Nhóm 6 L p C14TH02

C U TRÚC TÂM LÝ C A HÀNH VI Đ O Đ C

ọ N i dung bài h c

2

1. Ý TH C Đ O Đ C

• Ý  th c  đ o  đ c

ả ạ ể t

ủ ế  c a  con  ậ   ứ th a  nh n ừ ạ ự ệ ể ả ẩ t đ  các chu n m c  ứ ự ạ ẩ ự  giác  th c hi n nh ng chu n m c đ o đ c  ẩ ữ ơ ứ  là  kh   năng  hi u  bi ứ ự ẩ ườ ề ng i  v   nh ng  chu n  m c  đ o  đ c,  ọ ấ ế t y u ph i tôn tr ng tri tính t ự ấ ệ t y và  ở ộ ự theo s  thúc đ y b i đ ng c  bên trong.

• Ý th c đ o đ c th

ứ ạ ứ ườ ượ ể ệ ng đ c bi u hi n

3

ạ ứ .  ở tri th cứ  và ni m tin đ o đ c ề

ứ ạ ứ a. Tri th c đ o đ c

• Tri  th c  đ o  đ c

ể ẩ i v  nh ng

ạ ườ ề ị

ườ ế   ứ  là  s  ự hi u  bi t ự ữ chu n m c  ứ  quy  đ nh  hành  vi  c a  h   ọ ủ ệ ớ i  khác

ủ c a con ng ạ đ o  đ c ố trong  m i  quan  h   v i  ng ồ ớ ộ và v i c ng đ ng.

• Đây  là  y u  t

ọ ố quan  tr ng  chi  ph i

4

ế ố ạ ứ hành vi đ o đ c.

• Nh  tri th c đ o đ c mà con ng

ờ ườ ứ i bi

ế ượ ề ứ ạ c đi u  t đ ề ề ề nào đúng, đi u nào sai, đi u nào nên làm, đi u nào  không nên làm.

ỏ ộ VD: Hành đ ng chào h i.

ứ ế ế ườ ễ ạ ứ ạ • N u thi u tri th c đ o đ c thì con ng i d  ph m

sai l m.ầ

ế ự ể ế ề ậ VD: Thi u s  hi u bi t v  lu t giao thông.

ệ ứ ứ ạ ớ t gi a vi c hi u tri th c  đ o đ c v i

ầ • C n phân bi ệ ọ ể ứ ạ ứ ệ ộ ữ vi c h c thu c các tri th c đ o đ c.

ự ệ ọ ọ ộ

5

VD:  H c  sinh  h c  thu c  khái  ni m  “trung  th c”  ư ẫ nh ng v n có hành vi quay cóp.

ứ ạ ứ

Hình thành tri th c đ o đ c cho h c  sinh thông qua:

ệ ặ ọ t là môn  • Các môn h c, đ c bi ế ợ ầ GDCD,  c n  k t  h p  các  câu  ể chuy n k , video clip.

ọ ớ

ạ ồ ế • Cho  h c  sinh  ti p  xúc  v i  ụ ể nh ng nhân cách c  th  đã có  ứ ố VD: Bác  ạ hành vi đ o đ c t t.  ồ H , Ph m Văn Đ ng…

ọ ổ ứ

ệ ứ

6

ả ủ

ể ỡ

ạ ả • T   ch c  cho  h c  sinh  tr i  ượ ậ c  nghi m  và  nh n  th c  đ ả ế k t qu  c a hành vi b n thân  ạ ộ ụ thông  qua  các  ho t  đ ng  c   ườ ườ th : giúp đ  ng i  i già, ng ượ ơ t  neo  đ n,  giúp  b n  v

khó…

ạ ứ b. Ni m tin đ o đ c

• Ni m tin đ o đ c

ề ạ ứ  là s  ự tin t

ữ ắ

ự ạ ọ ẩ ả ừ ậ t y u

ự ấ ộ ngưở  m t cách sâu  ủ ắ tính  chính  s c  và  v ng  ch c  c a  cá  nhân  vào  ứ ủ nghĩa và tính chân lý c a các chu n m c đ o đ c  và s  ự th a nh n tính t ệ ấ ế  ph i tôn tr ng tri t  ẩ ể đ  các chu n m c  y.

