Ờ Ầ L I NÓI Đ U

ệ ế ự ữ ứ ầ ưở Vi ế ỷ t Nam nh ng năm đ u th  k  21 ch ng ki n s  tăng tr ụ   ạ ng ngo n m c

ấ ượ ủ ự ể ấ ủ c a ngành Tài chính – Ngân hàng, trong đó  n t ng nh t là s  phát tri n c a h ệ

ố ươ ệ ố ạ ờ ượ ở ộ ề th ng Ngân hàng Th ng m i. Theo th i gian, h  th ng  này đ c m  r ng v  quy

ề ạ ề ả ấ ượ ẩ ạ mô, đa d ng v  lo i hình kinh doanh, phong phú v  s n ph m và ch t l ng ngày

ượ ư ứ ế ừ ờ ơ ỉ ả ậ càng đ c nâng cao. N u nh  hình th c ngân hàng t th i s  khai ch  đ m nh n vai

ữ ạ ộ ủ ả ấ trò c t gi tài s n thì ngày nay  ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng vô cùng phong

ầ ư ụ ụ ấ ị ạ ộ ụ ế phú: cung c p d ch v , tín d ng, đ u t ... Trong đó ho t đ ng tín d ng chi m t ỷ

ả ấ ổ ọ ạ ậ ớ ấ ồ tr ng cao nh t trong t ng tài s n, mang l i ngu n thu nh p l n nh t. Song theo l ẽ

ườ ợ ạ ộ ủ ậ ớ th ng, l i nhu n càng cao thì r i ro càng l n, đây cũng chính là ho t đ ng mang

ệ ủ ợ ấ ể ấ ạ ủ l i r i ro cao nh t cho ngân hàng mà bi u hi n c a nó chính là n  x u.

ườ ộ ố ắ ạ ươ ạ Trong môi tr ng c nh tranh gay g t, m t s  ngân hàng th ng m i đã coi

ở ộ ụ ộ ả ể ế ầ ị chính sách m  r ng tín d ng là m t gi i pháp đ  chi m lĩnh th  ph n, thu hút khách

ế ợ ậ ạ ậ ưở hàng và tìm ki m l i nhu n. Do v y, năm 2009­2010 là giai đo n tăng tr ng tín

ệ ố ủ ệ ệ ạ ữ ụ d ng quá nóng c a h  th ng ngân hàng Vi t Nam. Vi c c nh tranh gi a các ngân

ị ạ ấ ụ ể ẩ ẩ ắ ở ề ấ hàng tr  lên gay g t, các tiêu chu n v  c p tín d ng b  h  th p đ  thúc đ y tăng

ưở ề ẩ ư ả ệ ụ ủ ữ ả tr ợ ấ ng. H  l y c a nó là nh ng kho n n  x u ti m  n đã lâu nay nh  t ng băng

ặ ướ ề ứ ố ủ ấ ở ồ chìm đã tr i lên m t n c và tr  thành v n đ  nh c nh i c a ngành ngân hàng Vi ệ   t

ồ ượ ả ố ữ ạ ả Nam. Nh ng kho n vay không thu h i đ ớ   c c  g c và lãi đúng h n ngày càng l n,

ặ ệ ấ ộ ự ụ ả ỷ ệ ợ ấ t n  x u ngày càng gia tăng đ c bi l t là trong lĩnh v c tín d ng b t đ ng s n, đã

ọ ớ ế ợ ấ ệ ử ả ủ ạ có lúc đe d a t i tính thanh kho n c a ngân hàng. Vi c x  lý và h n ch  n  x u là

ấ ộ ế ủ ố ướ ầ m t yêu c u c p thi t, có vai trò s ng còn c a ngành ngân hàng n ố   c ta trong su t

ủ ề ượ ữ ụ ầ ế ợ ấ ư nh ng năm g n đây. Đ c ví nh  là “c c máu đông” c a n n kinh t , n  x u ngân

ể ạ ữ ự ể ậ ả hàng đã và đang đ  l ọ i nh ng h u qu  nghiêm tr ng cho s  phát tri n và tăng

ưở ủ ề tr ng c a toàn n n kinh t ế .

ộ ươ ầ ớ ạ ổ ấ ệ Là m t trong các ngân hàng th ng m i c  ph n l n nh t Vi t Nam, Ngân

ươ ạ ạ ầ ổ ươ ệ ằ hàng Th ng m i C  ph n Ngo i th ng Vi t Nam cũng không n m ngoài vào

ồ ộ ị ỷ ệ ợ ấ ớ gu ng quay đó. B  đánh giá là m t ngân hàng có t n  x u khá cao so v i các l

ộ ấ ủ ệ ệ ả ố ngân hàng có cùng quy mô li u có ph i là m t d u hi u đi xu ng c a ngân hàng?

ự ế ề ợ ấ ủ ữ ệ ầ Th c t v  tình hình n  x u c a ngân hàng trong nh ng năm g n đây và bi n pháp

ử ụ ể ố ể ỏ ữ ề ấ mà ngân hàng s  d ng đ  đ i phó là gì...? Đ  làm sáng t nh ng v n đ  này, tác

ả ứ ề ự ọ ự ả ử ạ “Th c tr ng và gi ạ   ợ ấ i pháp x  lý n  x u trong ho t gi đã l a ch n nghiên c u đ  tài

ụ ạ ươ ạ ổ ầ ạ ươ ệ ộ đ ng tín d ng t i Ngân hàng Th ng m i C  ph n Ngo i Th ng Vi t Nam”

1

ụ ụ ở ầ ế ệ ậ ả ầ Ngoài ph n m  đ u, k t lu n, m c l c và tài li u tham kh o, chuyên đ  đ ề ượ   c

ươ ế ấ k t c u theo 03 ch ư ng nh  sau”

ươ ề ợ ấ ề ơ ả ạ ộ ữ ụ ấ ở Ch ng 1: Nh ng v n đ  c  b n v  n  x u trong ho t đ ng tín d ng các

ươ ạ ngân hàng th ng m i.

ươ ợ ấ ạ ợ ấ ự ử ệ ạ Ch ng 2: Th c tr ng n  x u và cá bi n pháp x  lý n  x u t i Ngân hàng

ươ ạ ổ ạ ươ ệ Th ầ ng m i C  ph n Ngo i Th ng Vi t Nam – Vietcombank

ươ ả ạ ộ ợ ấ ụ ụ ắ ạ Ch ng 3: Gi i pháp kh c ph c n  x u trong ho t đ ng tín d ng t i Ngân

ươ ạ ổ ạ ầ ươ ệ hàng Th ng m i C  ph n Ngo i th ng Vi t Nam ­ Vietcombank

ế ả ủ ả ự ế ạ ể Bài vi t là thành qu  c a tác gi thông qua tìm hi u th c t t i ngân hàng và

ươ ệ ề ậ ộ qua các ph ề   ng ti n truy n thông..., do v y trong n i dung trình bày còn nhi u

ế ả ấ ậ ượ ự ậ ừ ầ thi u sót. Tác gi r t mong nh n đ c s  nh n xét, góp ý t phía các th y cô đ ể

ề ượ ệ ơ chuyên đ  đ c hoàn thi n h n.

ả ơ ọ Trân tr ng c m  n.

ộ Hà N i, ngày 25 tháng 12 năm 2013

ườ Ng i trình bày.

ị Lê Th  Duyên

2

ƯƠ CH NG I

Ề Ợ Ấ Ề Ơ Ả Ạ Ộ Ữ Ấ Ụ   NH NG V N Đ  C  B N V  N  X U TRONG HO T Đ NG TÍN D NG

Ở ƯƠ CÁC NGÂN HÀNG TH Ạ NG M I

ạ ộ ủ ụ ụ ủ

1.1. Tín d ng ngân hàng và r i ro trong ho t đ ng tín d ng c a ngân hàng.

ủ ệ ụ . 1.1.1. Khái ni m r i ro tín d ng

ơ ở ế ậ ạ ộ ứ ủ ụ Trên c  s  ti p c n theo ch c năng ho t đ ng c a ngân hàng thì “Tín d ng là

ữ ề ề ặ ả ặ ộ ị m t giao d ch v  tài s n (ti n ho c hàng hóa) gi a bên cho vay (ngân hàng ho c các

ủ ể ế ệ ị đ nh ch  tài chính) và bên đi vay (cá nhân, doanh nghi p và các ch  th  khác), trong

ử ụ ể ả ờ ộ ấ   đó bên cho vay chuy n giao tài s n cho bên đi vay s  d ng trong m t th i gian nh t

ề ệ ệ ả ậ ỏ ố ố ị đ nh theo th a thu n, bên đi vay có trách nhi m hoàn tr  vô đi u ki n v n g c và lãi

ế ạ cho bên cho vay khi đ n h n thanh toán.”

ả ả ố ấ ủ ư ậ ượ ụ ệ ả Nh  v y, b n ch t c a tín d ng là quan h  vay m n có hoàn tr  c  v n và

ữ ộ ộ ườ ệ lãi gi a m t bên là ngân hàng và m t bên là ng ể   i đi vay. Đây là quan h  chuy n

ượ ề ử ụ ữ ậ ạ ờ ố nh ạ ộ   ỏ ng t m th i quy n s  d ng v n theo th a thu n gi a hai bên. Trong ho t đ ng

ạ ộ ạ ề ợ ư ấ ậ ủ c a ngân hàng thì đây là ho t đ ng đem l i nhi u l ứ   i nhu n nh t nh ng cũng ch a

ề ủ ạ ộ ể ị ụ ư ủ ấ ự đ ng nhi u r i ro nh t. Có th  đ nh nghĩa r i ro trong ho t đ ng tín d ng nh  sau:

ạ ợ ử ụ ề ề ậ ả ị Theo Kho n 1 Đi u 2 Quy đ nh v  phân lo i n , trích l p và s  d ng d ự

ể ử ủ ổ ứ ụ ụ ủ ạ ộ phòng  đ  x  lý r i ro tín d ng trong ho t  đ ng ngân hàng c a t ch c tín d ng ban

ế ị ủ ố ố   hành kèm theo Quy t đ nh 493/2005/QĐ­NHNN ngày 22/4/2005 c a Th ng   đ c

ụ ủ ấ ả ả ổ ạ   ướ “ R i ro tín d ng là kh  năng x y ra t n th t trong ho t Ngân hàng Nhà n c:

ủ ổ ứ ự ụ ệ ặ ộ đ ng ngân hàng c a t ch c tín d ng do khách hàng không th c hi n ho c không

ụ ủ ự ệ ế ả có kh  năng th c hi n nghĩa v  c a mình theo cam k t”.

ỉ ớ ạ ở ủ ụ ạ ộ R i ro tín d ng không ch  gi i h n ồ    ho t đ ng cho vay mà còn bao g m

ư ủ ụ ề ấ ạ ạ ộ ộ ả   nhi u ho t   đ ng mang tính ch t tín d ng khác c a NHTM nh : ho t   đ ng b o

ạ ươ ợ lãnh, tài tr  ngo i th ng, cho thuê tài chính.

ạ ộ ụ ủ

1.1.2. Các r i ro trong ho t đ ng tín d ng ngân hàng.

3

ủ R i ro tín  d ngụ

ủ ủ

R i ro giao  d chị R i ro danh  m cụ

ự ả ủ ậ ộ ạ ủ R i ro n i t i ủ R i ro l a  ch nọ R i ro đ m  b oả ủ R i ro  nghi p vệ ụ ủ R i ro t p  trung

ứ ủ ụ ượ ư Căn c  vào nguyên nhân phát sinh, r i ro tín d ng đ ạ c phân lo i nh  sau:

ủ ị R i ro giao d ch: ­

ủ ủ ữ ế ạ ị R i ro giao d ch là r i ro mà nguyên nhân phát sinh là do nh ng h n ch  trong

ủ ị ị ượ ạ ệ quá trình giao d ch và xét duy t cho vay. R i ro giao d ch đ ủ   c chia là ba lo i là r i

ự ủ ủ ả ả ọ ệ ụ ro l a ch n, r i ro b m b o và r i ro nghi p v .

ủ ự ủ ế ọ R i ro l a ch n: Là r i ro có liên quan đ n quá trình đánh giá và phân tích

ự ữ ọ ươ ệ ể

+ ụ

tín d ng khi ngân hàng l a ch n nh ng ph ả ấ ng án hi u qu  th p đ  cho vay

ủ ủ ả ả ừ ư ẩ ả R i ro đ m b o: Là r i ro phát sinh t ả  các tiêu chu n đ m b o nh  các

+

ủ ể ả ề ệ ả ả ả ả ợ ồ ạ đi u ki n trong h p đ ng cho vay, các lo i tài s n đ m b o, ch  th  b o đ m, các

ứ ả ị ủ ứ ả ả ả ả hình th c b o đ m và m c cho vay trên giá tr  c a tài s n đ m b o.

ủ ụ ủ ệ ế ả ả R i ro nghi p v : Là r i ro liên quan đ n công tác qu n lý kho n vay và

ả ệ ử ụ ệ ố ủ ế ạ ồ ỹ

+ ạ ộ

ậ   ho t đ ng cho vay, bao g m c  vi c x  d ng h  th ng x p h ng r i ro và k  thu t

ả ấ ề ử x  lý các kho n cho vay có v n đ .

ụ ủ ­ R i ro danh m c:

ạ ủ ủ ụ ữ ạ R i ro danh m c là lo i r i ro mà nguyên nhân phát sinh là do nh ng h n ch ế

ụ ủ ủ ệ ạ ả ồ ộ   trong vi c qu n lý danh m c cho vay c a ngân hàng, bao g m hai lo i là r i ro n i

ủ ậ ạ t i và r i ro t p trung.

ộ ạ ủ ủ ấ ừ ể ặ i: Là r i ro xu t phát t các đ c đi m riêng có, mang tính riêng

+ R i ro n i t

ệ ủ ể ự ặ ỗ ế bi t bên trong m i ch  th  đi vay ho c ngành, lĩnh v c kinh t .

ạ ủ ủ ậ ậ

+ R i ro t p trung: Là lo i r i ro tín d ng do ngân hàng t p trung cho vay quá ụ

ố ớ ạ ộ ộ ố ề ề ệ nhi u đ i v i m t s  khách hàng, cho vay quá nhi u doanh nghi p ho t đ ng trong

ự ộ ế ộ ị ấ ị ặ ặ cùng m t ngành, lĩnh v c kinh t ộ    ho c cùng m t đ a lý nh t đ nh ho c cùng m t

ộ ủ ạ lo i hình cho vay có đ  r i ro cao

ợ ấ ạ ươ

1.2. N  x u t

i các Ngân hàng Th ạ ng m i

4

ợ ấ ệ 1.2.1. Khái ni m n  x u

ề ủ ề ẩ ạ ộ ạ ộ ụ ụ Tín d ng là ho t đ ng luôn ti m  n nhi u r i ro, ho t đ ng tín d ng còn đ ượ   c

ư ộ ị ủ ệ ể ả ợ ụ xem nh  m t nghi p v  qu n tr  r i ro đ  sinh l i trong kinh doanh ngân hàng.

ể ế ề ậ ừ ạ ộ ụ ể ể Đi u này có th  hi u là đ  ki m đ ượ ợ c l i nhu n t ho t đ ng tín d ng  các ngân

ể ặ ữ ấ ả ả ấ ậ ộ ổ ươ hàng bu c ph i ch p nh n nh ng t n th t có th  g p ph i trong t ữ   ng lai. Nh ng

ị ấ ồ ượ ể ệ ấ ố ổ t n th t này có th  là vi c ngân hàng b  th t thoát v n do không thu h i đ ặ   c ho c

ồ ế ữ ụ ấ ả ả ộ không thu h i h t nh ng kho n tín d ng đã c p ra . Và khi m t kho n vay không

ộ ợ ố ể ể ẽ ồ ơ ồ th  thu h i hay có nguy c  không th  thu h i toàn b  n  g c và lãi thì s  hình thành

ợ ấ ủ ề ợ ấ ệ ề ể nên n  x u c a ngân hàng. Hi n nay,có nhi u quan đi m khác nhau v  n  x u, sau

ề ợ ấ ộ ố ượ ế ớ ụ ệ ể đây là m t s  quan đi m v  n  x u đang đ c áp d ng trên th  gi i và Vi t Nam.

ủ 1.2.1.1. ể   Theo quan đi m c a qu c t ố ế

ộ ố ủ ợ ấ Theo m t s  tiêu chí c a NHTW Liên minh Châu Âu: ạ ộ    N  x u trong ho t đ ng

ủ ữ ả ạ ỉ ườ kinh doanh c a NHTM không ch  có nh ng kho n vay quá h n thông th ng không

ư ả ạ ả ồ ợ ồ ợ ư   có kh  năng thu h i theo h p đ ng mà còn có các kho n n  ch a quá h n nh ng

ủ ố ề ẩ ủ ế ệ ể ầ ẫ ti n  n các r i ro d n đ n vi c có th  không thanh toán đ y đ  g c và lãi cho ngân

hàng.

ủ ể ệ ố Theo  quan  đi m  c a  Phòng  th ng  kê   –  Liên  hi p  qu c ộ   ố :  V   c   b n  m t ề ơ ả

ợ ượ ả ả ố ợ ấ ạ ả ặ kho n n  đ ặ   c coi là n  x u khi quá h n tr  lãi và/ho c tr  g c trên 90 ngày, ho c

ả ừ ư ả ượ ậ ấ ố ố ả các kho n tr  lãi ch a tr  t ở  90 ngày tr  lên đã đ ặ   c nh p g c, tái c p v n ho c

ư ả ạ ả ậ ậ ặ ỏ tr  ch m theo th a thu n ho c các kho n thanh toán đã quá h n 90 ngày nh ng có

ờ ể ẽ ượ ế ả ắ ắ lý do ch c ch n đ n nghi ng  v  kh  năng s  đ ầ ủ c thanh toán đ y đ .

ố ế ự ẩ ợ ấ ữ ạ ợ Theo chu n m c qu c t ­ IAS: ả  N  x u là nh ng kho n n  quá h n trên 90

ả ợ ặ ả ờ ngày và/ho c kh  năng tr  n  nghi ng

ớ ề ợ ấ ự ệ ẩ ị Ngoài ra hi n nay còn có đ nh nghĩa m i v  n  x u theo chu n m c báo cáo

ố ế ừ ượ ố ế ự ế ẩ tài chính qu c t (IFRS) và IAS 39 v a đ c chu n m c k  toán qu c t (IAS)

ử ố ỉ ầ công b  vào tháng 12 năm 1999 và sau 2 l n ch nh s a vào năm 2000 và năm 2003 và

ề ơ ả ụ ế ầ ỉ ượ đ c khuy n cáo áp d ng vào đ u năm 2005. V  c  b n IAS 39 ch  chú trong t ớ   i

ả ủ ư ớ ấ ậ ạ ả ả ờ kh  năng hoàn tr  c a kho n vay b t lu n th i gian quá h n ch a t ặ   i 90 ngày ho c

ư ạ ươ ả ợ ủ ể ả ườ ch a quá h n. Ph ng pháp đ  đánh giá kh  năng tr  n  c a khách hàng th ng là

ươ ề ươ ế ế ặ ạ ả ph ng pháp phân tích dòng ti n t ạ   ng lai ho c x p h ng kho n vay (x p h ng

ệ ố ượ ề ặ ư ế ệ khách hàng). H  th ng này đ c coi là chính xác v  m t lý thuy t nh ng vi c áp

ự ế ặ ề ậ ượ ủ ụ d ng vào th c t g p nhi u khó khăn. Vì v y nó đang đ ế c  y ban k  toán qu c t ố ế

ế ụ ứ ề ỉ ti p t c nghiên c u đi u ch nh.

5

ể ệ 1.2.1.2. Theo quan đi m Vi t Nam

ạ ợ ợ ấ ủ ề ề ậ ả ị N  x u theo kho n 6, đi u 2 c a Quy đ nh v  phân lo i n , trích l p và s ử

ạ ộ ể ử ủ ự ụ ủ ụ d ng d  phòng đ  x  lý r i ro tín d ng trong ho t đ ng ngân hàng c a TCTD ban

ế ị ủ hành kèm theo Quy t đ nh 493/2005/QĐ­NHNN ngày 22/4/2005 c a NHNN Vi ệ   t

ệ ợ ướ ả ộ ẩ Nam  Vi ợ t Nam “ là các kho n n  thu c các nhóm n  d i tiêu chu n ( nhóm 3), n ợ

ấ ố ả ờ ợ nghi ng  ( nhóm 4) và n  có kh  năng m t v n (nhóm 5)

ề ậ ớ ợ ấ ế ị ủ ề ế Ngoài ra theo đi u 13 c a quy t đ nh này cũng đ  c p t i n  x u “Khi đ n k ỳ

ả ợ ố ế ặ ả ợ ạ h n tr n  g c ho c lãi, n u khách hàng không tr ạ  n  đúng h n và không đ ượ   c

ề ạ ặ ỉ ượ ợ ố ạ ặ ợ ố đi u ch nh kì h n n  g c ho c lãi, không đ c gia h n n  g c ho c lãi, thì t ổ ứ    ch c

ộ ố ư ợ ợ ấ ụ ể tín d ng chuy n toàn b  s  d  n  này sang n  x u”

ạ ợ ấ

1.2.2. Phân lo i  n  x u

ạ ợ ế ị ố Theo Quy t đ nh s  493/2005/QĐ­NHNN ngày 22/4/2005 phân lo i n  thành

ạ ươ ị ị ượ 5 lo i theo 2 ph ng pháp đ nh tính và đ nh l ng.

ươ ị ượ * Ph ng pháp đ nh l ng

ợ ủ ạ ồ ợ ượ ẩ ­ Nhóm 1: N  đ  tiêu chu n bao g m n  trung h n đ c đánh giá có kh ả

ồ ủ ố ể ạ ả ợ năng thu h i đ  g c và lãi đúng h n và các kho n n  có th  phát sinh trong t ươ   ng

ư ấ ậ ả ả ế lai nh  các kho n b o lãnh cam k t cho vay, ch p nh n thanh toán.

ợ ầ ấ ạ ạ ồ ợ ợ ­ Nhóm 2 N  c n chú ý bao g m n  quá h n < 90 ngày và n  có c u l ờ   i th i

ợ ạ h n n .

ợ ướ ạ ừ ẩ ồ ợ ­ Nhóm 3 N  d i tiêu chu n, bao g m n  quá h n t 90 ­180 ngày ng ườ ợ  i n

ờ ạ ả ợ ạ ơ ấ ạ c  c u l i th i h n tr  n  quá h n < 90 ngày.

ạ ừ ợ ồ ợ ờ ­ Nhóm 4: N  nghi ng , bao g m n  quá h n t 180 ­ 360 ngày.

ấ ố ạ ả ợ ồ ợ ­ Nhóm 5: N  có kh  năng m t v n bao g m n  quá h n > 360 ngày và n  c ợ ơ

ờ ạ ườ ợ ử ả ợ ấ c u th i h n tr  n  > 180 ngày ng ờ i n  khoanh ch  chi phí x  lý.

ươ ị * Ph ng pháp đ nh tính

ợ ượ ươ ứ ư ươ ị ượ N  cũng  đ c phân thành 5 nhóm t ng  ng nh  ph ng pháp đ nh l ng,

ư ấ ế ứ ư ạ ố ợ nh ng không nh t thi t căn c  vào s  ngày quá h n ch a thanh toán n  mà căn c ứ

ệ ố ụ ự ủ ế ạ ổ ứ ộ ộ trên h  th ng x p h ng tín d ng n i b  và chính sách d  phòng r i ro và t ch c tín

ượ ướ ấ ậ ụ d ng đ c ngân hàng nhà n c ch p nh n.

ợ ủ ợ ượ ẩ ồ ­ Nhóm 1: N  đ  tiêu chu n, bao g m n  đ ồ ầ   ả c đánh giá là có kh  năng thu h i đ y

ạ ủ ố đ  g c và lãi đúng h n.

ợ ầ ợ ượ ồ ồ ầ ­ Nhóm 2: N  c n chú ý, bao g m n  đ ả c đánh giá là có kh  năng thu h i đ y đ ủ

ư ệ ả ả ấ ả ợ ố g c và lãi nh ng có d u hi u khách hàng suy gi m kh  năng tr  n .

6

ợ ướ ợ ượ ẩ ồ ả ­ Nhóm 3 N  d i tiêu chu n, bao g m n  đ c đánh giá là không có kh  năng thu

ế ế ạ ồ ố h i g c và lãi cho đ n khi đ n h n.

ợ ượ ờ ợ ồ ấ ả ổ ­ Nhóm 4: N  nghi ng , bao g m n  đ c đánh là có kh  năng t n th t cao

ấ ố ợ ượ ả ợ ồ ­ Nhóm 5: N  có kh  năng m t v n, bao g m n  đ c đánh giá là không có kh ả

ấ ố ồ năng thu h i, m t v n.

ợ ừ ợ ấ ợ ấ ả Trong đó n  t nhóm 3 ­5 là n  x u, các kho n n  x u này là y u t ế ố ủ ế    ch  y u

ụ ủ gây ra r i ro tín d ng.

ợ ấ 1.2.3. Nguyên nhân gây ra n  x u

ự ế ộ ấ ằ ủ ệ ộ M t th c t cho th y r ng, cho dù quá trình xét duy t cho vay c a cán b  tín

ậ ưỡ ỏ ủ ư ữ ế ẩ ụ d ng có c n th n, kĩ l ẫ ng đ n đâu đi n a nh ng v n không tránh kh i r i ro v ề

ợ ấ ạ ậ ế ừ ợ ấ n  x u. Vì v y, nguyên nhân gây ra n  x u t i các NHTM đ n t hai phía: ch ủ

ủ ừ ủ ộ quan c a ngân hàng và khách quan t ố  phía khách hàng vay v n và tác đ ng c a môi

ườ tr ng bên ngoài.

ủ ừ .    phía NHTM

1.2.3.1. Nguyên nhân ch  quan t

ự ế ủ ụ ề ẫ ộ ộ ế   Do s  y u kém v  trình đ  chuyên môn c a cán b  tín d ng d n đ n

­

ứ ủ ộ ệ ủ ề ạ ự ả ậ ậ ả không có kh  năng nh n di n r i ro. S  sa sút v  đ o đ c c a b  ph n qu n lý và

ụ ệ ầ ợ ụ ể ư ợ ạ ế nhân viên tín d ng,  thi u tinh th n trách nhi m, l ề i d ng quy n h n đ  t l i.

ả ủ ụ ệ ặ ả ợ ị Hi u qu  c a qu n tr  kém, các chính sách tín d ng đ t ra không h p lý,

­

ự ế ặ ờ ớ ị ị ệ ố ề ả không k p th i ho c không theo k p v i th c t . H  th ng truy n t i thông tin còn

ư ệ ệ ế ệ ậ ẫ ị ị ẩ ch m, ch a hoàn thi n d n đ n vi c th m đ nh, phân tích b  sai l ch, đánh giá sai

ả ợ ủ ả ướ ể ủ ế ề v  kh  năng tr  n  c a khách hàng và xu h ng phát tri n c a kinh t

ụ ắ ạ ắ ấ ố ợ Quy trình c p tín d ng không h p lý: vi ph m quy t c b n m t, cán b ộ

ự ư ệ ệ ẩ ặ

­ ụ

ư   ề tín d ng làm vi c không đúng th m quy n, th c hi n ch a nghiêm túc ho c ch a

ử ụ ề ả ả ố ị đúng các quy đ nh cho vay, đánh giá sai v  kh  năng s  d ng v n và kh  năng tr ả

ợ ủ n  c a khách hàng.

ả ủ ệ ổ ứ ộ ộ ủ ể Hi u qu  c a công tác t ch c, ki m tra, giám sát n i b  c a ngân hàng

­

ộ ậ ư ư ự ư ệ ẽ ệ ặ ứ   còn ch a ch t ch , kém hoàn thi n và ch a đ c l p, ch a th c hi n đúng ch c

ệ ạ ụ ặ ố năng,nhi m v  ho c c  tình sai ph m.

ố ớ ự ư ệ ề ắ ộ ườ Ch a có s  ràng bu c nghiêm kh c v  trách nhi m đ i v i ng ự   i th c ­

ử ạ ụ ư ệ ế ạ ặ hi n công tác tín d ng, ch  tài x  ph t ch a nghiêm ho c kém minh b ch.

ụ ọ ợ ạ ậ ­ Các NHTM quá chú tr ng vào m c tiêu l i nhu n, gây nên tình tr ng tăng

ưở ụ ệ ấ ạ ẩ ộ tr ấ ng tín d ng nóng. Vi c ch y đua lãi su t huy đ ng đ y lãi su t cho vay lên cao,

ờ ơ ủ ể ử ụ ệ ạ ọ ồ gây ra tâm lý th ố    c a các doanh nghi p m nh khi h  có th  s  d ng ngu n v n

7

ẻ ơ ạ ượ ư ệ ề ả khác r  h n. Các khách hàng còn l ả   ấ c đ a vào di n nghi v n v  kh  năng qu n i đ

ể ả ợ lý, kinh doanh đ  tr  n  cho Ngân hàng.

ứ ủ ể ề ả ộ ỏ ­ “ Đ  quá nhi u tr ng vào trong m t gi ”: Các kho n cho vay c a Ngân hàng

ụ ợ ộ ủ ữ ự ế ế ậ   t p trung vào nh ng lĩnh v c có đ  r i ro cao, khi n cho danh m c n  vay thi u đi

ạ ừ ẽ ả ủ ủ ả ự s  da d ng; t đó, kh  năng phân tán r i ro c a Ngân hàng s  gi m đi. Công tác

ả ả ả ả qu n lý và đánh giá tài s n đ m b o kém.

ừ 1.2.3.2. Nguyên nhân khách quan t phía khách hàng

ủ ủ *Nguyên nhân ch  quan c a khách hàng:

ủ ấ ạ ả ả ộ ế ử ụ    ­ Trình đ  qu n lý s n xu t kinh doanh c a khách hàng còn h n ch , s  d ng

ụ ụ ề ẩ ạ ộ   ề ố v n vay không đúng m c đích, ti n vay v  không có tác d ng thúc đ y ho t đ ng

ủ ệ ế ệ ệ ẫ ố ả   kinh doanh c a doanh nghi p, d n đ n doanh nghi p vay v n làm ăn kém hi u qu ,

ợ n  Ngân hàng tăng.

ủ ệ ế ệ ấ ầ ặ ả ợ ố  ­ Doanh nghi p thi u thi n chí tr  n , c  ý không cung c p đ y đ  ho c có

ử ụ ụ ấ ấ ố ố hành vi che gi u thông tin trong su t quá trình xin c p tín d ng và s  d ng v n vay,

ự ệ ệ ở ề ổ ứ ụ th c hi n vi c đi vay nhi u t ch c tín d ng.

ủ ệ ế ế ạ ệ    ­ Tình hình tài chính c a doanh nghi p y u kém, thi u minh b ch trong vi c

ấ ờ ổ ế ạ ử x  lý các lo i gi y t , s  sách k  toán

ệ ử ụ ố ủ ấ ồ ố ớ ­ Doanh nghi p s  d ng ngu n v n vay quá l n trong c u trúc v n c a mình,

ồ ố ụ ả ố ử ụ s  d ng v n sai m c đích ... nên không có kh  năng thu h i v n

ủ *Nguyên nhân khách quan c a khách hàng:

ặ ủ ạ ộ ủ ệ ố ­ Doanh nghi p vay v n g p r i ro trong ho t  đ ng kinh doanh c a mình:

ế ặ ả ạ ệ ủ ủ ả ộ thiên tai, ho  ho n, chi n tranh…và đ c bi t là tác đ ng c a kh ng ho ng kinh t ế

ế ớ ự ệ ử ụ ệ ậ ạ ả ố trong khu v c và trên th  gi i, do v y vi c s  d ng v n vay không đ t hi u qu , có

ể ấ ố th  m t hoàn toàn v n.

ữ ệ ặ ả ổ  ­ Doanh nghi p g p ph i nh ng đ i thay trong kinh doanh không th  l ể ườ   ng

ổ ề ư ự ị ườ ả ầ ạ ỷ tr ướ ượ c đ c nh  s  thay đ i v  giá c , nhu c u th  tr ng, l m phát, t ố  giá h i đoái,

ổ ề ự ấ ườ ủ ủ lãi su t, s  thay đ i v  môi tr ế   ng pháp lý hay chính sách c a Chính ph  khi n

ụ ượ ệ ể ắ ạ doanh nghi p lâm vào tình tr ng khó khăn tài chính không th  kh c ph c đ c.

ệ ấ ậ ế ủ ợ ấ 1.2.4. D u hi u nh n bi t c a n  x u

ợ ấ ừ 1.2.4.1. Nhóm n  x u phát sinh t phía khách hàng

ệ ấ ừ ồ D u hi u phát sinh t ể ệ    phía khách hàng bao g m hai nhóm chính th  hi n

ệ ữ ố ớ ươ ứ trong  m i quan h  gi a khách hàng v i Ngân hàng và ph ả ng th c qu n lý, tình

ạ ộ ủ hình tài chính, ho t đ ng c a khách hàng.

8

ứ ữ ể ệ ườ ố Th  nh t: ấ    Có nh ng bi u hi n không bình th ệ ữ   ng trong m i quan h  gi a

ớ ư khác hàng v i Ngân hàng nh :

ể ầ ế ợ ọ ­ Khách hàng n  tìm m i cách đ  l n tránh, không cho ti p xúc liên l c đ ạ ượ   c

ề ầ ứ ặ ấ ư ế ho c r t nhi u l n h a và cam k t nh ng không thanh toán.

ể ị ­ Khách hàng gây khó khăn cho Ngân hàng trong quá trình ki m tra theo đ nh

ử ệ ặ ấ ộ ố ầ   ỳ k  ho c đ t xu t. Doanh nghi p c  trì hoãn g i các báo cáo tài chính theo yêu c u

ề ư ề ệ ể ặ ự ả ho c không có các báo cáo v  l u chuy n ti n t mà không có s  gi i thích minh

ụ ế ạ b ch, thuy t ph c.

ề ầ ề ề ạ ợ ỉ ị ị ặ   ỳ ạ  .­ Đ  ngh  gia h n, đi u ch nh đ nh k  h n n  nhi u l n không rõ lý do ho c

ề ệ ụ ứ ế ề ế ạ ỉ thi u các căn c  thuy t ph c mang tính khách quan v  vi c gia h n hay đi u ch nh

ợ ỳ ạ k  h n n

ự ấ ả ườ ề ử ố ư ở ạ .­ Có s  sút gi m b t th ả ng s  d  tài kho n ti n g i m  t ấ   i Ngân hàng; xu t

ổ ấ ữ ệ ườ ự ế ả ượ hi n nh ng thay đ i b t th ng ngoài d  ki n và không gi i thích đ ố   c trong t c

ề ử ứ ư ể ổ ạ ộ đ  và t ng m c l u chuy n ti n g i thanh toán t i Ngân hàng.

ứ ộ ườ ả ượ ầ ­ M c đ  vay th ng xuyên gia tăng, yêu c u vay các kho n v ầ   t quá nhu c u

ậ ử ụ ề ệ ấ ồ ớ ọ ố ớ ự ế d  ki n.Ch p nh n s  d ng các ngu n v n vay v i giá cao v i m i đi u ki n.

ị ả ớ ị ủ ả ả ả ả ị ẩ ­ Tài s n đ m b o không đ  tiêu chu n, giá tr  tài s n b  gi m sút so v i đ nh

ệ ả ấ ườ ặ ổ giá khi cho vay. Có d u hi u tài s n đã cho ng i khác thuê, bán, trao đ i ho c đã

ồ ạ ế ấ ặ bi n m t ho c không còn t n t i.

ệ ệ ấ ấ ấ ườ ớ ươ ứ Th  hai: Xu t hi n các d u hi u b t th ng liên quan t i ph ả   ng pháp qu n

ế ớ ữ ự ệ ấ ộ ấ ượ ả Nh ng d u hi u này tác đ ng tr c ti p t i ch t l ụ   ng kho n tín d ng

ớ ố ộ ậ ế ự ư ệ ế ễ ả ậ ơ ặ   nh ng v i t c đ  ch m h n. Chúng không d  nh n di n n u thi u s  qu n lý ch t

ẽ ủ ụ ộ ồ ch  c a cán b  tín d ng, bao g m:

ự ế ữ ệ ề ớ ớ ­ Có chênh l ch l n gi a doanh thu hay dòng ti n th c t ứ ự ế    so v i m c d  ki n

ổ ấ ợ ị ấ ụ ữ ề ố khi khách hàng đ  ngh  c p tín d ng. Nh ng thay đ i b t l ơ ấ i trong c  c u v n, t ỷ ệ   l

ứ ộ ạ ộ ủ thanh toán hay m c đ  ho t đ ng c a khách hàng

ấ ợ ư ự ề ệ ấ ộ ế   .­ Xu t hi n ngày càng nhi u các chi phí b t h p lý nh  s  gia tăng đ t bi n

ấ ượ ề ể ả ậ trong chi phí qu ng cáo, t p trung quá nhi u chi phí đ  gây  n t ư ng nh  thi ế ị  t b

ệ ạ ươ ắ ề ệ văn phòng hi n đ i, ph ng ti n giao thông đ t ti n….

ố ườ ổ ủ ứ ề ệ ấ ­ Thay đ i th ng xuyên t ẫ    ch c c a ban đi u hành. Xu t hi n mâu thu n

ị ề ấ ả ả trong qu n tr  đi u hành, tranh ch p trong quá trình qu n lý.

9

ộ ộ ị ườ ự ệ ả ẩ ả ị ­ Do áp l c n i b , doanh nghi p ph i tung ra th  tr ng các s n ph m, d ch

ạ ượ ư ẩ ớ ề ệ ầ ế ặ ặ ả ụ v  quá s m khi các s n ph m ch a đ t đ c các đi u ki n c n thi t ho c đ t ra

ứ ữ ạ ờ ố ợ nh ng h n m c th i gian, doanh s  không h p lý

ờ ả ấ ả ạ ỏ ị ưở ế ự   ng đ n lĩnh v c

­ Thiên tai, h a ho n, d ch b nh b t ng  x y ra và có  nh h ệ

ủ kinh doanh c a khách hàng.

ệ ấ ừ 1.2.4.2. Nhóm các d u hi u phát sinh t phía ngân hàng

ủ ừ ồ ừ ư ể ắ ể R i ro có th  phát sinh t phía khách hàng nh ng cũng có th  là b t ngu n t

ủ ế ể ấ ậ phía Ngân hàng. N u là r i ro do Ngân hàng gây ra thì ta có th  nh n th y thông qua

ộ ố ư ệ ấ m t s  các d u hi u nh  sau:

ề ứ ộ ủ ủ ự ạ ­ Có s  đánh giá và phân lo i không chính xác v  m c đ  r i ro c a khách

hàng.

