t ch c. T đó, cácư ưở ể ề ứ ả ườ ổ ứ ừ
t ch c có bi n pháp, chính sách v qu n lý nhân s , nh ng bi n pháp, ph ngổ ứ ệ ề ả ự ữ ệ ươ
pháp qu n lý này có tác d ng l n t i hi u qu , tinh th n, thái đ làm vi c c aả ụ ớ ớ ệ ả ầ ộ ệ ủ
ng i lao đng.ườ ộ
Qu n lý nhân s là m t lĩnh v c quan tr ng c a qu n lý trong nhàả ự ộ ự ọ ủ ả
tr ng.Qu n lý các ngu n l c khác s không hi u qu n u nhà tr ng khôngườ ả ồ ự ẽ ệ ả ế ườ
qu n lý t t ngu n nhân l c. Vì v y các nhà qu n lý, Hi u tr ng c n ph i n mả ố ồ ự ậ ả ệ ưở ầ ả ắ
v ng và th c hi n t t các ch c năng, trách nhi m c b n c a ng i qu n lýữ ự ệ ố ứ ệ ơ ả ủ ườ ả
nhân s . M t khác, ng i làm công tác qu n lý nhân s c n ph i có nh ng ki nự ặ ườ ả ự ầ ả ữ ế
th c, k năng và thái đ phù h p v i công vi c này.ứ ỹ ộ ợ ớ ệ
T p th s ph m trong nhà tr ng là m t t ch c c a t p th ng i laoậ ể ư ạ ườ ộ ổ ứ ủ ậ ể ườ
đng s ph m đng đu là Hi u tr ng. t p th s ph m liên k t các cán b ,ộ ư ạ ứ ầ ệ ưở ậ ể ư ạ ế ộ
giáo viên (giáo viên), nhân viên thành m t c ng đng giáo d c có t ch c, cóộ ộ ồ ụ ổ ứ
m c đích giáo d c th ng nh t, có ph ng th c ho t đng nh m th c hi n m cụ ụ ố ấ ươ ứ ạ ộ ằ ự ệ ụ
tiêu giáo d c c a nhà tr ng, c a Đng và Nhà n c.ụ ủ ườ ủ ả ướ
Đi ngũ giáo viên là l c l ng nòng c t, quan tr ng nh t, là ng i quy tộ ự ượ ố ọ ấ ườ ế
đnh đn ch t l ng giáo d c trong nhà tr ng.ị ế ấ ượ ụ ườ
Lao đng s ph m là lao đng có tính đc thù: đi t ng c a lao đng sộ ư ạ ộ ặ ố ượ ủ ộ ư
ph m là con ng i, là h c sinh, th h tr . S n ph m c a lao đng s ph m làạ ườ ọ ế ệ ẻ ả ẩ ủ ộ ư ạ
nhân cách c a h c sinh. Công c lao đng quan tr ng nh t c a giáo viên là chínhủ ọ ụ ộ ọ ấ ủ
nhân cách c a b n thân mình.ủ ả
1.B. HO CH ĐNH NGU N NHÂN S Ạ Ị Ồ Ự