BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TIỂU LUẬN HỌC PHẦN:
KỸ NĂNG QUẢN LÝ CẢM LÝ CẢM XÚC VÀ
GIẢI QUYẾT MÂU THUẪN CỦA GIÁO VIÊN
ĐỀ 2
Sinh viên thực hiện: Phùng Thị Mai Hương
Mã số sinh viên: 47.01.701.107
Mã lớp học phần: PSYC149102
Tên lớp học phần: Kỹ năng quản lý cảm xúc và giải quyết mâu thuẫn của giáo viên
Tên giảng viên hướng dẫn: Thầy Nguyễn Đình Ký
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 4 năm 2024
MỤC LỤC
I. LỜI MỞ ĐẦU........................................................................................................3
II. TRÍ TUỆ CẢM XÚC VÀ VAI TRÒ TRONG GIÁO VIÊN...................................4
1. Định nghĩa và thành phần của trí tuệ cảm xúc....................................................4
2. Vai trò của trí tuệ cảm xúc trong công việc của giáo viên...................................5
3. Các yếu tố ảnh hưởng đến trí tuệ cảm xúc của giáo viên....................................6
III. Thời đại 4.0 và ảnh hưởng đến trí tuệ cảm xúc của giáo viên...............................12
1. Khái quát về thời đại 4.0 và giáo dục 4.0..........................................................12
2. Sự ảnh hưởng của thời đại 4.0 đối với trí tuệ cảm xúc của giáo viên................12
3. Yêu cầu về trí tuệ cảm xúc của giáo viên trong thời đại 4.0..............................13
IV. Mâu thuẫn trong công việc giáo viên và cách giải quyết..................................16
1. Khái niệm và loại hình mâu thuẫn....................................................................16
2. Những mâu thuẫn thường gặp của giáo viên:....................................................17
3. Vai trò của giáo viên trong giải quyết mâu thuẫn..............................................17
4. Các mâu thuẫn thường gặp và cách giải quyết..................................................18
V. Kết luận và đề xuất...............................................................................................25
VI. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO..........................................................26
I. LỜI MỞ ĐẦU
Trong thế giới giáo dục ngày nay, vai trò của giáo viên không chỉ giới hạn ở
việc truyền đạt kiến thức mà còn mở rộng ra sự nuôi dưỡng và phát triển tinh thần, trí
tuệ cũng như trí óc của học sinh. Trong quá trình này, trí tuệ cảm xúc đóng vai trò
không thể phủ nhận. Đây không chỉ là khía cạnh không thể thiếu mà còn là yếu tố
quyết định trong việc xây dựng một môi trường học tập tích cực, nơi mà học sinh
không chỉ học được kiến thức mà còn phát triển các kỹ năng sống và xã hội.
Một giáo viên có trí tuệ cảm xúc phát triển tốt không chỉ biết cách hiểu và kiểm
soát cảm xúc cá nhân mà còn có khả năng đồng cảm và xây dựng một môi trường học
tập an toàn, hỗ trợ cho học sinh. Tuy nhiên, trong bối cảnh cuộc cách mạng công
nghiệp 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ và các thách thức xã hội ngày càng phức tạp, yêu
cầu đối với trí tuệ cảm xúc của giáo viên cũng đặt ra nhiều thách thức mới.
Mục tiêu của bài tiểu luận này là đi sâu vào phân tích về trí tuệ cảm xúc của
giáo viên trong thời đại 4.0, đặc biệt là các yếu tố ảnh hưởng và yêu cầu về trí tuệ cảm
xúc của giáo viên trong bối cảnh mới này. Chúng ta cũng sẽ tìm hiểu về các mâu thuẫn
thường gặp trong công việc giáo viên và cách giải quyết chúng một cách hiệu quả,
nhằm mang lại một môi trường học tập tích cực và phát triển cho học sinh.
II. TRÍ TUỆ CẢM XÚC VÀ VAI TRÒ TRONG GIÁO VIÊN
1. Định nghĩa và thành phần của trí tuệ cảm xúc
Trí tuệ cảm xúc thường được viết tắt là EQ, là một khía cạnh quan trọng của sự
thông minh đa chiều của con người. Theo Daniel Goleman, một trong những nhà
nghiên cứu hàng đầu về trí tuệ cảm xúc, trí tuệ cảm xúc bao gồm bốn thành phần
chính: nhận biết cảm xúc của bản thân (self-awareness), kiểm soát cảm xúc (self-
regulation), đồng cảm (empathy), và kỹ năng xây dựng mối quan hệ (social skills)
(Goleman, 1995; Goleman, 1998). Điều này cho thấy trí tuệ cảm xúc không chỉ là khả
năng cảm nhận và quản lý cảm xúc cá nhân mà còn bao gồm khả năng tương tác và
hiểu biết cảm xúc của người khác.