• Ni m  tin  đ o  đ c  là  c   s   đ   b c  l

ạ ứ

ạ ạ

ấ ẽ ề ẩ ạ ự ườ ủ

ẩ ứ

ế ấ

7

ư ữ ơ ở ể ộ ộ   nh ng  ộ ứ ph m  ch t  ý  chí  đ o  đ c,  t o  thành  đ ng  l c  ộ m nh  m   thúc  đ y  hành  đ ng  c a  con  ng i:  ườ ị ạ ả lòng  dũng  c m  (c u  ng i  b   n n…),  tính  kiên  ư ậ ấ ố t  x u…),  tính  quy t  (đ u  tranh  ch ng  thói  h   t ụ ọ kiên trì (giáo d c h c sinh ch a ngoan…)

Vi c hình thành ni m tin đ o  đ c ph  thu c vào:

• Vi c  hi u  bi

ệ ế ự ẩ t  các  chu n  m c,  các

ể ắ ạ ứ nguyên t c đ o đ c.

ữ ứ ể ệ

• S   th   nghi m,  ki m  ch ng  nh ng  t  y trong sinh ho t, trong cu c

ạ ộ

ể ự ế ấ ể hi u bi s ng.ố

ổ ứ ủ ậ ụ ủ • T  ch c giáo d c c a gia đình, c a t p

th .ể

• D  lu n xã h i.

8

ư ậ ộ

Ơ

Ộ 2. Đ NG C  VÀ TÌNH C M ơ ạ ứ a. Đ ng c  đ o đ c

ơ ộ

ơ ạ • Đ ng  c   đ o  đ c ượ c  con  ng ự ộ

ườ ộ

ứ  là  đ ng  c   bên  ộ ườ ý  th cứ  và  tr  ở trong  đ i  ơ ở thành  đ ng  l c  chính  làm  c   s   cho  ườ ủ ộ nh ng  hành  đ ng  c a  con  ng i  ữ ố i  này  trong  m i  quan  h   gi a  ng ế ớ ớ ườ i  khác  và  v i  xã  h i,  bi n  v i  ng ườ ộ i thành hành  hành đ ng c a con ng ạ ứ vi đ o đ c.

ứ ả

9

ộ ộ ướ ỏ VD:  Anh  b   đ i  dũng  c m  c u  em  c xoáy. bé kh i dòng n

• Đ ng c  đ o đ c bao hàm ý nghĩa v  m t

ơ ạ ứ ộ ề ặ m c ụ

ủ ộ đích và nguyên nhân c a hành đ ng.

ộ cách  là  nguyên  nhân

ấ  c a con ng ứ ẽ ở  s   tr   ọ ứ i, phát đ ng m i s c  ườ i, thúc  ề tri th c và ni m ủ ộ i  hành  đ ng theo

ơ ớ ư Ø Đ ng  c   v i  t ộ ạ ự ộ thành đ ng l c tâm lý  n i t ầ m nh ạ ậ tinh th n và v t ch t ườ ẩ đ y  con ng tin đã có.

ướ

ể ộ ộ VD:  Anh  b   đ i  quên  nguy  hi m  li u  mình  ố ả nh y  xu ng  dòng  n c  xoáy.  (Lòng  nhân  ái,  nhân  đ o).ạ

Ø Đ ng  c   v i  t

ụ ị cách  là  m c  đích

ơ ớ ư ướ ng tâm lý

ộ ộ ủ s  ẽ quy  đ nh  ộ ư ủ ề chi u h  c a hành đ ng cũng nh  thái  ố ớ ộ ủ đ  c a cá nhân đ i v i hành đ ng c a mình.

10 ố

ọ ố ể VD:  H c  sinh  h c  t t  có  th   do  mu n  làm  vui

ầ ọ ẹ lòng cha m , th y cô.

ụ ạ ứ

Giáo d c đ o đ c cho HS c n:

ữ ự ộ ơ • Xây  d ng  cho  HS  nh ng  đ ng  c

ạ ứ ề ữ đ o đ c b n v ng.

