ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - LUẬT
----------------------
BÁO CÁO TIỂU LUẬN
MÔN: KINH TẾ PHÁT TRIỂN
ĐỀ TÀI
TÌM HIỂU VỀ NĂNG SUẤT LAO ĐỘNG VIỆT NAM
Giảng viên hướng dẫn: Ths. Đinh Hoàng Tường Vi
Mã học phần: 232KT1101
Nhóm thực hiện: Nhóm 5
Danh sách sinh viên thực hiện: 1. Nguyễn Thu Hà K214011392
2. Phạm Thị Lệ Uyên K214010040
3. Đỗ Thị Ngọc Hà K214011391
4. Trần Thị Hồng Gấm K214011390
5. Trần Cẩm Nhung K214011408
6. Lê Minh Phương K214010028
7. Huỳnh Ngọc Hiển K214011395
Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 09 tháng 5 năm 2024
MỤC LỤC
DANH MỤC HÌNH ẢNH ............................................................................................ 1
DANH MỤC BẢNG BIỂU .......................................................................................... 1
LỜI MỞ ĐẦU ............................................................................................................... 2
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NĂNG SUẤT LAO ĐỘNG VÀ CƠ SỞ LÝ
THUYẾT ....................................................................................................................... 3
1.1. Khái niệm năng suất lao động ............................................................................ 3
1.2. Các học thuyết về năng suất lao động ................................................................ 3
1.2.1. Mô hình tăng trưởng Harrod-Domar về tăng trưởng năng suất lao động ....... 3
1.2.2. Lý thuyết vốn con người và năng suất lao động ................................................ 4
1.3. Kinh nghiệm tăng năng suất lao động của một số quốc gia trên thế giới ....... 5
1.3.1. Nhật Bản ............................................................................................................ 5
1.3.2. Singapore ........................................................................................................... 6
1.3.3. Thái Lan ............................................................................................................. 7
1.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến năng suất lao động các nước đang phát triển ... 9
1.4.1. Chất lượng lao động, cơ cấu nhân lực, hiệu quả sử dụng lao động……………9
1.4.2. Năng suất lao động các ngành và quá trình chuyển dịch lao động ................ 10
1.4.3. Trình độ tổ chức, quản lý trong sản xuất, kinh doanh và hiệu quả sử dụng các
nguồn lực .................................................................................................................... 12
1.4.4. Máy móc, thiết bị và quy trình công nghệ sản xuất ......................................... 13
1.5. Tầm quan trọng của tăng năng suất lao động trong nền kinh tế .................. 14
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NĂNG SUẤT LAO ĐỘNG VIỆT NAM ............... 16
2.1. Thực trạng năng suất lao động tại Việt Nam .................................................. 16
2.1.1. Năng suất lao động toàn bộ nền kinh tế .......................................................... 16
2.1.2. Năng suất lao động theo khu vực, ngành kinh tế ............................................ 17
2.1.3. Năng suất lao động theo thành phần kinh tế ................................................... 19
2.1.4. Năng suất lao động khu vực doanh nghiệp ..................................................... 20
2.2. Nguyên nhân của thực trạng năng suất lao động Việt Nam .......................... 20
2.3. Đánh giá năng suất lao động việt nam ............................................................. 23
2.3.1. Đánh giá tổng quát .......................................................................................... 23
2.3.2. Điểm mạnh và điểm yếu của năng suất lao động Việt Nam ............................ 24
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG SUẤT LAO ĐỘNG VIỆT NAM
...................................................................................................................................... 27
3.1. Cơ hội và thách thức đối với tăng năng suất lao động Việt Nam .................. 27
3.1.1. Về cơ hội .......................................................................................................... 27