ự ụ ế ế ả ả ắ ắ ấ ­ C p tín d ng d a trên các cam k t không ch c ch n và thi u tính đ m b o

ề ệ ề ớ ặ ả ộ ợ ủ c a khách hàng v  vi c duy trì m t kho n ti n l n ho c các l i ích do khách hàng

ụ ả ượ ấ đem l ạ ừ i t kho n tín d ng đ c c p.

ố ộ ưở ụ ượ ự ả ­ T c đ  tăng tr ng tín d ng quá nhanh, v ể   t qua kh  năng và năng l c ki m

ủ soát c a Ngân hàng.

ự ệ ự ấ ườ ể ả ư ẳ ạ ­ Cho vay d a trên các s  ki n b t th ng có th  x y ra ch ng h n nh  sáp

ậ ị ừ ộ ậ ạ ổ ị nh p, thay đ i đ a v  pháp lý t chi nhánh lên công ty con h ch toán đ c l p...

ụ ề ệ ậ ạ ả ộ ợ ồ ờ ­ So n th o các đi u ki n ràng bu c trong h p đ ng tín d ng m p m , không

ả ố ớ ừ ụ ả ộ ố ị ả rõ ràng, không rõ l ch hoàn tr  đ i v i t ng kho n vay; cán b  tín d ng c  ý tho

ụ ệ ặ ắ ớ ế ề ẩ ủ hi p các nguyên t c tín d ng v i khách hàng m c dù bi ồ ơ t có r i ro ti m  n, h  s

ể ứ ề ặ ế ế ả ợ ợ ơ còn thi u v  m t pháp lý đ  ch ng minh cho kho n n  là phù h p, thi u hóa đ n,

ừ ứ ch ng t .

ố ượ ụ ấ ớ ớ ộ ­ Cung c p tín d ng v i kh i l ng l n cho các khách hàng không thu c phân

ạ ư đo n  u tiên

ướ ả ấ ấ ặ ạ ị . ­ Có khuynh h ụ ng c nh tranh thái quá: gi m th p lãi su t ho c phí d ch v

ữ ớ ể ọ ệ ớ ổ ụ ả ằ hay gi chân khách hàng b ng các kho n tín d ng m i đ  h  không quan h  v i t

ứ ụ ch c tín d ng khác...

Ả ưở ủ ợ ấ ớ 1.2.5. nh h ng c a n  x u t i các ngân hàng

ủ ợ ấ ớ ộ ạ ộ ủ 1.2.5.1. Tác đ ng c a n  x u t i ho t đ ng c a các ngân hàng

ưở ớ ủ ả ợ ấ ả ­ N  x u  nh h ng t i kh  năng thanh toán c a ngân hàng: Không thu h i đ ồ ủ

ị ả ế ỏ ợ ậ ỗ ụ ị ố v n đã b  ra cho vay khi n ngân hàng b  gi m l i nhu n, thua l do b  thâm h t

ể ả ề ứ ế ố ộ ồ ườ ử ề ngu n v n. Đ n m t m c nào đó ngân hàng không th  tr  ti n cho ng i g i ti n

10

ụ ế ế ạ ạ ạ khi đ n h n. N u trình tr ng này kéo dài liên t c thì ngân hàng lâm vào trình tr ng

ả ấ m t kh  năng thanh toán

ợ ấ ủ ệ ế ẫ ả ồ ố ­ N  x u cao làm gi m uy tín c a ngân hàng  d n đ n vi c thu hút ngu n v n

ở ộ ế ả ạ ạ ể ụ ụ ế đ  ph c v  k  ho ch m  r ng kinh doanh khó khăn và h n ch  kh  năng cho vay

ả ưở ệ ế ả ọ ủ c a ngân hàng gây  nh h ng nghiêm tr ng đ n hi u qu  kinh doanh.

ợ ấ ả ợ ậ ủ ượ ả ­ N  x u làm gi m l i nhu n c a ngân hàng do ngân hàng ph i vay m n các

ợ ấ ứ ể ả ầ ớ ố ồ ngu n v n v i chi phí cao đ  đáp  ng nhu c u thanh kho n. N  x u cao cũng làm

ậ ầ ố ạ ả ử ụ ệ ế ả ẫ ả ố ợ cho vòng tu n hoàn v n ch m l i, gi m hi u qu  s  d ng v n d n đ n gi m l i

nhu n.ậ

ợ ấ ể ậ ả ả ả ộ ­ N  x u có th  làm phá s n ngân hàng và làm gi m kh  năng h i nh p

ộ ớ 1.2.5.2.Tác đ ng t i khách hàng.

ợ ấ ặ ộ ườ ả ả ế ạ ­ N  x u là gánh n ng bu c ng i vay ph i gi i quy t trong tình tr ng tài

ố ạ ệ ả ả ợ ể ẫ ự ế chính không t ệ t, t o áp l c tr  n  cho doanh nghi p, do đó có th  d n đ n vi c s n

ấ ượ ấ ố ừ ế ả ẫ ả ị xu t kinh doanh b  đình đ n, ch t l ng kém d n đ n gi m doanh thu, ng ng s n

ặ ư ế ị ấ ế ữ xu t ho c đ a ra nh ng quy t đ nh kinh t ầ  sai l m..

ườ ạ ạ ợ ấ ­ Ng ả ợ i vay không hoàn tr  n  đúng h n, mang l ẽ i n  x u cho ngân hàng d

ệ ố ủ ụ ể ế ề ạ ấ ấ ả m t uy tín, m t đi m trong h  th ng x p h ng tín d ng c a NHTM. Đi u này  nh

ọ ớ ủ ệ ồ ợ ố ườ ưở h ng nghiêm tr ng t i vi c tìm ngu n v n tài tr  sau này c a ng i đi vay.

ệ ượ ủ ợ ườ ứ ­ Vi c không thanh toán đ c món n  vay c a NHTM, ng i đi vay còn đ ng

ướ ế ấ ơ ị ệ ả ầ ặ ả ố ị tr c nguy c  b  thanh lý tài s n th  ch p, c m c  ho c ph i ch u trách nhi m

ướ ặ ị ướ ể ơ ả ạ ề tr c pháp lý, có th  r i vào tình tr ng phá s n ho c b  t c quy n kinh doanh.

ủ ợ ấ ớ ề ộ ế 1.2.5.3. Tác đ ng c a n  x u t i n n kinh t

ế ợ ấ ữ ộ Theo các chuyên gia phân tích kinh t , nhìn chung n  x u có nh ng tác đ ng

ưở ự ế ề ế ả ưở ạ ộ ủ ế ả chính  nh h ế ng tr c ti p đ n n n kinh t và làm  nh h ng đ n ho t đ ng c a

ươ ư các Ngân hàng th ạ ng m i nh :

ợ ấ ế ấ ả ả N  x u cao khi n ngân hàng lâm vào kh  năng m t kh  năng thanh toán

­

ườ ử ề ệ ứ ề ạ ẽ s  gây tâm lý hoang mang cho ng i g i ti n gây ra hi u  ng rút ti n hàng lo t.

ạ ộ ạ ổ ỡ ẽ ệ ố ộ Ho t đ ng ngân hàng l ự i mang tính h  th ng, m t ngân hàng đ  v  s  kéo theo s

ủ ể ề ạ ế ổ ỡ ủ đ  v  c a hàng lo t ngân hàng khác. Các ch  th  trong n n kinh t tham gia vào

11

ướ ẽ ấ ệ ố quá trình thanh toán trong và ngoài n ề   c thông qua h  th ng ngân hàng s  m t ni m

ẽ ẫ ớ ề ầ ư ả ệ ả ưở ớ tin vào uy tín ngân hàng đi u này s  d n t i vi c gi m sút đ u t nh h ng t i

ưở tăng tr ng kinh t ế .

ợ ấ ủ ế ả ạ ­ N  x u tăng cao làm h n ch  kh  năng cho vay c a ngân hàng trong khi

ệ ủ ề ế ự ủ ể ấ ớ ế ẫ ầ ủ c u c a các ch  th  là r t l n d n đ n s  trì tr  c a n n kinh t .

ặ ỷ ệ ợ ấ ể ệ ự ạ ộ ệ ả ­ M t khác, t n  x u cao th  hi n s  kém hi u qu  trong ho t đ ng l

ự ủ ế ưở kinh doanh c a ngân hàng, gây s  thi u tin t ng vào công chúng. Dân chúng không

ề ử ữ ấ ộ ố ượ ố ỗ đem ti n g i ngân hàng n a làm cho t ỷ ệ  l huy đ ng v n th p, l ng v n nhàn r i

ư ố trong dân c  tăng gây lãng phí v n.

Tóm l i:ạ

ấ ớ ợ ấ ỉ ả ủ ộ ưở ớ ộ Tác đ ng c a n  x u là r t l n, nó không ch   nh h ng t i riêng m t ngân

ề ả ộ ưở ớ ế ệ hàng, m t ngành ngh  mà còn  nh h ng t ộ ề i toàn b  n n kinh t ặ . Đ c bi t là tính

ợ ấ ả ủ ủ ế ậ ơ ệ ố h  th ng c a ngành ngân hàng khi n cho h u qu  c a n  x u lan nhanh h n, tác

ủ ề ệ ố ử ế ạ ạ ộ đ ng m nh, lâu dài và khó x  lý. H  th ng ngân hàng là huy t m nh c a n n kinh

ệ ạ ủ ẽ ả ưở ớ ấ ả ề ạ ế t do đó thi t h i c a nó s   nh h ng t t c  các ngành ngh  còn l i t i, gây suy

ả ế ẫ ủ ế ả ạ ệ ạ ộ gi m kinh t d n đ n kh ng ho ng, l m phát, nghèo đói và t n n xã h i. T ừ

ợ ấ ữ ừ ử ệ ậ ả ọ nh ng h u qu  nghiêm tr ng đó, vi c phòng ng a và x  lý n  x u ngày càng tr ở

ủ ấ ướ ủ ể ả nên c p bách. Chính ph , nhà n c và b n thân các NHTM cùng các ch  th  kinh t ế

ệ ầ ả ệ ể ể ử ứ ụ khác c n ph i có các bi n pháp tri t đ  và t c thì đ  x  lý “c c máu đông” đang

ầ ớ l n d n này.

ợ ấ ủ ộ ố ướ ử ệ ế ớ

1.3. Kinh nghi m x  lý n  x u c a m t s  n

c trên th  gi i và bài h c t ọ ừ

ệ Vi t Nam

ợ ấ ủ ộ ố ướ ử ệ ế ớ 1.3.1. Kinh nghi m x  lý n  x u c a m t s  n c trên th  gi i

ợ ấ ụ ề ề ế ế ớ ị N  x u là “c c máu đông” mà nhi u n n kinh t trên th  gi ớ   ễ i b  “nhi m” v i

ứ ộ ị ệ ụ ỗ ố ơ ố ộ   các m c đ  khác nhau và m i qu c gia có đ n thu c tr  b nh khác nhau, ph  thu c

ỗ ướ ủ ặ ể vào đ c đi m c a m i n c.

ườ ế ố ừ ợ ấ ả ỳ Hai c ố ng qu c kinh t Hoa K , Trung Qu c t ng “gánh” kho n n  x u cao

ưở ể ố ấ ng t ng ng. Theo ngân hàng Phát tri n châu Á – ADB, năm 2003, Trung Qu c có

ấ ớ ổ ả ả ớ ố ỷ ố b n NHTM qu c doanh l n nh t v i t ng tài s n kho ng 15.200 t Nhân dân t ệ    ,

ả ủ ệ ố ế ạ ả ổ ợ ấ   chi m kho ng 55% t ng tài s n c a h  th ng tài chính đã lâm vào tình tr ng n  x u

ớ ạ ề ạ ớ ượ v ứ t m c gi ấ i h n cho phép. Đi u này không m y khác so v i tình tr ng cho “vay

ộ ủ ứ ủ ẩ ớ ở ỳ ướ d i chu n” (vay v i m c đ  r i ro cao) c a các ngân hàng ạ    Hoa K  giai đo n

ướ ủ ả ế tr c kh ng ho ng kinh t tài chính 2008.

12

ướ ợ ấ ự ế ả ạ ộ ướ ề Tr c th c tr ng n  x u tăng đ t bi n , c  hai n c đ u tung chính sách

ợ ấ ủ ứ ả ượ ch ng khoán hóa các kho n n  x u c a các NHTM. Đây đ ư   c xem là chính sách  u

ọ ỗ ả ướ ươ tiên và tr ng tâm trong chu i gi ủ i pháp c a hai n c. Ngân hàng trung ng Trung

ợ ấ ử ệ ả ả ậ ố Qu c PBC đã thành l p 4 công ty qu n lý tài s n, có trách nhi m x  lí n  x u cho

ộ ố ị ự ỉ ạ ả ố ồ ờ   m t s  NHTM qu c doanh. Các công ty này ch u s  qu n lý và ch  đ o đ ng th i

ệ ặ ẽ ớ ạ ộ ạ   ủ c a B  Tài chính và liên h  ch t ch  v i các NHTM. Các công ty này đã m nh d n

ợ ủ ứ ả ạ ổ ố ằ cho ch ng khoán hóa các kho n n  c a NHTM và mua l i chúng nh m th i v n vào

ạ ạ ệ ủ tình tr ng c n ki t c a các ngân hàng.

ề ử ể ậ ả ộ Trong khi đó, B  Tài chính, T p đoàn B o hi m ti n g i liên bang (FDIC) và

ự ữ ỹ ướ ạ ụ ủ ờ ỳ C c D  tr  liên bang (FED) c a Hoa K  đã cho ra đ i ngân qu  (d i d ng các gói

ề ỷ ỷ ỷ ằ ti n 200 t USD, 500 t ậ  USD hay th m chí là 700 t ệ   ả  USD) nh m b o lãnh cho vi c

ợ ấ ứ ả ch ng khoán hóa các kho n n  x u.

ế ư ề ả ấ ộ ố ổ Đây là hai đ ng thái gi ng nhau v  b n ch t, chính là mua c  phi u  u đãi –

ứ ợ ứ ụ ớ ổ ộ ợ ậ ế mua c  phi u v i m c l i t c không ph  thu c vào l i nhu n và cũng không đ ượ   c

ề ằ ạ ố tham gia đi u hành ngân hàng – do các NHTM phát hành nh m t o v n cho các

ể ợ ồ ờ ố ư ệ ấ NHTM đang lâm n  có th  tái c u trúc. Đ ng th i, đây là cách t i  u hóa vi c chia

ỏ ủ ầ ư ị ườ ụ ủ ế ứ nh  r i ro tín d ng c a NHTM đ n các nhà đ u t th  tr ng ch ng khoán.

ạ ườ ệ ố ạ ợ ấ Bên c nh đó, hai c ụ ng qu c này còn áp d ng bi n pháp mua l i n  x u cho

ợ ấ ẽ ượ ả ạ ượ ợ ấ các NHTM. Các kho n n  x u s  đ c phân lo i và đ ặ   c các công ty n  x u ho c

ổ ứ ươ ự ạ ộ ộ ố các t ch c t ng t mua l ặ ạ i. Đ ng thái này m t m t t o v n cho các NHTM đ ể

ạ ộ ầ ư ạ ế ầ ấ ờ ộ ho t đ ng trong th i gian c p bách, m t ph n khi n các nhà đ u t ơ    l c quan h n,

ầ ư ạ ơ ộ ề ế ể ổ ợ ạ ộ kích thích kênh đ u t t o c  h i cho n n kinh t tái ho t đ ng. Đ  b  tr  cho gi ả   i

ợ ấ ữ ế ả ế pháp này, các công ty n  x u còn giúp nh ng NHTM y u kém gi ấ   i quy t các v n

ả ạ ệ ố ự ệ ạ ấ ằ ờ ộ ề đ  thanh kho n t m th i nh m t o đ ng l c cho vi c tái c u trúc h  th ng.

ủ ả ả ộ ạ ộ ệ ố Cu c kh ng ho ng h  th ng ngân hàng x y ra t ố   i C ng hòa Ireland vào cu i

ầ ể ố ợ ấ ả ớ năm 2008 và đ u năm 2009, đã đ  l ể ạ ố ượ i s  l ng l n các kho n n  x u. Đ  đ i phó

ư ủ ủ ả ộ ở ọ ớ v i cu c kh ng ho ng ngày càng tr  nên nghiêm tr ng, Chính ph  Ireland đã đ a ra

ế ằ ậ ố ợ sáng ki n thành l p công ty mua bán n  qu c gia (NAMA) năm 2009 nh m lành

ệ ạ ầ ặ ạ ố ể   m nh   h   th ng   ngân   hàng.   Trong   giai   đo n   đ u,   NAMA   đã   mua   ho c   chuy n

ượ ợ ị ả ỷ ả ừ ả ợ nh ng tài s n n  tr  giá 71 t b ng Anh t ơ  850 con n  và h n 11.000 kho n n ợ

ế ấ ấ ộ ể ả ằ ượ ợ ượ đ c th  ch p b ng 16.000 công trình b t đ ng s n. Đ  có đ ả c các kho n n  này,

ủ ả ứ ơ ị NAMA đã phát hành ch ng khoán do chính ph  b o lãnh cho 5 đ n v  thành viên

ạ ộ ụ ệ ạ ế ả ủ c a mình. NAMA có nhi m v  ho t đ ng làm sao đem l i k t qu  kinh doanh t ố   t

ấ ữ ả ờ ỳ ầ nh t cho nhà n ướ ừ c t nh ng tài s n mua đ ượ Ở c. vào th i k  đ u, NAMA đã mua

ử ừ ế ấ ả ợ ị ượ đ c 11.500 kho n vay n  liên quan đ n đ t đai và nhà c a t ế  5 đ nh ch  nêu trên

13

ợ ể ể ự ệ ế ố ộ ớ và ti p theo sau đó là xây d ng m i quan h  sâu r ng v i các con n  đ  hi u rõ

ắ ầ ạ ộ ế ượ ủ ự ộ ọ thêm ho t đ ng kinh doanh c a h  và b t đ u xây d ng m t chi n l c tr ả ợ    n .

ề ấ ạ ắ ả ạ ố ộ ộ ố Giai đo n cu i cùng và lâu dài nh t là đ  ra m t lo t các c t m c c t gi m n ợ

ằ ấ ả ầ ủ ệ ả ợ nh m hoàn t ụ ủ ả t vi c chi tr  đ y đ  nghĩa v  c a c  các con n  và các kho n vay

ủ c a NAMA vào năm 2019.

ư ố ề Nhi u n ướ ở c châu Á nh  Indonesia, Malaysia, Hàn Qu c và Thái Lan đã

ơ ấ ạ ả ậ ể ử ậ ả ợ ồ thành l p công ty qu n lý tài s n t p trung đ  x  lý n , thu h i và c  c u l i các

ộ ặ ợ ấ ủ ủ ể ả kho n n  x u c a ngân hàng. M t đ c đi m chung c a các công ty này là t ấ ả  t c

ượ ợ ố ủ ổ ứ ậ ử ụ ơ ề đ u đ c Chính ph  tài tr  v n, t ỉ ự    ch c t p trung h n là s  d ng mô hình ch  d a

ả ở ế ả ầ ướ ỉ vào ngân hàng. H u h t các công ty qu n lý tài s n các n ạ   c châu Á ch  ho t

ộ ố ấ ị ề ạ ặ ộ đ ng trong m t s  năm nh t đ nh. Các công ty này cũng có quy n h n đ c bi ệ ể  t đ

ộ ố ủ ụ ệ ử ợ ấ ự ằ ả ả ắ c t gi m m t s  th  t c pháp lý. Thái Lan th c hi n x  lý n  x u b ng 3 gi i pháp

ả ồ ơ ả c  b n. Các gi i pháp này bao g m:

ự ế ơ ố ­ B m v n tr c ti p.

ả ậ ả ­ Thành l p công ty qu n lý tài s n AMC (Asset Management Company)

ơ ấ ợ ­ Trung gian tái c  c u n  CDRC (Corporate Debt Restructuring Committee)

ữ ộ ả ụ Trong đó AMC là m t trong nh ng gi i pháp mà Thái Lan đã áp d ng khá

ả ừ ờ ỳ ủ ệ ế hi u qu  t ả  th i k  kh ng ho ng cho đ n nay.

ố ớ ả ợ ế ấ ả ả ự   Đ i v i các kho n vay có th  ch p không còn kh  năng tr  n , AMC th c

ế ấ ệ ị ự ể ầ ả ố hi n t ch thu tài s n th  ch p và bán thanh lý đ  hoàn ph n v n vay d a trên nguyên

ẻ ờ ỗ ố ớ ả ậ ấ ả ắ t c chia s  l i­l ả ợ   . Đ i v i các kho n vay mà AMC nh n th y còn kh  năng tr  n ,

ố ợ ủ ộ ự ệ ạ ớ ơ AMC đã ch  đ ng ph i h p v i các c  quan đ i di n cho các khu v c kinh t ế ể   đ

ả ụ ạ ạ ộ ủ ả ấ ư đ a ra các gi i pháp khôi ph c l ự   i ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a các khu v c

ố ợ ấ ượ ả ợ ế ạ ồ ố ỉ đó, t o ngu n v n tr  n . Và ch  sau vài năm, h t quý 2/2003 s  n  x u đ c AMC

ả ố ợ ầ ử ế ạ ỷ ệ ợ ấ ủ ệ ố ổ gi i quy t đ t 73,46% t ng s  n  c n x  lý. T  l n  x u c a h  th ng ngân hàng

ươ ệ ạ ả ố ừ ầ ố th ng m i Thái Lan gi m rõ r t xu ng t g n 13% năm 2003 xu ng 10% năm

ế ở ứ 2004 và đ n quý 4/2011 m c không quá 4%.

ạ ộ ả ượ ướ ử ụ ắ ả Bên c nh đó, m t gi i pháp đ c các các n c s  d ng là g n gi i quy t n ế ợ

ấ ấ ớ ế ệ ượ ấ x u v i tái c u trúc ngân hàng và tái c u trúc kinh t . Bi n pháp này đ c đánh giá

ề ử ợ ấ ơ ả ấ ặ ợ ấ   là mang tính c  b n, vì ngoài v n đ  x  lý n  x u nó còn giúp ngăn ch n n  x u

gia tăng.

ậ ả ố ớ ệ ố ơ ấ ọ ậ ề ệ ơ Đ i v i Nh t B n, h  t p trung nhi u h n vào vi c tái c  c u h  th ng ngân

ộ ố ướ ớ ộ ố ề ậ ậ ố hàng. Không gi ng v i m t s  n c, toàn b  s  ti n thành l p T p đoàn Tái thi ế   t

ả ừ ứ ệ ậ ả ủ công nghi p Nh t B n (IRCJ) là c a các ngân hàng ch  không ph i t nhà n ướ   c.

ủ ự ậ ầ ả ọ ế Cách làm c a IRCJ là l a ch n các t p đoàn, công ty c n ph i tái thi t, sau đó s ẽ

14

ạ ộ ị ấ ệ ề ả ơ ủ ừ   tách đ n v   y thành nhi u phòng, ban và đánh giá hi u qu  ho t đ ng c a t ng

ế ờ ậ ể ế ộ phòng, ban. N u m t ban không sinh l i, t p đoàn có th  bán ban đó kèm chi ấ   t kh u

ồ ự ẽ ượ ả ố ị ị ộ ự d a vào giá tr  tài s n sau khi đ nh giá. Cu i cùng, ngu n l c s  đ c m t cách có

ứ ạ ọ ọ ữ ặ ch n l c vào nh ng phòng, ban làm ăn có lãi ho c có s c c nh tranh.

ự ế ử ợ ấ ạ ệ 1.3.2. Đánh giá th c t x  lý n  x u t i Vi t Nam

ợ ấ ủ ề ỉ ệ ố ấ N  x u không ch  là v n đ  riêng có c a Vi ớ   ề t Nam mà nhi u qu c gia l n,

ế ớ ỏ ớ ấ ề ố ố nh  trên th  gi i cũng đã và đang đ i phó v i v n đ  này. Có qu c gia thành công ,

ấ ạ ầ ặ ả ố ờ có qu c gia g p ph i th t b i, khó khăn trong th i gian đ u... Các hình th c đ ứ ượ   c

ợ ấ ấ ủ ế ể ử ư ẫ ươ ạ dùng đ  x  lý n  x u r t đa d ng nh ng ch  y u v n là ph ng pháp mua bán n ợ

ứ ả ả ậ ả   thông qua thành l p các công ty Qu n lý tài s n (AMC), ch ng khoán hóa các kho n

cho vay...

ợ ấ ủ ử ệ ệ ớ ượ ướ Hi n nay, công tác x  lý n  x u c a Vi t Nam m i đi đ ữ c nh ng b ỏ ầ   c nh  đ u

ủ ế ự ử ợ ấ ủ ệ tiên, ch  y u là qua hai bi n pháp chính: các NHTM t x  lý n  x u c a mình thông

ự ệ ệ ả ạ ợ ợ ơ ấ qua các bi n pháp phát m i tài s n, c  c u n , giãn n ... và th c hi n mua bán n ợ

ự ả ả ợ ộ thông qua các Công ty Qu n lý n  và khai thác tài s n – VAMC tr c thu c NHNN

ự ộ và AMC tr c thu c các  NHTM.

ớ ắ ầ ạ ộ ứ Tuy nhiên   VAMC này m i b t đ u chính th c đi vào ho t đ ng trong vào

ạ ộ ế ợ ấ ổ   ngày 26/07/2013 và các quy ch  ho t đ ng, trong đó các ngân hàng có n  x u/t ng

ẽ ắ ả ả ộ ợ ấ ư ợ d  n  trên 3% s  b t bu c ph i bán n  x u cho VAMC. Tuy nhiên, ngay c  các

ớ ỷ ệ ợ ấ ướ ứ ợ ngân hàng l n có t n  x u d l i m c an toàn cũng đua nhau xin bán n  cho

ụ ể ế ẽ ả ỷ ồ AMC.C  th , Agribank cho bi t s  bán kho ng 5.000­10.000 t ợ ấ  đ ng n  x u cho

ừ ự ế ế ả ố VAMC t nay đ n cu i năm 2013.Vietcombank d  ki n bán kho ng 1.000 t ỷ ồ    đ ng

ệ ạ ế ẽ ợ ấ n  x u, đ i di n MHB cũng cho bi ả   t trong quý 4/2013 ngân hàng này s  bán kho ng

ỷ ồ ợ ấ ế ế ẽ ả ỷ ồ 500 t đ ng n  x u và đ n h t năm 2014 s  bán kho ng 1.500 t ợ ấ  đ ng n  x u cho

ự ế ố ợ ấ   VAMC.Ngoài ra, BIDV cũng đang lên danh sách và d  ki n ch t danh sách n  x u

ị ế ẩ ạ ố ợ ấ   bán cho VAMC vào cu i tháng 10/2013, SCB cũng chu n b  k  ho ch bán n  x u

ơ ỷ ồ ề ấ ả ầ l n 2 sau khi đã bán h n 1.000 t đ ng cho VAMC. Đi u này cho th y kh  năng t ự

ợ ấ ủ ệ ả ử x  lý n  x u c a các ngân hàng Vi t Nam là quá kém và không kh  thi.

ỉ ừ ượ ư ạ ộ ớ ị Do VAMC m i ch  v a đ c đ a vào ho t đ ng nên các quy đ nh mua bán n ợ

ư ẻ ệ ế ỏ ầ   ả ấ x u còn l ng l o và ch a hoàn thi n, kh  năng tài chính còn y u trong khi nhu c u

ợ ấ ừ ơ ế ạ ệ ớ bán n  x u t ấ ớ  các ngân hàng là r t l n. C  ch  xin­ cho t i Vi t Nam cùng v i tình

ự ế ự ả ế ạ ạ ằ ộ ưở ủ ợ tr ng  thi u công b ng  trong các  ho t  đ ng  th c  t ,  s   nh  h ng  c a  l i  ích

ủ ệ ề ạ ặ ộ ệ   ỏ ớ nhóm... hi n nay  cũng đ t ra m t câu h i l n v  tính minh b ch c a VAMC. Li u

ạ ộ ư ổ ứ ự ệ ầ khi đ a VAMC vào ho t đ ng thì t ch c này có th c hi n đúng vai trò ban đ u, vì

15

ỉ ướ ớ ụ ụ ợ ể ố ặ ạ ộ ợ l i ích chung hay ch  h ng t i ph c v  l i ích m t nhóm thi u s  ho c l ộ   i là m t

ế ệ ở ạ mi ng bánh béo b  trong tình tr ng tham ô, tham nhũng hi n nay.

ề ự ử ợ ấ ủ ữ ộ V  công tác t x  lý n  x u c a các NHTM, m t trong nh ng nguyên nhân

ợ ấ ử ế ả ả ả ưở khi n kh  năng các ngân hàng không có kh  năng x  lý n  x u là  nh h ng t ừ ự   s

ị ườ ủ ấ ộ ị ườ ả ứ ề ế đóng băng c a th  tr ng b t đ ng s n, th  tr ng ch ng khoán suy y u, n n kinh

ưở ậ ồ ạ ế t tăng tr ng ch m, hàng t n kho lên cao. Các ngân hàng cho vay l i quá ph ụ

ồ ợ ấ ế ể ậ ả ấ ộ thu c vào tài s n th  ch p. Do v y, các ngân hàng khó có th  thu h i n  x u thông

ơ ấ ữ ủ ụ ả ạ ả ờ   qua phát m i tài s n .Thêm n a, b n thân c  c u tín d ng c a các  ngân hàng th i

ướ ầ ư ị ườ ả gian tr c cũng đ u t ự ấ ộ  quá nóng vào lĩnh v c b t đ ng s n, nên khi th  tr ng này

ỷ ệ ợ ấ ả ỉ đóng băng thì t ồ ả ố    n  x u không ch  lên cao mà còn khó có kh  năng thu h i c  g c l

ở ữ ụ ế ấ ầ ạ ố ị và lãi. Tình tr ng s  h u chéo khi n cho m c đích c p v n ban đ u b  bóp méo,

ả ượ ố ố ở ặ ị ụ ngân hàng không qu n lý đ ủ   c v n ho c b  chi ph i b i các m c đích bên ngoài c a

ộ ộ ữ ệ ố ộ m t nhóm cá nhân. H  th ng thông tin n i b  gi a các ngân hàng cũng không có s ự

ụ ệ ữ ừ ế ề ề ả liên k t nên trong nh ng năm v a qua s y ra nhi u v  vi c nhi u ngân hàng cùng

ư ự ệ ự ụ ấ ộ cho vay d a trên 1 TSĐB ví d  nh   s  ki n 7 ngân hàng cùng tranh ch p m t kho

ơ ế ữ ế ẻ ạ ẩ ầ ỏ cà phê g n đây. Nh ng c  ch  thi u minh b ch , l ng l o trên đã đ y ngân hàng vào

ồ ợ ấ ế ị ộ ệ th  b  đ ng trong vi c thu h i n  x u.

ợ ấ ở ả ề ừ ư ị N  x u b n thân các ngân hàng đã ti m tàng t ấ    lâu nh ng còn b  che gi u

ự ế ệ ặ ớ ị ệ ưở ụ ho c b  đánh giá sai l ch   so v i th c t . Vi c tăng tr ng tín d ng nóng trong

ể ạ ệ ụ ữ ộ ợ ấ ữ nh ng năm 2009­2010 đã đ  l i h  l y là n  x u bùng phát d  d i vào năm 2011

ợ ấ ả ổ ợ ấ   ế đ n nay. Và cho dù n  x u có đang bùng n  thì b n thân công tác đánh giá n  x u

ờ ủ ự ế ợ ấ ẫ ả ớ ệ hi n gi c a các ngân hàng còn cách xa so v i th c t . N  x u v n còn là t ng băng

ư ổ ọ ẫ ế ẫ ộ ố ơ ử ướ chìm v n ch a n i lên h t và là m t m i đe d a v n còn treo l l ng phía tr c.

ệ ể ọ ỏ ừ ợ ấ ừ ữ ử ệ Vi t Nam hoàn toàn có th  h c h i t nh ng bi n pháp x  lý n  x u t các

ướ ướ ẽ ự ữ ể ệ ế ạ ướ n c đi tr ư c. Nh ng tr c khi tri n khai nh ng bi n pháp m nh m  tr c ti p x ử

ể ạ ợ ấ ủ ữ ệ ầ lý n  x u thì Chính ph , NHNN và các NHTM c n có nh ng bi n pháp đ  h n ch ế

ề ấ ế ủ ụ ử ạ ợ ấ n  x u thông qua tái c u trúc n n kinh t ứ   , minh b ch th  t c cho vay, x  lý r t

ở ữ ể ạ ợ ặ ệ ệ ầ đi m  tình tr ng s  h u chéo và l i ích nhóm..... Đ c bi ữ t, c n có nh ng bi n pháp

ị ườ ụ ồ ấ ộ ị ườ ử ả ồ ể đ  phá băng th  tr ng b t đ ng s n, x  lý hàng t n kho, ph c h i th  tr ứ   ng ch ng

ể ề ẩ ế ưở ở ố khoán... đ  thúc đ y n n kinh t tăng tr ng và m  l ệ   i thoát cho các doanh nghi p.

ợ ấ ầ ự ố ợ ư ậ ể ử ụ ẽ ặ ố ấ   Nh  v y, đ  x  lý “c c máu đông” n  x u c n s  ph i h p ch t ch  và th ng nh t

ữ ứ ầ ơ ọ ế ể gi a các c  quan ch c năng và m i thành ph n kinh t đ  ngành ngân hàng nói riêng

ề ế ệ ụ ồ ể và n n kinh t Vi t Nam nhanh chóng ph c h i và phát tri n.

16

ƯƠ CH NG II.

Ợ Ấ Ợ Ấ Ử Ự Ạ Ạ Ệ TH C TR NG N  X U VÀ CÁC BI N PHÁP  X  LÝ N  X U T I  NGÂN

ƯƠ Ạ Ổ Ầ Ạ ƯƠ Ệ HÀNG TH NG M I C  PH N NGO I TH NG VI T NAM –

VIETCOMBANK

ớ ệ ề ươ ạ ổ ầ ạ ươ ệ

2.1. Gi

i thi u v  Ngân hàng Th ng m i c  ph n Ngo i th ng Vi t Nam

ể ủ ử ị 2.1.1. L ch s  hình thành và phát tri n c a Vietcombank

2.1.1.1. Thông tin chung:

(cid:0) ị Tên giao d ch:

ế ế ằ ệ ƯƠ + Tên   công   ty   vi t   b ng   ti ng   Vi t:   NGÂN   HÀNG   TH NG   M I   C Ạ Ổ

Ạ Ầ ƯƠ PH N NGO I TH Ệ NG VI T NAM.

ế ằ ế + Tên công ty vi t b ng ti ng anh: JOINT STOCK COMMERCIAL BANK

FOR FOREIGN TRADE OF VIET NAM

ị + Tên giao d ch: VIETCOMBANK

ế ắ t t t: VCB

+ Tên vi

(cid:0) ứ ệ ấ ậ Gi y ch ng nh n đăng kí doanh nghi p:

ệ ố + Mã s  doanh nghi p: 01001124

ứ ậ ấ ầ ầ ố

+ Đăng kí l n đ u ngày 02/6/2008, Gi y ch ng nh n đăng kí kinh doanh s

ầ ư ạ ộ ấ ở ế 0103024468 do S  K  ho ch và Đ u t TP Hà N i c p ngày 02/6/2008. Đăng kí

ổ ầ ứ thay đ i l n th  7 ngày 10/01/2012

(cid:0) ề ệ ố ầ ư ủ ủ ở ữ ươ ố V n đi u l ( V n đ u t c a ch  s  h u) : Hai m i ba nghìn

ươ ố ỷ ộ ươ ươ ệ ả ả ả ộ m t trăm b y m i b n t m t trăng b y m i tri u b y trăm sáu m i nghìn

đ ngồ

(cid:0) ế ổ Mã c  phi u: VCB

(cid:0) ệ ổ ồ ầ M nh giá c  ph n: 10.000 đ ng

(cid:0) ố ổ ổ ầ T ng s  c  ph n: 2.317.417.076

(cid:0) ụ ở ả ườ ổ Tr ầ  s  chính: 198 Tr n Quang Kh i, Ph ậ   ng Lý Thái T , Qu n

ế ộ ệ Hoàn Ki n, Tp. Hà N i, Vi t Nam

(cid:0) Website: www.vietcombank.com.vn

ử ị 2.1.1.2. L ch s  hình thành:

ạ ố ề ả ở ộ ố Vietcombank ti n thân là S  Qu n lý Ngo i h i thu c Ngân hàng Qu c gia

ệ ượ ủ ậ ị ị Vi t Nam đ c thành l p ngày 20/01/1955 theo Ngh  đ nh 443/TTg c a Th  t ủ ướ   ng

ạ ố ượ ủ ả ụ ổ ở Chínhph . Năm 1961, S  Qu n lý Ngo i h i đ ạ ố   c đ i tên thành C c ngo i h i

17

ộ ướ ệ ị ị thu c Ngân hàng Nhà n c Vi ủ   t Nam theo Ngh  đ nh 171/CP ngày 26/10/1961 c a

ủ ơ ộ ồ ộ ụ ừ ụ ộ H i đ ng Chính Ph . C  quan này v a là m t c c, v  thu c Ngân hàng Nhà n ướ   c

ệ ự ứ ứ ư ệ ả Vi t Nam th c hi n ch c năng tham m u, nghiên c u chính sách qu n lý nhà n ướ   c

ờ ế ạ ố ạ ộ ự ụ ệ ồ trong lĩnh v c ngo i h i, đ ng th i ti n hành các ho t đ ng nghi p v  kinh doanh

ộ ủ c a m t ngân

ươ ạ ố ạ hàng th ng m i đ i ngo i.

ạ Giai đo n 1963­1975 :

ứ ươ ạ ộ Ngày 01/04/1963, Vietcombank chính th c khai tr ng ho t đ ng theo Ngh ị

ộ ồ ơ ở ủ ố ị đ nh s  115/CP ngày 30/10/1962 do H i đ ng Chính ph  ban hành trên c  s  tách ra

ạ ố ự ộ ướ ệ ạ ừ ụ t C c Ngo i h i tr c thu c Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam. Trong giai đo n 1963

ờ ỳ ế ố ỹ ệ ả ươ – 1975, th i k  chi n tranh ch ng M  ác li t, Vietcombank đã đ m đ ng thành

ử ớ ụ ị ệ ộ ươ ạ ố ạ công nhi m v  l ch s  l n lao là m t ngân hàng th ng m i đ i ngo i duy nh t t ấ ạ   i

ệ ể ầ ế ờ ỗ ợ ề ắ ồ Vi ự t Nam, góp ph n xây d ng và phát tri n kinh t mi n B c, đ ng th i h  tr  chi

ế ệ ườ vi n cho chi n tr ề ng Mi n Nam.

