i
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC QUY NHƠN
BÁO CÁO TỔNG KẾT
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SINH VIÊN
NGHIÊN CỨU ẢNH HƢỞNG CỦA TRÁCH NHIỆM
XÃ HỘI ĐẾN QUẢN TRỊ LỢI NHUẬN CỦA CÁC
CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƢỜNG
CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM
Mã số: S2021.754.55
Lĩnh vực nghiên cứu: Khoa học xã hội
BÌNH ĐỊNH, Tháng 04/Năm 2022
ii
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC QUY NHƠN
BÁO CÁO TỔNG KẾT
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SINH VIÊN
NGHIÊN CỨU ẢNH HƢỞNG CỦA TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI ĐẾN QUẢN
TRỊ LỢI NHUẬN CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƢỜNG
CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM
Mã số: S2021.754.55
Lĩnh vực nghiên cứu: Khoa học xã hội
Sinh viên thực hiện:
1. Ngô Phƣớc Nhiên Nam, Nữ: Nữ Dân tộc: Kinh
Lớp, khoa: Kế toán 42B, Khoa Kinh tế và Kế toán
2. Võ Thị Khánh Vy Nam, Nữ: Nữ Dân tộc: Kinh
Lớp, khoa: Kế toán 42B, Khoa Kinh tế và Kế toán
3. Man Thị Nhƣ Ngọc Nam, Nữ: Nữ Dân tộc: Kinh
Lớp, khoa: Kế toán 42B, Khoa Kinh tế và Kế toán
4. Trần Anh Thƣ Nam, Nữ: Nữ Dân tộc: Kinh
Lớp, khoa: Kế toán 42B, Khoa Kinh tế và Kế toán
Ngƣời hƣớng dẫn: Th.S Lê Xuân Quỳnh
BÌNH ĐỊNH, Tháng 04/Năm 2022
iii
MỤC LỤC
THÔNG TIN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
THÔNG TIN VỀ SINH VIÊN CHỊU TRÁCH NHIỆM CHÍNH THỰC HIỆN ĐỀ
TÀI
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT................................................................................... x
DANH MỤC BẢNG BIỂU ...................................................................................... xi
DANH MỤC HÌNH VẼ ........................................................................................... xii
LỜI MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1
1. Tính cấp thiết của đề tài .......................................................................................... 1
2. Mục tiêu nghiên cứu ................................................................................................ 2
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu ........................................................................... 3
4. Cách tiếp cận, phƣơng pháp nghiên cứu ................................................................. 3
5. Kết cấu của đề tài .................................................................................................... 3
CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ............................................................. 5
1.1. Tổng quan nghiên cứu về trách nhiệm xã hội ...................................................... 5
1.1.1. Trên thế giới ...................................................................................................... 5
1.1.2. Tại Việt Nam ................................................................................................... 12
1.2. Tổng quan nghiên cứu về quản trị lợi nhuận ..................................................... 16
1.2.1. Trên thế giới .................................................................................................... 16
1.2.2. Tại Việt Nam ................................................................................................... 22
1.3. Tổng quan nghiên cứu về ảnh hƣởng của TNXH đến QTLN ............................ 27
1.3.1. Trên thế giới .................................................................................................... 27
1.3.2. Tại Việt Nam ................................................................................................... 30
1.4. Khoảng trống nghiên cứu ................................................................................... 30
TÓM TẮT CHƢƠNG 1 ............................................................................................ 32
CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT ......................................................................... 33
2.1. Trách nhiệm xã hội ............................................................................................. 33
2.1.1. Khái niệm ........................................................................................................ 33
2.1.2. Cách tiếp cận ................................................................................................... 34
2.1.3. Đo lƣờng.......................................................................................................... 36
2.2. Quản trị lợi nhuận .............................................................................................. 37
2.2.1. Khái niệm ........................................................................................................ 37
2.2.2. Động cơ quản trị lợi nhuận.............................................................................. 39
2.2.3. Đo lƣờng.......................................................................................................... 40
iv
2.2.3.1. Mô hình Healy (1985) .................................................................................. 40
2.2.3.2. Mô hình DeAngelo (1986) ........................................................................... 41
2.2.3.3. Mô hình Jones (1991)................................................................................... 41
2.2.3.4. Mô hình Jones điều chỉnh (1995) ................................................................. 42
2.2.3.5. Mô hình dữ liệu chéo DeFond và Jiambalvo (1994) ................................... 43