3.1.2. Về thách thức ................................................................................................... 27
3.2. Giải pháp thúc đẩy tăng năng suất lao động Việt Nam ................................. 28
3.2.1. Giải pháp về phía Nhà nước ........................................................................... 28
3.2.2. Giải pháp về phía doanh nghiệp ..................................................................... 29
3.2.3. Giải pháp về người lao động ........................................................................... 30
KẾT LUẬN ................................................................................................................. 31
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .................................................................. 32
1
DANH MỤC HÌNH ẢNH
Hình 2.1: NSLĐ và tốc độ tăng NSLĐ chung nền kinh tế giai đoạn 2011-2020 ......... 16
Hình 2.2: Tốc độ tăng NSLĐ bình quân của nền kinh tế trong từng giai đoạn............ 17
Hình 2.3: NSLĐ của từng khu vực kinh tế 2011-2020 ................................................ 19
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1: NSLĐ của các lĩnh vực kinh tế trong giai đoạn 2011-2020 ........................ 18
Bảng 2.2: Bảng so sánh NSLĐ tính theo sức mua tương đương (PPP 2017) của quốc
gia Đông Nam Á giai đoạn 2011-2020 ......................................................................... 23
Bảng 2.3: Bảng thể hiện chỉ số NSLĐ mỗi giờ làm việc của quốc gia Đông Nam Á năm
2021 .............................................................................................................................. 24
2
LỜI MỞ ĐẦU
Nền kinh tế toàn cầu đang tiến vào giai đoạn tự do hóa thương mại mạnh mẽ, đồng
thời chứng kiến sự bùng nổ của cách mạng công nghiệp 4.0. Điều này không những tạo
cơ hội mà còn đặt ra nhiều khó khăn, thách thức cho Việt Nam trong con đường phát
triển kinh tế. Để không bị tụt hậu so với các quốc gia khác, Việt Nam cần có định hướng
phát triển đúng đắn và một trong những giải pháp hiệu quả nhất đó là nâng cao năng
suất lao động. Năng suất lao động được ví như trái tim của nền kinh tế, quyết định sức
mạnh cạnh tranh của quốc gia nói chung và sự thành công của doanh nghiệp trong nước
nói riêng. Năng suất lao động đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy tăng trưởng
kinh tế dài hạn, giúp nhiều quốc gia thoát khỏi vòng xoáy kém phát triển và vươn lên
vị thế công nghiệp hiện đại. Nhận thức được tầm quan trọng của năng suất lao động,
các nước trên thế giới đang nỗ lực không ngừng để nâng cao hiệu quả lao động của
người dân. Đặc biệt trong bối cảnh nguồn lực đầu vào dần trở nên khan hiếm, và xu
hướng già hóa dân số ảnh hưởng đến nguồn lao động, việc gia tăng năng suất lao động
càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Trải qua hơn 35 năm đổi mới (kể từ năm 1986), Việt Nam đã gặt hái được những
thành tựu to lớn về kinh tế - xã hội. Nền kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, nhịp tăng trưởng
GDP duy trì ở mức cao, thu nhập bình quân đầu người được cải thiện đáng kể. Đây là
những thành quả vô cùng quý báu, góp phần nâng cao đời sống của người dân và đưa
Việt Nam hội nhập sâu rộng với nền kinh tế khu vực và thế giới. Tuy nhiên, bên cạnh
những thành tựu đạt được, nền kinh tế Việt Nam vẫn còn nhiều thách thức cần giải
quyết. Đặc biệt là năng suất lao động vẫn ở mức thấp và cách biệt lớn so với các nước
lân cận. Chính vì thế, cải thiện năng suất lao động được xem như chìa khóa quyết định
sự nghiệp phát triển kinh tế bền vững của Việt Nam. Bài tiểu luận “Tìm hiểu về Năng
suất lao động Việt Nam” của nhóm sẽ đưa ra những vấn đề còn tồn đọng về tình hình
lao động trong nước, từ đó đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nhân công,
góp phần cải thiện hiệu suất hoạt động của tổng thể nền kinh tế.
Cấu trúc bài tiểu luận gồm ba nội dung chính:
• Chương 1: Tổng quan về Năng suất lao động và Cơ sở lý thuyết
• Chương 2: Thực trạng Năng suất lao động tại Việt Nam
• Chương 3: Giải pháp nâng cao Năng suất lao động Việt Nam
