BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HCM
KHOA HÓA

BÁO CÁO KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
CHUYÊN NGÀNH VÔ CƠ
Tên đề tài:
TỔNG HỢP MỘT SỐ CHẤT
MÀU TRÊN NỀN TINH THỂ
SPINEL VÀ MULLITE
TP HCM, tháng 3 năm 2012
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HCM
KHOA HÓA

BÁO CÁO KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
CHUYÊN NGÀNH VÔ CƠ
Tên đề tài:
TỔNG HỢP MỘT SỐ CHẤT
MÀU TRÊN NỀN TINH THỂ
SPINEL VÀ MULLITE
GVHD: TS Phan Thị Hoàng Oanh
SVTH: Đặng Phương Thảo - 34106054
TP HCM, tháng 3 năm 2012
LỜI CẢM ƠN
Khóa luận được thực hiện tại phòng thí nghiệm Hóa lý, Khoa Hóa, Trường Đại
học Sư Phạm Hồ Chí Minh.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến TS Phan Thị Hoàng Oanh, Khoa
Hóa, Trường Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh, đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ, và
tạo điều kiện cho tôi hoàn thành khóa luận này. Sự tận tụy, nhiệt tình, sự động viên
của cô trong những lúc khó khăn và những bài học đáng quý từ cô sẽ luôn là hành
trang cho tôi trên mọi nẻo đường.
Tôi xin chân thành cảm ơn thầy Nguyễn Anh Tiến, đã giúp đỡ, động viên trong
suốt quá trình làm khóa luận.
Tôi xin chân thành cảm ơn Quý Thầy Cô Khoa Hóa, Trường Đại học Sư phạm
TP Hồ Chí Minh đã tận tình giảng dạy, giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi hoàn thành tốt
khóa luận này.
Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến gia đình và bạn bè, đã động viên, giúp đỡ
trong suốt quá trình học tập và hoàn thành khóa luận.
Cuối cùng xin gửi lời cảm ơn đến Quý Thầy Cô, quý độc giả đã đọc, đóng góp
ý kiến, chia sẻ khóa luận này.
Xin chân thành cảm ơn.
Đặng Phương Thảo
MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN ................................................................................................................. 1
MỤC LỤC ...................................................................................................................... 2
DANH MỤC HÌNH VẼ ................................................................................................. 5
DANH MỤC BẢNG ...................................................................................................... 7
MỞ ĐẦU ........................................................................................................................ 8
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN ..................................................................................... 10
1.1. Chất màu cho gốm sứ .................................................................................. 10
1.1.1. Bản chất của màu sắc [6, 7] .................................................................. 10
1.1.2. Chất màu cho gốm sứ [6, 7] .................................................................. 11
1.1.3. Các loại tinh thể nền dùng để tổng hợp chất màu cho gốm sứ [6] ....... 12
1.2. Nguyên nhân gây màu cho các khoáng vật [2] ............................................ 13
1.2.1. Sự chuyển electron nội ......................................................................... 13
1.2.2. Sự chuyển electron kèm theo sự chuyển điện tích ................................ 13
1.2.3. Sự chuyển electron do khuyết tật tinh thể............................................. 14
1.2.4. Sự chuyển các dải năng lượng .............................................................. 14
1.3. Một số oxit gây màu thông dụng [7] ........................................................... 15
1.3.1. Nhôm oxit (Al2O3) ............................................................................... 15
1.3.2. Coban oxit (CoO) .................................................................................. 15
1.3.3. Crom oxit (Cr2O3) ................................................................................ 15
1.3.4. Sắt oxit .................................................................................................. 16
1.3.5. Zirconi oxit (ZrO2) ............................................................................... 16
1.3.6. Magie oxit (MgO) ................................................................................. 16
1.4. Các phương pháp dùng chất màu trang trí sản phẩm [6] ............................. 16
1.4.1. Màu trên men ........................................................................................ 16
1.4.2. Màu dưới men ....................................................................................... 17
1.4.3. Màu trong men ...................................................................................... 17
1.5. Một số loại chất màu trang trí khác [6] ....................................................... 18
1.6. Phương pháp tổng hợp chất màu ................................................................. 18
1.6.1. Phương pháp gốm truyền thống [7, 9] .................................................. 19
1.6.2. Phương pháp đồng kết tủa [7, 9] ........................................................... 20
1.6.3. Phương pháp sol – gel [7, 9] ................................................................. 20
1.6.4. Phương pháp khuếch tán rắn lỏng [7, 9] ............................................... 21
1.6.5. Phản ứng giữa các pha rắn và cơ chế phản ứng khuếch tán [3,9]......... 21
1.6.6. Vai trò của chất khoáng hóa ................................................................. 23
1.7. Silica tro trấu [5] .......................................................................................... 24
1.7.1. Tính chất của silica tro trấu................................................................... 24
1.7.2. Ứng dụng của silica tro trấu .................................................................. 24
CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ........................... 27
2.1. Nội dung nghiên cứu ................................................................................... 27
2.2. Các phương pháp nghiên cứu [8] ................................................................ 27
2.2.1. Phương pháp tổng hợp chất màu .......................................................... 27
2.2.2. Phương pháp phân tích nhiệt (TG – DTG) ........................................... 27
2.2.3. Phương pháp nhiễu xạ tia X (XRD) ..................................................... 28
2.2.4. Phương pháp kính hiển vi điện tử quét (SEM) ..................................... 29
2.3. Dụng cụ, thiết bị và hóa chất ....................................................................... 29
2.3.1. Dụng cụ và thiết bị ................................................................................ 29
2.3.2. Nguyên liệu, hóa chất ........................................................................... 29
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM VÀ THẢO LUẬN ............................... 30
3.1. Khảo sát tổng hợp chất màu xanh coban trên hệ spinel .............................. 30