ữ ệ ể • Bi u  d ng,  khích  l

ươ ự ủ ắ

ữ nh ng  hành  vi  ố ụ tích c c c a HS, giáo d c và u n n n  ệ nh ng hành vi sai l ch.

ơ ậ ữ ứ

ẩ ầ ộ

ạ ố

• Kh i  d y  nh ng  nhu  c u  đ o  đ c,  thúc đ y các em hành đ ng m t cách  ứ có  đ o  đ c  trong  m i  quan  h   gi a  ớ ớ i  khác,  v i  xã  h i,  cá  nhân  v i  ng ể ớ ậ v i t p th .

11

ạ ộ ệ ữ ộ ườ

ạ ứ ả b. Tình c m đ o đ c

• Tình  c m  đ o  đ c

ả ủ ủ

ả ớ ườ ữ ộ ứ là  nh ng ữ ộ thái  đ   rung  ườ ố ớ c mả  c a  cá  nhân  đ i  v i  hành  vi  c a  ng i  ệ ủ khác và c a b n thân trong quá trình quan h   gi a cá nhân v i ng ớ i khác và v i xã h i.

ạ ộ ố i,  là  nhân  t ộ ữ ấ ủ ẩ ự

ườ

ộ ớ ườ ớ

12

ứ ả ả • Tình  c m  đ o  đ c  là  m t  lo i  tình  c m  c p  ườ ủ cao  c a  con  ng   bên  trong  c a  ạ ứ hành vi đ o đ c, gi  vai trò đ ng l c thúc đ y  ứ ạ ộ i hành đ ng m t cách đ o đ c trong  con ng ệ ữ ố m i  quan  h   gi a  nó  v i  ng i  khác,  v i  xã  h i.ộ

ạ ứ ạ

ả ẩ ạ ộ ầ ơ ậ • Tình  c m  đ o  đ c  kh i  d y  nhu  c u  đ o  đ c  và  ộ i  hành  đ ng  m t  cách  có  đ o

ứ ườ thúc  đ y  con  ng đ c.ứ

ự ạ

ồ ộ ứ ả t  tình  c m  đ o  đ c  tích  c c  và  tình  ự VD:  Tình  đ ng  đ i,  lòng

13

ệ ầ • C n  phân  bi ứ ạ ả c m  đ o  đ c  tiêu  c c.  ghen t .ị

2. THI N CHÍ VÀ THÓI QUEN Đ O Đ C ệ a. Thi n chí

ị ng vào vi c t o ra giá tr

ủ • Ý  chí  c a con ng ạ ứ  là ý chí đ o đ c đ o đ c ệ ạ ườ ướ i  h ọ ạ ứ  hay còn g i là ệ . thi n chí

ặ ườ ị ạ ị VD:  Khi  g p  ng i  b   n n  thì  chúng  ta  có  ý  đ nh

14

ỡ ọ giúp đ  h .

Ngh  l c ị ự

ả ệ

ế

ạ ứ ư ứ ạ ứ

ả ấ ủ ứ ỏ ậ

ầ ủ ạ

ườ ọ

ệ ị ự ự ủ

ể • Thi n chí ch a đ  kh  năng đ   bi n ý th c đ o đ c thành hành  vi đ o đ c, đòi h i ph i có s c  ạ m nh  tinh  th n,  v t  ch t,  đó  là  ứ s c  m nh  c a  thi n  chí  mà  ư i  ta  g i  là  ngh   l c.  Nh   ng ụ ị ự là năng l c ph c  v y, ậ ngh  l c  ứ ạ ứ tùng  ý  th c  đ o  đ c  c a  con  ng i.ườ

ễ ọ

15

ể ậ ữ VD:  Nguy n  Ng c  Ký  ố ắ t ch  và c  g ng đ  t p

ế ữ ằ ố mu n vi ế t ch  b ng chân. vi

• Con ng Ng chí.