ể ế ạ ệ ệ ậ ồ ố ợ ị ủ ỉ Đ  ti p nh n ngu n v n vi n tr  ngo i t , tháng 4/1965 theo ch  th  c a B ộ

ị ướ ệ ộ ổ ậ ứ Chính tr , Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam đã thành l p m t t ch c chuyên trách

ụ ệ ặ ệ ớ ạ ờ ớ nghi p v  thanh toán đ c bi t v i bí danh B29 t i Vietcombank. Ra đ i v i m t c ộ ơ

ứ ấ ọ ậ ế ạ ộ ứ ố ế ẹ ả ơ ấ ổ c u t ch c r t g n nh , B29 ho t đ ng đ n tuy n và b o m t đ n m c t i đa

ặ ướ ự ỉ ạ ự ủ ế ộ ị ườ ụ ượ đ c đ t d i s  ch  đ o tr c ti p c a B  Chính tr  và Th ng v  Trung ươ   ng

ụ ề ớ ườ ạ ộ ờ ỹ C c Mi n Nam. V i trên 10 ng i ho t đ ng trong th i gian 10 năm, Qu  Ngo i t ạ ệ

ệ ộ ượ ể ả ậ ạ ệ ớ ặ đ c bi ể t B29 đã tham gia v n chuy n và chuy n kho n m t l ng l n ngo i t , chi

ế ệ ườ vi n cho chi n tr ề ng mi n Nam.

ạ Giai đo n 1976­1990:

ấ ủ ạ ờ ở ố Th i kì này, Vietcombank đã tr  thành ngân hàng đ i ngo i duy nh t c a Vi ệ   t

ả ươ ệ ắ ữ ạ ố ủ ố Nam trên c  3 ph ng di n: N m gi ngo i h i c a qu c gia, thanh toán qu c t ố ế   ,

ụ ứ ế ả ẩ ấ ậ ệ ố   cung  ng tín d ng xu t nh p kh u. Sau 1975, Vietcombank ti p qu n h  th ng

ế ộ ủ ả ợ ngân hàng c a ch  đ  cũ, tham gia đàm phán gi m, hoãn thành công n  Nhà n ướ   c

ề ệ ấ ậ ạ ộ ị ạ t i   Câu   l c   b   Paris,   London.   Trong   đi u   ki n   b   bao   vây   c m   v n   kinh   t ế   ,

ế ụ ạ ệ ẩ ệ ế ậ ồ ợ Vietcombank ti p t c nh n vi n tr , tìm ki m các ngu n vay ngo i t ạ   , đ y m nh

ố ế ể ụ ự ấ ướ ụ ụ ệ thanh toán qu c t đ  ph c v  s  nghi p khôi ph c đ t n ế c sau chi n tranh và

ự ộ ủ xây d ng Ch  Nghĩa Xã H i.

ạ Giai đo n 1991­2007:

ể ừ ứ ạ ố Vietcombank đã chính th c chuy n t ngân hàng chuyên doanh đ i ngo i tr ở

ộ ươ ướ ệ ố ạ ướ thành m t ngân hàng th ạ ng m i nhà n c có h  th ng m ng l ố   i trên toàn qu c

ế ớ ệ ắ ạ và quan h  ngân hàng đ i lý trên kh p th  gi ầ   i. Vietcombank cũng là ngân hàng đ u

18

ề ể ọ ơ ấ tiên tri n khai và hoàn thành Đ  án tái c  c u (2000­ 2005)mà tr ng tâm là nâng cao

ể ả ị ề ự ệ ẩ ả ổ ớ ị năng l c tài chính, qu n tr  đi u hành, đ i m i công ngh , phát tri n s n ph m, d ch

ự ổ ể ệ ạ ị ế ồ ụ v  ngân hàng hi n đ i, đóng góp cho s   n đ nh và phát tri n kinh t ờ ạ   , đ ng th i t o

ố ớ ộ ự ầ ồ ự d ng uy tín đ i v i c ng đ ng tài chính khu v c và toàn c u..

ạ Giai đo n 2007­2012:

ự ầ ổ ệ   Năm 2007, VCB tiên phong c  ph n hóa trong ngành ngân hàng và th c hi n

ế ầ ầ ổ thành công phát hành c  phi u l n đ u ra công chúng. Ngày 02/6/2008, VCB đã

ạ ộ ứ ươ ạ ổ ầ chính th c ho t đ ng theo mô hình ngân hàng th ng m i c  ph n. Ngày 30/6/2009,

ế ổ ứ ế ị VCB niêm y t c  phi u trên sàn giao d ch ch ng khoán TP. HCM. Tháng 09/2011

ế ượ ế ổ ợ ế ớ ồ VCB ký k t H p đ ng c  đông chi n l c v i Mizuho Corporrate Bank. Đ n nay,

ả ầ ở ổ ỷ ỹ ợ VCB đã tr  thành NHTM có t ng tài s n g n 20 t đô la M , có quy mô l ậ   i nhu n

ệ ự ư ề ậ ẩ ấ ầ hàng đ u Vi t Nam trong nhi u lĩnh v c nh  thanh toán xu t nh p kh u, kinh

ạ ệ doanh ngo i t ẻ , th ...

ơ ấ ổ ứ ủ 2.1.2. C  c u t ch c c a Vietcombank

ệ ạ ộ ứ Vietcombank hi n đ ượ ổ c t ch c ho t đ ng theo mô hình trong đó ngân hàng

ươ ữ ạ ộ ạ ộ ả th ạ ng m i gi ư ộ    vai trò là m ng ho t đ ng kinh doanh chính, ho t đ ng nh  m t

ạ ộ ư ẹ công ty m ; các ho t đ ng tài chính và phi tài chính khác có vai trò nh  các công ty

con.

ơ ấ ủ ộ ả  C  c u b  máy qu n lý c a Vietcombank

19

Ộ Ồ Ị ồ ủ ị Ả ­ H I Đ NG QU N TR  g m có 1 Ch  t ch và 7 thành viên:

ủ ị Ễ 1. Ông NGUY N HÒA BÌNH   : Ch  t ch HĐQT

Ễ ƯỚ Ủ ổ 2. Ông NGUY N PH ố C THANH   :  y viên HĐQT, T ng Giám đ c

Ồ Ủ Ễ 3. Ông NGUY N ĐĂNG H NG   :  y viên HĐQT

Ủ Ắ 4. Ông LÊ Đ C CÙ   :  y viên HĐQT

Ễ ƯƠ Ủ 5. Ông NGUY N DANH L NG   :  y viên HĐQT, kiêm Phó TGĐ

Ủ 6. Ông YAKUTA ABE   :  y viên HĐQT, kiêm Phó TGĐ

Ủ Ị 7. Bà LÊ TH  KIM NGA   :  y viên HĐQT

Ủ Ị 8. Bà LÊ TH  HOA   :  y viên HĐQT

Ể ồ ưở ể ­ BAN KI M SOÁT g m có 1 Tr ng Ban Ki m soát và 3 thành viên:

ƯƠ Ề Ệ ưở ể 1. Bà TR NG L  HI N   : Tr ng Ban Ki m soát

ể Ị 2. Bà VŨ TH  BÍCH VÂN   : Thành viên Ban Ki m soát

Ị Ồ ể 3. Bà LA TH  H NG MINH   : Thành viên Ban Ki m soát

Ỗ Ị ƯƠ ể 4. Bà Đ  TH  MAI H NG   : Thành viên Ban Ki m soát

Ề ồ ố ố ổ ổ ­ BAN ĐI U HÀNH g m có 1 T ng Giám đ c và 8 phó T ng Giám đ c:

Ễ ƯỚ ổ 1. Ông NGUY N PH ố C THANH   : T ng Giám đ c

Ễ ƯƠ 2. Ông NGUY N DANH L ố ổ NG   : Phó T ng Giám đ c

ổ ố 3. Ông YUTAKA ABE   : Phó T ng Giám đ c

Ễ ổ ố 4. Ông NGUY N VĂN TUÂN   : Phó T ng Giám đ c

Ạ ổ ố 5. Ông PH M QUANG DŨNG   : Phó T ng Giám đ c

Ạ ổ ố 6. Ông PH M THANH HÀ  : Phó T ng Giám đ c

Ả ổ ố 7. Ông ĐÀO H O   : Phó T ng Giám đ c

ƯƠ ổ Ị 8. Bà TR ố NG TH  THÚY NGA  : Phó T ng Giám đ c

ổ ố Ấ 9. Ông ĐÀO MINH TU N   : Phó T ng Giám đ c

Ả Ế Ễ ế ưở Bà PHÙNG NGUY N H I Y N  : K  toán tr ng

ạ ộ ụ ạ ệ i Vietcombank hi n nay.

2.1.3. Ho t đ ng tín d ng t

ố ả ề ề ỉ Trong b i c nh nhi u khó khăn, VCB đã bám sát các ch  tiêu đã đ  ra và các

ị ườ ủ ễ ế ớ ừ ổ ầ ố di n bi n c a th  tr ớ ng. Năm 2012, v i ph n v n m i t c  đông chi n l ế ượ   c

ề ệ ủ ứ ố ỷ ồ ế Mizuho Corporate, v n đi u l c a VCB đã lên m c 23.174 t ờ    đ ng. Tính đ n th i

ư ợ ủ ứ ể ạ ố ớ   đi m cu i năm, d  n  cho vay khách hàng c a VCB đ t m c tăng 15,16% so v i

ơ ố ộ ưở ố ừ ề ủ ộ năm 2011, cao h n t c đ  tăng tr ng c a toàn ngành, huy đ ng v n t n n kinh t ế

ưở ả ưở ớ ợ tăng tr ổ ng 25,76% và t ng tài s n tăng tr ậ   ng 13,02% so v i năm 2011. L i nhu n

ướ ế ợ ạ ấ ỷ ồ ớ tr c thu  h p nh t năm 2012 đ t 5.765 t đ ng, tăng 1,17% so v i năm 2011. Bên

ỉ ưở ệ ả ả ả ạ c nh duy trì các ch  tiêu tăng tr ng và hi u qu , VCB luôn đ m b o duy trì các h ệ

20

ạ ộ ấ ượ ự ể ị ủ ố s  an toàn ho t đ ng theo quy đ nh c a NHNN, tích c c ki m soát ch t l ng tín

ợ ấ ử ồ ợ ụ d ng, x  lý n  x u và thu h i công n .

ờ ắ ạ ộ ụ ắ ị ướ Trong ho t đ ng tín d ng nói riêng, VCB k p th i n m b t xu h ủ ề   ng c a n n

ế ể ưở ụ ứ ướ kinh t đ  tăng tr ư ợ ng tín d ng VNĐ. D  n  cho vay và  ng tr ế   c khách hàng đ n

ạ ố ỷ ồ ỷ ồ ấ cu i năm 2012 đ t 241.163 t đ ng, tăng 31.745 t ớ   ỉ  đ ng ( x p x  +15,2%) so v i

ụ ạ ố ỷ ồ ạ ề ư ợ cu i năm 2011. Phân theo lo i ti n,d  n  tín d ng VNĐ đ t 166.040 t đ ng tăng

ư ợ ạ ệ ạ ụ ố ớ ỷ ồ 21,1% so v i cu i năm 2011, trong khi d  n  tín d ng ngo i t đ t 75.123 t đ ng,

ớ ố ươ ứ t ng  ng tăng 3,9% so v i cu i năm 2011.

ụ ạ ạ ắ ạ ỷ ồ ớ Theo kì h n, tín d ng ng n h n đ t 149.537 t ố    đ ng tăng 21,3% so v i cu i

ạ ạ ỷ ồ ụ năm 2011. Trong khi đó tín d ng trung – dài h n đ t 91.626 t đ ng tăng 6,4% so

ủ ự ủ ế ể ờ ố ớ v i cu i năm 2011. Đ n th i đi m 31/12/2012, VCB đã trích đ  d  phòng r i ro

ạ ợ ủ ể ế ả ợ ị ấ   theo k t qu  phân lo i n  c a NHNN quy đ nh. Theo báo cáo ki m toán h p nh t

ỹ ự ủ ể ế ờ ỷ ồ ố ư s  d  Qu  d  phòng r i ro đ n th i đi m 31/12/2012 là 5.293 t đ ng trong đó có

ỷ ồ ự ỷ ồ ự 1.735 t đ ng dành cho d  phòng chung, 3.558 t ụ ể  đ ng cho d  phòng c  th .

ị ườ ớ ư ợ ử ạ V i cho vay trên th  tr ng liên ngân hàng, d  n  cho vay/g i t i các TCTD

ạ ố ỷ ồ ỷ ấ ỷ ỷ ế đ n cu i năm 2012 đ t 65.713 t ả  đ ng, gi m 39.292 t ớ    ( x p x  ­37.4 t ) so v i

ị ườ ụ ố ầ ộ cu i năm 2011. Tín d ng trên th  tr ả ng liên ngân hàng gi m m t ph n do thanh

ả ủ ố ơ ể ặ ầ ộ kho n c a các ngân hàng t t h n năm 2012, m t ph n do VCB ki m soát ch t ch ẽ

ể ạ ế ủ ơ h n trong cho vay đ  h n ch  r i ro.

ạ ộ ư ậ ể Nh  v y, năm 2012 VCB là đi m sáng trong ho t đ ng kinh doanh ngân hàng

ạ ộ ụ ự ệ ẩ ạ ạ nói chung và lĩnh v c tín d ng nói riêng. Bên c nh vi c đ y m nh ho t đ ng kinh

ự ọ ố ỉ ạ ủ ữ doanh,   VCB   cũng   chú   tr ng   th c   thi   t ủ   ủ t   nh ng  ch   đ o   c a   Chính   ph   và   c a

ự ầ ổ ị ế ị ườ ề ệ NHNN, góp ph n tích c c vào  n đ nh kinh t vĩ mô và th  tr ng ti n t , an sinh xã

ứ ư ề ặ ớ ướ ụ ộ h i.. M c dù còn nhi u khó khăn, thách th c nh ng v i xu h ề   ng khôi ph c n n

ế ệ ế ẽ ỗ ự ế kinh t ế ế ớ  th  gi ề i và n n kinh t Vi ư   t Nam, VCB cam k t s  n  l c quy t tâm đ a

ượ ắ ơ ộ ề ữ ể ạ ắ VCB v ế ụ t qua khó khăn, n m b t c  h i, ti p t c phát tri n b n v ng và m nh m ẽ

ế ữ ơ ữ h n n a trong nh ng năm ti p theo.

ợ ấ ạ ự ạ ươ ạ ổ ạ ầ 2.2. Th c tr ng n  x u t i Ngân hàng  Th ng m i c  ph n Ngo i th ươ   ng

ệ Vi t Nam

ệ ố ả ề ợ ấ ủ ế ố ộ ệ   N  x u c a h  th ng ngân hàng năm 2012 tăng đ t bi n c  v  con s  tuy t

ươ ề ầ ấ ố ớ ướ ự ế ố đ i và t ng đ i, g p nhi u l n so v i các năm tr c. Th c t ả ợ ấ    không ph i n  x u

ớ ượ ợ ấ ộ m i phát sinh năm năm nay mà đ ờ c tích lũy trong m t th i gian dài. N  x u có xu

ắ ầ ừ ặ ừ ố ướ h ng tăng b t đ u t năm 2007 và đ c bi ệ ượ t đ c chú ý t cu i năm 2011 vì t c đ ố ộ

ấ tăng r t nhanh.

21

ỷ ệ ợ ấ ủ ể ồ ệ ạ Bi u đ  2.1.  T  l n  x u c a ngành ngân hàng Vi t Nam giai đo n  2004­

5.00%

4.67%

4.50%

4.08%

4.00%

3.50%

3.50%

3.40%

3.20% 3.30%

3.00%

2.90%

2.60%

2.50%

2.20%

2.00%

2.00%

1.50%

1.00%

0.50%

0.00%

Dec-04 Dec-05 Dec-06 Dec-07 Dec-08 Dec-09 Dec-10 Dec-11 Dec-12 Apr-13

ỷ ệ ợ ấ T  l  n  x u

Ngu n: Kh o sát ngành ngân hàng Vi

2013

ệ ủ

ồ ộ

t Nam 2013 – KPMG.com ả   ủ ng   c a cu c kh ng ho ng

ợ ấ ế ả ưở ộ Năm 2008 n  x u tăng đ t bi n là do  nh h

ệ ề ế ạ ộ ủ ỗ kinh t ế ớ  t i Vi t Nam. ủ Khó khăn c a n n kinh t , trong ho t đ ng c a m i ngân

ể ệ ở ướ ợ ấ ủ ế ầ hàng đang d n th  hi n xu h ng gia tăng c a n  x u. N u trong năm 2007, đa

ố ố ỉ ướ ổ ế ố ổ ầ ướ ố s  thành viên kh i qu c doanh ch  trên d i 3%, kh i c  ph n ph  bi n d i 2%,

ự ế ẽ ề ườ ợ ấ ợ ố thì năm 2008 d  ki n s  có nhi u tr ng h p có n  x u trên 5%. Cu i năm 2008,

ộ ố ố ỷ ệ ợ ấ ự ế ứ ớ ụ ặ m t s  ngân hàng l n đã chính th c công b  t n  x u th c t l ho c m c tiêu

ể ừ ự ư ế ơ ộ ki m soát t ề  5% đ n h n 6%. Tuy nhiên, nhi u thành viên ch a có đ ng l c đ ể

ậ ố ệ ề ợ ấ ự ế ấ ậ ố ả   công b  và c p nh t s  li u liên quan. Liên quan đ n v n đ  n  x u, s  suy gi m

ị ườ ạ ạ ổ ậ ấ ộ ứ ữ ả ủ m nh c a th  tr ng b t đ ng s n và ch ng khoán là nh ng lo ng i n i b t trong

ả ưở ấ ượ ế ủ ệ năm 2008,  nh h ng  đ n ch t l ụ ng và  quan h  tín d ng c a các ngân hàng

ươ ề ạ ế ụ ồ ấ ượ ệ ấ th ng m i. Năm 2009 khi n n kinh t có d u hi u ph c h i, ch t l ng n   đ ợ ượ   c

ợ ấ ứ ư ữ ệ ề ả ố ừ ả c i thi n, n  x u gi m xu ng m c 2,0%. Nh ng li n nh ng năm sau đó t 2009 t ớ   i

ợ ấ ụ ệ ấ ả ặ ệ ừ nay, n  x u liên t c gia tăng mà không có d u hi u suy gi m đ c bi t là t năm

ự ễ ế ấ ạ ố ộ ơ ộ 2011 t c đ  gia tăng m nh h n. Đây là m t di n bi n không m y tích c c cho

ề ế ngành ngân hàng nói riêng và n n kinh t nói chung.

ầ ỷ ợ ấ ườ ơ ữ Vietcombank   trong nh ng năm g n đây có t n  x u th ng cao h n các

ượ ả ngân hàng có cùng quy mô. Nguyên nhân đ c lý gi i là do ề   ế VCB đã ti n hành đi u

ạ ợ ế ị ỉ ch nh phân lo i n  theo Quy t đ nh 493//2005/QĐ­NHNN... Ngoài ra cũng ph i k ả ể

ệ ợ ấ ủ ễ ế ả ầ ế ự đ n s  khác bi ớ   t trong di n bi n tăng­ gi m n  x u c a VCB có ph n khác so v i

toàn ngành:

ỷ ệ ợ ấ ủ ạ ả B ng 2.1. T  l n  x u c a VCB giai đo n 2009­2013

Năm 2009 2010 2011 2012 9/2013

22

ợ 3.498.684 5.147.552 4.257.959 5.791.307 7.437.692

Ngu n: T ng h p báo cáo tài chính c a VCB 2009­2013 ợ ấ ủ

N  nhóm 3­5 ồ ệ (Tri u đ ng) ỷ ệ ợ ấ  n  x u(%) T  l 2.47% 2.03% 2.98% 2.83% ổ ồ 2.40% ủ

ấ ằ ữ ể ế ầ ậ ộ Có th  nh n th y r ng n  x u c a VCB nh ng năm g n đây bi n đ ng theo

ợ ấ ư ủ ạ ớ ế   ồ đ  thi hình Sin. N  x u năm 2010 c a VCB tăng m nh so v i năm 2009, nh ng đ n

ạ ạ ấ ợ ấ ủ ứ ế ố năm 2011 l i h  th p xu ng m c 2,03% . Đ n năm 2012 n  x u c a VCB tăng nh ẹ

ắ ượ ứ ầ ạ ưỡ lên m c 2,40% và tăng m nh trong 9 tháng đ u năm 2013, s p v t ng ng an toàn.

ợ ấ ủ ư ậ ế ề ế ề ộ Nguyên nhân khi n cho n  x u c a VCB có nhi u bi n đ ng trái chi u nh  v y là

ế ố ự ủ ề ộ ủ ế do s  tác đ ng c a nhi u y u t khách quan và ch  quan. Sau đây là chi ti ự   t th c

ự ế ợ ấ ủ ế ạ ẫ ộ tr ng và nguyên nhân d n đ n s  bi n đ ng c a n  x u VCB trong các năm t ừ

ế 2009 đ n 2013.

ợ ấ ủ

2.2.1. N  x u c a VCB năm 2009.

ổ ưở Trong năm 2009, VCB  đã theo đu i chính sách tăng tr ề   ụ ng tín d ng b n

ấ ượ ọ ư ợ ụ ụ ệ ữ v ng, coi tr ng vi c nâng cao ch t l ng tín d ng . D  n  tín d ng là 141.621 t ỷ

ỉ ứ ấ ớ ưở ủ ồ đ ng tăng 26,5% so v i năm 2008 và x p x  m c tăng tr ng c a ngành là 38%. Đây

ứ ể ưở ế ố ưở ộ có th  nói là m t m c tăng tr ng khá nóng. Y u t chính làm nên tăng tr ng tín

ớ ỏ ề ệ ủ ướ ụ d ng năm 2009 chính là chính sách n i l ng ti n t c a Ngân hàng Nhà n c, cùng

ố ớ ủ ư ệ ế ầ lúc đó chính ph  đ a ra bi n pháp kích thích tài khóa khi n nhu c u đ i v i các

ả ưở ượ ầ ớ ỗ ợ ề kho n vay tăng cao, tăng tr ng GDP năm 2009 đ c h  tr . Ph n l n ti n đ ượ   c

ấ ấ ớ ươ ấ ủ ỗ ợ ủ cho vay v i lãi su t th p theo ch ng trình h  tr  lãi su t c a chính ph . Có 4 ngân

ươ ướ ệ ồ hàng th ạ ủ ng m i c a nhà n c bao g m Ngân hàng Nông nghi p (Agribank), Ngân

ầ ư ể ệ ạ ươ ệ hàng  đ u  t phát  tri n   Vi t   Nam  (BIDV),   Ngân  hàng  Ngo i  th ng  Vi t  Nam

ươ ạ ầ ổ ươ ệ (Vietcombank)   và   Ngân   hàng   Th ng   m i   C   ph n   Công   Th ng   Vi t   Nam

ị ệ ố ế ụ ố ệ (Vietinbank). Nhóm ngân hàng này ti p t c th ng tr  h  th ng ngân hàng Vi t Nam,

ấ ớ ệ ố ế ế ả ổ ố cung c p t i 51% t ng s  các kho n vay trong toàn h  th ng tính đ n h t tháng

ố 9/2009 (con s  này năm 2008 là 52% và năm 2007 là 54%). Nhóm ngân hàng này

ấ ớ ỗ ợ ế ả ệ ượ ả ấ ố cung c p t i 2/3 trong s  các kho n vay h  tr  lãi su t và vì th  b o v  đ c th ị

ph n.ầ

ớ ưở ụ ằ ứ V i m c tăng tr ng tín d ng quá nóng này, Fitch Ratings cho r ng các ngân

ệ ẽ ươ ấ ượ ề ế ầ ớ hàng Vi t Nam s  đ ng đ u v i nhi u khó khăn liên quan đ n ch t l ả   ng tài s n

ố ưở ẽ ẫ ấ ượ ụ ế ả ố và v n, tăng tr ng tín d ng cao s  d n đ n ch t l ng các kho n vay đi xu ng,

ị ườ ở ộ ẻ ỏ ơ các quy đ nh th ng l ng l o h n khi ngân hàng m  r ng quá nhanh. Ch t l ấ ượ   ng

ể ố ố ộ ươ khách hàng vay v n (borrower quality) có th  đi xu ng m t khi ch ng trình kích

ượ ấ ơ ả ộ ệ ả ồ ồ ầ c u đ c rút đi, lãi su t c  b n tăng hay đ ng n i t ố    gi m giá. Khi đó, ngu n v n

23

ồ ả ươ ẽ ơ ầ ổ kh ng l mà các ngân hàng b m ra trong năm 2009 s  ph i đ ứ ủ   ớ ng đ u v i m c r i

ấ ớ ro r t l n.

ế ỷ ệ ợ ấ ủ ề ấ ơ Tính đ n 31/12/2009 t ớ    n  x u c a VCB là 2,47% th p h n nhi u so v i l

ạ ộ ồ ự ế ứ ứ ấ ố ơ ổ m c 4,61% vào cu i năm 2008, th p h n m c d  ki n mà Đ i h i đ ng c  đông

ẫ ạ ộ ớ cho phép là 3,5%..Tuy nhiên, t ỷ ệ  l này v n thu c lo i cao so v i các ngân hàng khác,

ệ ụ ể ứ ặ đ c bi ư t là các ngân hàng có cùng quy mô nh  Vietinbank (0.66%). C  th  m c tăng

ưở ủ ừ ợ tr ng c a t ng nhóm n  là:

ứ ả ưở ủ B ng 2.2. M c tăng tr ợ ủ ng c a các nhóm n  c a VCB năm 2009.

Phân lo i nạ ợ ngưở

ệ ệ

ẩ i tiêu chu n

31/12/2009 ( Tri u VNĐ)         130.008.700               8.033.742                  440.649                  394.977               2.663.058 31/12/2008 ( Tri u VNĐ)       104.592.600             3.061.320                921.191                813.087             3.467.767 Tăng tr (%) 24% 162% ­52% ­51% ­23%

ợ ủ N  đ  tiêu chu n ợ ầ N  c n chú ý ợ ướ N  d ờ ợ N  nghi ng ấ   ả ợ N   có   kh   năng   m t v nố

ườ

ư ợ ổ T ng d  n 141,621,126 112.792.965 26%

Ngu n: Báo cáo th ả

ng niên c a VCB năm 2009 ợ

ư ậ ợ ấ ủ ạ ớ Nh  v y, n  x u năm 2009 c a VCB gi m m nh so v i năm 2008 là do n .

ạ ả ồ ợ ớ ơ ạ nhóm 3,4 và 5 đ ng lo t gi m m nh, trong đó n  nhóm 3 và 4 tăng t i h n 50%.

ợ ớ ầ ả ỷ ệ ợ ấ ủ Ngoài ra, n  nhóm 2 tăng t i 162% cũng góp ph n làm gi m t n  x u c a VCB. l

ự ụ ệ Nguyên nhân là trong năm này, VCB đã tích c c áp d ng các bi n pháp thu h i n ồ ợ

ượ ụ ả ậ ấ ậ ườ ỷ ồ ớ ố ề v i s  ti n đ c ghi nh n vào kho n m c thu nh p b t th ng là 148 t đ ng.

ủ ớ ự ự ứ ự ệ ầ ậ Th c hi n trích l p d  phòng đ y đ  v i m c d  phòng chung là 1.072 t ỷ ồ    đ ng

ớ ử ụ ệ ả ả tăng t i 40,8%. Ngoài ra VCB đã s  d ng các bi n pháp đ m b o an toàn tín dung

ư ơ ấ ạ ầ ư ủ ụ ệ ố ỹ nh : c  c u l ụ i danh m c đ u t ậ   , c ng c  quan h  khách hàng,áp d ng k  thu t

ầ ư ụ ệ ạ ả ị ấ ượ ể ẽ ặ hi n đ i vào qu n tr  danh m c đ u t , ki m soát ch t ch  ch t l ụ   ng tín d ng.

ế ố ợ ấ ủ ế ấ ơ ả ể ế Cũng ph i k  đ n y u t ơ    khách quan khi n n  x u 2009 c a VCB th p h n so v i

ướ ưở ủ ả ộ ệ năm tr ả c là  nh h ủ ng c a cu c kh ng ho ng kinh t ế ế ớ  th  gi i vào Vi t Nam

ế ấ ườ ử ố ợ ấ khi n cho n  x u tăng b t th ề   ng vào năm 2008. Tuy nhiên vào n a cu i 2009 n n

ế ượ ứ ậ ớ ưở ươ ố ớ ướ kinh t đã g ng d y v i m c tăng tr ng t ng đ i cao so v i các n c trong khu

ẫ ứ ạ ở ứ ấ ự v c (5,32%) trong khi v n gi ữ ượ  đ c m c l m phát ề    m c th p (6,25%).  Khi n n

ế ồ ạ ụ ấ ầ ư ệ ệ kinh t ệ  có d u hi u ph c h i l i, các doanh nghi p đ u t ả  có hi u qu  nên nâng

ả ợ ấ ượ ả ụ ủ ượ cao kh  năng tr  n , ch t l ng tín d ng c a VCB do đó cũng đ c nâng cao góp

ầ ả ỷ ệ ợ ấ ph n làm gi m t n  x u. l

ợ ấ ủ ệ ố ả ấ ế ủ ệ N  x u c a h  th ng Ngân hàng là h  qu  t t y u c a quá trình tăng tr ưở   ng

ấ ộ ớ ơ ữ ụ ộ ố ả   tín d ng quá nóng trong nh ng năm qua, c ng v i c n s t cho vay b t đ ng s n,

24

ứ ượ ờ ế ở ạ ch ng khoán ồ ạ t trong th i kì 2006­2007. Đ c bi t, trong 10 năm tr  l ặ   i đây, m c

ướ ườ ầ ươ ạ dù Ngân hàng Nhà n c th ng xuyên yêu c u các Ngân hàng th ả ạ   ng m i ph i h n

ế ưở ự ế ụ ư ưở ẫ ch  tăng tr ng tín d ng không quá cao nh ng th c t tăng tr ng v n trên 20%;

ưở ụ ớ năm 2007 tăng tr ng tín d ng t i 51,39%; năm 2009 là 37,7%; năm 2010 là 29,8%...

ệ ữ ẻ ớ ỏ ướ Vi c cho vay ồ ạ t cùng v i chính sách cho vay l ng l o nh ng năm tr c đã đ  l ể ạ   i

ợ ấ ệ ụ ề ưở ủ ụ nhi u h  l y, trong đó có n  x u. tăng tr ằ   ng tín d ng c a SHB cũng không n m

ố ngoài các con s  đó.

ệ ố ự ươ ạ ộ S  phát tri n ể ồ ạ ủ t c a h  th ng ngân hàng th ng m i cũng là m t nguyên

ợ ấ ả ướ ờ ủ ự ả nhân gia tăng n  x u (c  n c có kho ng 100 ngân hàng). S  ra đ i c a ngân hàng

ề ố ẩ ầ ẩ ạ ậ ễ d  dàng, th m chí không đ t tiêu chu n v  v n ban đ u đã thúc đ y các ngân hàng

ớ ỏ ụ ẩ ằ ọ ố ỏ ộ nh  tìm m i cách tăng v n huy đ ng, thúc đ y tín d ng b ng cách n i l ng tiêu

ệ ề ễ ả ả ầ ẩ ế ế chu n cho vay, cho vay d  dãi, thi u các đi u ki n b o đ m c n thi t… cũng làm

ợ ấ ợ ấ ừ ự ế cho n  x u gia tăng. N  x u gia tăng nay có nguyên nhân t ạ  th c tr ng kinh t và

ề ỉ ụ ữ ề ạ ắ ặ ỉ chính sách th t ch t tín d ng. L m phát tăng cao, nh ng đi u ch nh v  t  giá, tăng

ề ế ệ ệ ề ặ ậ giá nhi u nguyên nhiên v t li u khi n doanh nghi p g p nhi u khó khăn. Chính

ặ ề ệ ắ ế ề ấ ồ ộ sách th t ch t ti n t khi n lãi su t huy đ ng và cho vay đ u tăng cao b i thêm

ữ ệ ấ ướ nh ng khó khăn cho doanh nghi p, Ngân hàng cho vay lãi su t cao cũng h ồ   ng đ ng

ế ố ủ ự ề ể ữ ự ớ ỉ ti n chuy n vào các lĩnh v c có y u t r i ro cao, ch  nh ng lĩnh v c đó m i có c ơ

ề ẩ ễ ụ ợ ấ ế ộ h i lãi cao khi n n  x u ti m  n và d  b c phát.

ợ ấ ủ 2.2.2. N  x u c a VCB năm 2010.

ạ ợ ế ề ỉ ề Trong năm 2010, VCB đã ti n hành đi u ch nh phân lo i n  theo đi u 6 và 7

ế ị ủ ệ ậ ị ổ   ủ c a   Quy t  đ nh  493//2005/QĐ­NHNN.   Theo  nh n  đ nh  c a   VCB,   vi c   thay  đ i

ươ ạ ợ ứ ỷ ệ ợ ấ ạ ớ ph ng th c phân lo i n  đã làm cho t n  x u năm 2010  tăng m nh so v i năm l

ứ ạ 2009  và đ t m c 2.83%. .

ư ế ấ ả ề ả ợ N u nh  năm 2009 t t c  các nhóm n  3,4 và 5 đ u gi m thì năm nay, VCB

ặ ớ ự ả ố ưở ườ ủ ợ ớ ph i đ i m t v i s  tăng tr ấ ng b t th ng c a n  nhóm 3 tăng t i 164% trong khi

ướ ậ ạ ẩ ỷ ệ ợ ấ ề ổ ợ n  nhóm 2 có xu h ng tăng ch m l i. Đi u này đã đ y t n  x u trong t ng d l ư

ợ n  tăng lên:

ả ứ ưở ủ B ng 2. 3. M c tăng tr ợ ủ ng c a các nhóm n  c a VCB năm 2010.

ưở Tăng tr ng (%) Phân lo i nạ ợ

ệ ệ

ợ ủ ợ ầ 31/12/2009 ( Tri u VNĐ)       130.008.700             8.033.742 20% 100% N  đ  tiêu chu n N  c n chú ý

ợ ướ ẩ N  d i tiêu chu n 440.649 164%

31/12/2010 ( Tri u VNĐ)         155.563.351             16.103.00 3               1.164.35 3

25

ợ ờ N  nghi ng 394.977 ­1%

2.663.058 35%

ấ   ả ợ N   có   kh   năng   m t v nố

ườ

Ngu n: Báo cáo th ổ

ư ợ ổ T ng d  n 141.621.126 25% 390.53 4               3.592.66 5          176.813.906  ồ

ng niên c a VCB năm 2010   đã công b  hố ạ

ứ Ngày 31/8/2010, Fitch Ratings  ­ t ị  ch c giám đ nh tài chính ­

ứ ủ ừ ệ ệ ầ ố ệ m c tín nhi m c a VCB t ấ   ạ  “D” xu ng “D/E”. Vi c h  tín nhi m l n này cho th y

ố ế ủ ế ị ưở ụ ả b ng cân đ i k  toán c a VCB b  đánh giá là y u, do tăng tr ng tín d ng nóng và

ấ ượ ả ố ủ ế ạ ch t l ng các kho n vay không t t trong năm 2009. X p h ng cá nhân c a VCB

ị ứ ồ ừ ủ ắ ụ ừ ẫ v n đang ch u s c ép do các r i ro b t ngu n t chi phí tín d ng cao t ả    các kho n

ấ ượ ệ ế ạ ộ ố vay ch t l ng kém và h n ch  trong vi c huy đ ng v n.

3.00%

2.50%

2.00%

1.50%

1.00%

0.50%

0.00%

CTG VCB STB

EIB ACB SHB HBB NVB

ỷ ệ ợ ấ ủ ể ố ồ Bi u đ  2.2. T  l n  x u c a các ngân hàng cu i năm 2010.

ỷ ệ ợ ấ T  l  n  x u

Ngu n: vef.vn ạ ợ

ư ở ệ ằ ổ ươ ứ Nh  đã nói trên, VCB cho r ng vi c thay đ i ph ng th c phân lo i n  đã

ị ợ ấ ổ ớ ủ ộ ẩ đ y giá tr  n  x u tăng c a VCB tăng lên. Trao đ i v i VnExpress.net, m t chuyên

ủ ứ ệ ả ế ươ ợ ấ ừ ậ gia   c a   Vi n   nghiên   c u   Qu n   lý   kinh   t trung ủ   ng   th a   nh n,   n   x u   c a

ư ơ ạ ớ Vietcombank luôn cao h n so v i các ngân hàng khác nh ng l ạ   i không đáng lo ng i.

ạ ợ ấ ủ ọ ố ế ẩ ấ ớ "Cách phân lo i n  x u c a h  theo chu n qu c t ự    và tôi đánh giá là r t sát v i th c

ế ổ ọ ữ ệ ộ ế t ", ông này cho bi ế ố t. Trong m t bu i t a đàm k t n i gi a doanh nghi p và ngân

ạ ộ ầ ừ ạ ả ề hàng t ệ i Hà N i g n đây, đ i di n Vietcombank t ng gi ợ ấ ủ   i thích v  lý do n  x u c a

ạ ơ ớ nhà   băng   này   luôn   cao   h n   so   v i   các   ngân   hàng   khác.   Ông   Ph m   Chí   Quang,

ưở ả ố ế Tr ng phòng qu n lý và kinh doanh v n Vietcombank cho bi t, Vietcombank đánh

ợ ấ ố ế ố ệ ợ ấ ạ ẩ ợ giá n  x u theo chu n qu c t ẩ   , s  li u n  x u, n  quá h n cũng theo tiêu chu n,

26

ậ ượ ợ ấ ế ẩ ự trích l p d  phòng còn v ố   t n  x u. “N u các ngân hàng khác làm theo chu n qu c

ợ ủ ạ ậ ế t ấ  thì không l y đâu ra l i nhu n”, lãnh đ o này nói. Năm 2010, CAR c a VCB

ộ ủ ừ ứ ủ ấ ớ ị ạ   “v a kh p” 9% theo quy đ nh  cho th y m c đ  r i ro c a VCB xuýt không “đ t

chu n”.ẩ

ả ể ế ầ ộ ừ ự ưở Tuy nhiên cũng c n ph i k  đ n tác đ ng t s  tăng tr ụ ng tín d ng quá

ủ ủ nóng vào năm 2009 c a toàn ngành ngân hàng nói chung và c a VCB nói riêng. Đ ể

ụ ế ẩ ồ ộ ấ có ngu n cung tín d ng, các ngân hàng đã đ y lãi su t huy đ ng tăng khi n cho lãi

ệ ả ấ ơ ặ su t cho vay cũng tăng lên. Lúc này doanh nghi p g p khó khăn h n vì ph i gánh

ứ ộ ứ ộ thêm m t m c chi phí tăng cao. M c đ  khó khăn càng gia tăng khi chính sách h  tr ỗ ợ

ướ ạ ộ ủ ệ ế ở ấ ủ lãi su t c a nhà n c k t thúc. Ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p tr  lên b ế

ộ ẫ ế ế ế ấ ậ ẫ ả ả ắ t c, d n đ n suy gi m s n xu t, làm ch m ti n đ  d n đ n kinh doanh b  l ị ỗ ố    v n

ấ ầ ả ợ ạ ậ ế ệ ặ ả ạ   ả ho c phá s n... Doanh nghi p m t d n kh  năng tr  n . Moody's h  b c x p h ng

ủ ụ ệ ạ ề ưở tín d ng c a Vi t Nam trong năm 2010 do lo ng i v  tăng tr ụ ng tín d ng nóng.