Thành phần của trí tuệ cảm xúc bao gồm:
Tự nhận thức (Self-awareness)
Với vai trò là một nhà lãnh đạo, họ biết mình đang cảm thấy như thế nào. Đồng
thời nhận ra cảm xúc của mình có thể ảnh hưởng đến những người xung quanh ra sao.
Bên cạnh đó Self-awareness không chỉ giới hạn trong cảm xúc, họ còn thấu hiểu được
ego (bản ngã/ cái tôi cá nhân) và cả những điểm yếu, điểm mạnh của chính mình. Từ
đó họ luôn có cách hành xử khiêm tốn và ý chí cầu tiến.
Tự điều chỉnh bản thân (Self-regulation)
Dấu hiệu nhận biết người có trí tuệ cảm xúc là gì? Người sở hữu EI mạnh mẽ
luôn biết cách kiểm soát được cảm xúc của bản thân. Họ không bao giờ tấn công, đả
kích người khác bằng lời nói trong lúc nóng giận. Họ sẽ không đưa ra quyết định một
cách vội vàng và cảm tính. Ngoài ra họ cũng là người có tinh thần trách nhiệm cao,
luôn bình tĩnh trong mọi tình huống.†
Tự tạo động lực (motivation)
Đồng lực bắt nguồn từ việc bạn hiểu được những gì bạn muốn làm và tại sao
bạn muốn làm điều đó. Người giàu trí tuệ cảm xúc EI luôn có tiêu chuẩn cao cho bản
thân và hướng đến các mục tiêu một cách nhất quán.†
Sự đồng cảm (Empathy)
Sự đồng cảm là một phẩm chất thường thấy ở những người có EI cao. Họ luôn
tự đặt mình vào vị trí của người khác để suy nghĩ và hành động. Đặc biệt với vai trò là
người lãnh đạo, quản lý thì điều này lại càng trở nên cần thiết.†
Trở thành một người lắng nghe tốt, hỗ trợ các thành viên trong đội nhóm phát
triển. Họ luôn sẵn sàng đưa ra những quan điểm mang tính xây dựng, công bằng,
không phân biệt đối xử và lắng nghe trong mọi tình huống.†
Một nhà lãnh đạo biết đồng cảm sẽ tạo dựng được bầu không khí làm việc tích
cực. Đồng thời duy trì được lòng trung thành của nhân viên cũng như sự tôn trọng lẫn
nhau.†
Kỹ năng xã hội (Social Skills)
Hầu hết chúng ta đều cho rằng những người lãnh đạo, quản ý thực chất là ‘con
người của mọi người” và có kỹ năng xã hội vô cùng tuyệt vời. Người có trí tuệ cảm
xúc là người tạo được sự kết nối cảm xúc trong giao tiếp.†
Người có EI cao thường đi đôi với tài giải quyết xung đột và quản trị thay đổi
thông qua cách ngoại giao phù hợp với tính chất nhạy cảm của từng tình huống.†
2. Vai trò của trí tuệ cảm xúc trong công việc của giáo viên
Trí tuệ cảm xúc đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng một môi trường
học tập tích cực và ảnh hưởng đến sự phát triển của học sinh. Giáo viên có trí tuệ cảm
xúc phát triển tốt thường có khả năng nhận biết và quản lý cảm xúc của bản thân một
cách hiệu quả, từ đó giúp họ thấu hiểu và phản ứng một cách đúng đắn đối với cảm
xúc của học sinh (Parker và cộng sự, 2004). Họ cũng có khả năng đồng cảm và tạo ra
một môi trường học tập ấm áp và hỗ trợ, giúp học sinh cảm thấy tự tin và an tâm trong
quá trình học tập (Brackett và cộng sự., 2011). Bên cạnh đó, các kỹ năng xây dựng
mối quan hệ giúp giáo viên tạo ra một môi trường học tập tích cực, nơi mà học sinh
được khuyến khích phát triển tất cả các khía cạnh của bản thân (Brackett và cộng sự.,
2011).