Báo cáo tóm tắt đề tài NCKH: Nghiên cứu hoàn thiện Luật Kế toán

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng và sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế số, hệ thống pháp luật về kế toán tại Việt Nam đứng trước yêu cầu cấp thiết phải được hoàn thiện để đáp ứng các chuẩn mực quốc tế và thúc đẩy minh bạch tài chính. Luật Kế toán 2015, dù có những đóng góp nhất định, đã bộc lộ nhiều bất cập, đặc biệt trong quá trình số hóa và chuyển đổi số, cũng như sự đồng bộ với các quy định pháp luật khác. Nghiên cứu này có vai trò quan trọng trong việc đánh giá thực trạng triển khai Luật Kế toán, từ đó nhận diện các tồn tại, hạn chế và đề xuất các giải pháp hoàn thiện nhằm xây dựng một khung pháp lý về kế toán, kiểm toán vững chắc, phù hợp với mục tiêu chiến lược quốc gia đến năm 2030.

Các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia pháp lý, nhà quản lý và chuyên viên trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán, và tài chính công tại Việt Nam.

Nghiên cứu này tiến hành đánh giá toàn diện Luật Kế toán 2015 và các văn bản hướng dẫn trong giai đoạn 2017-2023, đặt trong bối cảnh nền kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế và quá trình chuyển đổi số. Mục tiêu chính là phân tích thực trạng triển khai các quy định về pháp luật kế toán, chỉ ra các bất cập, tồn tại liên quan đến số hóa, thiếu đồng bộ với các quy định pháp luật khác, và sự chưa phù hợp với chuẩn mực kế toán quốc tế. Đề tài đã khái quát vai trò của kế toán, làm rõ hệ thống pháp luật kế toán hiện hành và phân tích kinh nghiệm ban hành Luật Kế toán từ các quốc gia như Trung Quốc, Hoa Kỳ, Pháp để rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. Cụ thể, nghiên cứu làm rõ các vướng mắc trong việc thực hiện số hóa chứng từ, tài liệu kế toán, vấn đề về tính thống nhất trong cách hiểu các khái niệm, quy định về chữ số sử dụng, cũng như các bất cập trong tổ chức bộ máy và hoạt động dịch vụ kế toán. Dựa trên những phân tích này, đề tài đề xuất các định hướng và giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện Luật Kế toán, tập trung vào việc điều chỉnh các quy định liên quan đến chuyển đổi số, nâng cao chất lượng thông tin kế toán, đảm bảo tính đồng bộ với khung pháp lý liên quan và phù hợp với hội nhập quốc tế. Các kiến nghị này không chỉ góp phần khắc phục những tồn tại hiện nay mà còn hướng tới mục tiêu phát triển kiểm toán và kế toán theo Chiến lược kế toán, kiểm toán đến năm 2030, tạo nền tảng vững chắc cho quản lý tài chính và phát triển kinh tế bền vững.