lêi nãi ®Çu
Kinh tÕ thÞ trêng lµ viÖc tæ chøc nÒn kinh tÕ x· héi dùa trªn c¬ së mét
nÒn s¶n xuÊt hµng hãa. ThÞ trêng lu«n më ra c¸c c¬ héi kinh doanh míi
nh÷ng ®ång thêi còng chøa ®ùng nh÷ng nguy c¬ ®e däa c¸c doanh nghiÖp. §Ó
cã thÓ ®øng v÷ng tríc quy luËt c¹nh tranh kh¾c nghiÖt cña c¬ chÕ thÞ trêng
®ßi hái c¸c doanh nghiÖp lu«n vËn ®éng, t×m tßi mét híng ®i míi cho phï
hîp. V× vËy c¸c doanh nghiÖp ph¶i quan t©m, t×m mäi biÖn ph¸p ®Ó n©ng cao
ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp.
N©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh lu«n lµ mèi quan t©m hµng ®Çu
cña c¸c doanh nghiÖp. Cã n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh th× doanh
nghiÖp míi tån t¹i vµ ph¸t triÓn, qua ®ã më réng s¶n xuÊt, n©ng cao ®êi sèng
c¸n bé c«ng nh©n viªn vµ t¹o sù ph¸t triÓn v÷ng ch¾c cña doanh nghiÖp.
VÊn ®Ò n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh vÉn lµ bµi to¸n khã ®èi
víi nhiÒu doanh nghiÖp. ë níc ta hiÖn nay sè doanh nghiÖp ®¹t ®îc hiÖu
qu¶ trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh vÉn cha nhiÒu. §iÒu nµy cã nhiÒu
nguyªn nh©n nh: H¹n chÕ trong c«ng t¸c qu¶n lý, h¹n chÕ vÒ n¨ng lùc s¶n
xuÊt hay kÐm thÝch øng víi nhu cÇu cña thÞ trêng. Do ®ã n©ng cao hiÖu qu¶
s¶n xuÊt kinh doanh cµng ngµy cµng ph¶i ®îc chó träng ®Æc biÖt lµ ®èi víi
c¸c doanh nghiÖp Nhµ níc.
Qua qu¸ tr×nh thùc tËp ë C«ng ty Dông cô c¾t vµ ®o lêng c¬ khÝ, víi
nh÷ng kiÕn thøc ®· tÝch luü ®îc cïng víi sù nhËn thøc vÒ tÇm quan träng cña
vÊn ®Ò nµy em ®· chän ®Ò tµi: "Mét sè biÖn ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶
s¶n xuÊt kinh doanh ë C«ng ty Dông cô c¾t vµ ®o lêng c¬ khÝ" lµm ®Ò tµi
cho chuyªn ®Ò tèt nghiÖp cña m×nh.
Néi dung cña chuyªn ®Ò gåm 3 phÇn nh sau:
PhÇn I: N©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh - §iÒu kiÖn tiªn quyÕt
®Ó doanh nghiÖp tån t¹i vµ ph¸t triÓn.
PhÇn II: Thùc tr¹ng vµ c«ng t¸c ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt
kinh doanh ë C«ng ty Dông cô c¾t vµ ®o lêng c¬ khÝ.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
1
PhÇn III: Mét sè gi¶i ph¸p chñ yÕu nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt
kinh doanh cña C«ng ty Dông cô c¾t vµ ®o lêng c¬ khÝ.
Chuyªn ®Ò nµy ®îc hoµn thµnh víi sù gióp ®ì tËn t×nh cña thÇy gi¸o
TrÇn ViÖt L©m vµ c¸c c« chó trong C«ng ty Dông cô c¾t vµ ®o lêng c¬ khÝ.
Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n sù gióp ®ì quý b¸u nµy !
Hµ Néi, th¸ng 3 n¨m 2003
Sinh viªn: T¹ Duy Bé
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
2
PhÇn I
n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh - ®iÒu kiÖn tiªn
quyÕt ®Ó doanh nghiÖp tån t¹i vµ ph¸t triÓn
I. hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh vµ sù cÇn thiÕt cña viÖc
n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh ®èi víi c¸c doanh
nghiÖp ho¹t ®éng trong c¬ chÕ thÞ trêng.
1. B¶n chÊt cña hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh.
1.1. C¸c quan ®iÓm c¬ b¶n vÒ hiÖu qu¶.
Trong c¬ chÕ thÞ trêng, c¸c doanh nghiÖp muèn tån t¹i vµ ph¸t triÓn th×
ph¶i lµm ¨n cã hiÖu qu¶. §©y lµ mét sô thùc hiÓn nhiªn, mét ch©n lý vµ ®Ó
hiÓu râ ®iÒu nµy th× tríc tiªn chóng ta h·y t×m hiÓu vÒ kh¸i niÖm hiÖu qu¶.
Ngµy nay, ngêi ta vÉn cha cã mét kh¸i niÖm thèng nhÊt vÒ hiÖu qu¶.
ë mçi gãc ®é, lÜnh vùc kh¸c nhau th× hiÖu qu¶ còng ®îc xem xÐt nh×n nhËn
kh¸c nhau vµ th«ng thêng khi nãi ®Õn hiÖu qu¶ cña mét lÜnh vùc nµo ®ã th×
chóng ta xem xÐt vÊn ®Ò hiÖu qu¶ trªn c¸c lÜnh vùc: kinh tÕ, chÝnh trÞ vµ x·
héi. T¬ng øng ta cã 3 ph¹m tru: hiÖu qu¶ kinh tÕ, hiÖu qu¶ chÝnh trÞ vµ hiÖu
qu¶ x· héi.
1.1.1. HiÖu qu¶ kinh tÕ.
NÕu xÐt trªn ph¹m vi tõng khÝa c¹nh, tõng yÕu tè, tõng ngµnh th× chóng
ta cã ph¹m trï hiÖu qu¶ kinh tÕ. Cã thÓ hiÓu hiÖu qu¶ kinh tÕ lµ hÖ sè gi÷a kÕt
qu¶ thu vÒ vµ chi phÝ bá ra ®Ó ®¹t ®îc kÕt qu¶ ®ã. KÕt qu¶ thu vÒ ®Ò cËp trong
kh¸i niÖm nµy cã thÓ lµ doanh thu, lîi nhuËn, tæng s¶n phÈm c«ng nghiÖp…
HiÖu qu¶ kinh tÕ thÓ hiÖn tr×nh ®é sö dông c¸c yÕu tè ®Çu vµo trong qu¸ tr×nh
s¶n xuÊt kinh doanh.
1.1.2. HiÖu qu¶ chÝnh trÞ, x· héi.
NÕu ®øng trªn ph¹m vi toµn x· héi vµ nÒn kinh tÕ quèc d©n th× ta cã hai
ph¹m trï hiÖu qu¶ chÝnh trÞ vµ hiÖu qu¶ x· héi. Hai ph¹m trï nµy ph¶n ¸nh
¶nh hëng cña ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh ®èi víi viÖc gi¶i quyÕt nh÷ng
yªu cÇu vµ môc tiªu chung cña toµn bé nÒn kinh tÕ x· héi. Vµ hai lo¹i hiÖu
qu¶ nµy cã vÞ trÝ quan träng trong viÖc ph¸t triÓn ®Êt níc mét c¸ch toµn diÖn
vµ bÒn v÷ng. HiÖu qu¶ chÝnh trÞ, x· héi ph¶n ¸nh tr×nh ®é ph¸t triÓn nÒn kinh
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
3
tÕ x· héi ë c¸c mÆt: tr×nh ®é tæ chøc s¶n xuÊt, tr×nh ®é qu¶n lý, møc sèng b×nh
qu©n.
Ph¶i lu«n cã sù c©n ®èi gi÷a hiÖu qu¶ kinh tÕ víi hiÖu qu¶ chÝnh trÞ, x·
héi. §©y lµ mét nguyªn t¾c ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ, x· héi cña mét quèc gia mét
c¸ch liªn tôc vµ l©u dµi. BÊt kú mét sù mÊt c©n ®èi nµo sÏ dÉn ®Õn nh÷ng hËu
qu¶ nghiªm träng.
Díi gãc ®é cña doanh nghiÖp th× ta cã kh¸i niÖm hiÖu qu¶ s¶n xuÊt
kinh doanh. HiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cã b¶n chÊt cña hiÖu qu¶ kinh tÕ vµ
còng cã b¶n chÊt cña hiÖu qu¶ chÝnh trÞ, x· héi (®êi sèng ngêi lao ®éng…).
Díi ®©y lµ mét sè quan ®iÓm vÒ hiÖu qu¶ kinh tÕ vµ hiÖu qu¶ chÝnh trÞ, x·
héi. NÕu ¸p dông nh÷ng quan ®iÓm ®ã vµo ph¹m vi cña doanh nghiÖp th× ta cã
thÓ coi ®ã lµ c¸c quan ®iªmr vÒ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh. Qua mét sè
quan ®iÓm nµy chóng ta sÏ hiÓu râ h¬n vÒ kh¸i niÖm hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh
doanh.
1.1.3. Mét sè quan ®iÓm vÒ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh.
MÆc dï ®· cã sù thèng nhÊt r»ng ph¹m trï hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh
doanh ph¶n ¸nh mÆt chÊt lîng cña ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh nhng vÉn
cha cã sù thèng nhÊt trong quan niÖm vÒ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh.
C¸c nhµ kinh tÕ vµ thèng kª cã nhiÒu quan ®iÓm kh¸c nhau vÒ hiÖu qu¶
s¶n xuÊt kinh doanh do ®iÒu kiÖn lÞch sö vµ gi¸c ®é nghiªn cøu lµ kh«ng gièng
nhau.
Quan ®iÓm 1: Tríc ®©y ngêi ta coi "HiÖu qu¶ lµ kÕt qu¶ ®¹t ®îc
trong ho¹t ®éng kinh tÕ, lµ doanh thu trong tiªu thô hµng hãa"1 [Xem trang 9].
Theo quan ®iÓm nµy th× hiÖu qu¶ lµ tèc ®é t¨ng cña kÕt qu¶ ®¹t ®îc nh: Tèc
®é t¨ng cña doanh thu, cña lîi nhuËn. Nh vËy hiÖu qu¶ ®îc ®ång nhÊt víi
c¸c chØ tiªu kÕt qu¶ hay víi nhÞp ®é t¨ng cña c¸c chØ tiªu Êy. Quan ®iÓm nµy
thùc sù kh«ng cßn phï hîp víi ®iÒu kiÖn ngµy nay. KÕt qu¶ s¶n xuÊt cã thÓ
t¨ng lªn do t¨ng chi phÝ, më réng sö dông c¸c nguån s¶n xuÊt (®Çu vµo cña
qu¸ tr×nh s¶n xuÊt). NÕu hai doanh nghiÖp cã dïng mét kÕt qu¶ s¶n xuÊt tuy
cã hai møc chi phÝ kh¸c nhau, theo quan ®iÓm nµy th× hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh
doanh cña chóng lµ nh nhau. §iÒu nµy thËt khã chÊp nhËn.
Quan ®iÓm 2: Theo quan ®iÓm nµy th× "HiÖu qu¶ ®îc x¸c ®Þnh b»ng
nhÞp ®é t¨ng tæng s¶n phÈm mµ x· héi hoÆc thu nhËp quèc d©n"2 [Xem trang
9]. XÐt trªn ph¹m vi cña doanh nghiÖp, th× theo quan ®iÓm nµy th× hiÖu qu¶
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
4
s¶n xuÊt kinh doanh vµ nhÞo ®é t¨ng gi¸ trÞ tæng s¶n lîng lµ mét. Nh×n trªn
mét gãc ®é nµo ®ã th× quan ®iÓm nµy còng gÇn gièng nh quan ®iÓm mét. Nã
còng kh«ng ®Ò cËp tíi chi phÝ bá ra ®Ó ®¹t ®îc gi¸ trÞ tæng s¶n lîng ®ã. NÕu
tèc ®é t¨ng cña chi phÝ s¶n xuÊt ®îc c¸c nguån lùc ®îc huy ®éng t¨ng
nhanh h¬n nhÞp ®é t¨ng gi¸ trÞ tæng s¶n lîng th× sao. H¬n n÷a, viÖc chän n¨m
gèc cã nh hëng rÊt lín ®Õn kÕt qu¶ so s¸nh. Víi mçi n¨m gèc kh¸c nhau
chóng ta l¹i cã møc hiÖu qu¶ kh¸c nhau cña cïng mét n¨m nghiªn cøu.
Quan ®iÓm 3: §©y lµ quan ®iÓm vÒ hiÖu qu¶ ®îc tr×nh bµy trong gi¸o
tr×nh kinh tÕ häc cña P.Samueleson vµ W.Nordhmas (ViÖn quan hÖ quèc tÕ -
Bé ngo¹i giao xuÊt b¶n, b¶n dÞch tiÕng ViÖt n¨m 1991). Theo quan ®iÓm nµy
th× "HiÖu qu¶ s¶n xuÊt diÔn ra khi s¶n xuÊt kh«ng thÓ t¨ng s¶n lîng mét lo¹i
hµng hãa mµ kh«ng c¾t gi¶m s¶n xuÊt cña mét lo¹i hµng hãa kh¸c. Mét nÒn
kinh tÕ cã hiÖu qu¶ n»m trªn ®êng giíi h¹n kh¶ n¨ng s¶n xuÊt cña nã"3 [Xem
trang 275]. Nh×n nhËn quan ®iÓm nµy díi gi¸c ®é doanh nghiÖp th× t×nh h×nh
s¶n xuÊt kinh doanh cã hiÖu qu¶ khi n»m trªn ®êng giíi h¹n kh¶ n¨ng s¶n
xuÊt cña nã. Giíi h¹n kh¶ n¨ng s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp ®îc x¸c ®Þnh b»ng
gi¸ trÞ tæng s¶n lîng tiÒm n¨ng, lµ gi¸ trÞ tæng s¶n lîng cao nhÊt cã thÓ ®¹t
®îc øng víi t×nh h×nh c«ng nghÖ vµ nh©n c«ng nhÊt ®Þnh. Theo quan ®iÓm
nµy th× hiÖu qu¶ thÓ hiÖn ë sù so s¸nh møc thùc tÕ vµ møc "tèi ®a" vÒ s¶n
lîng. Tû lÖ so s¸nh cµng gÇn 1 cµng cã hiÖu qu¶. MÆt kh¸c ta thÊy quan ®iÓm
nµy tuy ®· ®Ò cËp ®Õn c¸c yÕu tè ®Çu vµo nhng l¹i ®Ò cËp kh«ng ®Çy ®ñ.
Tãm l¹i quan ®iÓm nµy lµ chÝnh x¸c, ®éc ®¸o nhng nã mang tÝnh chÊt
lý thuyÕt thuÇn tuý, lý tëng, thùc tÕ rÊt khã ®¹t ®îc.
Quan ®iÓm 4: Quan ®iÓm nµy cho r»ng "HiÖu qu¶ kinh tÕ nÒn s¶n xuÊt
x· héi lµ møc ®é h÷u Ých cña s¶n phÈm ®îc s¶n xuÊt ra, tøc lµ gi¸ trÞ sö dông
cña nã chø kh«ng ph¶i lµ gi¸ trÞ"4 [Xem trang 9]. Theo t¸c gi¶ cña quan ®iÓm
nµy, møc ®é tháa m·n nhu cÇu phô thuéc vµo c¸c t¸c dông vËt chÊt cô thÓ chø
kh«ng ph¶i gi¸ trÞ trõu toùng nµo ®ã. Tuy nhiªn quan ®iÓm nµy gÆp ph¶i trë
ng¹i lµ khã (nÕu kh«ng muèn nãi lµ kh«ng thÓ) tÝnh ®îc tÝnh h÷u Ých cña s¶n
phÈm ®îc s¶n xuÊt ra. Vµ nÕu vËy th× chóng ta kh«ng thÓ so s¸nh ®îc tÝnh
h÷u Ých gi÷a c¸c s¶n phÈm, do ®ã còng kh«ng ®¸nh gi¸ ®îc tÝnh hiÖu qu¶ cña
ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh,.
Quan ®iÓm 5: Quan ®iÓm nµy cho r»ng "HiÖu qu¶ kinh tÕ ®îc x¸c
®Þnh bëi quan hÖ tû lÖ gi÷a sù t¨ng lªn cña ®¹i lîng kÕt qu¶ vµ chi phÝ"5
[Xem trang 253].
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.