Báo cáo tóm tắt đề tài NCKH: Chứng khoán hóa các khoản nợ trên thị trường chứng khoán Việt Nam

Chứng khoán hóa là một công cụ tài chính thiết yếu được áp dụng rộng rãi ở các quốc gia phát triển để xử lý nợ xấu, nâng cao chất lượng tài sản và đa dạng hóa danh mục đầu tư. Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam (TTCK Việt Nam) vẫn còn non trẻ với các công cụ đầu tư hạn chế, nhu cầu phát triển các sản phẩm tài chính mới như chứng khoán hóa ngày càng cấp thiết. Công cụ này không chỉ giúp khơi thông dòng vốn tín dụng mà còn có khả năng chuyển đổi các khoản nợ thành hàng hóa giao dịch, góp phần nâng cao thanh khoản cho thị trường. Nghiên cứu này nhằm cung cấp luận cứ khoa học, phân tích tầm quan trọng và đề xuất các giải pháp nhằm xây dựng mô hình chứng khoán hóa các khoản nợ phù hợp với bối cảnh Việt Nam, đồng thời hoàn thiện khung pháp lý cho hoạt động này.

Các nhà hoạch định chính sách, cơ quan quản lý nhà nước (Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước), các tổ chức tài chính (ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng), nhà đầu tư, và các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực tài chính – chứng khoán.

Nghiên cứu này tập trung vào tính cấp thiết của việc triển khai chứng khoán hóa các khoản nợ trên thị trường chứng khoán Việt Nam, một giải pháp quan trọng để xử lý nợ xấu và đa dạng hóa các công cụ tài chính. Đề tài hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về chứng khoán hóa, bao gồm khái niệm, vai trò của các bên tham gia, quy trình thực hiện và tác động, định nghĩa chứng khoán hóa là quá trình tập hợp các tài sản tài chính thành nhóm để phát hành dưới dạng trái phiếu hoặc cổ phiếu. Nghiên cứu cũng phân tích sâu kinh nghiệm quốc tế về chứng khoán hóa khoản nợ từ các quốc gia như Mỹ, Hàn Quốc, Trung Quốc, Thái Lan, Ý, Luxembourg để rút ra 08 bài học kinh nghiệm quý báu cho Việt Nam. Từ đó, đề tài đã chỉ rõ những lợi ích tiềm năng của chứng khoán hóa, như giảm chi phí cấp vốn, giải quyết nợ xấu cho các tổ chức tín dụng (TCTD) và ngân hàng thương mại (NHTM), cũng như những thách thức hiện hữu liên quan đến nhu cầu thị trường, tiêu chí chọn khoản nợ, các tổ chức hỗ trợ và khung pháp lý chưa hoàn chỉnh. Trên cơ sở phân tích toàn diện, nghiên cứu đề xuất mô hình và lộ trình cụ thể cho chứng khoán hóa các khoản nợ, đồng thời đưa ra các khuyến nghị chi tiết về xây dựng khung pháp lý, vai trò của Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính trong việc điều chỉnh và cấp phép hoạt động. Nghiên cứu này có giá trị thực tiễn cao, cung cấp cơ sở khoa học vững chắc để phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam, góp phần lành mạnh hóa hệ thống tài chính và thúc đẩy tăng trưởng tín dụng.