ể ẩ ủ ữ ạ ẩ ạ Bên c nh đó các tiêu chí c a chu n cho vay đ  đ y m nh cho vay, có nh ng khách

ệ ầ ủ ề ả ả ế ượ ấ ố hàng không đ m b o đ  đi u ki n c n thi t cũng đ c c p v n. Các ngân hàng có

ướ ệ ướ ệ xu h ng cho vay các doanh nghi p nhà n c do tâm lý là các doanh nghi p này s ẽ

ượ ợ ủ ủ ả ả ỗ ự ế ư ậ nh n đ c “b o tr ” c a chính ph  khi phá s n, thua l .... Nh ng th c t thì các

ệ ố ộ ạ ố ử ụ ệ ấ ả ố doanh nghi p thu c kh i này l i là kh i s  d ng v n kém hi u qu  nh t. Trong t ỷ

ợ ấ ủ ớ ợ ấ ủ ệ l 2,5% n  x u toàn ngành c a năm 2010 có t i 60% là n  x u c a các doanh

ệ ố nghi p qu c doanh

ợ ấ ủ 2.2.3. N  x u c a VCB năm 2011

ộ ộ ế ủ ệ ề ể ố ệ Năm 2011 đã b c l nhi u đi m y u c a h   th ng ngân hàng Vi t Nam. Có

ể ậ ấ ưở ụ ứ ử ạ ấ ấ ị th   nh n th y khi mà tăng tr ng tín d ng  đ t m c th p nh t trong l ch s  ngành

ợ ấ ạ ỉ ạ ạ ả ợ ị ngân hàng (ch  đ t 8,15%),  thì giá tr   các kho n n   quá h n, n   x u l i tăng

ạ ỷ ệ ợ ấ ộ ộ ự ấ ượ ả ủ ụ m nh, t n   x u tăng cao, b c l s   suy gi m ch t l l ng tín d ng và r i ro

ắ ố ớ ụ ệ ệ ạ ả ở ố ị tín d ng đã tr  thành m i quan ng i sâu s c đ i v i vi c qu n tr  ngân hàng. Vi c

ể ừ ợ ả ả ợ ị gia tăng các kho n n   nhóm 2 do các kho n vay b   chuy n t n   nhóm 1 sang cho

ấ ượ ấ ả ể ế ụ ấ ể ả ợ ị th y kh   năng ch t l ng các kho n n   này có th   ti p t c x u đi và b   chuy n

ợ ấ ơ ướ ế sang các nhóm n  x u h n. Tr c tình hình kinh t ư ệ  khó khăn nh  hi n nay, nguy c ơ

ấ ễ ả ế ụ ế ả ả ồ các kho n vay y u kém này ti p t c không có kh   năng thu h i là r t d   x y ra.

ấ ố ế ả ợ ợ ỷ ọ ớ ổ N   nhóm 5, nhóm n   có kh  năng m t v n, chi m t ấ   tr ng l n nh t trong t ng

ứ ộ ủ ụ ệ ấ ố ợ ấ n   x u,  càng cho th y m c đ   r i ro tín d ng trong h   th ng ngân hàng.

27

ấ ượ ư ạ ộ ố ố ủ ữ ề M t quan ng i đáng l u ý là ch t l ng c a nh ng con s  th ng kê v  tình

ố ặ ợ ấ ệ ự ư ế ẩ hình n  x u do các NHTM công b , đ c bi ạ t là n u nh  phân lo i theo chu n m c

ố ế ẽ ở ứ ố ệ ấ ượ ơ ố qu c t thì s m c cao h n con s  công b  hi n nay nhi u. ng các ề  Do ch t l

ị ụ ả ả ả ộ ườ kho n vay b   s t gi m nên các ngân hàng bu c ph i tăng c ậ ự ng trích l p d   phòng

ặ ệ ự ủ ụ ụ ủ r i ro tín d ng. Đ c bi t, các NHTMNN có t ỷ ệ   l trích d   phòng r i ro tín d ng

ơ ấ ư ợ ề ổ ớ trên t ng d  n   cho vay khách hàng tăng cao h n r t nhi u so v i các NHTMCP.

ư ệ ủ ụ ả ậ ớ ệ V i tình hình khó khăn c a các doanh nghi p nh  hi n nay thì kho n m c trích l p

ủ ụ ượ ự ẽ ế ụ ươ ự d  phòng r i ro tín d ng đ c d   báo s   ti p t c tăng lên trong t ng lai,  làm

ợ ậ ủ ậ ự ủ ủ ả gi m l i nhu n c a ngân  hàng. Tuy nhiên, t ỷ ệ   l trích l p d   phòng r i ro c a các

ệ ẫ ỏ ớ ế ố ớ ầ TCTD  Vi t Nam v n còn quá m ng so v i các i. Ph n

qu c gia khác trên th   gi

ậ ự ủ ệ ủ ỉ trăm t ỷ ệ   l trích l p d   phòng c a Vi t Nam ch   là 47,85% trong khi c a Hàn

ỷ ệ ủ ố ố ậ ự ấ Qu c là 111,2%; c a Trung Qu c là 230,2%... T  l trích l p d  phòng quá th p

ệ ẽ ố ệ ạ ả ớ ủ c a các TCTD  Vi ệ t Nam s   làm cho h   th ng ngân hàng Vi t Nam nh y c m v i

ữ ế ế ớ ư ấ ổ ế ủ ệ ấ ổ nh ng b t  n kinh t trên th  gi i nói chung cũng nh  b t  n kinh t c a Vi t Nam

nói riêng.

ợ ấ ạ ề N  x u gia tăng t ầ ớ   i nhi u ngân hàng trong quý 1 và quý 2 năm 2011 ph n l n

ồ ừ ư ợ ấ ộ ụ ủ ả ắ b t ngu n t d  n   tín d ng b t đ ng s n.  Theo báo cáo c a các TCTD,  d  n ư ợ

ầ ư ấ ộ ế ả ố cho vay đ u t , kinh doanh b t đ ng s n đ n cu i tháng 9/2011 là 203.600 t ỷ ồ     đ ng

ả ố ươ ươ ư ợ ụ ổ ớ (gi m 13,46% so v i cu i năm 2010), t ng đ ng 8,15% t ng d  n    tín d ng.

ụ ế ả ả ồ ượ ấ ộ ả ả ằ ả N u bao g m c   các kho n tín d ng đ c b o đ m b ng b t đ ng s n thì d  n ư ợ

ố ớ ấ ộ ụ ả ỷ ồ ươ ươ ổ tín d ng đ i v i b t đ ng s n là 1.331.032 t đ ng,  t ng đ ng 53,3% t ng d ư

ư ợ ụ ụ ượ ấ ộ ủ ả ả ằ ả ợ n  tín d ng, trong đó d  n  tín d ng đ c b o đ m b ng b t đ ng s n c a các

ệ ươ ươ ư ợ ụ ủ ổ TCTD Vi t Nam t ng đ ng 57,3% t ng d  n  tín d ng c a các TCTD Vi ệ   t

ả ớ ư ợ ấ ượ ụ ụ ấ ố ớ ấ ộ Nam. D  n  tín d ng đ i v i b t đ ng s n l n, song ch t l ng tín d ng th p và

ề ướ ị ườ ả ấ ộ ả ả ở đang có chi u h ng gi m do th  tr ủ   ng b t đ ng s n suy gi m đang tr  thành r i

ố ớ ấ ớ ấ ượ ẫ ớ ợ ấ ụ ủ ả ro r t l n đ i v i các TCTD. Ch t l ng tín d ng gi m d n t i n  x u c a h ệ

ố ớ th ng ngân hàng tăng lên t i 64%.

ợ ấ ủ ả ớ N  x u năm 2011 c a VCB là 2.03% gi m so v i năm 2010 là 2,8%. Tuy nhiên

ợ ấ ủ ể ệ ế ạ ộ có m t đi m đáng chú ý trong vi c x p h ng n  x u c a VCB trong quý 4/2011.

ợ ấ ợ ướ ư ặ ả ừ ỷ M c dù n  x u gi m nh ng n  d ẩ i chu n (t nhóm 2 – nhóm 5) là 33.667 t , tăng

ấ ố ạ ả ớ ợ ể ờ ố ả 60% so v i năm 2010. Kho n n  có kh  năng m t v n t i th i  đi m cu i quý

ỷ ế ả ố ỉ ỷ ơ 3/2011 là h n 5.000 t , đ n cu i năm 2011 ch  còn kho ng 2.300 t . Riêng v i n ớ ợ

28

ữ ướ ề ưở ấ ỉ nhóm 3 trong nh ng năm tr c đ u tăng tr ng x p x  150% thì nay đã đ ượ ả   c c i

ệ ưở ỉ ạ ấ ấ ố ộ thi n, t c đ  tăng tr ng r t th p ch  đ t 8%.

ả ứ ưở ợ ủ ủ B ng 2. 4. M c tăng tr ng c a các nhóm n  c a VCB năm 201 1

ưở Phân lo i nạ ợ Tăng tr ng (%)

ẩ i tiêu chu n

Ngu n: Báo cáo th

ng niên c a VCB năm 2011

ư ợ ợ ủ N  đ  tiêu chu n ợ ầ N  c n chú ý ợ ướ N  d ợ ờ N  nghi ng ấ ố ả ợ N  có kh  năng m t v n ổ T ng d  n 12% 91% 8% 67% ­35% 18% 31/12/2011 ệ ( Tri u VNĐ) 174350730 30808944 1257457 653372 2347430 209417633 ồ 31/12/2010 ệ ( Tri u VNĐ) 155563351 16103003 1164353 390534 3592665 176813906 ườ

ợ ấ ủ ả Nguyên nhân n  x u c a VCB gi m trong năm 2011 là do trong năm này

ủ ự ể ệ ưở ụ VCB tuân th  th c hi n chính sách ki m soát tăng tr ủ ng tín d ng c a NHNN, linh

ị ườ ạ ể ề ạ ộ ụ ợ ỉ ho t theo sát th  tr ng đ  đi u ch nh ho t đ ng tín d ng cho phù h p. Giao và

ư ợ ừ ể ả ầ ỉ ưở ki m soát tr n d  n  cho t ng chi nhánh, gi m ch  tiêu tăng tr ư ợ ố ớ   ng d  n  đ i v i

ợ ấ ặ ệ ể ưở ư ợ ạ ệ chi nhánh có n  x u tăng cao, đ c bi t ki m soát tăng tr ng d  n  ngo i t cho

ủ ằ ạ vay trung và dài h n nh m tuân th  các t ỷ ệ  l ả  an toàn thanh kho n cho ngân hàng. T ỷ

ượ ế ở ứ ụ ủ ề ấ ơ ệ ợ ấ l n  x u năm 2011 đ c ki m ch ạ ộ    m c 2,03% th p h n m c tiêu c a Đ i h i

ề ổ ồ đ ng C  đông đ  ra.

ệ ố ủ ượ ệ ặ ả Năm 2011, h  s  CAR c a VCB đ c c i thi n lên 11,4% và đ c bi ệ ớ   t v i

ệ ố ầ ố ớ ị ượ ệ ả ph n v n đã bán cho Mizuho tr  giá l n h  s  này đ ế   ơ c c i thi n h n. Tính đ n

ờ ạ ấ ợ ấ ấ tháng 9/2011, Vietcombank b t ng  l ế   i là ngân hàng có n  x u cao nh t 3,9%, ti p

theo là NVB (2,8%), HBB (2,8%). Sacombank (STB) là ngân hàng có t ỷ ệ ợ ấ    n  x u l

ấ ấ th p nh t (0,6%).

ỷ ệ ợ ấ ủ ể ồ Bi u đ  2.3. T  l n  x u c a các ngân hàng  tháng 9/2011.

29

4.00%

3.50%

3.00%

2.50%

2.00%

1.50%

1.00%

0.50%

0.00%

CTG VCB STB

EIB ACB SHB HBB NVB

ỷ ệ ợ ấ T  l  n  x u

ầ ư ự ệ ạ ợ ủ ữ C n l u ý s   khác bi t gi a cách phân lo i n   c a các ngân hàng. Trong khi

ề ạ ạ ạ MBB, BIDV, VCB phân lo i theo đi u 7 thì các ngân hàng còn l i phân lo i theo

ế ị ủ ề đi u 6 c a Quy t đ nh 493/2005/QĐ – NHNN ngày 22/04/2005.AGRB có t ỷ ệ ợ n l

ấ ố ộ ấ x u cao nh t nhóm này (6%).  VCB là m t trong s   ít các ngân hàng có t ỷ ệ ợ n l

ỷ ệ ợ ấ ủ ả ớ ấ x u gi m đi so v i 2010. T   l n   x u c a BIDV và VCB là 2,96% và 2,03%,

ấ ơ ớ ơ th p h n trung bình toàn ngành, tuy nhiên cao h n so v i các NHTMCP khác nh ư

ỷ ệ ợ ấ ủ ấ ừ ACB, STB, EIB.... T   l n   x u c a các NH này khá th p  ­  duy trì t ế     0,5% đ n

ỷ ệ ự 1,9%. CTG, VCB,  MBB  và ACB là các ngân hàng có t d  phòng RRTD/N l ợ

ứ ự ợ ấ ủ ắ ấ ườ ấ x u trên 100%, cho th y m c d   phòng đ   bù đ p cho n   x u trong tr ợ   ng h p

ả ợ ượ ỷ ệ ủ ươ các kho n n  không đ c thanh toán. T  l này c a BIDV và MSB t ấ   ố ng đ i th p

ỷ ệ ợ ấ ủ ươ (72,1% và 42,5%). T   l n   x u c a các ngân hàng quy mô trung bình t ố   ng đ i

ề ở ứ ỷ ệ ợ ấ ớ cao, đ u m c trên 2%. BVB và HBB có t n   x u lên t l i 4,54% và 4,69%;.

ợ ấ ủ ế ẽ ả Đáng chú ý, n   x u c a HBB n u tính thêm các kho n cho vay Vinashin s  lên t ớ   i

ỷ ệ ự ợ ấ ủ ơ h n 16%. Trong khi đó, t ấ    d  phòng RRTD/N  x u c a các ngân hàng này th p l

ề ớ ộ ớ ơ ở ứ ơ h n nhi u so v i các ngân hàng có quy mô l n h n, dao đ ng m c 15,8% ­

ớ ỷ ệ ề ề ề ấ ấ ộ ộ 73,8% v i t l ấ   cao nh t thu c v   PGB và th p nh t thu c v  HBB. Đi u này

ợ ấ ủ ỡ ớ ủ ấ ấ ấ ả ố cho th y kh   năng ch ng đ   v i r i ro n   x u c a các ngân hàng này là r t th p.

ế ớ ướ ỷ ệ ợ ấ Theo Ngân hàng Th  gi i và Ngân hàng Nhà n c, t n  x u toàn ngành l

ứ ể ờ ớ ố ngân hàng vào th i đi m tháng 8­2011 là 3,1%, tăng so v i m c 2,16% vào cu i năm

ả ớ ợ ấ ủ ụ ể ơ ố 2010 và có kh  năng lên t i 5% vào cu i năm 2011.C  th  h n, n  x u c a nhóm

ươ ạ ướ ngân hàng th ng m i (NHTM) nhà n c tăng 66,18%, nhóm các ngân hàng c ổ

ầ ố ướ ph n tăng 44,29%, nhóm ngân hàng liên doanh, 100% v n n c ngoài tăng 59,23%

30

ộ ượ ư ế ố ớ ố ủ ổ ứ ụ ớ so v i cu i 2010. Đó là ch a tính đ n m t l ng l n v n c a t ầ    ch c tín d ng đ u

ư ượ ư ế ệ ậ ự ư t vào trái phi u doanh nghi p nh ng ch a đ ầ   c đánh giá và trích l p d  phòng đ y

ề ẩ ủ ạ ộ ố ớ ủ ổ ứ ụ ủ đ  đang ti m  n r i ro đ i v i ho t đ ng c a các t ch c tín d ng. T  l ỷ ệ ợ ấ    n   x u

ủ ệ ệ ổ ố ế ẫ ứ ữ quá chênh l ch gi a đánh giá c a Vi t Nam và các t ch c qu c t ữ   ế   d n đ n nh ng

ỏ ệ ỷ ệ ợ ấ câu h i cho ngành Ngân hàng. Trong khi Vi t Nam tính t n  x u trong 6 tháng l

ộ ổ ủ ỉ ứ ầ đ u năm 2011 ch  là 2,72%,  thì theo đánh giá c a Fitch (m t t ch c có uy tín cao

ế ớ ế ệ ạ ế ổ trong đánh giá x p h ng tín nhi m trên th  gi i), t ỷ ệ  l ư ợ    này lên đ n 13% t ng d  n .

ớ ỷ ệ ợ ấ ượ ệ ố ủ ụ ố V i t n  x u năm 2011 đ l c công b  là 3,39%, r i ro tín d ng h  th ng ngân

ư ằ ẩ ố ứ hàng n m trong m c cho phép. Nh ng t ỷ ệ   l ự     công b   trên  là tính theo chu n m c

ạ ợ ự ủ ủ ậ ệ ợ ượ phân lo i n   và trích l p d   phòng r i ro c a Vi t Nam, theo đó n  đ ả ừ   c tr  t ng

ả ượ ừ ừ ế ế ạ ầ ầ ph n, t ng tháng t ng quý. N u đ n h n mà không tr  đ ợ c ph n n  đó, thì ch ỉ

ầ ượ ư ợ ấ ố ế ế ự ẩ ầ ợ ph n n  đó đ c đ a vào n  x u. Trong khi theo chu n m c qu c t , n u ph n n ợ

ả ượ ạ ả ượ ế ả ộ ợ ơ ế đ n h n không tr  đ c, thì toàn b  kho n n  ph i đ ế   ợ ấ c x p vào n  x u. H n th ,

ả ớ ẩ ệ ề ngay c   v i cách tính theo chu n Vi t Nam, nhi u NHTM cũng không phân lo i n ạ ợ

ợ ấ ủ ử ậ ẫ ộ ị đúng theo quy đ nh c a NHNN. Do v y, x  lý n  x u v n còn là m t bài toán khó

ướ ộ ề ủ ả ế cho nhà n c, chính ph  và b n thân các ngân hàng cùng toàn b  n n kinh t .

ợ ấ ủ

2.2.4. N  x u c a VCB năm 2012

ệ t Nam năm 2012.

2.2.4.1. Ngành ngân hàng Vi

ề ổ ộ ề ấ ớ ạ   Năm 2012 trôi qua v i nhi u v n đ  n i c m phát sinh trong quá trình ho t

ọ ự ồ ợ ấ ủ ủ ề ộ đ ng c a ngành ngân hàng. N  x u đang đe d a s  t n vong c a nhi u ngân hàng,

ế ướ ề ả ạ ị ườ ạ ố chính sách qu n lý vàng đang t o ra nhi u bi n t ng gây r i lo n th  tr ế   ng, ti n

ư ỳ ọ ơ ấ ữ ạ ị ộ đ  tái c  c u không nh  k  v ng, nh ng vi ph m trong ngành ngân hàng b  phanh

ư ậ ộ ạ ế ộ ớ ự ủ phui gây rúng đ ng d  lu n, y u kém n i t i cùng v i s  thao túng c a nhóm l ợ   i

ấ ả ố ớ ầ ạ ộ ích.... t t c  đã t o ra m t năm 2012 đ y sóng gió đ i v i ngành ngân hàng Vi ệ   t

Nam.

ưở ấ ừ ướ ế ụ ấ * Tăng tr ng tín d ng th p nh t t c đ n nay: tr

ụ ấ ấ ầ ưở Tín d ng năm 2012 tăng r t th p, 7 tháng đ u năm tăng tr ủ   ụ ng tín d ng c a

ế ẫ ư ằ ụ ầ ớ ề toàn n n kinh t v n g n nh  b ng 0%, sau 11 tháng tín d ng m i nhích lên đ ượ   c

ế ế ưở ụ ạ ơ h n 4%. Đ n ngày 20­12­2012, NHNN cho bi t tăng tr ng tín d ng đ t 6.45% so

ố ướ ả ạ ả ớ v i   cu i   năm  2011  và c   c   năm  đ t  kho ng   7%.   Tuy   nhiên,   ngày  9­1­2013,

ề ế ả ị ạ ộ NHNN có thông báo v  k t qu  ho t đ ng ngân hàng năm 2012 và đ nh h ướ   ng

ế ả ụ ể ấ ờ ố ạ 2013, đi m b t ng  là tín d ng đã tăng m nh vào cu i năm 2012, khi n c  năm tăng

ưở ạ ệ ả ụ ụ tr ng 8.91%. Trong đó, tín d ng VNĐ tăng 11.51%, tín d ng ngo i t gi m 1.56%

ụ ệ ả ố ớ ụ   so v i cu i năm 2011. Tín d ng nông nghi p, nông thôn tăng kho ng 8%, tín d ng

31

ụ ừ ệ ả ấ ẩ ả ỏ xu t kh u tăng kho ng 14%, tín d ng doanh nghi p nh  và v a tăng kho ng 6.15%.

ư ợ ự ế ế ả ỷ ọ D  n  cho vay các lĩnh v c không khuy n khích gi m và chi m t ả    tr ng kho ng

ư ợ ề ổ 4.4% so t ng d  n  cho vay n n kinh t ế .

ụ ưở ở ứ ỷ ụ ấ ầ ầ Tín d ng năm 2012 tăng tr ng m c th p k  l c, đây là l n đ u tiên k  t ể ừ

ứ ưở ụ ở ộ ữ ố ằ ố ị năm 1992, m c tăng tr ng tín d ng m t ch  s .Đ ng sau con s  này là ngh ch

ư ừ ệ ạ ề ố ứ ả c nh ngân hàng d  th a v n, trong khi nhi u doanh nghi p l ế   i điêu đ ng vì thi u

ớ ự ụ ả ưở ụ ạ ấ ố v n. Đi cùng v i s  s t gi m trong tăng tr ng tín d ng là hàng lo t các v n đ ề

ư ợ ấ ủ ự ớ ợ ậ ấ khác c a ngân hàng nh  n  x u tăng cao, chi phí d  phòng l n, l i nhu n th p…

ữ ự ự ế ở ộ ộ ấ   khi n ngân hàng đang tr  thành m t trong nh ng khu v c có nhân s  xáo tr n nh t,

ế ễ ớ ầ ệ ể ả ấ ặ ả vi c sa th i, thuyên chuy n, gi m biên ch  di n ra v i t n su t dày đ c. Nguyên

ụ ả ụ ế ả ẩ ấ ầ ồ   nhân tín d ng tăng th p là c u y u, kh  năng tiêu th  s n ph m khó khăn, hàng t n

ủ ề ề ể ả ố ặ   ệ kho cao nên nhi u DN không đ  đi u ki n vay v n; các TCTD ph i ki m soát ch t

ợ ấ ụ ẽ ằ ặ ch  tín d ng nh m ngăn h n n  x u..

ế ấ ả ộ * Lãi su t huy đ ng gi m liên ti p 6% trong năm 2012

ừ ứ ề ế ả ầ ầ ỉ T  m c tr n 14%, sau 6 l n đi u ch nh gi m liên ti p trong năm 2012 còn 8%

ơ ế ả ổ ấ ơ ả ả ạ ớ ố và dài h n thì theo c  ch  th  n i. Lãi su t c  b n gi m 5% so v i cu i năm 2011,

ệ ấ ầ ầ ố ộ ừ ứ t m c tr n 14%/năm xu ng 9%/năm. Song song vi c áp tr n lãi su t huy đ ng k ỳ

ấ ỳ ạ ả ổ ứ ắ ở ấ   ạ h n ng n, NHNN đã cho th  n i lãi su t k  h n 12 tháng tr  lên. Các m c lãi su t

ề ấ ạ ế ấ ả ừ ả đi u hành khác cũng gi m m nh. Lãi su t tái chi t kh u gi m t ố    13%/năm xu ng

ấ ả ấ ố ừ ố còn 8%/năm trong khi lãi su t tái c p v n gi m t 15%/năm xu ng 10%/năm. Lãi

ấ ả ạ ừ ệ ề ỉ ượ ộ su t cho vay gi m m nh t 3 –8%/năm. Vi c đi u ch nh trên đ c xem là đ ng thái

ế ệ ấ ự ể ỗ ợ ề tích c c đ  h  tr  n n kinh t ơ ả    và doanh nghi p. Hiên nay, lãi su t cho vay c  b n

ề ố ướ ế ẽ đã v  quanh m c 12­15%. Ngân hàng Nhà n c cho bi t, năm 2013: s  xem xét b ỏ

ẽ ề ứ ấ ầ ấ ộ ợ ớ   tr n lãi su t huy đ ng. Theo đó, NHNN s  đi u hành các m c lãi su t phù h p v i

ễ ế ề ệ ặ ệ ế ụ ủ ạ ễ ế ế di n bi n kinh t vĩ mô, ti n t , đ c bi t là di n bi n c a l m phát. Ti p t c áp

ấ ề ử ằ ặ ằ ể ổ ị ườ ấ ầ ị ụ d ng tr n lãi su t ti n g i b ng VND đ   n đ nh m t b ng lãi su t th  tr ng, xem

ỏ ầ ị ườ ấ ộ ề ệ ổ ị xét b  tr n lãi su t huy đ ng khi th  tr ng ti n t n đ nh và thanh kho n c a h ả ủ ệ

ữ ệ ắ ả ố ườ ợ ạ ủ ượ th ng TCTD c i thi n v ng ch c. Tr ng h p l m phát c a năm 2013 đ ể   c ki m

ở ứ ế ụ ề ấ ơ ướ soát m c th p h n năm 2012, NHNN ti p t c đi u hành theo h ặ   ả ng gi m m t

ế ạ ễ ấ ợ ớ ằ b ng lãi su t phù h p v i di n bi n l m phát.

ợ ấ * N  x u đang là bài toán khó:

ế ố ỷ ệ ợ ấ ụ ả ổ Tính đ n cu i tháng 2/2013, t ư ợ  n  x u trên t ng d  n  tín d ng đã gi m t l ừ

ủ ố ỉ ư ậ 8.82% c a 9/2012 xu ng còn 6%. Nh  v y ch  trong 5 tháng, ngành ngân hàng Vi ệ   t

ượ ỷ ồ ợ ấ Ướ ợ ấ ủ ệ ử Nam x  lý đ c 53,685 t đ ng n  x u. c tính n  x u hi n nay c a các TCTD

ả ỷ ồ ề ư ố ủ ữ ố vào kho ng 156,000 t đ ng. Đi u l u ý là nh ng con s  công b  c a các TCTD và

32

ủ ự ệ ấ ớ ủ giám sát c a NHNN có s  khác bi ố   t r t l n, theo báo cáo c a các TCTD vào cu i

ợ ấ ả ỷ ồ ươ ươ ư ợ ổ năm 2012, n  x u kho ng 135,000 t đ ng, t ng đ ng 4.86% t ng d  n  và tăng

ạ ừ ế ớ 67.25% so v i 2011. Trong đó, 7 ngân hàng niêm y t trên sàn ngo i tr Navibank,

ợ ấ ế ỷ ồ ổ t ng n  x u đã lên   đ n 22,000 t đ ng.   Nguyên nhân là do trong năm các ngân

ầ ư ự ủ hàng đã đ u t vào các lĩnh v c r i ro cao.

ợ ấ ế ể ồ Bi u đ 2.4: N  x u các ngân hàng niêm y t trong năm 2012. ( Đ n v : t ợ ị ỷ

ươ

Ngu n: Báo cáo ngành 2012 – CK Ph

ng Nam

đ ng)ồ

ỉ ớ ả ợ ấ ử ặ ầ ộ X  lý n  x u đang là m t yêu c u đ t ra không ch  v i b n thân các TCTD mà

ộ ệ ố ề ả ế ợ ấ ớ ư ệ còn c  toàn b  h  th ng ngân hàng và n n kinh t . N  x u l n nh  hi n nay cũng

ể ề ắ ố ế ả ưở đã làm ách t c dòng chu chuy n v n trong n n kinh t ,  nh h ự ng tiêu c c không

ợ ấ ị ọ ỉ ớ ệ ả ố ch  v i các TCTD mà còn c  các doanh nghi p. Do b  đ ng v n trong n  x u, các

ở ộ ề ệ ưở ạ ộ ụ ế TCTD không có đi u ki n m  r ng tăng tr ả   ng tín d ng, khi n cho ho t đ ng s n

ấ ủ ề ế ặ ử ượ ợ ấ ẽ ầ xu t c a n n kinh t g p khó khăn. X  lý đ ạ ặ ằ   c n  x u s  góp ph n h  m t b ng

ấ ẩ ưở ụ ầ ạ ỡ lãi su t, thúc đ y tăng tr ng tín d ng lành m nh và góp ph n tháo g  khó khăn cho

ư ề ấ ỹ ạ ưở ả s n xu t, đ a n n kinh t ế ở ạ  tr  l i qu  đ o tăng tr ề ữ ng b n v ng.

ơ ấ ư ớ ế * Tái c  c u các TCTD y u kém ch a t i đích

ự ệ ệ ạ ớ ệ   Năm 2012, NHNN th c hi n thanh  tra toàn di n v i 32 TCTD, bên c nh vi c

ườ ạ ộ ừ ủ ượ ư ậ tăng c ng giám sát ho t đ ng c a các TCTD, t ng đ ỳ ọ c d  lu n k  v ng là năm

ệ ố ơ ấ ư ủ ế ể ạ ọ ợ   tr ng đi m c a tái c  c u h  th ng ngân hàng sau khi NHNN đ a ra k  ho ch h p

ế ấ ệ nh t, mua bán 9 ngân hàng y u kém: Nam Vi ạ t (Navibank), Đ i Tín (TrustBank),

ươ ầ ầ Ph ng   Tây   (WesternBank),   D u   khí   Toàn   C u   (GPBank),   Tiên   Phong

ệ ấ ộ ệ (TienPhongBank), Nhà Hà N i (Habubank), Đ  Nh t (Ficombank), Vi t Nam Tín

Nghĩa (TinNghiaBank) và Sài Gòn (SCB).

ậ ỉ ộ Tuy nhiên, Ch  có Ngân hàng Nhà Hà N i (Habubank) sáp nh p vào Ngân hàng

ơ ấ ệ ả ả ộ Sài Gòn ­Hà N i (SHB). Các thành viên trong di n ph i tái c  c u hay kh  năng

ấ ớ ế ẫ ợ ố ư PVFC h p nh t v i Western Bank v n ch a đi đ n đích cu i cùng. Trong khi đó, th ị

ườ ạ ộ ờ ỏ ả ứ ứ ữ ế ạ ủ ề tr ng l i ch ng ki n nh ng cu c r i b  hay ph n  ng co l i c a nhi u ngân hàng.

33

ớ ạ ư ể ố ộ ố Đi n hình nh  ACB thoái v n trên quy mô l n t i m t s  nhà băng hay thay đ i c ổ ổ

ớ ạ ế ự ệ ễ ầ ầ đông l n t ặ   i Navibank, Western Bank… H u h t s  ki n đó di n ra âm th m ho c

ấ ố thông tin không dành cho s  đông. Trong đó, đình  đám nh t là Sacombank.

ụ ệ ụ ắ ớ * Các v  ki n t ng b t b :

ụ ừ ế ạ ả ả ộ Các v  l a đ o, chi m đo t tài s n cũng không ít, các cán b  ngân hàng liên

ở ố ủ ư ề ả ỳ ị ụ ị t c b  phanh phui, kh i t . Hu nh Th  Huy n Nh , nguyên phó phòng qu n lý r i ro

ạ ầ ế ạ ồ ủ c a ngân hàng Vietinbank chi nhánh Nhà Bè, cùng đ ng ph m chi m đo t g n 4,000

ụ ế ớ ị ị ỷ ồ t ề  đ ng. V  án đã k t thúc đi u tra v i 17 b  can b  kh i t ở ố .

ị ườ ộ ướ ứ ễ Ngày 21/8/2012, th  tr ng rúng đ ng tr c thông tin ông Nguy n Đ c Kiên

ủ ị ậ ầ ộ   ộ ồ (“b u” Kiên), nguyên là thành viên H i đ ng Sáng l p, nguyên Phó Ch  t ch H i

ề ộ ố ị ắ ể ề ả ị ạ   ồ đ ng Qu n tr  Ngân hàng Á Châu (ACB), b  b t đ  “đi u tra v  m t s  sai ph m

ạ ộ ế ướ ự ệ ị ườ ứ ứ trong ho t đ ng kinh t ”. Tr c s  vi c này, th  tr ng ch ng khoán đã t c thì

ả ứ ể ẩ ả ả ạ ớ ơ ph n  ng v i hàng lo t phiên gi m đi m, đ y ACB r i vào tình c nh khó khăn khi

ả ồ ể ả ế ấ ả ướ ạ ộ ph i g ng mình đ  gi ề i quy t v n đ  thanh kho n tr c ho t đ ng rút ti n ề ồ ạ   t

ườ ử ừ ế ả ủ c a ng ư i g i. Ch a d ng l ạ ở i đó, đ n ngày 23/8, ông Lý Xuân H i   ­ nguyên

ị ắ ề ộ ố ủ ố ổ ị ướ ề ả T ng Giám đ c ACB b  b t v  t i c  ý làm trái quy đ nh c a nhà n c v  qu n lý

ế ự ạ ậ ả ọ ơ kinh t ộ   ộ  gây h u qu  nghiêm tr ng. H n m t tháng sau, 4 c u lãnh đ o trong H i

ả ị ị ồ đ ng Qu n tr  b  kh i t ở ố .

ệ ố ạ ả ậ ợ * L i nhu n toàn h  th ng ngân hàng gi m m nh:

ướ ế ổ ợ ậ Ngân hàng Nhà n c cho bi t, t ng l i nhu n toàn ngành ngân hàng năm 2012

ỷ ồ ụ ầ ả ớ ợ là 28,600 t đ ng, s t gi m g n 50% so v i năm 2011. Tình hình l ạ   ậ ả i nhu n  m đ m

ứ ữ ủ ủ ấ trong 2012 đã ch m d t nh ng năm tháng hoàng kim lãi kh ng c a các ngân hàng.

ị ụ ế ề ả ầ ợ ậ ấ ữ ạ ả H u h t các ngân hàng đ u b  s t gi m l i nhu n r t m nh, ngay c  nh ng ngân

ư ớ ưở hàng l n nh  Vietcombank,  Vietinbank,  BIDV,  cũng không tăng tr ể   ng đáng k  so

ướ ẫ ứ ề ợ ậ ớ v i năm tr ầ c,  dù v n đ ng đ u toàn ngành v  l ẫ   i nhu n. 3 nguyên nhân chính d n

ậ ả ưở ụ ế ợ đ n l i nhu n gi m trong năm 2012: do tăng tr ng tín d ng trong năm 2012 khá

ấ ấ ạ ệ ợ ấ ủ ự ạ th p, lãi su t cho vay h  nhi t, chi phí d  phòng r i ro tăng m nh do n  x u gia

tăng.

ụ ưở ợ ấ ụ ệ ấ ơ ả NIM s t gi m, tăng tr ả ủ   ng tín d ng th p h n và n  x u tăng cao. H  qu  c a

ệ ượ ụ ệ ề ơ ộ ớ ừ vi c huy đ ng tăng cao h n nhi u so v i tín d ng là hi n t ả   ng th a thanh kho n

ệ ố ặ ệ ạ ể ẩ ạ ớ trong h  th ng NH, đ c bi t là t i các NH l n. Do không th  đ y m nh tăng tr ưở   ng

ầ ư ụ ề ạ ẩ ấ ờ ế tín d ng, nhi u NH đã đ y m nh đ u t vào gi y t ế    có giá (trái phi u, tín phi u

ủ ả ủ ụ ậ ằ ắ ầ ả ộ chính ph  và chính ph  b o lãnh) nh m bù đ p m t ph n thu nh p lãi s t gi m t ừ

ạ ộ ụ ể ế ắ ho t đ ng tín d ng. Tuy nhiên, lãi trái phi u không th  bù đ p hoàn toàn cho lãi t ừ

ụ ế ẫ ậ ỷ ọ ơ ấ ậ ớ tín d ng trong khi thu nh p lãi v n chi m t ủ    tr ng l n trong c  c u thu nh p c a

34

ợ ấ ệ ạ ừ các NH (70% ­ 80%). Ngoài ra, vi c n  x u tăng m nh t ơ    3,2% trong 2011 lên h n

ự ủ ế ạ ố ữ   8% vào cu i năm 2012 đã khi n chi phí d phòng c a các NH tăng m nh. Nh ng

ế ợ ậ ủ ệ ố ụ ả nguyên nhân chính nêu trên đã khi n cho l ạ   i nhu n c a h th ng NH s t gi m m nh

ố ả ợ ữ ế ề ộ trong năm 2012. Trong b i c nh này, l ớ   i th  thu c v  nh ng NH có qui mô l n,

ệ ố ị ủ ự ề ả ạ ố ti m l c tài chính m nh và h  th ng qu n tr  r i ro t t.

ị ườ ạ ả ố *Chính sách qu n lý vàng gây r i lo n th  tr ng

ướ ủ ề ự ạ ế ấ ổ Tr c th c tr ng đô la hóa, vàng hóa c a n n kinh t gây b t  n cho kinh t ế    vĩ

ị ườ ủ ề ả ị ị ể mô, Chính ph  đã ban hành Ngh  đ nh 24 v  qu n lý th  tr ng vàng. Tri n khai

ị ị ự ệ ề ế ế ả th c hi n ngh  đ nh này, NHNN đã ban hành nhi u quy t sách liên quan đ n qu n lý

ị ườ ề ả ề ấ ả th  tr ng vàng. Tuy nhiên, nhi u gi i pháp mà NHNN đ  ra, nh t là gi ộ   i pháp “đ c

ế ụ ế ướ ữ ề ệ ấ ị ườ ạ ố quy n” ti p t c làm xu t hi n nh ng bi n t ng gây r i lo n th  tr ng. Tr ướ   c

ữ ườ ư ậ ậ ỗ ướ ả ố ố ệ ụ nh ng h  l y khôn l ng nh  v y, Th ng đ c NHNN đã ph i nh n l i tr ố   c qu c

ị ườ ả ấ ổ ị ườ ế ẫ ộ h i trong qu n lý th  tr ng vàng d n đ n b t  n trên th  tr ng trong năm 2012.