ệ ị ự ị ự ệ ườ ượ ạ c l ể i có th  có thi n chí mà không có ngh  l c.  ể ườ i có ngh  l c có th  không có thi n  i ng

ộ ọ ấ ớ ọ

ặ ộ

ư ấ ớ ầ ấ

ọ ấ ự ệ ặ ớ VD: M t em h c sinh th y l p h c có rác có ý  ị đ nh nh t rác nh ng không làm. Sau đó m t giáo viên  ề ề đi  ngang  th y  l p  h c  nhi u  rác  li n  yêu  c u  em  y  nh t rác, lúc đó em  y m i th c hi n.

ụ ầ

ữ ể ế ọ

16

ạ ứ ệ ữ ệ ọ • Trong giáo d c c n hình thành cho h c sinh nh ng  ị ự thi n  chí  và  làm  cho  h c  sinh  có  ngh   l c  đ   bi n  nh ng thi n chí đó thành hành vi đ o đ c.

ạ ứ b. Thói quen đ o đ c

• Thói  quen  đ o  đ c  ứ ạ hành  vi  đ o  đ c  ở ườ i, nó tr  thành  con ng ườ ủ ạ ứ  c a ng đ o đ c i đó.

ứ là  nh ng ữ  c a ủ ị ổ n  đ nh nhu c u ầ

VD: Thói quen chào h i…ỏ

• Thói quen đ o đ c có th  là t

ạ ứ ể ố t,

ể ấ có th  là x u.

ữ VD:  Thói  quen  làm  t ố

17

ệ ụ

ể ả ổ

ế   bi ệ ệ ừ   thi n  ư ủ t.  Nh ng  c a  nh ng  ngh   sĩ  là  t ớ ọ h   làm  v i  m c  đích  “đánh  bóng  ế tên  tu i”  đ   khán  gi t  đ n  mình, yêu thích mình thì vi c đó là

x u.ấ

ấ ạ ạ ẩ

ứ ẽ ở • Thói quen đ o đ c s  tr  thành m t ph m ch t đ o  ủ ộ ườ ộ ứ đ c, m t nét tính cách c a con ng i.

• Thói  quen  đ o  đ c  đ

ượ ề ầ ệ ố

ề ặ ạ ự ộ ầ ứ ở

ạ ứ c xây  d ng do  hành  vi  đ o  ặ ạ ứ ặ i nhi u l n m t cách có h  th ng,  đ c l p đi l p l ố ượ ủ c c ng c  và tr  thành nhu c u v  m t đ o đ c  đ ủ ọ c a h c sinh.

ọ ầ ổ ạ ộ ạ • Trong d y h c c n t

ờ ố ạ

ứ ủ ọ ệ ố ộ

18

ặ ạ ươ ấ ị ứ ộ ứ  ch c đ i s ng và ho t đ ng  ủ ọ c a h c sinh sao cho hành vi đ o đ c c a h c sinh  ượ ặ i  m t  cách  có  h   th ng,  có  quy  c  l p  đi  l p  l đ ậ ng th c nh t đ nh. lu t, theo m t ph

Ố Ệ Ữ 4. M I QUAN H  GI A CÁC NHÂN T   C A C U TRÚC HÀNH VI Đ O Đ C

• Tri th c đ o đ c

ườ ẫ ng d n

ề ứ ạ ứ  là đi u soi sáng con đ ụ ạ ứ ủ ế đ n m c đích c a hành vi đ o đ c.

ả ứ ộ

• Đ ng  c ,  tình  c m  đ o  đ c ủ ấ

ơ ậ ườ ộ

ộ ạ ứ  là  cái  phát  đ ng  s c  ầ ạ i,  là  đ ng  m nh  v t  ch t,  tinh  th n  c a  con  ng ứ ủ ạ ỉ ề ự l c thúc đ y và đi u ch nh hành vi đ o đ c c a cá  nhân.

• Ngh   l c,  thói  quen  đ o  đ c

ị ự ế ố ứ  là  y u  t

19

thúc  đ y  ạ ứ ứ ạ ứ ẩ ạ ở làm cho ý th c đ o đ c tr  thành hành vi đ o đ c.

20

ả ơ

C m  n cô và các b n đã l ng nghe!

21