Báo cáo thực tập: Đánh giá hiệu quả kinh tế công tác thu giá dịch vụ thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn phường Tân Sơn Nhất

Trong bối cảnh pháp lý mới với Luật Bảo vệ Môi trường 2020, Việt Nam đang chuyển dịch cơ chế quản lý chất thải rắn sinh hoạt từ phí sang giá dịch vụ, dựa trên nguyên tắc "người gây ô nhiễm phải trả tiền". Sự thay đổi này không chỉ nhằm mục đích đảm bảo bù đắp chi phí thực tế cho đơn vị cung ứng dịch vụ mà còn thúc đẩy ý thức bảo vệ môi trường từ cộng đồng. Công tác thu giá dịch vụ thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt có vai trò thiết yếu trong việc xây dựng hệ thống quản lý môi trường đô thị bền vững, giảm gánh nặng ngân sách và tạo nguồn lực tài chính cho đầu tư hạ tầng. Nhận thấy tầm quan trọng đó, nghiên cứu này tập trung đánh giá hiệu quả kinh tế của công tác thu giá dịch vụ tại Phường Tân Sơn Nhất, Thành phố Hồ Chí Minh, từ đó nhận diện những tồn tại và đề xuất các giải pháp hoàn thiện.

Sinh viên, giảng viên, nhà nghiên cứu trong lĩnh vực kinh tế môi trường, quản lý đô thị; các nhà hoạch định chính sách và cán bộ quản lý tại các cơ quan nhà nước, đơn vị cung ứng dịch vụ môi trường.

Nghiên cứu này tiến hành đánh giá toàn diện hiệu quả kinh tế của công tác thu giá dịch vụ thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn Phường Tân Sơn Nhất, Thành phố Hồ Chí Minh. Đặt trong bối cảnh chuyển đổi cơ chế quản lý môi trường theo Luật Bảo vệ Môi trường 2020, đề tài nhấn mạnh tầm quan trọng của nguyên tắc "người gây ô nhiễm phải trả tiền" nhằm đảm bảo tính bền vững tài chính cho các đơn vị cung ứng dịch vụ và khuyến khích hành vi thân thiện với môi trường từ phía cộng đồng. Bố cục báo cáo gồm ba chương chính: Chương 1 trình bày cơ sở lý luận về chất thải rắn sinh hoạt, khái niệm ngoại tác, các công cụ kinh tế trong bảo vệ môi trường và tiêu chí đánh giá hiệu quả kinh tế. Chương 2 tập trung phân tích thực trạng cung ứng dịch vụ, khối lượng rác thải phát sinh, mạng lưới thu gom, quy trình và cơ cấu giá dịch vụ đang áp dụng tại Phường Tân Sơn Nhất, đồng thời đánh giá hiệu quả kinh tế thông qua tỷ lệ thu nộp và các tồn tại. Chương 3 đưa ra các giải pháp hoàn thiện công tác thu giá, bao gồm đề xuất về mức giá dịch vụ, cơ chế phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn, tích hợp thu phí qua hóa đơn tiện ích và ứng dụng công nghệ trong quản lý dữ liệu và thu giá. Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp định lượng (phân tích chi phí - lợi ích), định tính (phân tích tài liệu), so sánh và thống kê mô tả để đưa ra bức tranh đa chiều về vấn đề. Kết quả và các giải pháp đề xuất không chỉ mang lại giá trị thực tiễn cho Phường Tân Sơn Nhất trong việc cải thiện chính sách và hoạt động quản lý chất thải, mà còn góp phần nâng cao ý thức cộng đồng, hướng tới một hệ thống quản lý môi trường đô thị hiệu quả và bền vững hơn.