ệ ượ ả ư ế ệ ẫ ấ Tuy nhiên, đ n nay, tình hình v n ch a có d u hi u đ c c i thi n.

ạ ộ ợ *L i ích nhóm đang thao túng ho t đ ng ngân hàng

ậ ủ ừ ố ớ ớ ỉ ố Theo th a nh n c a Th ng đ c NHNN v i báo gi i, có ngân hàng ch  do 1, 2

ư ợ ủ ế ặ ổ ộ ố ho c m t nhóm c  đông chi ph i và d  n  c a ngân hàng chi m 70­90% ph c v ụ ụ

ặ ổ ệ ệ ổ ố cho nhóm c  đông đó. Đ c bi ử ụ t, nhóm c  đông này s  d ng v n không hi u qu ả

ơ ấ ủ ế ệ ấ ố ả ằ gây th t thoát v n khi n ngân hàng ph i n m trong di n tái c  c u c a NHNN.

ỉ ợ ấ ở ậ Không ch  có v y, các nhóm l ả ớ i ích còn tr  thành rào c n l n nh t trong quá trình

ạ ệ ố ợ ạ ộ ể ấ c u trúc l i h  th ng ngân hàng. Nhóm l ủ   i ích này có th  thao túng ho t đ ng c a

ả ộ ưở m t ngân hàng và  nh h ế ả ệ ố ng đ n c  h  th ng.

ậ Nh n xét:

ể ộ ố ủ ệ Năm 2012 có th  nói là m t năm đen t i c a ngành ngân hàng Vi ớ   t Nam v i

ể ạ ệ ụ ề ậ ế hàng lo t các đi m t ố ề ợ i v  l ữ i nhu n, ki n t ng, nh ng chính sách v  kinh t và tái

ấ ạ ả ủ ệ ộ ờ ưở ấ c u trúc ngân hàng th t b i.... Đây là h  qu  c a m t th i gian dài tăng tr ng tín

ế ủ ẩ ướ ẫ ụ d ng quá nóng d n đ n cho vay ồ ạ ướ t d i chu n. Chính sách c a nhà n ủ   c và c a

ẻ ệ ế ả ạ ẫ ỏ ấ   ư ả b n thân các ngân hàng còn l ng l o, ch a hi u qu  và minh b ch d n đ n th t

ặ ệ ệ ố ướ ợ ấ ố thoát v n đ c bi t là kh i doanh nghi p nhà n ữ   c. N  x u ngành ngân hàng nh ng

ủ ấ ầ ả ườ ụ năm g n đây không ph i là r i ro b t th ố   ng  mà là c c máu đông đã tích lũy su t

ấ ờ ượ ữ ụ trong th i gian dài đó nay đã phình to ra và không còn che gi u đ c n a. C c máu

ạ ộ ủ ề ắ đông này đã gây ách t c trong ho t đ ng ngân hàng và ph  bóng đen lên n n kinh t ế .

ợ ấ ủ ự ạ 2.2.4.2. Th c tr ng n  x u c a VCB năm 2012

ị ủ ủ ặ ả ọ Công tác qu n tr  r i ro c a VCB  đ c bi ệ ượ t đ c chú tr ng vào năm 2012.

ế ằ ị ạ ứ Trong năm, VCB đã ban hành Quy ch  430 nh m phân đ nh l i rõ ràng ch c năng,

35

ộ ộ ụ ể ể ệ ồ ợ ấ ủ   nhi m v , tránh ch ng chéo trong công tác ki m tra, ki m soát n i b . N  x u c a

ứ ẹ ấ ạ ơ ớ ớ VCB năm nay đ t 2,40% tăng nh  so v i năm 2011 và th p h n so v i m c trung

bình toàn ngành là 4,08%.

ứ ả ưở ủ B ng 2.5. M c tăng tr ợ ủ ng c a các nhóm n  c a VCB năm 2012

Phân lo i nạ ợ Tăng

ưở tr 31/12/2012 ( Tri u VNĐ)

ẩ i tiêu chu n

ng niên c a VCB năm 2011

ư ợ ổ ợ ủ N  đ  tiêu chu n ợ ầ N  c n chú ý ợ ướ N  d ờ ợ N  nghi ng ả ấ ố ợ N  có kh  năng m t v n T ng d  n ng (%) 16% 9% 149% 86% ­38% 15% 31/12/2013 ệ ( Tri u VNĐ) 174350730 30808944 1257457 653372 2347430 209417633 ườ ệ 201798721 33572647 3126126 1213720 1451451 241162675 ồ Ngu n: Báo cáo th

ả ợ ợ ạ ướ ế ụ Trong khi n  nhóm 5 ti p t c gi m thì n  nhóm 3 l i có xu h ạ   ng tăng m nh

ở ạ ạ ề ệ ố ợ ơ ớ tr  l ấ i đ t m c 149%, n  nhóm 4 cũng có d u hi u tăng nhi u h n so v i các năm

tr c:ướ

Ngu n: Cafef.vn

ợ ấ ủ ơ ấ ể ồ Bi u đ  2.5. C  c u n  x u c a Vietcombank năm 2012.

ề ỷ ệ ợ ấ ẹ ố V  tình hình n  x u, ợ ấ  t ủ  n  x u cu i năm 2012 c a ngân hàng m  VCB là l

ớ ố ầ ớ ế ả ủ ế ẹ 2,25%, tăng nh  so v i s  đ u năm là 2,01%, tuy nhiên n u so v i k t qu  c a 6

ầ ỷ ệ ợ ấ ả ạ ặ ấ ố ệ tháng đ u năm 2012 thì t n  x u cu i năm đã gi m r t m nh, đ c bi l ợ t là n  có

ấ ố ả ạ ả ả ợ ố ạ   ấ ố kh  năng m t v n. N  có kh  năng m t v n gi m m nh vào cu i năm 2012 đ t

ứ ỷ ồ ở ờ ể ầ ỷ ồ ế m c 1.275 t đ ng, th i đi m 30/6/2012 là g n 4.000 t ố   ợ ấ  đ ng. N  x u đ n cu i

ỷ ồ ư ợ ợ ấ ế ế ổ ố quý III là 7.352 t đ ng, chi m 3,23% t ng d  n . Còn n  x u tính đ n cu i quý II

ẹ ạ ủ c a Vietcombank là 3,47%. Quý IV/2012 ngân hàng m  Vietcombank đ t 10.702 t ỷ

ầ ậ ỷ ồ ợ ầ ượ ế ậ ả ồ đ ng thu nh p lãi thu n và 4.269 t đ ng l i nhu n sau thu , gi m l n l t 12% và

ớ ỳ ướ ế ị 5,2% so v i cùng k  năm tr c. Tính đ n ngày 31/12/2012, giá tr  cho vay khác hàng

ỷ ồ ưở ạ t i Vietcombank là 239.773 t đ ng, tăng tr ớ ầ ng 15,23% so v i đ u năm. Trong đó,

36

ỷ ồ ế ỷ ọ ử ủ ị ề ợ ấ n  x u là 5.398 t đ ng, chi m t tr ng 2,25%. Còn giá tr  ti n g i c a khách hàng

ỷ ồ ạ t i ngày 31/12 là 285.197 t đ ng, tăng 24,15%.

ợ ấ ủ ế ầ ấ   Trong 9 tháng đ u năm 2012, n  x u c a 7 ngân hàng niêm y t đã tăng lên g p

ị ợ ấ ớ ứ ạ ỷ ồ đôi. Vietcombank là ngân hàng có giá tr  n  x u l n th  hai đ t 7.352 t ế    đ ng , x p

ỷ ồ ướ ỷ ồ ố sau VietinBank (7.866 t đ ng ) và tr c SHB (6.227 t ớ    đ ng). So v i cu i năm

ợ ấ ạ ư ợ ợ ấ ế ổ 2011 n  x u t ủ   i VCB tăng 72%. Tuy nhiên, n u xét trên t ng d  n , n  x u c a

ợ ấ ế ấ ớ SHB l n nh t khi chi m 13,23%. Hai ngân hàng là VCB và Navibank có n  x u trên

ầ ượ ạ 3% l n l t là 3,23% và 3,97%. Các ngân hàng còn l ộ i giao đ ng 1­2%.

ế ệ ố ợ ấ ủ ế ể ờ ố NHNN cho bi ế   t, đ n th i đi m cu i tháng, n  x u c a toàn h  th ng chi m

ư ợ ợ ấ ậ ả ổ ố ộ ạ kho ng 8,8 – 10% trên t ng d  n  và t c đ  tăng n  x u đã ch m l i đáng k  t ể ừ

ợ ấ ủ ư ứ ờ sau tháng 6. Đáng l u ý là trong b c tranh n  x u c a ngân hàng trong th i gian qua

ấ ố ự ả ả ợ ợ là nhóm n  có kh  năng m t v n ( n  nhóm 5) mà ngân hàng ph i trích d  phòng

ệ ỷ ệ ợ ấ ố ả ủ r i ro 100%. Theo báo cáo tài chính, hi n nay t n  có kh  năng m t v n trên d l ư

ủ ở ứ ấ ớ ế ợ n  cho vay khách hàng c a BaoVietbank đang ế    m c cao nh t v i 2,93%, ti p đ n

ớ ỷ ệ ứ ứ ớ ươ là LienVietPostBank v i 1,46%, VCB đ ng th  3 v i t l 1,42%. T ng đ ươ   ng

ỷ ớ ợ ố ớ v i 3.200 t tăng 41% so v i n  nhóm 5 cu i năm 2011.

ợ ấ ế ế ả ạ B ng 2.6.  X p h ng n  x u các ngân hàng niêm y t  31/12/2012.

ợ ấ ổ Ngân hàng ợ ấ N  x u N  x u/T ng d ư Thay đ i c a t ổ ủ ỷ ệ l

ỷ ồ ( T  đ ng) nợ ớ   ợ ấ n  x u so v i

Vietcombank Vietinbank SHB ACB Sacombank MB Eximbank 5.461,80 4.890,00 4.845,80 2.570,97 1.973,00 1.371,60 987,62 2,26% 1,47% 8,53% 2,50% 2,05% 1,86% 1,32% 2011 1,11 2,22 3,80 2,80 4,30 1,15 1,22

Ngu n : Vietfin.net ợ ấ   ế Nh  v y trong s  7 ngân hàng niêm y t thì VCB là ngân hàng có t ng n  x u

ư ậ ố ổ

ấ ạ ỷ ồ ề ỷ ệ ợ ấ ứ ế ơ ớ cao nh t đ t là 5.461,8 t đ ng x p th  hai v  t ề    n  x u ( 2,26%) l n h n nhi u l

ố ợ ấ ủ ứ ế ớ so v i con s  n  x u c a ngân hàng x p th  2 là Vietinbank (1,47%). Tuy nhiên v ề

ứ ưở ợ ấ ạ ứ ưở m c tăng tr ng n  x u VCB l i là ngân hàng có m c tăng tr ấ   ợ ấ ng n  x u th p

ỉ ớ ứ ứ ề ấ ấ ớ ơ ưở nh t ch  v i m c 1,11%, th p h n nhi u so v i  m c tăng tr ấ ng cao nh t là 4,30%

ỉ ưở ộ ử ằ ớ ủ c a Sacombank và ch  tăng tr ng b ng m t n a so v i Vietinbank (2,22%) là ngân

ế ỉ hàng có cùng quy mô. Nhìn chung trong 7 ngân hàng niêm y t thì ch  có t ỷ ệ ợ ấ    n  x u l

ượ ố ạ ỷ ệ ằ ứ ủ c a SHB là v t m c 3%, các ngân hàng còn l i có t n m trong m c “an toàn” l

ỷ ệ ợ ấ ủ ả ơ h n. Tuy nhiên, trong năm 2012 thì t ề    n  x u c a c  nhóm 7 ngân hàng này đ u l

37

ữ ả ấ ơ ố ủ   gia tăng. Nh ng ngân hàng khác cũng không m y kh  quan h n. Theo công b  c a

ệ ể ế Ngân   hàng   Nông   nghi p   và   Phát   tri n   Nông   thôn   (Agribank),   tính   đ n   ngày

ợ ấ ơ ỷ ồ ươ ươ ệ ố 31/12/2012, n  x u toàn h  th ng Agribank h n 27.800 t đ ng, t ng đ ng t ỷ ệ   l

ư ợ ầ ư ổ ể ệ ợ ấ n  x u 5,8% trên t ng d  n . Còn theo Ngân hàng Đ u t Phát tri n Vi t Nam

ư ợ ụ ạ ỷ ồ ưở (BIDV), d  n  tín d ng đ t 324.218 t đ ng, tăng tr ng 16,2%; n  x u ợ ấ ở ứ    m c

ư ợ ươ ươ ỷ ồ ế ớ ổ 2,77% so v i t ng d  n , t ng đ ng 8.980 t đ ng. BIDV cho bi t đã trích d ự

ủ ả ỷ ồ phòng r i ro kho ng 6.730 t đ ng....

ộ ố ể ợ ấ ư ề

ư ợ ớ ụ ệ ậ ị

ợ ấ ở ế ế ế ạ ệ ạ ươ M t s  đi m đáng chú ý v  tình hình n  x u các NHTM năm 2012 nh  sau: (cid:0) D   n   l n   t p   trung   vào   các   ngành   công   nghi p   (29%),   d ch   v   (27%), ẫ    ngành công nghi p ch  bi n, ch  t o d n ng m i (20%). Trong đó, n  x u th

ư ợ ấ ộ ụ ử ả ổ ớ ị ữ   ầ đ u v i 22% t ng d  n , b t đ ng s n và d ch v  (19%), ngành buôn bán, s a ch a

ậ ả ự ô tô, xe máy (19%), ngành v n t i, kho bãi (11%), ngành xây d ng (10%).

(cid:0) N  x u t p trung ch  y u  ợ ấ

ợ ấ ậ ủ ế ở ộ ấ m t vài TCTD, nh t là các NHTM Nhà n ướ   c.

ủ ư ợ ế ổ ả   Đáng chú ý là n  x u c a ngân hàng SHB chi m 8,53% t ng d  n  cho vay, B o

ệ Vi

ả ả ả ả

ườ ố ộ ụ ng v  Qu c h i trong tháng 9/2012 thì DNNN

t Bank 5,94%, Agribank 5,8%. (cid:0) Có kho ng 84% n  x u có tài s n đ m b o. ợ ấ (cid:0) Theo báo cáo trình  y ban th Ủ ả ụ ổ ợ ấ ế ậ ố ử ụ s  d ng v n tín d ng chi m kho ng 70% t ng n  x u (trong đó các t p đoàn kinh

ạ ộ ề ầ ế ế ổ t ế , t ng công ty chi m 53%) , 30% còn l i thu c v  các thành ph n kinh t khác..

ệ ố ườ ộ Các doanh nghi p qu c doanh này th ớ   ữ ng là m t trong nh ng khách hàng l n

ầ ố ổ ướ ư ủ c a các ngân hàng qu c doanh và c  ph n nhà n c nh  Vietinbank, Vietcombank,

ậ ỷ ệ ợ ấ ủ ữ ứ ơ BIDV.... vì v y t n  x u c a nh ng ngân hàng này cao h n m c trung bình toàn l

ụ ể ợ ấ ủ ế ố ướ ngành là 3.3% ( tính đ n cu i 2011). C  th  n  x u c a các NHTM Nhà n c là

ủ ầ ổ ố ớ 3,76% và c a NHTM c  ph n ngoài qu c doanh lên t ơ ử i 4,73%. Đ n c  trong nhóm

ướ ỷ ệ ợ ấ ấ ớ ỉ ấ NHTM nhà n c, Agribank có t n  x u cao nh t lên t l ấ i 6,14%, x p x  g p đôi

ứ ế m c bình quân ngành, ti p theo là Vietcombank là 3,25% ( Báo Dân Trí – Báo cáo

ủ c a TCTD)

ư ậ ặ ướ ả ế ằ Nh  v y, trong năm 2012 m c dù nhà n ố ắ c đã c  g ng gi ệ   i quy t b ng vi c

ườ ỉ ạ ự ể ệ tăng c ng ki m tra giám sát, ch  đ o các TCTD th c hi n đúng các quy trình cho

ớ ạ ụ ấ ệ ề ố ị vay, gi i h n c p tín d ng, t ỷ ệ  l ạ    an toàn v n, hoàn thi n các quy đ nh v  phân lo i

ử ụ ự ủ ế ậ ợ   ợ n , trích l p và s  d ng d  phòng r i ro... Ti n hành cho các TCTD mua – bán n ,

ố ộ ử ả ấ ợ ơ ấ ạ ợ c  c u l ợ ấ ủ   i n , giãn n , xem xét gi m lãi su t, ... Tuy nhiên t c đ  x  lý n  x u c a

ố ộ ợ ấ ẫ ặ ấ ậ các ngân hàng còn r t ch m. N  x u v n tăng lên vào  năm 2012 m c dù t c đ  gia

ở ộ ố ư ậ ả ả tăng m t s  ngân hàng có gi m đi đôi chút. Nh  v y, rõ ràng công tác qu n lý và

ướ ư ệ ả ệ ể ợ ủ ử x  lý n  c a nhà n c và các ngân hàng còn ch a hi u qu  và tri ấ t đ , nh t quán.

38

ợ ấ ử ữ ầ ộ ọ ụ X  lý n  x u cũng là m t trong nh ng m c tiêu quan tr ng mà NHNN c n ph i x ả ử

ề ậ ợ ố lý trong năm 2013. Đ  án thành l p công ty mua bán n  qu c gia (VAMC) đã đ ượ   c

ướ ủ ướ ộ ờ ị Ngân hàng Nhà n c trình lên Th  t ng và đang ch  trình B  Chính tr  thông qua

ạ ộ ộ ố ẽ ầ ả ồ có kh  năng s  ho t đ ng vào đ u tháng 4/2013. Theo m t s  ngu n tin, VAMC s ẽ

ề ệ ố ỷ ồ ạ ợ ấ ị ổ ằ có v n đi u l 500 t ẽ  đ ng, s  mua l i n  x u b ng 100% giá tr  s  sách, d ướ   i

ờ ạ ể ế ấ ớ ế ấ   ạ d ng trái phi u có th i h n 5 năm v i lãi su t 0%. Các NHTM có th  đem th  ch p,

ế ể ấ ề ấ ớ ỉ ế ấ chi t kh u v i NHNN đ  l y ti n. Tuy nhiên, NHNN ch  cho chi ả   t kh u kho ng

ợ ỗ ế ẽ ả ạ ị ậ   40% giá tr  trái phi u. Bên c nh đó, các ngân hàng bán n  m i năm s  ph i trích l p

ự ế ẽ ự ệ ệ ế ạ ẽ ơ   ự d  phòng 20% cho trái phi u. Các bi n pháp d  ki n s  th c hi n m nh m  h n

ượ ẽ ọ ớ ố ả ế ủ ơ trong năm 2013 đ c kì v ng là s  đem t i b i c nh kinh t sáng s a h n năm

2012.

ợ ấ ủ 2.2.5. N  x u c a VCB năm 2013

ệ 2.2.5.1. Ngành ngân hàng Vi t Nam năm 2013

ộ ố ế ạ ả ầ Qua 9 tháng đ u năm 2013, bên c nh m t s  ngân hàng có k t qu  kinh

ủ ư ề ẫ ả ế   doanh   kh   quan,   thì   tình   hình   kinh   doanh   c a   nhi u   ngân   hàng   v n   ch a   bi n

ể ố ợ ậ ố ỷ ệ ợ ấ ẫ chuy n t t khi l i nhu n lao d c và t ộ ố ể    n  x u v n gia tăng....   M t s  đi m l

(cid:0)

ễ ế ớ chính trong di n bi n nhành ngân hàng tính t i quý 3 là:

ưở ụ ươ ệ ố ẹ ả Tăng tr ng tín d ng d ng nh  trong quý I và c i thi n t t trong quý II và

quý III:

ưở ủ ế ố ạ ợ ấ ủ ụ ả Do  nh h ng c a y u t mùa v  và lo ng i n  x u c a ngân hàng nên trong

ắ ưở ụ ấ ớ ơ ỉ quý 1 (Q1) m c tăng tr ề ng ch  có 0,1% th p h n nhi u so v i m c tiêu 12% cho

ư ẫ ơ ỳ ướ ả c  năm 2013 nh ng v n cao h n cùng k  năm tr c ( ­1,96% Q1/2009).  Trong năm,

ượ ả ứ ể ệ ạ ờ ụ tín d ng đ c c i thi n đ t m c 3,31% vào Q2 và 5,38% vào th i đi m 18/9. Theo

ự ộ ưở ế ừ VCBS–Viecombank   Securities   ­đ ng   l c   tăng   tr ng   trong   Q2   đ n   t nhóm

ế ạ ề ẻ ư NHTMCP có th  m nh v  bán l nh  VPB, STB, ACB và EIB. BIDV và MBB là

ứ ưở ộ ộ hai ngân hàng có m c tăng tr ầ ng n i tr i trong 6 tháng đ u năm, trong khi các ngân

ầ ổ ướ ạ ứ ạ ưở hàng có c  ph n nhà n ố c  chi ph i còn l i không đ t m c tăng tr ả ng kh  quan.

ạ ộ ủ ệ ậ ự ả Tuy nhiên tháng 7 và tháng 8 ghi nh n s  c i thi n ho t đ ng cho vay c a VCB

ế ố (2,8% tính đ n cu i tháng 8)

ư ậ ự ụ ớ Nh  v y, so v i cùng kì năm 2012, nhìn chung tín d ng toàn ngành có s  tăng

ưở ố ượ ượ ả ữ ệ tr ng t t trong Q2 và Q3 và đ ọ c kì v ng đ ố   c c i thi n trong nh ng tháng cu i

ả ưở ủ ế ố năm do  nh h ng c a y u t ụ  mùa v .

(cid:0) N  x u g n 10%, n  có kh  năng m t v n tăng m nh

ấ ố ợ ấ ả ạ ầ ợ

39

ế ỷ ệ ợ ấ ừ ế ể ế ấ Quan sát di n bi n t n  x u t l năm 2012 đ n nay có th   th y xu h ướ   ng

ủ ạ ỷ ệ ợ ấ ữ ể ả ẫ ờ ỉ tăng v n là ch   đ o. T   l ố   ể   n   x u ch   gi m đáng k   vào nh ng th i đi m ch t

ọ ạ ở ạ ư báo cáo tài chính quan tr ng nh  tháng 6 và tháng 12, sau đó l i tăng tr   l i. Cũng

ằ ỷ ệ ợ ấ ự ủ ầ ư c n l u ý r ng t n   x u này d a trên báo cáo c a các NHTM, trong khi con s l ố

ự ế ơ ủ ư ơ ướ ở ứ th c t h n do c  quan thanh tra c a NHNN đ a ra tr c đó m c cao h n t ơ ươ   ng

ề ợ ấ ủ ệ ố ể ấ ư ậ ư ề ấ ẫ ấ   ố đ i nhi u. Nh  v y, có th  th y v n đ  n  x u c a h  th ng NH v n ch a có d u

ệ ượ ả ệ hi u đ c c i thi n:

ỷ ệ ợ ấ ệ ố ể ồ Bi u đ  2.6.: T  l n  x u tronh h  th ng ngân hàng 2012 – 8/2013.

Ngu n: VCBS ơ  ạ ự

ế ề ợ ấ ả ụ Chi ti t v  n  x u toàn ngành tác gi xin trình trong m c phân tích th c tr ng n

ế

ụ ể ượ ứ ượ ậ ấ ủ x u c a VCB năm 2013 ti p theo. (cid:0) Các quy đ nh c  th  đ ị c ban hành, VAMC chính th c đ c thành l p và

ợ ấ ừ ầ ứ chính th c mua n  x u t đ u tháng 10 .

ứ ượ ậ VAMC đã chính th c đ ầ ủ   c thành l p vào ngày 09/07/2013  theo tinh th n c a

ụ ể ề ộ ố ị ị ị ạ   ế Ngh   đ nh 53/2013/NĐ­CP. Tuy nhiên đ n tháng 9 m t s  quy đ nh c  th  v  ho t

ủ ổ ớ ượ ứ ồ ư ộ đ ng c a t ch c này m i đ c ban hành, bao g m: Thông t 19/2013/TT­NHNN

ử ủ ề ệ ấ ư ố ợ (v    vi c mua, bán và x    lý n    x u c a VAMC) và Thông t s    20/2013/TT­

ơ ở ế ề ặ ố ị ấ NHNN (quy đ nh   v    cho vay tái c p v n trên c  s    trái phi u đ c bi ệ ủ   t c a

ộ ễ ơ ư ậ ừ ể ế ờ VAMC).  Nh  v y, có đ   tr   h n 2 tháng t ậ   th i đi m thành l p đ n khi ban hành

ướ ẫ ụ ể ướ ầ ộ ố ộ ủ ư ồ các h ng d n c  th  b c đ u.M t s  n i dung chính c a thông t này bao g m:

ợ ấ ọ ọ ụ ể ỉ ­ ả   VAMC mua n   x u có ch n l c. C   th , VAMC ch   mua các kho n

ợ ấ ộ ố ứ ủ ả ả ả ả ợ n   đáp   ng đ   m t s   tiêu chí: (1) Có tài s n b o đ m; (2) Kho n n   x u, tài

ả ợ ồ ơ ấ ờ ợ ệ ả ả ả s n b o đ m ph i h p pháp và có h   s , gi y t h p l ; (3) Khách hàng vay còn

ư ợ ấ ố ư ủ ợ ấ ủ ặ ả ồ ạ t n t i; (4) S d  c a kho n n   x u ho c d  n   x u c a khách hàng vay không

ứ ủ ấ ơ ị th p h n m c quy đ nh c a NHNN

ả ẫ ả ớ ị ợ ấ ủ   ệ Các NHTM v n ph i ch u trách nhi m chính v i các kho n n   x u c a

­

ượ ự ử ủ ệ ề ợ mình.  VAMC đ ợ ấ   c phép   y  quy n cho TCTD bán n   th c hi n x   lý n   x u.

40

ườ ố ợ ủ ề ẫ ả ợ ớ Trong tr ng h p không    y quy n, các NH cũng v n ph i ph i h p v i VAMC

ợ ấ ử ế ả ậ ờ ạ ủ trong quá trình x  lý n  x u. Trong th i h n c a trái phi u, TCTD ph i trích l p DP

ố ớ ạ ộ ự ậ ả ủ r i  ro đ i v i TPĐB vào chi phí ho t đ ng. TCTD không ph i trích l p d   phòng

ờ ạ ự ụ ế ệ ể ế chung, d   phòng c   th   hàng năm = m nh giá trái phi u/th i h n trái phi u.

ợ ấ ượ ỗ ợ ­ Khách hàng có n   x u đ ề   c xem xét h   tr . VAMC xem xét (1) đi u

ề ứ ợ ợ ấ ấ ớ ả ả ớ ợ ỉ ch nh lãi su t v i các kho n n   x u đã mua v m c h p lý, phù h p v i kh   năng

ơ ấ ạ ỗ ợ ả ợ ờ ạ ủ c a khách hàng và (2) c  c u l i th i h n tr   n . VAMC cũng xem xét h   tr   tài

ồ ố ụ ả ươ ế chính cho khách hàng vay n u có kh    năng ph c h i t ặ t ho c ph ng  án kinh

ầ ư ệ ả hi u qu

ế ị ứ ủ ố ấ NHNN xem xét và quy t đ nh tái c p v n khi TCTD đáp  ng đ    các doanh, đ u t ­

ố ớ ơ ở ứ ề ệ ệ ế ặ ấ ố đi u ki n. M c tái c p v n đ i v i TCTD trên c  s   m nh giá trái phi u đ c bi ệ   t

ế ị ụ ứ ề ố ố do Th ng đ c NHNN quy t đ nh căn c  vào m c tiêu đi u hành chính sách ti n t ề ệ   ,

ố ớ ự ế ặ ả ậ ệ ả ử ế ủ ế k t qu  trích l p d  phòng r i ro đ i v i trái phi u đ c bi t và k t qu  x  lý n ợ

ư ượ ệ ế ặ ớ ệ ấ ấ x u nh ng không v t quá 70% so v i m nh giá trái phi u đ c bi t. Lãi su t tái

(cid:0)

ố ớ ủ ướ ố ế ị ủ ừ ấ c p v n đ i v i TCTD do Th  t ờ ỳ ng Chính ph  quy t đ nh trong t ng th i k .

ả ừ ầ ấ ố ườ Tr n lãi su t gi m t 8% xu ng 7% và d ư ạ ng nh  ch m đáy .

ố ớ ứ ế ề ả ấ Trong Q1, NHNN đã ti n hành gi m 1% đ i v i cá m c lãi su t đi u hành và

ả ầ ấ ớ ộ ừ ơ ở ố gi m 0,5%, v i tr n lãi su t huy đ ng t 8% xu ng còn 7,5% trên c  s  CPI c ả

ả ớ ướ ướ n c trong tháng 3 gi m 6,64% so v i cùng kì năm tr ế ụ   c. Sang Q2 NHNN ti p t c

ơ ở ề ể ả ầ ấ ộ ố ỉ ả   đi u ch nh gi m tr n lãi su t huy đ ng xu ng 7,5%. C  s  chính đ  NHNN gi m

ấ ẫ ứ ế ấ ầ m c tr n lãi su t v n là CPI tăng th p trong tháng 5,6 và duy trì cho đ n nay.  Tính

ả ướ ố ấ ầ ấ ơ ế đ n cu i tháng 9 CPI c   n ả   ứ c là 6,83% , th p h n m c tr n lãi su t 7% và đ m

ự ươ ứ ấ ườ ử ề ặ ệ ố ớ ầ ề ỉ ả b o m c lãi su t th c d ớ ng v i ng i g i ti n. Đ c bi t, đ i v i l n đi u ch nh

ỳ ạ ẹ ừ ứ ầ ấ ố ố ụ th   2 xu ng 7%,  k   h n áp d ng  tr n lãi su t  đã thu h p t 1­12 tháng xu ng 1­

ạ ượ ự ơ ở ặ ằ ệ ấ ẳ 6 tháng. VCBS cho r ng vi c này đ t đ ạ   c d a trên c  s  m t b ng lãi su t đã đ t

ạ ổ ị ở ứ ủ ệ ấ ả ố ế đ n giai đo n   n đ nh m c th p và tính thanh kho n c a toàn h   th ng nhìn

ế ụ ồ ỳ ạ ượ ỡ ỏ ầ ệ ề ẫ chung v n ti p t c d i dào. Ngoài ra, vi c thêm nhi u k   h n đ c d   b   tr n lãi

ễ ở ộ ố ế ệ ấ ỏ ơ ố ồ ộ   su t cũng khi n m t s   NH nh   “d  th ”  h n trong vi c cân đ i ngu n huy đ ng

ả ưở ặ ằ ị ườ ủ ế mà không làm   nh h ấ ng đ n m t b ng lãi su t chung c a toàn th   tr ồ   ng, đ ng

ớ ượ ủ ề ả ờ th i  chính sách đi u hành c a NHNN  gi m b t đ ơ   c tính hành chính và sát h n

ị ườ ễ ế ớ v i di n bi n th  tr ng.

(cid:0) Kh  năng sinh l ấ

ả ờ ủ ệ ố ượ ả ệ ẹ i c a toàn h  th ng đ ư   c c i thi n nh  trong quý 2 nh ng

ơ ớ ề ẫ v n th p h n nhi u so v i năm 2012

ả ủ ế ế ổ ệ ố   Theo NHNN, tính đ n h t tháng 7 năm  2013, t ng tài s n c a toàn h  th ng

ố ự ề ệ ầ ượ tăng 3,2%; v n t ố  có và v n đi u l l n l t tăng 4,14% và 2,61%; t ỷ ệ   l an toàn

41

ể ạ ỷ ệ ố ắ ạ ạ ố ố v n t i thi u CAR đ t 13,76%; t ạ    v n ng n h n cho vay trung và dài h n đ t l

ỷ ệ ấ ụ ạ ớ ồ ố ộ 16,84% và t l c p tín d ng so v i ngu n v n huy đ ng đ t 87,75%.

ư ậ ể ừ ụ ệ ả ổ ố Nh  v y, k    t ủ    31/01/2013, t ng tài s n c a h    th ng  đã liên t c tăng

ưở ươ ứ ễ ậ ạ ấ tr ng d ế   ng. Trong đó, tháng 6 ghi nh n m c tăng m nh nh t (4,09%), di n bi n

ớ ự ề ưở ụ ạ ừ cùng chi u v i s  tăng tr ủ ng m nh c a tín d ng, t ứ    2,29% trong tháng 5 lên m c

ố ự ố ỉ ứ ạ ưở 4,5% vào cu i tháng 6. Ch  tiêu v n t có cũng đ t m c tăng tr ng khá, giúp cho

ỉ ố ố ố ự ả ệ ừ ể ố ch   s   an toàn v n t i thi u có s   c i thi n t 13,63% cu i năm 2012 lên 13,76%.

ẹ ừ ệ ả ứ ấ ROE c i thi n nh   t ế     m c 2,52% trong Q1 lên 3,86% trong Q2.2013, cho th y k t

ả ừ ự ự ủ ở ộ ụ ể ế ả ừ qu   t s  chuy n bi n tích c c c a  m   r ng tín d ng trong kho ng t tháng 4

ể ẫ ớ ờ ố ế   ế đ n tháng 6. Tuy nhiên, so v i th i đi m cu i năm 2012, ROA và ROE  v n  ti p

ạ ươ ừ ứ ủ ả ụ ụ t c s t gi m m nh, t ứ ng   ng t ề ứ     các m c 0,48% và 3,97% c a năm 2012 v  m c

0,2% và 3,86% trong Q2.2013.

(cid:0) Quá trình tái c u trúc ngân hàng đ t đ

ạ ượ ấ ướ ế ớ ữ c nh ng b c ti n m i.

ộ ướ ế ầ ấ ề ấ Quá trình tái c u trúc đã ti n d n thêm m t b ợ c khi đ   án h p nh t PVF và

ượ ế Western Bank  đ c NHNN thông qua và hai ngân hàng này đang ti n hành các b ướ   c

ẩ ấ ợ ị ế   chu n b  cho quá trình h p nh t. Ngày 08/09/2013, PVF và Western Bank đã ti n

ổ ệ ợ ứ ề ả ậ ấ ầ ầ hành t ch c ĐHCĐ l n đ u th o lu n v   vi c h p nh t hai ngân hàng sau khi đ ề

ấ ượ ợ ệ ấ ợ án h p nh t đ c NHNN phê duy t. Ngân hàng h p nh t có tên là PVCombank,

ề ệ ỷ ồ ả ổ ỷ ồ ố v n đi u l 9.000 t đ ng và t ng tài s n 100.000 t đ ng.  Ngày 1/10/2013, NH

ạ ộ ứ PVCombank đã chính th c đi vào ho t đ ng.

ế ấ ạ ế ố GPBank là NH y u kém duy nh t còn l i trong s   9 NH y u kém ch a đ ư ượ   c

ươ ầ ẳ ấ ờ ị thông qua ph ng án  tái c u trúc. Tuy nhiên, th i gian g n đây,  NHNN kh ng đ nh

ỉ ạ ủ ướ ủ ế đang xem xét, xin ý ki n ch  đ o c a Th  t ơ ấ   ủ ề ệ ng Chính ph  v  vi c tái c  c u

ơ ở ự ủ ố ướ GPBank trên c  s  có s  tham gia v n c a TCTD n c ngoài. Theo Báo Đ u t ầ ư

ệ ử ướ ể đi n t , TCTD n ủ   c ngoài này  có th   là United Overseas Bank (UOB),  NH c a

ế ượ ủ ệ ổ ươ Singapore và  hi n đang là c   đông chi n l c c a NH Ph ng Nam

ạ ộ ổ ể ấ ờ ố ườ ủ Vào th i đi m cu i tháng 9,  Đ i h i c  đông b t th ạ   ng c a ngân hàng Đ i

ệ ậ   ậ Á và HDBank đã  thông qua vi c sáp nh p hai ngân hàng. Ngân hàng sau sáp nh p

ữ ươ ệ ẽ ạ ẽ s    gi tên HDBank trong khi th ấ ng hi u Đ i Á s    m t đi. Ngân hàng sau sáp

ậ ẽ ề ệ ố ỷ ồ ạ ướ ạ ộ nh p s  có v n đi u l là 8.100 t đ ng, có m ng l ể   ơ i ho t đ ng h n 200 đi m

ả ướ ị ơ ộ giao d ch trên c  n c và có h n 3.600 cán b  nhân viên.

ậ  Nh n xét :

ứ ủ ả ầ Trong 9 tháng đ u năm 2013 b c tranh toàn c nh c a ngành ngân hàng có

ầ ươ ơ ớ ướ ứ ộ ế ể ph n t i sáng h n so v i năm tr c. Tuy nhiên, m c đ  bi n chuy n này còn khá

ợ ấ ượ ậ ạ ử ệ ẫ ấ ả ch m ch p, n  x u đ ư c quan tâm x  lý song v n ch a có d u hi u suy gi m. Các

42

ụ ể ượ ị ộ ố ư quy đ nh c  th  đ c ban hành là m t l ể   i thoát cho các ngân hàng nh ng khi tri n

ự ế ề ồ ạ ậ ệ ố ợ vào th c t còn ch m và nhi u t n t ấ i.  Quá trình h p tái c u trúc h  th ng ngân

ượ ậ ợ ơ ữ ế ướ ư ậ ế hàng đ c ti n hành thu n l ớ i h n. V i nh ng b ữ   c ti n nh  v y, trong nh ng

ố ướ ế ụ ầ tháng cu i năm 2013 và b ệ   c sang 2014 NHNN c n ti p t c duy trì và hoàn thi n,

ự ệ ệ ể ơ ữ ướ ế ầ ả ợ ấ ụ ế th c hi n tri t đ  h n n a mà tr c h t c n gi i quy t “c c máu đông” n  x u đ ể

ề khai thông n n kinh t ế .

ợ ấ ủ ự ạ 2.2.5.2. Th c tr ng n  x u c a VCB năm 2013

ố ớ ợ ấ ể ờ ố Theo Th ng đ c NHNN, tính t i th i đi m 30/9/2012 n  x u toàn ngành ở

ư ợ ứ ụ ổ ươ ươ ỷ ồ ề m c 8,82% t ng d  n  tín d ng t ng đ ng 257.000 t ơ  đ ng, cao h n nhi u con

ủ ủ ế   ố s  báo cáo c a các TCTD là 4,93%. Tuy nhiên, theo đánh giá c a các TCTD x p

ố ế ệ ợ ấ ạ ệ ồ ệ ơ ạ h ng tín nhi m qu c t , tình hình n  x u t i Vi t Nam còn t ề  h n nhi u. Theo i t

ờ ậ các chuyên gia trên t Wall Street Journal tháng 9/2012, Barclays, t p đoàn ngân hàng

ằ ỷ ệ ợ ấ ủ ệ ớ ớ ủ ướ l n c a n c Anh, cho r ng t n  x u c a Vi l t Nam lên t i 20%. Ngay sau đó,

ộ ệ ủ ế ằ ệ ạ ậ ệ ị ừ trái phi u phát hành b ng n i t c a Vi t Nam b  Moody’s h  b c tín nhi m t B1

ề ề ợ ấ ấ ố ế xu ng B2 do liên quan đ n các v n đ  v  n  x u.

ố ớ ủ ố ố Trong  th ng kê c a Vietstock, đ i v i các ngân hàng đã công b  BCTC quý

ế ể ờ ố ỷ ệ ợ ấ 3/2013, tính đ n th i đi m cu i tháng 09/2013 đã có 7 nhà băng có t n  x u trên l

3%   là  PGBank,   Navibank   (NVB),  SHB,  Techcombank,   Southernbank   (PNB),

Saigonbank và ACB.

ợ ấ ề ẫ ố ộ ị Trong s  các ngân hàng này, ngôi v  quán quân n  x u v n thu c v  PGBank

ủ ồ ầ ậ ớ ỉ ớ ỷ ệ v i t l 9.5%, tăng so v i 8.69% c a h i đ u năm 2013. Không ch  có v y, đây còn

ưở ấ ố ầ ấ ả ấ ợ là ngân hàng có t ỷ ệ  l tăng tr ầ   ng n  có kh  năng m t v n cao nh t, g n g p 3 l n

ớ ỷ ồ ầ đ u năm v i 685 t đ ng.

ợ ấ ữ ề ẵ ạ ố Bên c nh nh ng ngân hàng đã có s n truy n th ng n  x u cao, t ỷ ệ  l này ở

ộ ố ấ ờ ừ ẩ m t s  nhà băng đã b t ng  tăng cao t ồ    “chu n an toàn” lên trên 3% bao g m

ặ ệ Techcombank,   Saigonbank   và   Á   Châu   (HNX:   ACB).   Đ c   bi ủ   ợ ấ t,   n   x u   c a

ọ ừ ấ ố ả Techcombank tăng v t t ợ  2.7% lên 5.93%, trong đó n  có kh  năng m t v n tăng

ỷ ồ ơ 56% lên h n 1,380 t đ ng.

ộ ố ấ ưỡ ư ể M t s  nhà băng khác ng p nghé ng ng nguy hi m nh  Vietcombank và Đông Á

ớ ỷ ệ ợ ấ ầ ượ (DongABank) v i t n  x u l n l l t 2.98% và 2.93%.

ỷ ệ ợ ấ ể ế ồ Bi u đ  2.7. T  l n  x u các ngân hàng năm 2012 và tính đ n tháng 9/2013

43

2012 2013

BID

S H B

V C B

N V B

A C B

C T G

D ong A

10.00% 9.00% 8.00% 7.00% 6.00% 5.00% 4.00% 3.00% 2.00% 1.00% 0.00% Pgbank

V Pbank

Techco m bank

Ngu n: Vietstock.vn

ợ ấ ủ ứ ệ ể ế ị Theo quy đ nh hi n hành, 3% là m c tham chi u đ  xem n  x u c a ngân

ả ủ ả ị ổ ứ ụ ệ hàng đó có b  Công ty Qu n lý tài s n c a các t ch c tín d ng Vi t Nam (VAMC)

ủ ộ ụ ế ờ ầ “s ” vào hay không, n u không có nhu c u ch  đ ng, cũng là m c tiêu mà Ngân

ướ ặ ể ề ế hàng Nhà n c đ t ra đ  rút t ỷ ệ  l chung v  đ n năm 2015.

ế ừ ầ ế ướ ứ ượ Đ c bi t, t đ u tháng 10 đ n nay, Ngân hàng Nhà n c đã chính th c phát

ế ặ ệ ợ ấ ủ hành trái phi u đ c bi t mua n  x u c a các ngân hàng Agribank, SHB, SCB, SHB,

PGBank, PNB, VietABank và Techcombank.

ế

ở ứ ỷ ồ ớ ố Ngân   hàng   Vietcombank   tính  đ n   30/09/2013,   cho   vay   khách   hàng   c a ủ   Trong đó, nợ đ ng, tăng 4% so v i cu i năm 2012. m c 250,678 t Vietcombank

ế ồ ầ ứ ặ ớ ệ ấ x u chi m t ỷ ệ  l 2.98%, tăng so v i m c 2.4% h i đ u năm 2013. Đ c bi ợ t, n  có

ấ ố ế ả ỷ ồ ư ậ kh  năng m t v n tăng đ n 85% lên 2,683 t ầ    đ ng.. Nh  v y, trong 9 tháng đ u

ợ ấ ấ ưỡ ể năm này, n  x u VCB đã ng p nghé ngh ng nguy hi m.

ợ ủ ơ ấ ả B ng2.7 : C  c u n  c a VCB trong Quý 1 và Quý 2 năm 2013.

Gia tăng  Q2/Q1(%)

T  lỷ ệ  Q2/2012(%)

Phân lo i nạ ợ

( Tri uệ   VNĐ)

( Tri uệ   VNĐ)

30/06/2013 31/03/2013 31/12/2011 ( Tri uệ   VNĐ)

ướ i   tiêu 199383251 198036545 174350730 30808944 33442342 31087760 1257457 4209169 3384484 1% ­7% ­20% 101% 93% 80%

1075139 2226979 1470625 2016037 653372 2347430 ­27% 10% 73% 110%

ư ợ ợ ủ N  đ  tiêu chu n ợ ầ N  c n chú ý ợ N   d chu nẩ ợ ờ N  nghi ng ả ợ N   có   kh   năng ấ ố m t v n ổ T ng d  n 237612613 239174418 209417633 ­1% 99%

44

Ngu n: BCTC Vietcombank 2013

ư ậ ợ ấ ế ế ổ ợ Nh  v y, t ng n  x u tính đ n h t Q2 năm 2013, t ỷ ệ  l các nhóm n  3, 4 và 5

ư ợ ủ ỉ ằ ợ ươ ấ ổ ươ ề đ u tăng x p x  b ng t ng d  n  c a các nhóm n  t ng đ ng trong năm 2012.

ụ ể ư ợ ằ ầ ổ ỉ C  th  ch  trong 6 tháng đ u năm, t ng d  n  nhóm 3 và nhóm 4 đã b ng 80% và

ư ợ ổ ệ ợ ợ 73% t ng d  n  nhóm 3 và 4 trong toàn năm 2012. Cá bi t, n  nhóm 5 – n  có kh ả

ấ ố ự ả ấ   ậ năng m t v n mà ngân hàng ph i trích l p 100% d  phòng đã tăng lên 110%, g p

ớ ổ ư ợ ưở đôi so v i t ng d  n  nhóm 5 năm 2012. Nguyên nhân là do tăng tr ụ   ng tín d ng

ề ố ạ ầ ớ trong 6 tháng đ u năm đã đ t 99% so v i toàn năm ngoái. Tuy nhiên, xét v  t c đ ộ

ự ề ấ ợ gia tăng thì n  nhóm 5 có s  gia tăng nhi u nh t.

ợ ấ ủ ơ ấ ể ầ ồ Bi u đ  2.8 : So sánh c  c u n  x u c a VCB năm 2012 và 3 quý đ u năm

2013.

ợ ấ ủ ướ ế ụ N  x u trong Q1c a VCB có xu h ng tăng và ti p t c tăng trong Q2 tuy

ưở ủ ợ ướ ậ ạ ợ ố ộ nhiên t c đ  tăng tr ng c a các nhóm n  3,4 có xu h ng tăng ch m l i. N  nhóm

ạ ẫ ế ụ ả ự ạ ơ 5 l i v n ti p t c gia tăng m nh h n trong Q2.Do ph i d  phòng 100% cho nhóm

ợ ợ ậ ủ ả ả ợ n  này nên khi n  nhóm 5 tăng cao thì l i nhu n c a ngân hàng gi m và kh  năng

ồ ố ầ ừ ậ ấ ỳ ủ ạ ụ ể thu h i v n th p. C  th , thu nh p thu n t lãi trong k  c a Vietcombank đ t 8,057

ạ ộ ụ ầ ả ớ ị ỷ ồ t đ ng, gi m 5% so v i 9 tháng đ u năm 2012. Các ho t đ ng d ch v  cùng kinh

ạ ố ề ầ ượ ỷ doanh vàng và ngo i h i đ u tăng l n l t 19% và 32% lên 1,179 t và 1,275 t ỷ

ự ủ ứ ạ ỷ ồ ồ đ ng.Tuy nhiên, d  phòng r i ro tăng m nh 18% lên m c 3,045 t đ ng khi n l ế ợ   i

ướ ế ủ ả ớ ố ỳ ỷ ồ ậ nhu n tr c thu  c a Vietcombank gi m 9% so v i cùng k  xu ng 3,992 t đ ng,

ươ ế ỷ ồ ế ủ ậ ợ ươ t ng đ ạ ng 69% k  ho ch năm (5,800 t đ ng).L i nhu n sau thu  c a ngân

45

ả ố ỳ ỷ ồ ớ hàng cũng gi m 10% so v i cùng k  xu ng 3,028 t đ ng. Riêng trong quý 3/2013,

ế ủ ạ ậ ỷ ồ ả ớ ợ l i nhu n sau thu  c a Vietcombank đ t 1,043 t đ ng, gi m 6% so v i quý 3/2012.

ợ ấ ủ ế ề ậ K t lu n chung v  tình hình n  x u c a VCB:

ợ ấ ủ ạ Qua phân tích n  x u c a VCB trong giai đo n 2009­ tháng 9/2013 ta có th ể

ộ ố ặ ợ ấ ủ ư ế ễ ể rút ra m t s  đ c đi m chính c a di n bi n n  x u VCB nh  sau:

­

ộ ố ợ ấ ữ ủ ầ N  x u c a VCB nh ng năm g n đây luôn cao m t s  các ngân hàng

ự ệ ố ộ ạ   khác, Nguyên nhân là do VCB là m t trong s  các ngân hàng đã th c hi n phân lo i

ợ ấ ế ị ế ầ ỉ ả   ợ n  nghiêm ch nh theo Quy t đ nh 493 đã khi n cho n  x u tăng lên. Cũng c n ph i

ứ ằ ưở ủ ụ ạ nói thêm r ng m c tăng tr ng tín d ng c a ngân hàng trong giai đo n này cũng khá

ế ẫ ổ ộ ợ nóng d n đ n gia tăng t ng n . Ngoài ra, VCB là m t ngân hàng TMCP nên t ỷ ệ   l

ự ệ ướ ấ ề ố ố v n rót vào khu v c doanh nghi p nhà n ệ   c r t nhi u, đây là kh i doanh nghi p

ợ ấ ề ấ ổ đóng góp nhi u nh t và t ng n  x u toàn ngành ngân hàng. Trong năm 2013, VCB là

ộ ố ợ ấ ứ ấ ớ ơ ướ m t s  ít ngân hàng có m c gia tăng n  x u th p h n so v i năm tr c. Tuy nhiên,

ặ ệ ấ ố ẫ ợ ợ ợ ấ ề ổ v  t ng n  x u và đ c bi ả t là n  nhóm 5­ n  có kh  năng m t v n ­ v n x p ế ở

ứ ả ợ ấ ố ủ ả ậ m c khá cao làm gi m l i nhu n và gia tăng kh  năng m t v n c a ngân hàng

ậ ủ ợ ấ ủ ễ ế Di n bi n n  x u c a VCB không tuân theo quy lu t c a toàn ngành. ­

ộ ệ ố ừ ợ ấ ế ễ ế Xét trong toàn b  h  th ng, t ộ    năm 2009 đ n nay n  x u di n bi n theo cùng m t

ợ ấ ạ ề ồ ị ễ ế ố ớ chi u đi lên. Còn đ i v i VCB thì n  x u l ề   i di n bi n theo đ  th  hình sin. Đi u

ể ả ưở ừ ệ ề ỉ ươ ạ ợ ứ này có th  là do  nh h ng t vi c đi u ch nh ph ả   ng th c phân lo i n  hay  nh

ủ ệ ổ ươ ứ ả ưở h ng c a vi c thay đ i trong ph ủ ả ng th c qu n lý c a b n thân ngân hàng...

ợ ấ ơ ấ ợ ướ ợ ứ ẩ Trong c  c u n  x u, n  nhóm 3 –n  d ế   i tiêu chu n có m c bi n ­

ế ạ ấ ỷ ọ ư ợ ợ ấ ấ ớ ộ đ ng m nh nh t qua các năm và chi m t tr ng l n nh t trong d  n  n  x u. Ch ỉ

ầ ợ ớ ướ ề ỷ ọ trong 6 tháng đ u năm 2013 thì nhóm n  này m i có xu h ả ng gi m v  t tr ng,

ự ư ở ợ thay vào đó là s  gia tăng n  nhóm 5 nh  đã trình bày trên.

ạ ố ủ ợ ấ ứ ề ấ ạ ẫ Tóm l ệ   i, n  x u v n luôn là v n đ  nh c nh i c a VCB trong giai đo n hi n

ặ ạ ẫ ườ ợ ấ ủ ệ ằ ở nay. M c dù ban lãnh đ o v n th ớ   ng bi n minh r ng s  dĩ n  x u c a VCB l n

ạ ợ ứ ế ớ ơ h n là do cách th c phân lo i n . Tuy nhiên, n u so sánh v i các ngân hàng cùng

ạ ợ ế ị ự ư ệ quy mô và đã th c hi n phân lo i n  theo quy t đ nh 493 nh  Vietinbank thì nhìn

ợ ấ ủ ệ ẫ ơ ợ ặ chung n  x u c a VCB v n cao h n. M c khác, vi c n  nhóm 5 tăng quá nhanh

ấ ượ ấ ầ ợ ấ ủ ấ trong 6 tháng đ u năm 2013 cho th y ch t l ng n  x u c a VCB còn r t kém.

ộ ố ộ ả ợ ấ ư ủ ằ ố Nh  đánh giá c a m t s  chuyên gia cho r ng n  x u v n là m t t ng băng chìm

ớ ồ ố ấ ụ ợ ấ ủ   mà các ngân hàng đã c  gi u nay m i tr i lên thì rõ ràng c c máu đông n  x u c a

ư ượ ự ẩ ậ VCB còn ch a đ ư c đánh giá đúng chu n m c, ch a chính xác. Do v y, ban lãnh

ự ề ẽ ơ ể ặ ả ầ ỉ ạ đ o VCB c n có s  đi u ch nh và đánh giá ch t ch  h n đ  ph n ánh t ỷ ệ  l này sát

46

ự ế ề ợ ấ ư ậ ớ ượ ử ấ ấ ệ ể ớ v i th c t nh t, có nh  v y thì v n đ  n  x u m i đ c x  lý tri t đ  và có các

ờ ơ ệ ố ị bi n pháp đ i phó k p th i h n.

ợ ấ ủ ử ệ ệ 2.3. Các bi n pháp x  lý n  x u c a Vietcombank hi n nay

ả ợ ấ ủ ử i pháp x  lý n  x u c a VCB

2.3.1. Nhóm gi

ỹ ự ợ ấ ử ủ ằ   2.3.1.1. X  lý n  x u b ng Qu  d  phòng r i ro

ế ị ế ị ủ Theo Quy t đ nh 493/2005/QĐ­NHNN (“Quy t đ nh 493”) c a NHNN ngày 22

ượ ử ế ị ằ ổ ổ tháng 4 năm 2005, đ c s a đ i và b  sung b ng Quy t đ nh 18/2007/QĐ­NHNN

ụ ể ế ị ủ ủ ự (“Quy t đ nh 18”) ngày 25 tháng 4 năm 2007 c a NHNN, d  phòng c  th  cho r i ro

ụ ượ ỷ ệ ự ạ ủ tín d ng c a VCB đ ự c tính d a trên t ệ  d  phòng theo vi c phân lo i nhóm n l ợ

ố ạ ả ợ ủ cho các kho n n  vay g c t i ngày 30 tháng 11 c a năm tài chính sau khi đã tr ừ    đi

ả ả ả ị ượ ế giá tr  tài s n đ m b o đã đ c chi ấ t kh u:

ỷ ệ ự T  l d  phòng

+ Nhóm 1 – N  đ  tiêu chu n: 0% ợ ủ

ợ ầ

+ Nhóm 2 – N  c n chú ý: 5%

ợ ướ ẩ i tiêu chu n:  20%

+ Nhóm 3 – N  d

+ Nhóm 4 – N  nghi ng : 50% ợ

ấ ố ợ

+ Nhóm 5 – N  có kh  năng m t v n: 100% ả

ụ ể ủ ự ự ế Vietcombank đã trích đ  d  phòng chung và d  phòng c  th  theo k t qu ả

ạ ợ ủ ấ ố ư ể ợ ị phân lo i n  c a NHNN quy đ nh. Theo Báo cáo ki m toán h p nh t s  d  Qu  d ỹ ự

ủ ế ờ ỷ ồ ể phòng r i ro đ n th i đi m 31/12/2012 là 5.293 t đ ng, trong đó 1.735 t ỷ ồ    đ ng

ự ỷ ồ ự dành cho d  phòng chung, 3.558 t ụ ể  đ ng cho d  phòng c  th .

ỹ ự ủ ứ ả ướ B ng2.8 : Qu  d  phòng r i ro cho vay và  ng tr ủ c khách hàng c a VCB trong

ơ ị

Đ n v : Tri u VNĐ

Năm Dự phòng chung Dự phòng cụ thể Tổng

2008 761510 3413832 4175342

2009 1072050 3553070 4625120

2010 1278370 4410712 5689082

2011 1464435 3863719 5328154

2012 1734769 3557929 5292698

30/06/2013 1765451 4210800 5976251

các năm 2008 – T6/2013

ự ượ ể ự ữ ậ ấ ổ D  phòng chung ể ả   c trích l p đ  d  phòng cho nh ng t n th t có th  x y

đ ị ư ượ ụ ể ự ậ ị ư ra, nh ng ch a xác đ nh đ c khi trích l p d  phòng c  th . theo quy đ nh t ạ   i

ư ủ ướ ự Thông t 02/2013/TT­NHNN ngày 21/01/2013 c a Ngân hàng Nhà n c, d  phòng

ượ ố ư ợ ừ ả ằ ị chung đ ổ c xác đ nh b ng 0,75% t ng s  d  các kho n n  t ế  nhóm 1 đ n nhóm 4,

ừ ử ự ề ượ tr Ti n g i và cho vay liên ngân hàng. D  phòng c  th ậ c trích l p đ  d ể ự ụ ể  đ

ố ớ ừ ợ ụ ể ể ả ữ ả ấ ổ phòng cho nh ng t n th t có th  x y ra đ i v i t ng kho n n  c  th .

ứ Công th c tính :

47

ụ ể ỷ ệ ự ố ư ừ ủ ậ ấ ả ị D  phòng c  th  = T  l ợ    trích l p x (S  d  kho n n  ­ Giá tr  kh u tr  c a tài

ả ả ả s n đ m b o)

ự ằ ả ả ậ ổ   Vietcombank ph i trích l p và duy trì kho n d  phòng chung b ng 0,75% t ng

ị ố ư ợ ứ ướ ượ ạ ừ giá tr  s  d  n  cho vay và  ng tr c khách hàng đ c phân lo i t ế    Nhóm 1 đ n

ạ ố ế ự ả ấ ậ ả Nhóm 4 t ợ i ngày l p b ng cân đ i k  toán h p nh t. Kho n d  phòng chung này

ả ượ ậ ể ừ ủ ệ ự ế ị ố ph i đ c l p đ  trong vòng 5 năm k  t ạ    ngày Quy t đ nh s  493 có hi u l c. T i

ự ậ ở ứ ngày 31 tháng 12 năm 2012, Vietcombank đã trích l p d  phòng chung m c 0,75%

ố ư ạ các s  d  nói trên t i ngày 30 tháng 11 năm 2012

ế ị ứ ả ướ Theo Quy t đ nh 493, các kho n cho vay và  ng tr c khách hàng s  đ ẽ ượ ử c x

ự ằ ồ ượ ế ặ lý b ng ngu n d  phòng khi đ c x p vào nhóm 5 ho c khi khách hàng tuyên b ố

ụ ế ặ ặ ả ị ấ   phá s n (áp d ng cho khách hàng là pháp nhân) ho c khách hàng b  ch t ho c m t

ụ ể tích (áp d ng cho khách hàng là th  nhân)

ợ ấ ử ự ế ồ

2.3.1.2. X  lý n  x u trông qua thu h i tr c ti p và qua phát mãi tài s n ả

ả ả  .   đ m b o

ạ ợ ị ơ ở ế ỉ ạ ả ự   ỳ Trên c  s  k t qu  phân lo i n  đ nh k , ngân hàng ch  đ o các chi nhánh th c

ự ệ ươ ồ ợ ấ ử ừ ệ hi n rà soát, xây d ng ph ụ ể   ng án x  lý, thu h i n  x u theo t ng bi n pháp c  th .

ồ ợ ự ế ừ ệ ồ ợ Theo  đó, bi n pháp thu h i n  tr c ti p t ệ    khách hàng, thu h i n  thông qua vi c

ả ượ ư ự ầ ặ ả ả phát mãi tài s n  đ m b o đ ệ   c  u tiên đ t lên hàng đ u. Khi khách hàng th c hi n

ả ộ ạ ề ầ ấ b t kì m t kho n vay nào t i ngân hàng thì ngân hàng đ u yêu c u khách hàng có

ể ả ả ả ả ộ ả ợ   ả ợ ủ m t tài s n đ  đ m b o kh  năng tr  n  c a mình. Khi khách hàng không tr  n ,

ị ườ ề ả ạ ồ ố ể ngân hàng có quy n mang tài s n này ra phát m i trên th  tr ng đ  thu h i v n. Do

ả ủ ả ả ả ẩ ị ượ ậ v y, công tác th m đ nh và qu n lý tài s n đ m b o c a ngân hàng luôn đ c chú

ữ ầ ộ ọ ụ tr ng và là m t ph n trong quy trình tín d ng. Ngân hàng cũng ban hành nh ng quy

ụ ể ề ạ ả ả ả ỷ ệ ư ợ ả ả ị ị đ nh c  th  v  lo i tài s n đ m b o, t ỗ   ả  d  n /giá tr  tài s n đ m b o cho m i l

ứ hình th c cho vay...

ợ ấ ử ằ ươ 2.3.1.3. X  lý n  x u b ng ph ng pháp c  c u l ơ ấ ạ ợ i n

ơ ấ ạ ợ ượ ử ụ ợ ế ỳ ạ ả ộ C  c u l ệ i n  là bi n pháp đ c s  d ng khi m t kho n n  đ n k  h n tr ả

ư ả ả ợ ợ n  nh ng ngân hàng đánh giá khách hàng khó có kh  năng tr n  cho Ngân hàng

ị ướ ấ ả ặ ả ợ theo l ch tr  n   đã ký tr c  đó do khách hàng g p khó khăn trong s n xu t kinh

ơ ấ ạ ự ệ ế ờ ạ ạ doanh, tuy nhiên n u ngân hàng th c hi n c  c u l ợ   ả ợ i th i h n tr  n  (gia h n n ,

ỳ ạ ề ỉ ả ợ ả ả ợ đi u ch nh k h n tr n ) thì khách hàng hoàn toàn có kh  năng tr n  cho ngân

hàng đúng h n. ạ

ệ ơ ấ ạ ợ ỉ ở ộ ố ệ Vi c c  c u l i n  không ch  m  cho doanh nghi p m t l ể ế ụ   i thoát đ  ti p t c

ả kinh doanh mà còn đen l ạ ợ i l i ích cho b n thân ngân hàng. Ông Lê Nho Ích, Giám

48

ắ ế ố đ c Vietcombank B c Ninh cho bi t: “Trong tình hình khó khăn chung, Vietcombank

ơ ấ ạ ợ ế ẽ ế ế ươ ố cam k t s  không rút v n mà ti n hành c  c u l i n . N u DN có ph ng án kinh

ỗ ợ ố ệ ể ẵ ấ ẩ ả ờ doanh, xu t kh u hi u qu  thì ngân hàng s n sàng h  tr  v n vay. Th i đi m này,

ỏ ả ả ượ ề DN và ngân hàng đ u có khó khăn riêng đòi h i c  hai ph i v t qua. Khi DN đáp

ứ ượ ầ ủ ụ ể ầ ng đ c yêu c u c a ngân hàng, ngân hàng cũng c n có đánh giá c  th  giúp DN

ơ ở ả ủ ụ ề ợ ủ ữ ệ ả ỉ hoàn thi n nh ng th  t c, trên c  s  b o đ m quy n l i c a hai bên. Ch  khi đó,

ậ ượ ố ượ ớ ế DN m i ti p c n đ c v n ngân hàng và ng ượ ạ c l i ngân hàng khai thác đ c th ế

ủ ừ ạ ặ ệ m nh c a t ng DN, đ c bi ả t gi m đ ượ ỷ ệ ợ ấ  l n  x u”. c t

ợ ấ ử ằ ươ 2.3.1.4. X  lý n  x u b ng ph ng pháp bán n ợ

ị ị ị ướ Theo quy đ nh t ạ Ngh  đ nh 53/2013/NĐ­CP i , Ngân hàng Nhà n ậ   c thành l p

ả ả ộ ợ ấ ử ằ ẩ công ty qu n lý tài s n thu c NHNN

ưở ụ ề ợ

­ VAMC nh m x  lý n  x u, thúc đ y tăng ệ ự ế

ế ị ừ tr ng tín d ng h p lý cho n n kinh t . Quy t đ nh có hi u l c thi hành t ngày

ượ ớ ố ề ệ ậ ỷ ồ 9/7/2013.Theo đó, VAMC đ c thành l p v i v n đi u l là 500 t đ ng, ng ườ ạ   i đ i

ộ ồ ủ ị ệ ậ ặ di n theo pháp lu t là ông Đ ng Thanh Bình, Ch  t ch H i đ ng thành viên

ợ ấ ủ ự ệ ổ ứ ạ ộ VAMC th c hi n các ho t đ ng mua n  x u c a các t ồ   ụ  ch c tín d ng; thu h i

ơ ấ ạ ử ả ả ả ợ ả ợ ỉ ợ ợ n , đòi n  và x  lý, bán n , tài s n đ m b o; c  c u l ề   ề i kho n n , đi u ch nh đi u

ả ợ ủ ệ ể ầ ợ ố ố ổ ki n tr  n , chuy n n  thành v n góp, v n c  ph n c a khách hàng vay; t ư ấ    v n,

ớ ả ổ ứ ầ ư ấ ả môi gi ợ i mua, bán n  và tài s n; t ch c bán đ u giá tài s n; đ u t tài chính, góp

ầ ả ổ ổ ứ ệ ố v n, mua c  ph n; b o lãnh cho các t ch c, doanh nghi p, cá nhân vay v n c a t ố ủ ổ

ụ ứ ch c tín d ng…

ộ ồ ủ ị ủ ễ ố Ông Nguy n Qu c Hùng, Phó Ch  t ch H i đ ng thành viên c a VAMC cho

ế ợ ấ ủ ỉ ồ ế bi t, tính đ n ngày 10/11, VAMC đã mua 12.430 t  đ ng n  x u c a 15 ngân hàng

ươ ạ ớ ị ổ ổ ố th ỉ ồ ng m i v i giá tr  s  sách là 15.700 t  đ ng. Theo ông Hùng, t ng s  ngân hàng

ớ ổ ề ế ể ợ ờ ị đã đ  ngh  bán n  cho VAMC đ n th i đi m này là 23 ngân hàng v i t ng s  n ố ợ

ỉ ồ ề ế ệ ị ẩ   ấ x u đ  ngh  mua lên đ n 38.000 t  đ ng. Hi n VAMC đang trong quá trình th m

ướ ụ ừ ế ẽ ố ị đ nh tr ệ c khi phê duy t. M c tiêu t nay đ n cu i năm VAMC s  mua 30.000 ­

ợ ấ ỉ ồ 35.000 t  đ ng n  x u.

ạ ổ ố ươ ệ T ng giám đ c Ngân hàng TMCP Ngo i th ng Vi t Nam (Vietcombank –

ả ỏ ỷ ồ ợ ấ ả ổ VCB) đã ng  ý bán kho ng 1.000 t đ ng n  x u trên s  sách cho Công ty Qu n lý

ả ổ ứ ụ ệ ồ ủ tài  s n c a  các  t ch c  tín d ng  Vi ủ   t  Nam  (VAMC),  theo  ngu n tin riêng  c a

TBKTSG.

ồ ừ ướ ắ ừ ớ ể ố Song, theo ngu n tin t VAMC, tr c m t t nay t i cu i năm, VAMC có th  mua

ả ỷ ồ ợ ấ ủ ổ ượ đ c kho ng 500 t đ ng n  x u trên s  sách c a Vietcombank.

ế ị ủ ố ố ố Ngoài ra, Quy t đ nh s  1389/2001/QĐ­NHNN c a   Th ng đ c Ngân hàng

ướ ủ ề ả ả ậ Nhà n ợ c v    thành l p Công ty Qu n lý n  và khai thác tài s n c a ngân hàng

49

ươ ạ ượ ụ ử ớ th ng m i (AMC)  đ ợ ồ   c ban hành vào ngày 07/11/2001 v i m c đích x  lý n  t n

ượ

ọ đ ng   c a   các   NHTM.

ầ AMC   đ u   tiên   đ

c   thành   l p   vào   năm   1994   là

ầ ư ự

Công ty Thuê mua và Đ u t ộ  tr c thu c NHNT”

Vietcombank AMC v i tên “

ạ ộ ồ ạ ổ ươ Ngày 2/4/2012, Đ i h i đ ng c  đông Ngân hàng TMCP Ngo i th ng Vi ệ   t

ủ ươ ừ ậ ả Nam v a thông qua ch  tr ng thành l p thêm 3 công ty con là: Công ty Qu n lý và

ụ ề ả ố Khai thác Tài s n (AMC), Công ty Ki u h i và Công ty Tài chính Tín d ng Tiêu

ẽ ỗ ợ ẹ ệ ợ ậ ừ dùng. Theo đó, AMC s  h  tr  ngân hàng m  trong vi c tăng l i nhu n t khai thác

ử ự ệ ả ả ả ả ả ả ệ   tài s n đ m b o và x  lý tài s n đ m b o. Ngoài ra, công t này cũng th c hi n vi c

ả ầ ộ ụ ở ư ử ụ khai thác, cho thuê m t ph n tài s n là tr ủ  s  ch a s  d ng c a Vietcombank trên

ủ ị ễ ố toàn qu c. Theo ông Nguy n Hòa Bình, Ch  t ch HĐQT Vietcombank, AMC cũng

ơ ộ ể ở ộ ạ ộ ề ạ ổ ứ có nhi u c  h i đ  m  r ng ph m vi ho t đ ng sang các t ấ    ch c tài chính, b t

ụ ư ấ ả ấ ị ộ đ ng s n và cung c p d ch v  t v n, tài chính khác.

ị ườ ấ ỏ ể ỗ ợ ng đ  h  tr  doanh nghi p x ệ ử

2.3.1.5. Tiên phong h  lãi su t lan t a th  tr ạ

ợ ấ lý n  x u.

ệ ượ ụ ề ằ ả ớ Bi n pháp này đ c áp d ng nh m gi m b t khó khăn v  tài chính cho khách

ạ ộ ụ ề ệ ấ ả ạ ổ   hàng, t o  đi u ki n cho khách hàng khôi ph c ho t đ ng s n xu t kinh doanh,  n

ộ ố ả ộ ế ầ ặ ả ộ ợ ấ   ị đ nh cu c s ng, khuy n khích khách hàng tr  m t ph n ho c toàn b  kho n n  x u

còn l ạ ạ i t i ngân hàng.

ừ ầ ứ ế ầ ả ấ Tính t ấ    đ u năm 2012 đ n nay, qua ba l n gi m, m c lãi su t cho vay cao nh t

ấ ộ ỉ ở ứ ỉ ủ c a Vietcombank ch  còn 13% m t năm, lãi su t cho vay bình quân ch m c 10%

ự ư ộ ộ ỉ ạ ủ   m t năm. Riêng các khách hàng kinh doanh thu c 5 lĩnh v c  u tiên theo ch  đ o c a

ụ ợ ủ ệ ệ ấ ẩ ệ   Chính ph  (nông nghi p nông thôn, xu t kh u, công nghi p ph  tr , doanh nghi p

ệ ứ ừ ụ ệ ỏ ụ   nh  và v a, doanh nghi p  ng d ng công ngh  cao), Vietcombank đang áp d ng

ứ ề ắ ạ ầ ấ ộ ồ ị ủ   m c tr n lãi su t cho vay ng n h n ti n đ ng là 9%m t năm theo quy đ nh c a

Ngân hàng nhà n c.ướ

ậ ứ ạ ấ ủ ệ ứ ệ ả ạ Vi c   h   lãi   su t   c a   Vietcombank   l p   t c   t o   hi u   ng   lan   to   toàn   th ị

ườ ươ ỏ ề ưở ứ ạ ớ ỉ tr ng. Ngay sau đó, các ngân hàng th ng m i l n, nh  đ u h ề ng  ng đi u ch nh

ặ ằ ị ườ ế ả ấ ộ ả gi m khi n m t b ng lãi su t huy đ ng trên th  tr ể ng gi m đáng k .

ủ ộ ể ươ ư Ngoài ch  đ ng tri n khai các ch ố   ng trình cho vay  u đãi dành cho các đ i

ượ ư ể ề ấ ạ ắ ấ ấ ớ ồ ượ t ng đ ộ   c  u tiên v i lãi su t ng n h n ti n đ ng th p nh t có th  là 5,0% m t

ộ ố ươ ư ượ năm, Vietcombank còn có m t s  ch ng trình  u đãi khác đang đ ể c tri n khai

ư ư ồ ỷ ồ ư ấ ề nh : cho vay  u đãi lãi su t ti n đ ng; quy mô 50.000 t đ ng; cho vay  u đãi lãi

ấ ề ộ ỷ ươ ấ ề ề ồ su t ti n đô: quy mô m t t USD; Ch ng trình ti n đ ng lãi su t ti n đô: quy mô

ỷ ồ ố ớ ư ắ ạ ấ ị 10.000 t đ ng; Cho vay  u đãi lãi su t ng n h n đ i v i 50 khách hàng đ nh danh

ố ấ ệ ố ồ ơ ủ ụ ọ ố ượ ế (t t nh t h  th ng). M i th  t c, h  s  vay v n cũng đã đ c ngân hàng ti ả   t gi m

50

ả ệ ố ụ ề ạ ấ ố t i đa và đăng t ố i công khai. M c tiêu cu i cùng t o đi u ki n t t nh t cho doanh

ế ậ ử ụ ồ ư ệ ệ ả nghi p ti p c n và s  d ng hi u qu  các ngu n  u đãi.

ợ ấ ử ằ ươ 2.3.1.6. X  lý n  x u b ng ph ng pháp pháp lý

ệ ườ ượ ụ ố Bi n pháp pháp lý th ệ ng là bi n pháp đ c Ngân hàng áp d ng cu i cùng,

ồ ợ ẫ ử ụ ệ ệ ệ   sau khi các bi n pháp khác đã áp d ng mà vi c x  lý thu h i n  v n không hi u

ệ ủ ầ ự ư ậ ả ậ ơ qu . Do v y, c n s  can thi p c a các c  quan pháp lu t nh : Tòa án, Thi hành án

ồ ợ ỗ ợ ệ ằ ậ ở ườ nh m h  tr  ngân hàng t n thu h i n  vay... S  dĩ bi n pháp này th ng đ ượ ử  c s

ự ự ẽ ủ   ệ ủ ơ ụ d ng sau cùng là vì khi có s  can thi p c a c  quan pháp lý s  thu hút s  chú ý c a

ề ả ưở ớ ệ ủ ủ ả ố truy n thông, gây  nh h ng t i hình  nh c a ngân hàng và m i quan h  c a ngân

ộ ụ ệ ớ ườ ờ hàng v i khách hàng. Ngoài ra chi phí cho m t v  ki n th ỏ ng không nh , th i gian

ườ ậ ượ ậ th ng kéo dài và đôi khi cũng không giúp ngân hàng t n thu lãi đ c. Do v y, ch ỉ

ứ ệ ệ ả ắ ớ ử ụ   ạ khi các bi n pháp c ng r n khác không đ t hi u qu  thì ngân hàng m i nên s  d ng

ợ ấ ể ử pháp lý đ  x  lý n  x u.

ợ ấ ử ằ ươ . ng pháp khác

2.3.1.7. X  lý n  x u b ng ph

ệ ử ợ ấ ằ ờ ệ Ngoài vi c x  lý n  x u b ng các bi n pháp nêu trên, trong th i gian qua NH

ỡ ỗ ợ ạ ơ ở ự ợ ấ ự ử ệ ề ệ ệ   còn th c hi n bi n pháp x  lý n  x u trên c  s  s  giúp đ , h  tr , t o  đi u ki n

ư ộ ậ ả ề ộ ự ộ ộ ủ c a nhi u B , ban ngành nh : B Giao thông v n t i, B  Xây d ng, B  Tài chính,

ướ ỉ ạ Kho b c nhà n c, UBND t nh ...

ả ế ợ ấ ủ ạ 2.3.2. Nhóm gi i pháp h n ch  n  x u c a VCB

ệ ườ ệ ố ị ủ ả 2.3.2.1. Hoàn thi n và tăng c ng h  th ng Qu n tr  r i ro

ế ằ ị ạ Trong năm 2012, Vietcombank đã ban hành Quy ch  430 nh m phân đ nh l i rõ

ứ ụ ể ệ ể ồ ràng ch c năng, nhi m v , tránh ch ng chéo trong công tác ki m tra, ki m soát và

ộ ộ ủ ể ế ể ậ ờ ồ ộ ki m toán n i b  c a ngân hàng. Đ ng th i theo Quy ch  này, b  ph n ki m toán

ượ ề ắ ả ộ ộ n i b  đã đ c phân vùng qu n lý theo 3 mi n B c, Trung, Nam.

ạ ộ ệ ố ự ệ ộ ỉ Xây d ng và hoàn thi n b  ch  tiêu giám sát ho t đ ng cho toàn h  th ng, h ỗ

ấ ượ ợ ừ ướ tr  và nâng cao ch t l ng công tác giám sát t ừ  xa.T ng b ệ c hoàn thi n mô hình

ấ ỡ ợ ụ ứ ử ệ ế ạ tính toán xác su t v  n  PD, LGD và ti n hành  ng d ng th  nghi m t ộ ố i m t s  chi

ự ự ự ớ nhánh l n. D  án Business modeling: Xây d ng báo cáo ngành, mô hình d  báo

ủ ệ ể ẩ ượ ệ doanh nghi p đ  chu n hóa phân tích r i ro ngành; l ẩ ng hóa và chu n hóa vi c xác

ớ ạ ụ ớ ị đ nh gi i h n tín d ng v i khách hàng.

ộ ố ị ủ ự ự ề ể ả Đã tri n khai các d  án, xây d ng m t s  mô hình v  qu n tr  r i ro th  tr ị ườ   ng

ử ệ ố ườ ủ ươ ớ v i các đ i tác thuê ngoài; Th  nghi m đo l ỉ ng r i ro t  giá theo ph ng pháp

51

ử ệ ế ả ầ ấ ộ ị ậ VaR. Th  nghi m tính bi n đ ng thu nh p lãi thu n theo các k ch b n lãi su t thay

ươ ổ đ i theo ph ng pháp Repricing Gap.

ự ể ư ấ ự ả Tri n khai D  án t v n “Nâng cao năng cao năng l c qu n lý RRHĐ cho

ự ươ ệ ố ọ ồ Vietcombank” bao g m xây d ng các ch ng trình quan tr ng: H  th ng chu trình

ỉ ố ủ ệ ố ứ ệ ậ ạ công vi c, h  th ng ch  s  r i ro chính (KRIs)… Nâng cao nh n th c và ph m vi

c a ủ

ả ạ qu n lý RRHĐ t i Vietcombank

ị ệ ố ả ế ả 2.3.2.2. C i ti n công tác Qu n tr  h  th ng.

ộ ướ ệ ạ ộ ở ậ Ki n toàn thêm m t b c mô hình t ử   i H i s  chính: Thành l p Phòng x  lý

ự ự ệ ể ấ ậ ổ ứ ủ ợ ộ n , B  ph n Ki m toán khu v c.Th c hi n tái c u trúc mô hình t ch c c a các chi

ẩ ạ ướ ộ ở ư ị ướ nhánh theo d ng chu n theo h ng H i s  chính đ a ra đ nh h ng chính sách, chi

ậ nhánh t p trung bán hàng.

ế ề ệ ố ộ ộ ộ ộ ể ể Ban hành quy ch  v  h  th ng ki m soát n i b  và ki m toán n i b , Quy

ế ợ ộ ộ ế ủ ế ế ể ề ồ ệ trình ki m toán n i b ; Quy ch   y quy n kí k t h p đ ng, Quy ch  ti t ki m, Quy

ạ ộ ạ ệ ề ố ớ ấ ị đ nh v  ho t đ ng mua bán ngo i t ả   ụ , Quy trình c p tín d ng đ i v i các kho n

ử ổ ạ ợ ệ ủ ề ẩ ộ ậ   thu c th m quy n phê duy t c a HĐQT, S a đ i chính sách phân lo i n , Trích l p

ủ ể ế ể ế ể ơ DPRR, Quy ch  tài chính c a VCBL,… Đã tri n khai thí đi m c  ch  chuy n giá

ộ ộ n i b  (FTP) cho các chi nhánh

ủ ộ ứ ớ ườ ạ Nâng cao tính ch  đ ng nh y bén, thích  ng v i môi tr ạ ộ ng ho t đ ng kinh

ế ụ ế ộ ủ ả ả ấ ế ủ   doanh c a các c p qu n lý. Ti p t c rà soát văn b n, ch  đ , qui trình quy ch  c a

ụ ồ ệ ề ờ ợ ớ ổ ớ ỉ ự   các nghi p v , đ ng th i đi u ch nh, b  sung, ban hành m i cho phù h p v i th c

ti n. ễ

ườ ừ ườ Tăng c ể ng công tác ki m tra, giám sát t xa, theo dõi th ạ   ng xuyên các ho t

ủ ấ ả ủ ự ộ ộ đ ng   c a   Ngân   hàng,   c a   t ự   t   c   các   chi   nhánh,   công   ty   tr c   thu c.   Xây   d ng

ươ ế ụ ạ ộ ỗ ợ ệ ch ng trình h  tr  thông tin cho ho t đ ng giám sát. Ti p t c hoàn thi n công tác

ể ộ ộ ki m toán n i b .

ệ ố ứ ự ứ ể ả ị Nghiên c u, tri n khai xây d ng h  th ng qu n tr  thông tin (MIS) đáp  ng cho

ề ầ ả ị yêu c u đi u hành qu n tr  ngân hàng.

ẩ ưở ấ ượ ụ ể ớ ng tín d ng đi đôi v i ki m soát ch t l ng tín

2.3.2.3. Thúc đ y tăng tr d ngụ

ế ụ ể ưở ư ợ ạ ắ ạ Ti p t c ki m soát tăng tr ng d  n  ng n h n, trung và dài h n; d  n ư ợ

ạ ệ ố ớ ư ể ố ngo i t ­ VND. Tri n khai các gói cho vay  u đãi đ i v i các khách hàng t ậ   t. T p

ự ư ư ị ướ ủ trung cho vay  u đãi các ngành; lĩnh v c  u tiên theo đ nh h ủ   ng c a Chính ph .

52

ậ ưở ụ ụ ố ự T p trung tăng tr ng tín d ng vào danh m c khách hàng t t; Xây d ng danh sách

ả ệ ố ụ ụ ể ề ả qu n lý và phát tri n danh m c khách hàng m c tiêu/ti m năng cho c  h  th ng;

ự ừ ị xây d ng chính sách giá theo ngành/đ a bàn/t ng khách hàng.

ạ ộ ụ ể ể ộ ị ̉ Xác đ nh phát tri n tín d ng th  nhân là m t trong các ho t đ ng bán l ẻ ạ ự   t o s

ề ữ ủ ể ế ế ụ ẩ ả ớ ợ phát tri n b n v ng c a VCB. Thi t k  các gói s n ph m tín d ng phù h p v i ch ủ

ươ ế ế ớ ế ụ ẩ ả tr ng kích thích tiêu dùng. Thi ấ   ẩ t k  m i và ti p t c chu n hóa các s n ph m b t

ể ể ấ ả ả ớ ố ố ợ ộ đ ng s n và s n xu t kinh doanh; Ph i h p v i kh i bán buôn đ  phát tri n tín

ẻ ấ ượ ể ợ ấ ử ụ ằ ụ d ng bán l ; Ki m soát ch t l ệ   ng tín d ng. Tăng x  lý n  x u b ng các bi n

ử ụ ừ ợ ấ ấ ợ ợ pháp: (i) S  d ng DPRR (ii) Bán n  và c n tr  n , (iii) Tái c u trúc n

ạ ầ ệ ể ọ .

2.3.2.4. Chú tr ng phát tri n h  t ng công ngh  và thông tin.

ố ể ệ ể ở ộ   Vietcombank luôn coi công ngh  là chìa khoá then ch t đ  phát tri n, m  r ng

ị ệ ố ạ ộ ị ủ ệ ả ả ả ho t đ ng kinh doanh, nâng cao hi u qu  qu n tr  r i ro và qu n tr  h  th ng.

ớ ệ ố ự ể Vietcombank đã tri n khai d  án thay m i h  th ng Ngân hàng lõi (Core Banking) ở

ị ệ ố ợ ươ ự ạ ạ ớ ở giai đo n 1; D  án trang b  h  th ng tài tr  th ng m i m i cho Vietcombank giai

ữ ệ ở ạ ụ ả ạ ầ ấ ị ị đo n  kh i t o,  đ u th u;  trang  b   công  c   qu n tr   và  phân tích  d   li u (Data

ệ ố ệ ấ ằ ệ   Appliance) nh m hoàn thi n và nâng c p h  th ng thông tin (MIS); hoàn thành vi c

ệ ố ủ ậ ệ ấ nâng c p h  th ng máy ch  t p trung theo mô hình đi n toán đám mây (Cloud

ề ầ ị ả ế ủ ẻ ạ ị computing) và trang b  ph n m m gi i pháp h n ch  r i ro cho giao d ch th …

ươ ệ ố ị ủ ụ ứ ể ả ớ ị ề Nhi u ch ng trình  ng d ng m i (tri n khai h  th ng qu n tr  r i ro cho d ch

ệ ố ộ ộ ể ố ụ ẻ ệ ố v  th , h  th ng Treasury, h  th ng chuy n giá v n n i b  FTP…) đang đ ượ ư   c đ a

ạ ộ ụ ủ ạ ả   vào áp d ng trong ho t đ ng kinh doanh c a Vietcombank giúp đa d ng hóa s n

ấ ượ ẩ ụ ụ ạ ộ ư ụ ị ph m, nâng cao ch t l ả   ng d ch v , ph c v  ho t đ ng kinh doanh cũng nh  qu n

ự ạ ị ề ủ ủ ủ ố tr  đi u hành c a ngân hàng, c ng c  năng l c c nh tranh c a Vietcombank trên th ị

ườ tr ng.

ợ ấ ủ 2.4. ử Đánh giá công tác x  lý n  x u c a VCB

Ư ượ

2.4.1.

u  và nh ể c đi m

Ư ể *  u đi m.

ầ ủ ậ ử ụ ủ ậ ộ ồ ­ Các chính sách c a VCB s  d ng khá đ ng b  và đ y đ , c p nh t

ệ ị ướ ệ ử nhanh chóng các bi n pháp và các quy đ nh mà nhà n c ban hàng trong vi c x  lý

ạ ợ ế ị ủ ầ ợ ấ n  x u. Là ngân hàng đi đ u trong công tác phân lo i n  theo Quy t đ nh 493 c a

NHNN ban hành.

ự ế ơ ớ ợ ấ ủ Công tác đánh giá n  x u c a VCB sát v i th c t ớ  h n so v i các ngân

­

ợ ấ ủ ộ ố ế ệ ớ ơ hàng khác. Dù vi c này khi n cho n  x u c a VCB tăng cao h n so v i m t s  ngân

53

ư ạ ệ ự ự ế ơ ủ ớ hàng khác nh ng nó l ủ i giúp cho vi c d  phòng r i ro c a VCB sát v i th c t h n,

ể ượ ổ ể ặ ấ ả ươ ừ t đó phòng tránh và gi m thi u đ c t n th t có th  g p trong t ng lai.

ừ ợ ấ ượ ệ ự ệ ợ Các bi n pháp phòng ng a n  x u đ c xây d ng hoàn thi n phù h p ­

ự ế ệ ố ệ ượ ầ ư ệ ứ ạ ớ v i th c t . H  th ng công ngh  thông tin đ c đ u t ằ  hi n đ i nh m đáp  ng

ề ủ ự ụ ả ừ ế ợ ấ ầ công tác qu n lý và d  báo v  r i ro tín d ng t ạ  đó góp ph n h n ch  n  x u.

ị ủ ượ ế ậ ệ ố ẩ ả Công tác qu n tr  r i ro đ c thi t l p theo chu n Basel II, h  th ng

­

ộ ộ ủ ủ ủ ể ể ả ả ki m toán n i b , ki m tra giám sát tuân th , các  y ban qu n lý r i ro, qu n lý

ự ượ ơ ấ ổ ứ ứ ậ ợ nhân s ... đ ư c thành l p và đ a vào c  c u t ớ  ch c phù h p v i ch c năng và

ệ ụ nhi m v  riêng.

ệ ử ụ ỗ ợ ệ ấ ầ Là ngân hàng đi đ u trong vi c s  d ng các bi n pháp h  tr  lãi su t, ­

ệ ỡ ừ ầ ồ đ ng hành cùng doanh nghi p tháo g  khó khăn trong kinh doanh t đó góp ph n

ề ả ạ ế ế ợ ấ gi m và h n ch  n  x u cho n n kinh t ả  và cho chính b n thân ngân hàng

ả ậ ả Là ngân hàng tiên phong thành l p Công ty Qu n lý va Khai thác tài s n ­

ể ự ự ử ệ ả ộ AMC tr c thu c ngân hàng ­  Vietcombank AMC – đ  th c hi n qu n lý và x  lý

ủ ộ ế ể ợ ợ ấ ủ n  x u c a ngân hàng. Ngoài ra VCB còn ch  đ ng tìm đ n VAMC đ  mua bán n

ấ ủ x u c a ngân hàng.

ủ ự ủ ủ ầ ậ ị Luôn trích l p d  phòng r i ro đ y đ  và đúng quy đ nh c a Chính ph ủ ­

ướ ử ụ ỹ ự ủ ụ và Ngân hàng Nhà n c ban hành. S  d ng Qu  d  phòng r i ro đúng m c đích và

phù h p.ợ

ộ ữ ố ợ ộ ở ệ ồ ấ   Ph i h p đ ng b  gi a các chi nhánh và h i s  trong vi c nâng cao ch t ­

ừ ợ ấ ử ừ ạ ượ l ng giám sát t xa, phòng ng a và x  lý n  x u ngay t i các chi nhánh, mô hình

ượ ệ ạ ự ớ ấ ỡ ợ tón doán xác xu t v  n  PD, LGD đã đ c th c hi n t i các chi nhánh l n và b ướ   c

ạ ệ ầ đ u đem l ả i hi u qu .

ượ ể c đi m * Nh

ư ố ả ả ẩ ị ẫ ả Công tác th m đ nh tài s n b o đ m còn ch a t ạ   t, v n còn tình tr ng ­

ặ ạ ả ị ươ TSĐB không đúng quy đ nh, không có kh  năng phát m i ho c không t ứ   ng x ng

ứ ư ự ụ ể   ớ ạ v i h n m c cho vay. Công tác d  báo và đánh giá TSĐB còn ch a đúng, c  th  là

ệ ử ụ ặ ấ ấ ộ ề ả vi c s  d ng b t đ ng s n làm TSBĐ đã g p r t nhi u khó khăn trong công tác thu

ấ ộ ả ả ị ợ n  do b t đ ng s n đóng băng và gi m giá tr .

ộ ộ ệ ố ể ể ượ H  th ng Ki m toán n i b , ki m soát đã đ ậ c thành l p song còn ­

ệ ố ư ự ự ộ ậ ụ ủ ư ứ ệ ự ch a th c hi n t ư   t ch c năng và nhi m v  c a nó: ch a th c s  đ c l p, còn ch a

công khai và minh b ch. ạ

ư ụ ệ ạ ẫ ộ ụ   Quy trình tín d ng ch a hoàn thi n, v n còn tình tr ng cán b  tín d ng ­

ể ụ ợ ề ạ ề ấ ụ ấ ấ ố ợ ụ l i d ng quy n h n đ  tr c l ư   ề i. C p tín d ng còn nhi u v n đ , c p v n ch a

54

ớ ố ượ ợ ả ử ụ ệ ả ố đúng và phù h p v i đ i t ng xin vay. Qu n lý hi u qu  s  d ng v n còn kém

ệ ử ụ ẫ ồ ạ ụ ế ố ẫ d n đ n vi c s  d ng v n sai m c đích v n t n t i.

ưở ụ ướ ư ả ­ ả Công tác qu n lý tăng tr ng tín d ng tr ệ c kia ch a hi u qu : tình

ạ ưở ụ ữ ế ệ ẫ tr ng tăng tr ng tín d ng nóng nh ng năm 2009 ­2011 d n đ n vi c cho vay d ướ   i

ợ ấ ẩ ờ ộ ư ệ   ệ ụ chu n trong m t th i gian dài gây lên h  l y là quy mô n  x u tăng lên nh  hi n

nay

ợ ấ ự ế ư ớ ự ể Công tác đánh giá n  x u còn ch a sát v i th c t , đi n hình là s  tăng

­

ưở ườ ấ ố ủ ả ợ ợ tr ấ ng b t th ầ   ng c a n  nhóm 5 – N  có kh  năng m t v n – trong 9 áng đ u

năm 2013

ồ ạ ữ

2.4.2. Nh ng nguyên nhân t n t

i.

ữ 2.4.2.1. Nh ng nguyên nhân khách quan

ề ế ưở ấ ộ ­ N n   kinh   t tăng   tr ả ng   kém,   b t   đ ng   s n   đóng   băng,   th   tr ị ườ   ng

ứ ử ề ế ả ặ ả ả ố ch ng khoán đi xu ng... khi n cho công tác x  lý tài s n đ m b o g p nhi u khó

khăn.

ề ệ ồ ộ ­ Chinh sách ti n t , tài khóa, chính sách vàng không đ ng b  gây lũng

ị ườ ạ ệ ề ạ ẩ ỗ ặ ả lo n th  tr ng, đ y nhi u doanh nghi p và tình tr ng thua l ho c phá s n. Là

ế ệ ả ặ ợ nguyên nhân khi n doanh nghi p không có kh  năng thanh toán n  ho c không th ể

ợ ấ ế ạ ả hoàn tr  đúng h n khi n n  x u phát sinh

ủ ề ạ ộ ợ ủ L i ích nhóm thâu tóm ho t đ ng c a ngành ngân hàng và c a n n kinh

­

ở ữ ẩ ả ạ ị ế t . Tình tr ng s  h u chéo gây khó khăn trong công tác th m đ nh và qu n lý tín

ồ ợ ủ ị ử ụ ở ệ ụ ả ố ụ d ng, v n vay b  s  d ng sai m c đích... gây c n tr  vi c thu h i n  c a ngân hàng.

ậ ề ự ậ ạ  Chính sách và pháp lu t v  phân lo i, trích l p d  phòng, công tác mua

­

ế ự ư ữ ệ ấ ợ – bán n  còn ch a hoàn thi n và thi u s  nh t quán gi a các ngân hàng. Các AMC

ư ự ế ạ ậ ờ ượ đ c thành l p nh ng vai trò còn m  nh t, năng l c tài chính còn y u nên quy mô

ạ ộ ứ ủ ầ ỏ ho t đ ng nh , không đáp  ng đ  nhu c u.

ộ ớ ụ ủ ị ­ Chính sách tín d ng c a ngân hàng còn b  ràng bu c v i chính sách kinh

ụ ụ ủ ủ ủ ệ ế ấ ầ ế ủ t c a chính ph , vi c áp tr n lãi su t ph c v  chính sách c a chính ph  khi n lãi

ệ ỗ ợ ấ ấ ổ ệ ặ su t b t  n, ngân hàng g p khó khăn trông vi c h  tr  doanh nghi p.

ệ ố ẩ   ế H  th ng thông tin liên ngành còn y u gây khó khăn trong công tác th m

­

ể ả ủ ụ ẻ ả ợ ấ ườ ể ỏ ưở ớ ị đ nh đ  gi m thi u n  x u. Th   t c pháp lý r m rà, l ng l o  nh h ng t i kh ả

ồ ố ừ ả ả ả năng thu h i v n t tài s n đ m b o.

ữ ủ 2.4.2.2. Nh ng nguyên nhân ch  quan.

55

ụ ụ ư ế ệ ặ ộ ộ ộ ạ   ­ Đ i ngũ cán b  tín d ng còn thi u, trình đ  nghi p v  ch a cao ho c đ o

ữ ụ ạ ặ ẫ ả ứ đ c nhân viên kém nên quy trình tín d ng v n g p ph i nh ng sai ph m, chính sách

ị ự ụ ệ ệ ả ố ban hành xu ng các chi nhánh b  th c hi n sai l ch làm gi m tác d ng.

ạ ỉ ợ ề ỉ ứ ế ậ ạ ­ Do ch y theo ch  tiêu l ằ   i nhu n và s c ép v  ch  tiêu k  ho ch cho vay b ng

ọ ườ ụ ả ộ m i giá, trong công tác cho vay chi nhánh th ả   ng quá ph  thu c vào tài s n b o

ướ ể ạ ẩ ỉ ả đ m, cho vay d i chu n cho phép đ  đ t ch  tiêu.

ộ ộ ớ ệ ố ỉ ượ ể ọ ể ­ H  th ng ki m tra, ki m soát n i b  m i ch  đ ữ   c chú tr ng trong nh ng

ủ ủ ụ ả ậ ầ ộ ệ ố   năm g n đây khi mà r i ro tín d ng, r i ro thanh kho n... lan r ng, do v y h  th ng

ệ ố ư ự ế ủ này còn non y u, ch a th c hi n t t và đúng vai trò c a mình.

ự ự ụ ệ ệ ể ấ ư ­ Công tác ch m đi m tín d ng còn ch a th c s  hoàn thi n nên vi c phân chia

ụ ủ ủ ụ ề ộ ộ ả   khách hàng nhi u khi ph  thu c vào ý chí ch  quan c a cán b  tín d ng làm gi m

ấ ượ ố ch t l ng khách hàng vay v n.

ậ Nh n xét:

ủ ử ữ ữ ầ ạ ế ợ ấ Nh ng chính sách x  lý và h n ch  n  x u c a VCB nh ng năm g n đây đã

ỉ ạ ượ ụ ằ ầ ớ ph n nào phát huy tác d ng. Tuy r ng công tác này m i ch  đ t đ ữ c nh ng b ướ   c

ồ ạ ế ỏ ấ ậ ớ ự ề ộ ti n nh  và còn t n t ạ   i nhi u khó khăn, b t c p. Tuy nhiên, v i s  vào cu c m nh

ẽ ủ ướ ứ ệ ơ m  c a c  quan nhà n c, các phòng ban ch c năng, doanh nghi p và đoàn th ể

ủ ơ ể ộ ọ ử   ộ trong xã h i, VCB có th  kì v ng vào m t năm 2014 sáng s a h n. Công tác x  lý

ứ ừ ử ệ ầ ờ ỉ ợ ấ n  x u không ch  là x  lý t c th i mà còn c n có các bi n pháp phòng ng a lâu dài.

ử ụ ữ ệ ớ ố V i các bi n pháp mà VCB đã s  d ng, trong nh ng tháng cu i năm 2013 và b ướ   c

ầ ườ ơ ữ ể ả ệ sang năm 2014, VCB c n tăng c ng hoàn thi n h n n a đ  c i thi n t ệ ỷ ệ ợ ấ    n  x u l

ề ướ ự ế ế ẳ ầ ợ ấ ủ c a mình. Mà đi u tr c h t là c n nhìn th ng vào th c t ộ   , đánh giá n  x u m t

ư ậ ớ ượ ữ ệ ể cách khách quan và chính xác, có nh  v y m i có đ c nh ng bi n pháp đ  phòng

ử ợ tránh và x  lý cho phù h p.

56

ƯƠ CH NG III.

Ả Ụ Ợ Ấ Ộ Ụ Ắ Ạ GI Ạ   I PHÁP KH C PH C N  X U TRONG HO T Đ NG TÍN D NG T I

ƯƠ Ạ Ổ Ầ Ạ ƯƠ NGÂN HÀNG TH NG M I C  PH N NGO I TH Ệ NG VI T NAM

ị ướ ủ ờ ng c a Vietcombank trong th i gian t ớ i

3.1. Đ nh h

ơ ở ườ ạ ộ ị Trên c  s  phân tích môi tr ng ho t đ ng kinh doanh, bám sát đ nh h ướ   ng

ủ ề ị ươ đi u hành Chính ph  và NHNN, VCB xác đ nh theo ph ổ   ạ ộ ng châm ho t đ ng là “Đ i

ỉ ạ ự ề ệ ể ả ẩ ớ ạ   m i – Chu n m c – An toàm – Hi u qu ”, quan đi m ch  đ o đi u hành là: “ Nh y

ế ệ ướ ỉ ạ ờ ớ ủ ạ bén, Linh ho t, Quy t li Ị t”. Đ nh h ng ch  đ o trong th i gian t i c a VCB là:

ế ượ ủ ạ ạ ả “Bám sát Chi n l c kinh doanh c a VCB giai đo n 2011­2012, bên c nh m ng bán

ơ ữ ạ ộ ề ẩ ố ẻ ọ ợ ạ buôn truy n th ng, đ y m nh h n n a ho t đ ng bán l , phát huy m i l ế ế   i th , ti p

ấ ượ ề ể ấ ự ọ ướ ớ ụ t c phát tri n theo chi u sâu, l y ch t l ấ ng và th c ch t làm tr ng, h ng t i phát

ề ữ ệ ể ả tri n hi u qu  và b n v ng.

ộ ố ỉ ộ ồ ủ ế ả ả ị ạ   B ng: M t s  ch  tiêu kinh doanh ch  y u năm 2013 H i đ ng qu n tr  trình Đ i

ộ ổ h i c  đông

ể ự ệ ượ ướ ầ ậ ộ ố Đ  th c hi n đ ị c đ nh h ệ   ng trên, VCB c n t p trung vào m t s  nhi m

(cid:0)

ả ụ v  và gi i pháp sau:

ế ụ ự ổ ẩ ộ ố ị ưở ồ Ti p t c duy trì s   n đ nh ngu n v n huy đ ng, thúc đ y tăng tr ng tín

ố ớ ấ ượ ể ụ ụ d ng đi đ i v i ki m soát ch t l ng tín d ng.

ể ế ọ ồ ộ ồ ố ­ ố   Chú tr ng đ n ngu n v n huy đ ng th  nhân và coi đây là ngu n v n

ổ ề ữ ứ ủ ụ ể ẩ ả ị n đ nh, b n v ng c a ngân hàng. Nghiên c u, tri n khai áp d ng các s n ph m liên

ề ắ ả ẩ ớ ố ớ ươ ộ ế k t, bán chéo các s n ph m huy đ ng v n g n li n v i cho vay v i ph ng châm

ạ ự ệ ứ ả ạ ệ ộ ố “t o s  khác bi t”. Nghiên c u các gi i pháp thu hút v n huy đ ng ngo i t , huy

ố ừ ị ườ ố ế ộ đ ng v n t th  tr ng qu c t và các t ổ ứ ướ  ch c n c ngoài

ưở ụ ở ứ ớ ả ả ợ ẩ Thúc đ y tăng tr ng tín d ng ấ    m c h p lý đi đôi v i đ m b o ch t

­

ố ớ ệ ả ưở ụ ọ ượ l ng và hi u qu . Đ i v i khách hàng bán buôn, tăng tr ng tín d ng có tr ng tâm

ữ ể ọ ể ố ậ tr ng đi m vào nh ng khách hàng mang l ạ ợ i l ổ i ích t ng th  t t. t p trung vào cho

57

ự ư ư ị ướ ủ ủ ị vay  u đãi các ngành, lĩnh v c  u tiên theo đ nh h ng c a Chính ph . Xác đ nh

ạ ộ ụ ể ể ộ ẻ ạ ự phát tri n tín d ng th  nhân là m t trong các ho t đ ng bán l ể    ­ t o s  phát tri n

ấ ượ ủ ữ ụ ệ ệ ề b n v ng c a VCB. Nâng cao ch t l ng tín d ng thông qua vi c hoàn thi n và

ứ ụ ỗ ợ ụ ụ ủ ả ườ ng d ng các công c  h  tr  qu n lý r i ro tín d ng. Tăng c ồ   ng công tác thu h i

ử ụ ừ ợ ợ ấ ử ệ ấ ằ ợ và x  lý n  x u b ng các bi n pháp: (i) S  d ng DPRR, (ii) bán n  và c n tr  n  và

(cid:0)

ợ ấ (iii) tái c u trúc n .

ế ụ ơ ấ ạ ụ ầ ư ệ Ti p t c c  c u l i danh m c đ u t ả  theo tiêu chí hi u qu .

ế ụ ầ ư ả ầ ư ệ ả ố Ti p t c rà soát các kho n đ u t , thoái v n các kho n đ u t hi u qu ả ­

ơ ấ ạ ỗ ợ ủ ấ ạ ộ th p không h  tr  cho các ho t đ ng c a VCB, rà soát, c  c u l i các công ty con

ạ ộ ệ ậ ả ằ ả ả nh m đ m b o ho t đ ng đúng pháp lu t và có hi u qu .

ế ộ ộ ạ ộ ầ ư ế ệ Hoàn thi n các quy ch  n i b  liên quan đ n ho t đ ng đ u t , quy ch ế ­

ạ ộ

ấ ượ ạ ộ ụ ị ữ ữ ầ ủ ho t đ ng c a công ty con (cid:0) Nâng cao ch t l ng ho t đ ng d ch v , gi ị  v ng th  ph n:

ữ ữ ể ơ ở ẩ ậ ấ ầ ị Gi v ng th  ph n thanh toán xu t – nh p kh u và phát tri n c  s  khách hàng

ạ ộ ự ự ụ thông qua nâng cao năng l c ho t đ ng thanh toán, xây d ng Danh m c khách hàng

ố ế ề ấ ọ thanh toán qu c t quan tr ng, phân nhóm các đ  xu t chính sách khách hàng phù

ạ ặ ư ệ ư ớ ị ợ h p, đ a ra chính sách khách hàng linh ho t đ c bi t l u ý t ụ i giá d ch v , phí và t ỷ

ợ ươ ự ẩ ạ ọ ả giá, xây d ng s n ph m tài tr  th ắ ự ng m i theo nguyên t c l a ch n và phân nhóm

khách hàng.

(cid:0) Đ y m nh phát tri n các d nh v  ngân hàng bán l

ụ ể ạ ẩ ị ẻ ẻ  và th :

ệ ả ẩ ả ẻ ơ ở ự ạ ộ (i)Đánh giá hi u qu  ho t đ ng và s n ph m bán l trên c  s  xây d ng k ế

ể ạ ẻ ụ ả ẩ ạ ẩ ị ho ch phát tri n bán l , (ii) Chu n hóa, đa d ng hóa s n ph m, d ch v  tho phân

ẩ ưở ụ ể ẽ ạ khúc khách hàng. Thúc đ y tăng tr ng m nh m  tín d ng th  nhân, (iii) chi nhánh

ệ ầ ẩ ả ả ẩ ậ t p trung bán theo s n ph m chu n, gi m d n tác nghi p.

ị ệ ự ụ ề ả ả ố ị

(cid:0) Nâng   cao   năng   l c   qu n   tr   đi u   hành,   qu n   tr   h   th ng,   áp   d ng   các ố ế .

ươ ứ ẩ ả ng th c qu n lý theo chu n qu c t ph

ủ ộ ứ ớ ườ ạ Nâng cao tính ch  đ ng nh y bén, thích  ng v i môi tr ạ ộ   ng ho t đ ng ­

ủ ấ ả kinh doanh c a các c p qu n lý.

ườ ừ ườ Tăng c ể ng công tác ki m tra, giám sát t xa, theo dõi th ng xuyên các ­

ạ ộ ủ ấ ả ự ủ ộ ho t đ ng c a ngân hàng, c a t ế ụ   t c  các chi nhánh, các công ty tr c thu c. Ti p t c

ệ ể ộ ộ hoàn thi n công tác ki m toán n i b .

ệ ố ứ ự ể ả ị Nghiên c u tri n khai xây d ng h  th ng qu n tr  thong tin (MIS) đáp ­

ứ ề ả ầ ị ng cho yêu c u đi u hành qu n tr  ngân hàng.

58

(cid:0)

ế ụ ệ ổ ứ ể ạ ướ Ti p t c hoàn thi n mô hình t ch c và phát tri n m ng l i

ế ụ ự ẩ ổ ứ ủ ạ ộ ở Ti p t c chu n m c hóa mô hình t ch c c a VCb t i H i s  chính và ­

chi nhánh

ự ế ệ ế ề ậ ị D  ki n thành l p 40 chi nhánh, phòng giao d ch n u đi u ki n cho ­

phep

ụ ả ậ ế   ả Thành l p 02 công ty Qu n lý tài s n và công ty tín d ng tiêu dùng n u ­

(cid:0)

ề ệ đi u ki n cho phép

ườ ị ủ ả Tăng c ng công tác qu n tr  r i ro

ạ ứ ẩ ị ượ ị ủ ụ ả ụ ­ Đ y m nh  ng d ng các mô hình đ nh l ng trong qu n tr  r i ro tín d ng,

ị ườ ệ th  tr ng và tác nghi p.

ườ ạ ộ ị ủ ệ ạ ả ­ Tăng c ng qu n tr  r i ro ho t đ ng thông qua vi c giám sát, đào t o và

ự ệ ế ẫ ộ ộ ướ h ng d n các quy trình, quy ch  làm vi c cho các cán b . Xây d ng b  quy t c v ắ ề

ứ ể ề ế ệ ệ ạ ẩ ộ ể ạ đ o đ c ngh  nghi p, đ y m nh ti n đ  tri n khai quy trình làm vi c đ  nâng cao

ể ủ ạ ộ ệ ệ ả ả hi u qu  ho t đ ng và gi m thi u r i ro tác nghi p.

ấ ượ ủ ố ể ạ ụ ệ ế ­ C ng c  và nâng cao ch t l ng phê duy t tín d ng đ  h n ch  phát sinh

ụ ỗ ợ ể ể ị ủ ụ ệ ả ấ   ợ ấ n  x u. Hoàn thi n các công c  h  tr  qu n tr  r i ro tín d ng đ  ki m soát ch t

ụ ượ l

ồ ưỡ ể ộ ng tín d ng (cid:0) B i d ự ng và phát tri n đ i ngũ nhân s .

ế ụ ộ ữ ự ệ ể Ti p t c th c hi n đánh giá, luân chuy n cán b  gi a các phòng ban t ạ   i ­

ộ ở ộ ở ữ ữ H i s  chính, gi a H i s  chính và các chi nhánh, gi a chi nhánh và chi nhánh. Hoàn

ệ ệ ố ả ả ử ụ ừ ứ ệ ả thi h  th ng mô t công vi c theo t ng ch c danh đ m b o s  d ng đúng ng ườ   i,

đúng vi c.ệ

ị ệ ự ụ ệ ả ả ố ệ ố   Áp d ng hê th ng qu n tr  hi u qu  công vi c, xây d ng h  th ng ­

ể ấ ươ ưở ệ ệ ạ ả ch m đi m và chính sách l ng th ạ   ng theo hi u q u công vi c và ph m vi ho t

đ ng.ộ

ể ả ạ ấ ậ ộ T p trung tri n khai đào t o cho các c p cán b  và qu n lý ­

(cid:0) Hoàn   thi n   h   th ng   th

ệ ệ ố ươ ệ ẩ ấ ố ự ng   hi u   theo   chu n   m c,   th ng   nh t   toàn   h ệ

th ng.ố

ệ ố ệ ẩ ươ ổ ừ ệ Hoàn thi n h  th ng chu n hóa th ể ng hi u, chuy n đ i t ng b ướ ệ ố   c h  th ng

ệ ậ ươ ệ ố ề ệ ớ ơ ị nh n di n th ố ợ ng hi u cho toàn h  th ng. Ph i h p v i các đ n v  truy n thông đ ể

(cid:0) Phát tri n công ngh . ệ ể

ệ ể ậ ươ ộ ệ ố ệ ộ tri n khai b  nh n di n th ng hi u cho toàn b  h  th ng.

59

ụ ả ế ụ ệ ố ể Ti p t c tri n khai h  th ng ngân hàng lõi ( Core Banking) và cong c  qu n tr ị

ữ ệ ướ ề ẫ và phân tích d  li u ( Data appliance), triên khai h ậ   ng d n, phân quy n truy c p,

ợ ươ ạ ộ ệ ố ụ ụ ạ ệ ố h  th ng tài tr  th ng m i và các h  th ng khác ph c v  ho t đ ng kinh doanh

(cid:0)

ủ c a VCB.

ự ể ợ ớ Tích c c tri n khai h p tác v i Mizuho.

ự ầ ậ ộ ư T p trung đi sâu vào các n i dung  u tiên trong các lĩnh v c c n h  tr ỗ ợ

­

ả ỗ ợ ỹ ậ ủ ậ ừ ể ệ ỹ k  thu t c a VCB đ  tăng hi u qu  h  tr  k  thu t t ngân hàng Mizuho.

ườ ụ ệ ấ ợ ị ẻ Tăng c ng h p tác trong vi c cung c p d ch v  bán l cho các khách

­

ệ ủ ề ậ hàng doanh nghi p c a Ngân hàng Mizuho, t p trung vào các khách hàng ti m năng

ạ ề ợ ỗ ợ ủ ạ ộ ế mang l i nhi u l i ích cho VCB. Xúc ti n ho t đ ng h  tr  c a Ngân hàng Mizuho

ạ ằ ườ ớ ị ố ớ đ i v i chi nhánh VCB nh m t o tăng c ậ   ng giao d ch v i các khách hàng Nh t

ệ ạ ủ ả b n hi n t i c a chi nhánh..

(cid:0) Ch  đ ng tham gia công tác an sinh xã h i và s  ki n n i b . ộ ộ

ự ệ ủ ộ ộ

Ủ ủ ộ ứ ộ ộ ­ ng h  và ch  đ ng tham gia công tác an sinh xã h i. Nghiên c u, m ở

ứ ỗ ợ ớ ệ ả ằ ạ ộ r ng các hình th c h i tr  m i nh m đa d ng hóa và nâng cao hi u qu  lâu dài cho

ỗ ợ ộ ạ ộ ồ ho t đ ng an sinh h  tr  c ng đ ng.

ạ ộ ề ả ẩ ả ạ ẩ ị ­ Đ y m nh các ho t đ ng truy n thông, qu ng bá các s n ph m, d ch v ụ

ư ủ ả ằ ẳ ở ộ ớ ị nh m kh ng đ nh và đ a hình  nh c a VCB tr  nên thân thu c v i công chúng và

ườ ệ ổ ạ ố khách hàng. Tăng c ng quan h  c  đông, công tác đ i ngo i.

ậ Nh n xét:

ậ ợ ữ ự ế ệ ề ạ ả Nh ng k t qu n tích c c trong năm 2012 đã t o đi u ki n thu n l ộ   i và đ ng

ế ạ ấ ấ ướ ự ơ l c l n cho VCB ph n đ u hoàn thành k  ho ch kinh doanh năm 2013, h ng t ớ   i

ự ắ ợ ế ượ ố ả ạ ệ th c hi n th ng l i chi n l c giai đo n 2010­2015. Trong b i c nh môi tr ườ   ng

ế ố ế ẫ ứ ạ ữ ế ễ ề ế kinh t qu c t v n đang có nh ng di n bi n ph c t p, n n kinh t trong n ướ   c

ở ắ ư ấ ả ờ ớ ậ ướ ch a m y kh i s c, gi i pháp kinh doanh trong th i gian t i t p trung h ng t ớ   i

ữ ữ ủ ụ ề ể ằ ố ữ   nh ng m c tiêu phát tri n b n v ng và dài lâu, nh m c ng c  và phát huy nh ng

ộ ự ữ ề ả ị ố ự ắ ố giá tr  c t lõi trên n n t ng n i l c v ng ch c mà VCB xây d ng trong su t 50 năm

ờ ớ ể ớ ớ ộ ồ ề ả ậ ị qua. Trong th i gian t i, H i đ ng qu n tr , Ban đi u hành cùng t p th  l p l p các

ẽ ế ụ ệ ố ế ạ ổ ớ bôn nhân viên trong toàn h  th ng VCB s  ti p t c đoàn k t, đ i m i, nh y bén,

ế ệ ượ ạ ế ụ ọ ạ linh ho t, quy t li t v ử t qua m i khó khăn, th  thách, ti p t c đem l ệ i hi u qu ả

ệ ố ữ ạ ầ ự kinh doanh cao, góp ph n xây d ng h  th ng VCB v ng m nh.

ả ợ ấ ạ ử ế ệ ả ạ i pháp nâng cao hi u qu   h n ch  và x  lý n  x u t i Vietcombank

3.2. Gi

ả ợ ấ ử 3.2.1. Gi i pháp x  lý n  x u.

60

(cid:0) Giám sát n  x u m t cách có hi u qu  thông qua ho t đ ng phân tích, phân

ạ ộ ợ ấ ệ ả ộ

ạ ợ ấ ị ỳ lo i n  x u theo đ nh k .

ể ệ ử ợ ấ ượ ạ ị ượ ệ ả Đ  vi c x  lý n  x u  đ ờ c k p th i,  đ t  đ ả   c hi u qu  cao thì khâu c nh

ợ ấ ự ệ ế ế ớ ọ ị ế   ấ báo, phát hi n s m n  x u phát sinh là r t quan tr ng, quy t  đ nh tr c ti p  đ n

ử ườ ệ ể ợ quá trình x  lý n  sau này. Duy trì th ng xuyên vi c ki m tra, phân tích, đánh giá

ợ ấ ự ủ ệ ạ th c tr ng nguyên nhân phát sinh n  x u, làm rõ trách nhi m c a cá nhân có liên

ấ ở ữ ụ ơ ị ỷ ệ ợ ấ quan nh t là nh ng  đ n v , cá nhân ph  trách có t ắ    n  x u tăng nhanh , g n l

ồ ợ ấ ử ủ ủ ệ ệ ợ ớ trách nhi m thu h i n  x u, n  đã x  lý r i ro v i trách nhi m c a cá nhân trong

cho vay

(cid:0) Đ y m nh công tác thu h i n  tr c ti p và thu h i thông qua tài s n đ m ả

ồ ợ ự ế ả ẩ ạ ồ

b o. ả

ạ ợ ấ ơ ở ế ả ệ ầ ế   Trên c  s  k t qu vi c phân tích và phân lo i n  x u, ngân hàng c n ti n

ệ ợ ố ộ ồ ố ợ hành các bi n pháp thích h p đôn đ c khách hàng huy đ ng các ngu n v n h p pháp

ế ụ ử ấ ờ ể ả ợ đ  tr ắ  n  vay ngân hàng trong th i gian ng n nh t Ti p t c khai thác x  lý các

ữ ể ả ả ả ả ợ ồ ộ kho n n  có tài s n b o đ m . Đây là m t trong nh ng ngu n thu mà NH có th  thu

(cid:0)

ả ầ ộ ộ ồ ượ h i đ c m t ph n hay toàn b  kho n vay.

ử ụ ỹ ự ủ ệ ậ ợ ả Trích l p và s  d ng qu  d  phòng r i ro h p lý và có hi u qu .

ể ả ả ộ ườ ủ ợ ạ  Đ  đ m b o an toàn cho ho t  đ ng kinh doanh trong tr ng h p có r i ro

ạ ợ ử ụ ủ ề ậ ầ ị ả x y ra, NH c n tuân th  các quy   đ nh v  phân lo i n , trích l p và s  d ng d ự

ạ ộ ể ử ụ ủ ủ ệ ậ phòng   đ  x  lý r i ro tín d ng trong ho t đ ng   c a TCTD. Vi c trích l p d ự

ẽ ả ợ ủ ư ủ ẽ ả ậ phòng s  làm gi m l i nhu n c a ngân hàng nh ng khi r i ro s y ra s  giúp ngân

ả ế ấ ề ộ ủ ộ hàng gi i quy t v n đ  m t cách nhanh chóng và ch  đ ng

(cid:0) Bán các kho n n  x u

ợ ấ ả

ị ườ ệ ằ ể ợ B ng vi c tham gia th  tr ng mua bán n , ngân hàng có th  xem xét bán các

ủ ể ợ ấ ặ ả ợ kho n n  x u cho các công ty mua bán n , các ngân hàng ho c các ch  th  kinh t ế

ự ệ ộ ị ướ ệ khác theo quy đ nh hi n hành. Hi n nay các AMC tr c thu c nhà n c và các ngân

ượ ợ ấ ủ ể ỗ ợ ử ậ hàng đã đ c thành l p đ  h  tr  các ngân hàng x  lý n  x u c a mình.

ả ế ợ ấ ạ 3.2.2. Gi i pháp h n ch  n  x u.

(cid:0) Ch p hành đúng quy trình cho vay

ự ệ ườ ề ậ ậ Th c hi n  ñúng quy trình cho vay, th ng xuyên c p nh t thông tin v  khách

ỳ ạ ự ủ ệ ệ ợ ợ ớ ỳ ị hàng, th c hi n vi c đ nh k  h n n  chính xác, phù h p v i chu k  SX c a KH,

ạ ợ ể ị ự ệ ệ ướ ộ ủ ứ th c hi n vi c đánh giá, phân lo i n  đ  đ nh h ng m c đ  r i ro và ph i đ ả ượ   c

ệ ố ự ự ệ ệ ể th c hi n ngay khi xem xét cho vay, th c hi n vi c t ế   ấ t công tác ch m đi m, x p

ệ ố ự ệ ạ ể ấ ạ lo i khách hàng, th c hi n vi c t ể   ế t công tác ch m đi m, x p lo i khách hàng, ki m

ạ ả ị tra giám sát sau khi cho vay. Bên c nh  đó, các Chi nhánh ph i xác  đ nh s  l ố ượ   ng

61

ư ợ ệ ả ả ợ ớ ủ   ộ khách hàng và d  n  phù h p v i trình  đ , kinh nghi m và kh  năng qu n lý c a

ể ự ệ ố ệ ướ ừ t ng CBTD  đ  th c hi n t ể t vi c ki m tra tr c, trong và sau khi cho vay.

(cid:0) Đa d ng hóa d ch v  ngân hàng. ị

ụ ạ

ẽ ệ ẩ ả ạ ị ụ Vi c đa d ng hóa các s n ph m d ch v  ngân hàng s  giúp cho các Chi nhánh

ể ủ ạ ả ộ ạ phân tán và gi m thi u r i ro trong ho t   đ ng kinh doanh. T i các NHTM Vi ệ   t

ừ ế ạ ộ ỷ ọ ụ Nam, doanh thu t ụ  ho t  đ ng tín d ng luôn chi m t tr ng cao cho dù tín d ng l ạ   i

ề ủ ứ ự ự ự ệ ệ ạ ậ ả   là lĩnh v c ch a   đ ng nhi u r i ro. Vì v y, vi c th c hi n đa d ng hóa các s n

ụ ụ ẽ ề ẩ ẩ ả ạ ố ị ph m d ch v  bên c nh s n ph m tín d ng truy n th ng s  giúp cho các Chi nhánh

ể ủ ạ ộ ự ế ả phân tán và gi m thi u r i ro trong ho t đ ng kinh doanh. Trong th c t ứ    cũng ch ng

ạ ộ ụ ả ả ổ ị ị ệ   minh rõ, thu d ch v  có tính   n  đ nh cao, b o  đ m an toàn trong ho t đ ng và hi u

ả ạ ấ qu  mang l i cao nh t.

(cid:0) Nâng cao trình đ  chuyên môn và đ o đ c c a cán b  tín d ng, cán b  qu n ả   ạ

ứ ủ ụ ộ ộ ộ

ế ố ườ ế ố ậ ấ ọ Y u t con ng i là y u t ự  quan tr ng nh t trong s  thành công. Vì v y, đ ể

ế ủ ụ ẩ ả ầ ạ ộ ộ ấ   ạ h n ch  r i ro trong ho t  đ ng tín d ng c n ph i có đ i ngũ CBTD có ph m ch t,

ậ ụ ự ệ ệ ầ ớ ườ năng l c công tác, và tinh th n trách nhi m, t n t y v i công vi c. Th ng xuyên

ụ ệ ế ứ ề ệ ạ ộ quan tâm  đ n vi c giáo d c chính tr , t ị ư ưở  t ng, đ o đ c ngh  nghi p cho đ i ngũ

ộ ườ ứ ố ứ ẽ ấ ử ắ ộ CBTD. M t ng ạ i có  đ o  đ c t t, thái đ  hành x  đúng m c s  r t cân nh c trong

ả ơ ở ầ ủ ụ ủ ự ế ị ệ vi c gi ữ i quy t cho vay trên c  s  đ y đ  nh ng th  t c theo quy đ nh và d  án có

ệ ả hi u qu .

(cid:0) H n ch  d i ngân b ng ti n m t, tích c c thu h i n  g c và lãi. ặ ề ử ẽ

ạ ế ả ồ ợ ố ự ề ằ

ử ụ ệ ả ả ố ả ơ   i ngân qua tài kho n ti n g i s  giúp cho KH s  d ng v n có hi u qu  h n Gi

ử ụ ủ ể ờ ố ồ đ ng th i công tác ki m tra, giám sát s  d ng v n c a ngân hàng cũng thu n l ậ ợ   i

ể ủ ử ụ ụ ả ả ố ơ h n gi m thi u r i ro khách hàng s  d ng v n sai m c đích. Khi kho n vay đã

ả ỳ ệ ự ể ệ ệ ả ị ượ đ c gi i ngân thì CBTD ph i có trách nhi m ki m tra đ nh k  vi c th c hi n tr ả

ả ợ ả ợ ệ ế ả ạ ạ ố ợ ợ n , đôn đ c vi c tr  n  khi kho n n  đó đã quá h n theo k  ho ch tr  n  mà không

(cid:0)

ự ỉ ề có s   đi u ch nh

ườ ộ ộ ể ế ể ạ Tăng c ng công tác ki m tra, ki m soát n i b  và quy trình x p h ng tín

d ng.ụ

ộ ộ ừ ệ ể ể ậ Công tác ki m tra, ki m soát n i b  giúp ngăn ng a vi c gian l n trong quy

ộ ộ ủ ụ ầ ẩ ấ ơ ị ạ   trình th m đ nh và c p tín d ng. C  quan giám sát n i b  c a ngân hàng c n ho t

ạ ộ ộ ậ ụ ủ ự ể ộ ộ đ ng đ c l p đ  đánh giá khách quan, sát th c ho t đ ng c a cán b  tín d ng và

ụ ự ế ả ạ ọ ượ qu n lý. Quy trình x p h ng tín d ng giúp ngân hàng l a ch n đ c khách hàng

ố ể ứ x ng đáng đ  cho vay v n.

(cid:0) Chú tr ng vi c phân tích, d  báo th  tr

ị ườ ự ệ ọ ng và các nguyên nhân khách quan

khác

62

ề ệ ế ả ộ ưở ả ợ ủ ế ả ớ Các đi u ki n kinh t xã h i có  nh h ng l n đ n kh  năng tr  n  c a KH

ế ề ệ ượ ự ể ủ ườ ườ vay n u các  đi u ki n này v t quá s  ki m soát c a ng i cho vay và ng i  đi

ự ể ề ệ ả ậ ầ ộ vay. Do  đó, ngân hàng c n ph i có b  ph n đ  theo dõi d  báo các đi u ki n này

ủ ệ ế ả ố ờ ị ể đ  có bi n pháp đ i phó k p th i khi r i ro s y đ n.

ị ủ ế ừ ợ ấ ả ề ả  v  gi i pháp phòng ng a n  x u.

3.3. Ki n ngh  c a tác gi

ị ớ ế 3.3.1. Ki n ngh  v i ngân hàng Vietcombank.

ự ủ ­  Nâng cao năng l c tài chính c a ngân hàng.

ự ề ạ ộ ớ Vietcom bank là m t ngân hàng có quy mô l n và ti m l c tài chính m nh so

ướ ế ớ ế ớ ớ v i các ngân hàng trong n c, tuy nhiên n u so sánh v i các NHTM trên th  gi i thì

ạ ộ ệ ầ ả ấ ả ỏ ể   còn r t nh  bé. B n thân ngân hàng c n nâng cao hi u q u ho t đ ng và phát tri n

ụ ằ ợ ủ ở ữ ơ ở ậ ố ị d ch v  nh m tăng l ậ   i nhu n và tăng v n ch  s  h u. Trên c  s  đó, tăng trích l p

ủ ộ ầ ư ủ ủ ổ ố ế ứ ự d  phòng r i ro, ch  đ ng thu hút đ u t c a các t ch c tài chính qu c t , các

ướ ạ ộ ự ể ệ ố NHTM n ể   c ngoài tham gia liên doanh đ  tăng v n ho t đ ng và th c hi n chuy n

ầ ướ ệ ệ ạ ả ạ ệ ế giao công ngh , ti n d n theo h ng hi n đ i, có kh  năng c nh tranh toàn di n tên

ị ườ ề ệ ướ th  tr ng ti n t trong và ngoài n c.

ườ ố ượ ấ ượ ự ng s  l ng và ch t l ­ Tăng c ụ . ng nhân l c làm công tác tín d ng

ớ ể ổ ổ ứ ụ ứ ể ầ ầ C n có chính sách tuy n d ng m i đ  đáp  ng nhu v u thay đ i t ch c , m ở

ả ượ ụ ộ ế ọ ộ r ng quy mô. Cán b  tín d ng ph i đ c sàng l c kĩ càng, có k t qu  h c t p t ả ọ ậ ố   t,

ệ ầ ả ắ ắ có kh  năng n m b t công vi c nhanh... Ngoài ra ngân hàng cũng c n có chính sách

ữ ự ệ ộ ọ gi chân cán b  cũ có năng l c, kinh nghi m, chú tr ng công tác đào t o l ạ ạ ể i đ

ả ả ừ ứ ế ệ ậ ạ ậ ả ớ không ng ng nâng cao và c p nh t ki n th c m i. Vi c đào t o ph i đ m b o có

ể ạ ạ ạ ọ ọ tr ng tâm, tr ng đi m, đào t o chuyên ngành, không đào t o đ i trà.

ệ ố ự ụ ệ ể ế ẩ ấ ạ ­ Hoàn thi n h  th ng chu n m c ch m đi m và x p h ng tín d ng.

ệ ố ố ớ ụ ụ ể ế ạ Vietcombank đã áp d ng h  th ng tính đi m và x p h ng tín d ng đ i v i các

ệ ớ ạ ộ ụ ệ ấ ả ộ ờ ủ   doanh nghi p l n. Qua m t th i gian ho t đ ng đã th y rõ hi u qu  áp d ng c a

ươ ộ ầ ủ ư ủ ể ả ộ ồ ph ng pháp này. Nh ng đ  có m t chính sách qu n lý r i ro đ ng b  đ y đ  thì

ầ ượ ố ớ ả ụ ế ị công tác này c n đ c áp d ng đ i v i c  cá nhân và các đ nh ch  tài chính. B i l ở ẽ

ươ ụ ả ố ượ ề ắ ớ ị ấ trong t ẩ ng lai các d ch v , s n ph m g n li n v i các đ i t ng này là r t ph ổ

ử ổ ệ ố ế ệ ả ậ ầ bi n, do v y ngân hàng c n ph i nhanh chóng s a đ i và hoàn thi n h  th ng này.

ơ ế ưở ề ạ ả ng ph t trong qu n lý đi u hành ­ Có c  ch  th .

ả ỉ ướ ấ ượ ạ ộ ủ ệ Ch  tiêu hi u qu  là th c đo ch t l ỗ   ng trong ho t đ ng kinh doanh c a m i

ơ ế ả ượ ừ ệ ậ ướ ụ ơ ở ộ c  s  b  ph n. C  ch  giao khoán công vi c ph i đ c t ng b c áp d ng, đi kèm

ơ ế ưở ế ệ ằ ầ ạ ộ cugf c  ch  th ng ph t cán b  nh m khuy n khích tinh th n trách nhi m, phát huy

ủ ừ ư ạ ả ộ ườ ằ kh  năng c a t ng cán b  cũng nh  t o môi tr ng kinh doanh công b ng, kích

ạ ộ ụ ể thích ho t đ ng tín d ng phát tri n.

63

ườ ổ ứ ạ ợ ấ ị ­ Theo dõi th ng xuyên công tác t ch c phân tích, phân lo i n  x u theo đ nh

k .ỳ

ạ ợ ấ ụ ệ ả ộ ộ ệ   Cán b  tín d ng ph i coi vi c phân tích, phân lo i n  x u là m t công vi c

ố ớ ừ ế ề ả ấ ả ọ ế ự ợ tr ng y u. Đ i v i t ng kho n n  có v n đ  ph i phân tích chi ti ạ t th c tr ng tình

ẫ ớ ợ ấ ủ ả hình tài chính c a khách hàng, nguyên nhân d n t ủ   i n  x u, kh  năng tài chính c a

ợ ế ủ ứ ể ể ạ ả ợ   khách hàng có th  thu n  đ n đau, tìm hi u rõ đ o đ c và gia c nh c a con n .

ạ ợ ấ ả ế ườ ụ ỳ ị Công tác phân lo i n  x u ph i ti n hành th ả   ng xuyên, liên t c, đ nh k  và ph i

ệ ự ổ ấ ườ báo cáo ngay khi phát hi n s  thay đ i b t th ng.

ấ ượ ụ ng thông tin tín d ng và phân tích tham gia các thông s ố ­ Nâng cao ch t l

ụ ả ủ trong qu n lý r i ro tín d ng.

ề ế ậ ừ ấ ả Ti n hành thu th p thông tin v  khách hàng t t c  các kênh: trung tâm thông t

ụ ế ề ơ ổ ứ ơ ở tin tín d ng, truy n thông, c  quan thu , các t ệ  ch c chuyên nghi p... Trên c  s  đó

ứ ủ ể ả ủ ạ ợ ậ t p h p, phân tích và đánh giá r i ro có th  s y ra, tính toán h n m c r i ro... T ổ

ứ ệ ố ả ạ ượ ả ầ ả ị ch c h  th ng thông tin qu n lý ph i đ t đ ố ớ c các yêu c u đ i v i qu n tr  doanh

ủ ậ ị ạ ệ ả ậ ầ ố ờ ị nghi p: thông su t, chính xác, k p th i và đ y đ , c p nh t. Qu n tr  m ng n i b ộ ộ

ự ệ ệ ậ ả ấ ạ ế   theo mô hình ngân hàng hi n đ i an toàn, b o m t và có s  phân c p trong vi c ti p

ậ c n thông tin.

ệ ớ ổ ­ Đ i m i công ngh  ngân hàng.

ư ữ ệ ổ ớ ượ ữ ả ẩ ệ Vi c đ i m i công ngh  không nh ng đ a ra đ ớ   c nh ng s n ph m m i,

ộ ả ệ ệ ề ề ẩ ạ ả nhi u ti n tích trên cùng m t s n ph m mà còn t o đi u ki n cho công tác qu n lý

ề ươ ạ ộ ư ệ ạ đi u hành theo ph ư   ng pháp hi n đ i nh : ho t đ ng, kinh doanh phân tán nh ng

ị ề ả ậ ạ ộ ở ộ ở ể qu n tr  đi u hành t p trung t i H i s  chính, cho phép h i s  chính có th  giám sát

ẽ ệ ụ ạ ừ ự ệ ậ ặ ệ ch t ch  vi c th c hi n quy trình nghi p v  t i t ng chi nhánh. T p trung nâng cao

ị ủ ự ề ể ả ả ậ ả ị ể năng l c qu n tr , đi u hành, ki m tra ki m doát, qu n tr  r i ro, b o m t và an ninh

ị ườ ủ ủ ụ ụ ệ ệ ả ữ ệ d  li u. Các nghi p v  qu n lý r i ro tín d ng, r i ro tác nghi p và th  tr ế   ng ti p

ứ ữ ế ằ ươ ệ ề ầ ụ ượ t c đ c nghiên c u, tìm ki m nh m mua nh ng ch ạ   ng trình ph n m m hi n đ i

ủ ể theo dõi, ki m soát r i ro.

ị ớ ế ủ 3.3.2.  Ki n ngh  v i Chính ph .

ủ ộ ụ ệ ề ạ ả ề ệ   , ­ Đi u hành ch  đ ng, linh ho t, có hi u qu  các công c  chính sách ti n t

ị ườ ấ ắ lãi su t theo nguyên t c th  tr ng:

ề ệ ự ệ ề ạ Ngân hàng Nhà n cướ  th c hi n đi u hành linh ho t chính sách ti n t theo

ệ ố ủ ả ả ổ ứ ổ ị ỷ ướ h ả ng b o đ m thanh kho n c a h  th ng các t ụ  ch c tín d ng,  n đ nh t giá,

ề ệ ầ ả ấ ợ ế ớ ủ ả ổ ứ gi m d n lãi su t phù h p đi u ki n kinh t vĩ mô, gi m b t r i ro cho t ch c tín

ề ế ẽ ể ưở ụ ấ ụ d ng và n n kinh t ặ ; ki m soát ch t ch  tăng tr ng tín d ng, nh t là các t ổ ứ    ch c

64

ể ả ụ ế ả ổ ứ ưở ả ợ ớ tín d ng y u kém đ  b o đ m t ụ  ch c tín d ng tăng tr ng phù h p v i kh  năng

ự ế ậ ủ ả th c t ả ố , t p trung c ng c  kh  năng chi tr .

ườ ệ ả ả ướ ố ớ ị ườ ng hi u qu  qu n lý nhà n c đ i v i th  tr ng vàng. ­ Tăng c

ụ ữ ề ả ả ạ ầ ắ ơ Kh c ph c tình tr ng đ u c  tích tr , buôn bán trái phép, b o đ m quy n và

ủ ợ ườ ị ườ ẽ ừ ướ ợ l i ích h p pháp c a ng ừ i dân. T  đó, th  tr ng vàng s  t ng b ổ c bình  n, góp

ự ổ ủ ầ ế ệ ệ ề ạ ị ph n vào s   n đ nh chung c a kinh t vĩ mô, t o đi u ki n cho doanh nghi p phát

tri n.ể

ườ ề ­ Tăng c ng công tác thông tin, tuyên truy n:

ủ ươ ề ề ệ ạ ộ ề Tuyên truy n các ch  tr ng, chính sách v  ti n t , ho t đ ng ngân hàng và

ổ ạ ự ồ ể ổ ứ ụ ị ơ ấ ạ ệ ố c  c u l i h  th ng các t ậ    ch c tín d ng đ   n đ nh tâm lý, t o s  đ ng thu n

ệ ố ị ườ ự ế ộ ộ trong xã h i và tránh gây tác đ ng tiêu c c đ n h  th ng ngân hàng, th  tr ng tài

chính.

ệ ­ Hoàn thi n khung pháp lý :

ề ợ ớ ỉ ệ ố ế ề ệ ệ ằ Đi u ch nh phù h p v i thông l qu c t và đi u ki n Vi t Nam nh m h ỗ

ạ ộ ạ ợ ệ ề ợ ơ ị tr  cho ho t đ ng ngân hàng. Hoàn thi n h n các quy đ nh v  phân lo i n  và trích

ợ ữ ự ủ ề ề ỉ ị ớ   ậ l p d  phòng r i ro ... Đi u ch nh các quy đ nh v  mua bán n  gi a các AMC v i

ự ệ ệ ả ậ ự ử các ngân hàng cho sát th c và hi u qu . Vi c thành l p các công ty t ợ ấ     x  lý n  r t

ế ả ư ư ả ả ạ ọ ơ ợ ầ c n thi ủ   ế t nh ng quan tr ng là ph i có c  ch  phù h p, đ m b o s  minh b ch c a

ắ ị ị ườ cong ty này theo nguyên t c đ nh giá th  tr ng.

ư ế ­ Đ a ra các chính sách khuy n khích:

ư ư ế ạ ồ ớ ổ ứ ợ ấ ụ ố Nh  đ a ra các ngu n v n m i và h n ch  các t ch c tín d ng có n  x u cao

ế ậ ưở ụ ừ ả ự ả ộ ọ ế ố ti p c n v n và tăng tr ng tín d ng, t đó bu c h  ph i t gi ơ ấ   i quy t, tái c  c u

ố ồ ướ ưở ỗ ợ ự ệ ệ ngu n v n tr c khi tăng tr ng. Th c hi n các bi n pháp h  tr ả   ấ  lãi su t, gi m

ế ể ệ ề ệ ể thu ... đ  doanh nghi p có đi u ki n phát tri n.

ệ ả ầ ổ ­ C i cách và c  ph n hóa các doanh nghi p nhà n ướ . c

ự ệ ộ ướ Các doanh nghi p thu c khu v c nhà n c đóng góp ph n l n t ầ ớ ỷ ệ ợ ấ    n  x u  l

ề ế ớ ắ ủ ầ ẩ ạ ậ ổ ủ c a toàn n n kình t ế   . Do v y, Chính ph  c n đ y m nh công tác đ i m i, s p x p

ể ạ ự ệ ầ ổ ớ ộ ạ l ả ơ   i, c  ph n hóa các DNNN đ  t o lên khu v c m i năng đ ng và hi u qu  h n.

ướ ầ ợ ấ ồ ặ ấ ề ử ủ ọ ộ Nhà n c c n đ t v n đ  x  lý n  x u t n đ ng c a các NHTM là m t chi n l ế ượ   c

ể ự ủ ệ ượ ơ ấ ủ ẻ chung c a chính ph  đ  có th  th c hi n đ c tái c  c u ngân hàng, nâng cao năng

ự ạ l c c nh trinh cho các NHTM.

ị ớ ế ướ 3.3.3. Ki n ngh  v i ngân hàng nhà n c.

ụ ể ể ả ị ệ ­ NHNN nên có quy đ nh c  th , bi n pháp qu n lý, thanh tra, ki m tra:

ằ ả ả ườ ạ ộ ạ ạ Nh m đ m b o môi tr ng c nh tranh lành m nh trong ho t đ ng kinh doanh

ạ ệ ộ ơ ủ ụ ế ả ố ngo i t ấ ủ   , các ngân hàng ph i tuân th  theo m t c  ch  tín d ng th ng nh t c a

65

ượ ạ ấ ể ạ ụ ạ ẩ NHNN, không đ ấ   c h  th p tiêu chu n tín d ng đ  c nh tranh, ch y đua lãi su t

ậ ườ ữ ể ơ ể đ   giành   gi t  khách  hàng.   NHNN   nên  tăng   c ệ ng   h n   n a   vi c   ki m   soát   các

ứ ừ ạ ậ ỗ NHTM thông qua hình th c giám sát t xa và thanh tra t i ch . NHNN nên nh n xét

ộ ộ ủ ự ủ ạ ộ ố ớ ể đánh giá ho t đ ng ki m toán n i b  c a các ngân hàng đ i v i các lĩnh v c r i ro

ầ ố ầ ả ộ ể ắ ộ cao. C n ban hành m t văn b n trong đó yêu c u t ự   i thi u b t bu c khi NHTM th c

ộ ộ ể ệ ạ ộ ủ ệ ệ ể ể ả hi n ho t đ ng ki m tra, ki m soát n i b  đ  ti n cho vi c qu n lý c a NTNN,

ậ ị ệ ố ả n hành, theo dõi, qu n tr  H  th ng T hanh toán liên ngân hàng. ế ụ ­ Ti p t c v

ệ ể ạ ả ổ ồ ị Đ m b o ả   n đ nh, thông su t ộ ệ ố   ố , hi n đ i hóa và phát tri n đ ng b  h  th ng

ắ ơ ả ủ ợ ớ thanh toán ngân hàng phù h p v i các nguyên t c c  b n c a Ngân hàng thanh toán

ố ế ố ớ ứ ứ ệ ố ụ ế qu c t ọ  đ i v i các h  th ng thanh toán tr ng y u; Nghiên c u,  ng d ng công

ệ ệ ớ ả ngh  thông tin m i cho các nghi p v  c a ụ ủ Ngân hàng Nhà n ả cướ , b o đ m an ninh,

ậ ạ ầ ệ ả an toàn b o m t h  t ng công ngh  thông tin.

ạ ợ ử ự ề ậ ổ ổ ị S a đ i, b  sung các quy đ nh v  phân lo i n  và trích l p d  phòng: ­

ấ ờ ớ ẫ ợ ấ ủ ề ử Trong th i gian qua, NHNN đã r t quan tâm t i v n đ  x  lý n  x u c a các

ế ị ể ệ ầ ổ ị ngân hàng, tuy niên c n b  sung thêm các quy đ nh đ  hoàn thi n quy t đ nh 493

ướ ụ ể ứ ị ươ ợ ấ ể ị theo h ng: Quy đ nh c  th  các căn c  và ph ủ   ng pháp đ  xác đ nh n  x u c a

ạ ợ ấ ả ự ợ ấ ơ ở ệ ị NHTM, vi c phân lo i n  x u và xác đ nh n  x u ph i d a trên c  s  đánh giá

ủ ợ khách hàng theo tiêu chí là tình hình thanh toán n  và tình hình tài chính c a khách

ạ ệ ổ ứ ệ ả ỉ hàng, đ c bi t là khách hàng t ứ  ch c, doanh nghi p ch  không ph i ch  đánh giá,

ẻ ạ ợ phân lo i n  riêng l .

ượ ạ ủ ộ ộ L ng hóa trình đ  cán b  lãnh đ o c a các NHTM. ­

ợ ấ ể ạ ắ ỉ Theo nguyên t c: Ngân hàng nào đ  ch  tiêu n  x u cao, lãnh đ o ngân hàng

ư ệ ắ ả ờ ị ạ ứ ể đó ph i ch u trách nhi m nh : rút ng n th i gian t i ch c, thuyên chuy n công tác,

ệ ồ ớ ị ườ ệ ạ liên đ i ch u trách nhi m b i th ng thi t h i.

ạ ẩ ả Đ y m nh c i cách ngân hàng: ­

ố ủ ề ư ể ạ ế ậ ầ Ngân hàng là m ch máu l u chuy n v n c a n n kinh t , góp ph n v n hành

ả ề ệ ế ố ả ấ ệ ậ ộ có hi u qu  n n kinh t , nh t là trong b i c nh Vi t Nam h i nh p ngày càng sâu

ớ ệ ố ế ớ ề ộ r ng v i h  th ng Ngân hàng th  gi i nói riêng và n n kinh t ế ế ớ  th  gi i nói chung.

ệ ệ ơ ở ệ ạ ẩ ạ Đ y nhanh quá trình hi n đ i hóa các NHTM trên c  s  công ngh  hi n đ i, trình

ứ ệ ệ ế ả ộ ố ủ đ  qu n lý, kinh nghi m làm vi c tiên ti n đáp  ng t ầ t các yêu c u c a khách

ướ ở ộ ạ ướ hàng trong n c và m  r ng ph m vi kinh doanh ra n c ngoài.

ỗ ợ ố ồ H  tr  ngu n v n cho các ngân hàng ­

ằ ườ ở ộ ứ ể Nh m tăng c ng, m  r ng và phát tri n quy mô các ngân hàng, đáp  ng yêu

ớ ủ ề ế ệ ậ ầ c u ngày càng to l n c a n n kinh t ặ . Đ c bi ả t là nâng cao kh  năng trích l p d ự

ủ ộ ợ ấ ủ ả ả ấ ố ớ ợ phòng r i ro, ch  đ ng đ i phó v i các kho n n  x u, nh t là các kho n n  không

66

ỗ ợ ả ả ồ ố ồ ườ l ng t ướ ượ c đ ờ   c và không có kh  năng thu h i. Ngu n v n h  tr  ph i đúng th i

ể ạ ệ ố ả ề ế ệ ố đi m, đ c bi t là trong b i c nh n n kinh t ặ    suy thoái, h  th ng ngân hàng g p

ệ ố ự ủ ể ầ ả ụ   khó khăn, đ  tăng tính thanh kho n c a h  th ng, góp ph n th c hieenjc ác m c

ế ư ấ ướ ộ ư ệ ơ tiêu kinh t xã h i, đ a đ t n ứ c qua c n thách th c nh  hi n nay.

ớ ủ ạ ộ ổ ố ­ Đ i m i, c ng c  ho t đ ng thanh tra, giám sát ngân hàng.

ệ ố ệ ố ể ẩ ủ    Phát tri n h  th ng giám sát theo tiêu chu n CAMELS, h  th ng đánh giá r i

ổ ứ ạ ộ ả ớ ố ớ t ro đ i v i ch c tín d ng ụ  và c nh báo s m trong ho t đ ng ngân hàng. Hoàn thi nệ

ề ề ố ị ệ ố ế khung pháp lý v  các quy đ nh v  an toàn v n theo thông l qu c t ự   ẩ  và chu n m c

ố ự ể ề ệ ạ ẩ an toàn v n theo Basel II . Tri n khai th c hi n Đ  án đ y m nh thanh toán không

ặ ạ ệ ế ị ạ ố ề dùng ti n m t t i Vi t Nam giai đo n 2011­2015 theo Quy t đ nh s  2453/QĐ­TTg

ủ ướ ủ ự ự ủ ệ ể ngày 27/12/2011 c a Th  t ệ ố   ng Chính ph . Tri n khai th c hi n D  án h  th ng

ử ổ ệ ố ệ ạ ả ổ thông tin qu n lý và hi n đ i hóa h  th ng ngân hàng (FSMIMS). S a đ i, b  sung

ủ ế ổ ứ ự ụ ế ẩ ớ ợ ệ ố h  th ng k  toán c a các t ơ  ch c tín d ng phù h p h n v i chu n m c k  toán

qu c t ố ế .

67

Ậ Ế K T LU N

ợ ấ ử ủ ạ ằ ươ X  lý n  x u nh m lành m nh hóa tài chính c a các Ngân hàng Th ạ   ng m i

ệ ố ơ ấ ữ ế ọ ộ ớ là m t trong nh ng tr ng tâm l n trong ti n trình tái c  c u h  th ng ngân hàng

ề ả ợ ấ ữ ệ ầ ưở hi n nay. N  x u bùng phát nh ng năm g n đây đã gây nhi u  nh h ng không ch ỉ

ủ ể ả ả ưở ớ ự ể ớ ự t i s  phát tri n c a b n thân ngân hàng mà còn  nh h ng t ủ   i s  phát tri n c a

ặ ộ ướ ố ợ ư ớ toàn xã h i. M c dù nhà n c đã ph i h p v i các ngành có liên quan nh ng công

ợ ấ ử ủ ủ ả tác x  lý n  x u c a ngành ngân hàng nói chung và c a chính b n thân ngân hàng

ợ ấ ử ề ẫ VCB nói riêng v n còn nhi u b t c p. ấ ậ Trong năm 2013, công tác x  lý n  x u đã có

ợ ấ ư ể ệ ế ả ấ ộ ượ đ ậ   ẫ c m t vài chuy n bi n song n  x u v n ch a có d u hi u suy gi m. Do v y

ứ ệ ơ ể ầ   ả b n thân ngân hàng VCB và các c  quan ch c năng, các doanh nghi p, đoàn th  c n

ạ ượ ữ ự ộ ắ nhanh chóng vào cu c, phát huy nh ng thành t u đã đ t đ ụ   ự c và tích c c kh c ph c

ữ ử ầ ừ ữ ướ ướ khó khăn, s a ch a sai l m t nh ng n c đi tr c.

ố ủ ề ợ ấ ụ ả ắ C c máu đông n  x u đã và đang làm ách t c dòng ch y v n c a n n kinh t ế

ưở ệ ướ ữ ệ ắ ở ự ả c n tr  s  tăng tr ể ng và phát tri n. Công vi c tr ỉ c m t không ch  là “ch a b nh”

ệ ắ ầ ề   mà c n có các biên pháp “phòng b nh” trong lâu dài. Kinh doanh ngân hàng g n li n

ở ậ ợ ấ ự ế ộ ụ ộ ớ ủ v i r i ro, b i v y n  x u là m t th c t ủ   ạ  khách quan trong ho t  đ ng tín d ng c a

ứ ụ ề ằ ặ ớ ự   NHTM. V i m c tiêu  đ  tài  đ t ra là nghiên c u nh m phân tích,  đánh giá th c

ợ ấ ề ạ ấ ả ế ợ ấ ợ ấ ạ ử ạ tr ng n  x u và đ  xu t các gi i pháp h n ch    n  x u, x  lý n  x u t i Ngân

ươ ạ ầ ạ ổ ươ ệ ứ ế ả hàng Th ng m i C  ph n Ngo i Th ng Vi ạ   t Nam, k t qu  nghiên c u  đã  đ t

ộ ố ấ ề ơ ả ượ đ c m t s  v n đ  c  b n sau.

ợ ấ ủ ệ ệ ộ ỉ ữ   ụ ­ M t là: Làm rõ khái ni m r i ro tín d ng , khái ni m n  x u. Ch  ra nh ng

ậ ấ ế ợ ấ ộ ỉ ệ nguyên nhân và d u hi u phát sinh và nh n bi ự   t n  x u. Ch  ra tác đ ng tiêu c c

ề ế ủ ợ ấ ớ c a n  x u t i ngân hàng và n n kinh t .

ơ ượ ợ ấ ở ộ ố ướ ử ệ ­ Hai là: Phân tích s  l c các bi n pháp x  lý n  x u m t s  n c trên th ế

ớ ể ệ ọ ệ gi i đ  rút ra bài h c kinh nghi m cho Vi t Nam.

ớ ề ệ ế ­ Ba là: Gi i thi u khái quát v  ngân hàng Vietcombank, phân tích chi ti ễ   t di n

ợ ấ ủ ế ớ bi n n  x u đan xen v i nguyên nhân phát sinh và tình hình chung c a ngành giai

ạ đo n 2009­ T9/2013.

ợ ấ ử ế ệ ạ ố ­ B n là: Trình bày các bi n pháp h n ch  và x  lý n  x u mà Vietcombank đã

ư ậ ượ ồ ạ ủ ữ ủ ể ử ụ s  d ng, nh n xét các  u nh c đi m , nguyên nhân c a nh ng t n t i c a các

ệ bi n pháp này.

ươ ả ơ ượ ụ ­ Năm là: Trong ch ng 3, tác gi đã phân tích s  l ạ ộ   c các m c tiêu ho t đ ng

ờ ớ ư ế ị ả ế ạ ủ c a Vietcombank trong th i gian t i. Đ a ra các ki n ngh , gi i pháp h n ch  và x ử

ợ ấ ủ ướ lý n  x u cho ngân hàng và cho Chính ph , Ngân hàng Nhà n c.

68

ế ứ ố ắ ư ứ ệ ệ ậ ặ M c dù đã h t s c c  g ng trong vi c nghiên c u, thu th p tài li u nh ng do

ố ở ế ố ứ ề ạ ờ ị th i gian nghiên c u có h n và b  chi ph i b i nhi u y u t cho nên Chuyên đ ề

ữ ế ế ắ ắ ỏ ả ấ ậ ượ ch c ch n khó tránh kh i nh ng khi m khuy t. Tác gi r t mong nh n đ ữ   c nh ng

ủ ạ ầ ọ ờ l i góp ý c a Th y giáo, Cô giáo, các nhà khoa h c và các b n sinh viên trong

ườ ư ữ ườ ề tr ng cũng nh  nh ng ng ế i quan tâm đ n đ  tài này.

ả ơ Xin chân thành c m  n.

69