2.2.3.6. Mô hình Dechow và Dichev (2002) ............................................................. 43
2.2.3.7. Mô hình Kothari (2005) ............................................................................... 43
2.2.4. Một số lý thuyết nền ........................................................................................ 46
2.2.4.1. Lý thuyết đại diện ......................................................................................... 46
2.2.4.2. Lý thuyết các bên liên quan ......................................................................... 46
TÓM TẮT CHƢƠNG 2 ............................................................................................ 48
CHƢƠNG 3: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU ................................................................ 49
3.1. Phƣơng pháp nghiên cứu và quy trình nghiên cứu ............................................ 49
3.1.1. Phƣơng pháp nghiên cứu ................................................................................. 49
3.1.2. Quy trình nghiên cứu ...................................................................................... 49
3.2. Mô hình nghiên cứu và đo lƣờng biến trong mô hình ....................................... 50
3.2.1. Giả thuyết nghiên cứu ..................................................................................... 50
3.2.1.1. Ảnh hƣởng của TNXH đến QTLN .............................................................. 50
3.2.1.2. Các biến kiểm soát ....................................................................................... 51
3.2.2. Mô hình nghiên cứu ........................................................................................ 52
3.2.3. Đo lƣờng biến .................................................................................................. 53
3.2.3.1. Đo lƣờng biến phụ thuộc .............................................................................. 53
3.2.3.2. Đo lƣờng biến độc lập .................................................................................. 54
3.2.3.3. Đo lƣờng biến kiểm soát .............................................................................. 55
3.3. Mẫu nghiên cứu, thu thập dữ liệu và quy trình phân tích dữ liệu ...................... 57
3.3.1. Mẫu nghiên cứu ............................................................................................... 57
3.3.2. Thu thập dữ liệu .............................................................................................. 57
3.3.3. Quy trình phân tích dữ liệu ............................................................................. 58
TÓM TẮT CHƢƠNG 3 ............................................................................................ 59
CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN .................................... 60
4.1. Thực trạng thực hiện trách nhiệm xã hội và quản trị lợi nhuận ......................... 60
4.1.1. Thực trạng thực hiện trách nhiệm xã hội ........................................................ 60
4.1.1. Thực trạng thực hiện quản trị lợi nhuận .......................................................... 61
4.2. Thống kê mô tả và phân tích tƣơng quan ........................................................... 63
v
4.2.1. Thống kê mô tả ................................................................................................ 63
4.2.2. Phân tích tƣơng quan ....................................................................................... 64
4.3. Phân tích hồi quy ............................................................................................... 64
4.3.1. Kiểm định lựa chọn mô hình phù hợp............................................................. 64
4.3.2. Kiểm tra khuyết tật của mô hình ..................................................................... 65
4.3.3. Kết quả hồi quy ............................................................................................... 66
4.4. Bàn luận về kết quả nghiên cứu ......................................................................... 67
KẾT LUẬN CHƢƠNG 4 .......................................................................................... 69
CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH .......................................... 70
5.1. Tổng hợp kết quả nghiên cứu ............................................................................. 70
5.2. Các hàm ý chính sách ......................................................................................... 71
5.2.1. Về phía Chính phủ .......................................................................................... 71
5.2.2. Về phía các công ty niêm yết .......................................................................... 75
5.2.3. Về phía các bên liên quan ............................................................................... 76
5.3. Điều kiện để thực hiện các hàm ý chính sách .................................................... 76
5.4. Hạn chế của nghiên cứu và hƣớng nghiên cứu tƣơng lai ................................... 76
KẾT LUẬN CHƢƠNG 5 .......................................................................................... 78
KẾT LUẬN ............................................................................................................... 79
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
PHỤ LỤC 1: DANH SÁCH MẪU NGHIÊN CỨU
PHỤ LỤC 2: BẢNG KHẢO SÁT TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI TỰ NGUYỆN
(TNXHDGRI)
PHỤ LỤC 3: KẾT QUẢ ĐO LƢỜNG CHỈ SỐ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI