Biện pháp thúc đẩy xuất khẩu mặt hàng gốm
xây dựng của Công ty Kinh doanh và Xuất
nhập khẩu thuộc Tổng công ty Thủy tinh và
Gốm xây dựng – Viglacera
CHƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG VỀHOẠTĐỘNG XUẤT KHẨU HÀNG HOÁ CỦA
DOANH NGHIỆP TRONG CƠCHẾTHỊTRỜNG ỞNỚC TA.
I. TẦM QUAN TRỌNG CỦA XUẤT KHẨU HÀNG HOÁ.
1. Sựcần thiết và vịtrí của xuất khẩu hàng hoá.
Hoạtđộng kinh tếlà cơsởcho sựtồn tại và phát triển của xã hội loài ngời. Lực lợng sản
xuất càng phát triển, phân công lao động càng mởrộng thì sựkhác biệt giữa các quốc gia
trên thếgiới càng sâu sắc, không chỉkhác biệt vềtruyền thống văn hoá mà còn là sựchênh
lệch vềtrình độ nhận thức, công nghệkỹthuật cũng nh vềnăng suất lao động, giá thành
sản phẩm từ đó làm xuất hiện lợi thếmới của mỗi quốc gia. Điều này đòi hỏi các quốc gia
phải có những biện pháp thích hợp nhằm phát huy triệtđể lợi thếcủa mình trong sựphân
công lao động và trao đổi mậu dịch quốc tế.Đó chính là việc một quốc gia có thểmua từ
các quốc gia khác những hàng hoá mà bản thân không sản xuấtđợc hoặc sản xuất ra không
đápứng yêu cầu do giá thành cao mà chất lợng lại kém. Và nh vậy có nghĩa là quan hệ
thơng mạiđã không chỉbó hẹp trong phạm vi quốc gia mà không ngừng phát triển và lan
rộng trên phạm vi quốc tếthông qua hoạtđộng xuất nhập khẩu.
Xuất khẩu hàng hoá đóng vịtrí quan trọng trong nền kinh tế đất nớc, góp phần thúc đẩy
hơn nữa vào quá trình hội nhập nền kinh tếthếgiới. Với Việt Nam ta, xuất nhập khẩu nói
chung và xuất khẩu nói riêng từlâu đã đợc coi là một mặt hoạtđộng không thểthiếuđợc
của hoạtđộng kinh tế đối ngoại, là một phơng tiện quan trọng để phát triển nền kinh tế đất
nớc.
Xuất khẩu hàng hoá nằm trong khâu phân phối lu thông của quá trình tái sản xuất mởrộng,
nhằm mụcđích liên kết giữa sản xuất và tiêu dùng giữa nớc này với nớc khác
2.Vai trò của xuất khẩu hàng hoá.
Kinh doanh xuất khẩu tạođiều kiện cho nhiều quốc gia có thểphát huy tốiđa những lợi
thếcủa mình vềvốn, công nghệ, tài nguyên, nguồn lao động. Đồng thời kinh doanh xuất
khẩu cũng tạođiều kiện cho nhiều quốc gia đang phát triển và những quốc gia kém phát
triển có điều kiện tiếp thu đợc những công nghệ, kinh nghiệm quản lý kinh doanh tiên tiến
của các quốc gia đi trớc.
Đẩy mạnh xuất khẩuđợc coi là vấnđề có ý nghĩa chiến lợcđể phát triển kinh tếvà thực
hiện quá trình CNH-HĐHđất nớc. Vai trò của xuất khẩuđợc thểhiện qua các điểm sau:
2.1 Đối với nền kinh tếquốc dân.
*Xuất khẩu là phơng tiện chính góp phần tạo nguồn vốn chủyếu cho nhập khẩu phục vụ
CNH-HĐHđất nớc.
Nguồn vốnđể nhập khẩu có thể đợc hình thành từcác nguồn nh:
-Đầu t nớc ngoài.
-Vay nợ, viện trợ.
-Thu từhoạtđộng du lịch, dịch vụthu ngoại tệ.
-Xuất khẩu hàng hoá.
Trong đó nguồn thu từxuất khẩu hàng hoá là nguồn vốn quan trọng nhất, chiếm tỷtrọng
lớnđể nhập khẩu máy móc thiết bị, công nghệtiên tiến, phơng pháp quản lý …Vì vậy,
nguồn vốn huy động từnớc ngoài đợc coi là nguồn chủyếuđể huy động phát triển. Nhng
mọi cơhộiđầu t hoặc vay nợtừnớc ngoài và các tổchức quốc tếchỉtăng lên khi các chủ
đầu t và ngời cho vay thấyđợc khảnăng xuất khẩu của nớcđó vì đây là nguồn chính đảm
bảo cho đất nớc có thểtrảnợ đợc.
Để khuyến khích mạnh mẽxuất khẩu, hớng nhập khẩu phục vụtốt sản xuất và tiêu dùng,
bảo vệvà phát triển sản xuất trong nớc, nâng cao hiệu quảsản xuất, nhập khẩu, mởrộng
hợp tác kinh tế-thơng mại với nớc ngoài, góp phần thực hiện mục tiêu kinh tế– xã hội của
đất nớc. Xuất khẩu và nhập khẩu trong thơng mại quốc tếvừa là điều kiện, vừa là tiềnđề
của nhau, xuất khẩuđể nhập khẩu và nhập khẩuđể phát triển xuất khẩu.
Đối với nớc ta, để tránh đợc nguy cơtụt hậu thì trong chính sách CNH-HĐH, Đảng và
Nhà nớc ta coi nhập khẩu máy móc, thiết bị, công nghệhiệnđại là một nhiệm vụtrọng tâm,
cơbản trong chiến lợcổnđịnh và phát triển kinh tế-xã hộiđa Việt Nam trởthành một nớc
công nghiệp phát triển.
*Xuất khẩuđóng góp vào việc chuyển dịch cơcấu kinh tế, thúc đẩy sản xuất phát triển.
Có hai cách nhìn nhận và tác động của xuất khẩuđối với sản xuất và chuyển dịch cơcấu
kinh tế:
-Xuất khẩu chỉlà việc tiêu thụnhững sản phẩm thừa do sản xuất vợt quá nhu cầu nộiđịa.
Trong trờng hợp nền kinh tếcòn lạc hậu và chậm phát triển nh nớc ta, sản xuất vềcơbản
còn cha đủ tiêu dùng, nếu chỉthụ động chờ ở sự“thừa ra” của sản xuất, thì xuất khẩu sẽ
vẫn cứnhỏbé và tăng triển chậm. Sản xuất và sựthay đổi cơcấu kinh tếsẽrất chậm chạp.
-Coi thịtrờng và đặc biệt thịtrờng thếgiới là hớng quan trọng để tổchức sản xuất. Quan
điểm này xuất phát từnhu cầu của thịtrờng thếgiớiđể tổchức sản xuất. Điềuđó có tác
động tích cựcđến chuyển dịch cơcấu kinh tế, thúc đẩy sản xuất phát triển. Sựtác động
này đến sản xuất thểhiệnởchỗ:
+ Xuất khẩu tạođiều kiện cho các ngành khác có cơhội phát triển thuận lợi.
+ Xuất khẩu tạo ra khảnăng mởrộng thịtrờng tiêu thụgóp phần cho sản xuất phát triển
và ổnđịnh
+ Xuất khẩu tạođiều kiện mởrộng khảnăng cung cấpđầu vào cho sản xuất, nâng cao
năng lực sản xuất trong nớc.
+ Xuất khẩu tạo ra những tiềnđề kinh tế, kỹthuật nhằm cải tạo và tạo ra một năng lực
sản xuất mới.
+ Xuất khẩu góp phần trong việc hình thành cơcấu sản xuất luôn thích nghi đợc với thị
trờng.
+ Xuất khẩu thúc đẩy chuyên môn hoá, tăng cờng hiệu quảsản xuất từng quốc gia. Khoa
học công nghệcàng phát triển thì phân công lao động càng sâu sắc. Ngày nay, nhiều sản
phẩm mà việc chếtạo từng bộphậnđợc thực hiệnởcác quốc gia khác nhau. Để hoàn thiện
đợc những sản phẩm này, ngời ta phải tiến hành xuất khẩu linh kiện từnớc này sang nớc
khác để lắp ráp sản phẩm hoàn chỉnh. Nh vậy, mỗi nớc có thểtập trung vào sản xuất một
vài loại mà họcó lợi thế, sau đó tiến hành trao đổi lấy những hàng hoá mà mình cần.
*Xuất khẩu có tác động tích cựcđến việc giải quyết công ăn việc làm và cải thiệnđời sống
nhân dân.
Xuất khẩu tác động đến nhiều mặt củađời sống nhân dân. Trớc hết sản xuất hàng xuất
khẩu là nơi thu hút hàng triệu ngời lao động và tạo ra thu nhập không thấp. Hoạtđộng
thơng mại nói chung và xuất khẩu nói riêng phát triển kéo theo hàng triệu ngời tham gia
lao động vào lĩnh vực này và dần dần nâng cao mức sống của ngời dân. Bởi vì xuất khẩu
phát triểnđã kéo theo hàng loạt các ngành nghềkhác phát triển, khôi phục lại những
ngành nghềtruyền thống, khắc phục sốnông nhàn trong lĩnh vực nông nghiệp ngày càng
triệtđể hơn. Xuất khẩu phát triển thúc đẩy quá trình liên doanh liên kết, hàng loạt các
ngành nghềmới ra đờiđápứng nhu cầu ngày càng cao của ngời tiêu dùng.
Bên cạnh đó, xuất khẩu còn tạo nguồn vốnđể nhập khẩu những vật phẩm tiêu dùng thiết
yếu mà trong nớc không tựsản xuấtđợc hoặc sản xuất với giá thành cao phục vụ đời sống
và đápứng ngày một phong phú thêm nhu cầu của ngời dân.
*Xuất khẩu là cơsở để mởrộng và thúc đẩy các quan hệkinh tế đối ngoại. Xuất khẩu
nâng cao uy tín nớc ta trên thịtrờng thếgiới và tăng cờng các quan hệkinh tế đối ngoại.
Xuất khẩu và các mối quan hệkinh tế đối ngoại có sựtác động qua lại phụthuộc lẫn nhau.
Hoạtđộng xuất khẩu là hoạtđộng cơbản, là hình thức ban đầu của kinh tế đối ngoại, từ đó
thúc đẩy các mối quan hệkhác nh: du lịch quốc tế, bảo hiểm quốc tế, tín dụng quốc tếphát
triển theo. Ngợc lại, sựphát triển của các ngành này lại tạođiều kiện thuận lợi cho hoạt
động xuất khẩu phát triển.
Xuất khẩu có vai trò quan trọng trong qúa trình phát triển nền kinh tế đất nớc. Hiện nay
Nhà nớc ta đã và đang thực hiện các biện pháp thúc đẩy các ngành kinh tếhớng vào xuất
khẩu, khuyến khích các khu vực t nhân mởrộng xuất khẩuđể giải quyết việc làm và tăng
thu ngoại tệcho đất nớc.
2.2Đối với doanh nghiệp.
-Thông qua hoạtđộng xuất khẩu, các doanh nghiệp trong nớc có điều kiện tham gia vào
cuộc cạnh tranh trên thịtrờng thếgiới. Những yếu tốnày đòi hỏi các doanh nghiệp phải
hình thành một cơcấu sản xuất phù hợp với thịtrờng.
-Xuất khẩuđòi hỏi các doanh nghiệp phải luôn đổi mới và hoàn thiện công việc quản trị
sản xuất và kinh doanh cho phù hợp với thờiđại. Đồng thời xuất khẩu còn tạo nguồn thu
ngoại tệcho doanh nghiệpđể tái đầu t vào quá trình sản xuất cảvềchiều rộng lẫn chiều
sâu.
-Sản xuất hàng xuất khẩu giúp doanh nghiệp thu hút đợc nhiều lao động, tạo ra thu nhập
ổnđịnh cho họ, tạo nguồn ngoại tệ để nhập khẩu hàng tiêu dùng. Nó vừađápứng đợc nhu
cầu ngày càng cao của nhân dân vừa thu đợc lợi nhuận.
-Xuất khẩu tạođiều kiện cho doanh nghiệp có cơhội mởrộng thịtrờng, mởrộng quan hệ
buôn bán với nhiềuđối tác nớc ngoài trên cơsở đôi bên cùng có lợi. Vì vậy, đã giúp doanh
nghiệp tăng đợc doanh sốbán và lợi nhuận. Đồng thời chia sẻ đợc rủi ro mất mát trong
hoạtđộng kinh doanh tăng cờng uy tín kinh doanh của công ty. Từ đó có điều kiện học hỏi,
tiếp thu kinh nghiệm quản lý tiên tiến từphía đối tác nớc ngoài, góp phần nâng cao năng
lực chuyên môn cho các thành viên trong doanh nghiệp.
-Kinh doanh xuất khẩu phát huy đợc những khảnăng vợt trội của doanh nghiệp và khắc
phụcđợc những hạn chếcủa doanh nghiệp.
-Xuất khẩu khuyến khích phát triển các hoạtđộng kinh doanh của doanh nghiệp nh hoạt
động đầu t, nghiên cứu và phát triển, các hoạtđộng sản xuất, Marketing cũng nh sựphân
phối và mởrộng kinh doanh.
Có thểnói một cách khái quát rằng xuất khẩu góp phần quan trọng trong sựtồn tại và phát
triển của doanh nghiệp cũng nh sựphát triển kinh tếcủa một quốc gia.
3. Khái niệm và các hình thức kinh doanh xuất khẩu.
3.1 Khái niệm vềkinh doanh xuất khẩu.
Xuất khẩu là hoạtđộng kinh doanh buôn bán ởphạm vi quốc tế. Nó không phải là hành vi
mua bán riêng lẻmà là cảmột hệthống các quan hệmua bán trong một nền thơng mại có
tổchức cảbên trong và bên ngoài nhằm bán sản phẩm, hàng hoá sản xuất trong nớc ra nớc
ngoài thu ngoại tệ, qua đó có thể đẩy mạnh sản xuất hàng hoá phát triển, chuyểnđổi cơ
cấu kinh tế ổnđịnh từng bớc nâng cao mức sống nhân dân. Xuất khẩu là hoạtđộng kinh tế
đối ngoạiđem lại những hiệu quả đột biến cao hoặc có thểgây thiệt hại vì nó phảiđốiđầu
với một hệthống kinh tếkhác từbên ngoài mà chủthểtrong nớc tham gia không dễdàng
khống chế đợc.
Kinh doanh xuất nhập khẩu cũng chính là hoạtđộng kinh doanh quốc tế đầu tiên của một
doanh nghiệp. Hoạtđộng này đợc tiếp tục ngay cảkhi doanh nghiệpđã đa dạng hoá hoạt
động kinh doanh của mình.
Mụcđích của kinh doanh xuất khẩu là khai thác đợc lợi thếcủa các quốc gia trong phân
công lao động quốc tế, tạo nguồn thu ngoại tệcho đất nớc. Hoạtđộng xuất khẩu diễn ra
trong mọi lĩnh vực, trong mọiđiều kiện với nhiều loại mặt hàng khác nhau. Phạm vi hoạt
động xuất khẩu rất rộng cảvềkhông gian và thời gian.
3.2 Các hình thức xuất khẩu.
Hoạtđộng xuất khẩuđợc thực hiện dới nhiều hình thức khác nhau nhng những hình thức
chủyếu thờng đợc các doanh nghiệp ngoại thơng lựa chọn sau:
3.2.1 Xuất khẩu trực tiếp.
Đây là hình thức mà hàng hoá đợc mua hay bán trực tiếp của nớc ngoài không qua trung
gian. Theo hình thức này đơn vịkinh doanh xuất nhập khẩu trực tiếp ký kết hợpđồng
ngoại thơng. Các doanh nghiệp ngoại thơng tựbỏvốn ra mua các sản phẩm từcác đơn vị
sản xuất trong nớc sau đó bán các sản phẩm này cho các khách hàng nớc ngoài (có thểqua
một sốcông đoạn gia công chếbiến).
Ưuđiểm của hình thức xuất khẩu này là lợi nhuận củađơn vịkinh doanh xuất khẩu thờng
cao hơn các hình thức khác do giảm bớtđợc các khâu trung gian. Với vai trò là ngời bán
trực tiếp, các đơn vịkinh doanh chủ động trong kinh doanh, có điều kiện tiếp cận thịtrờng,
nắm bắtđợc các thông tin một cách nhạy bén hơnđể tựmình có thểthâm nhập thịtrờng,
đa ra đợc những ứng xửlinh hoạt, thích ứng với thịtrờng và do vậy có thể đápứng nhu
cầu thịtrờng, gợi mở, kích thích nhu cầu. Nếuđơn vịtổchức hoạtđộng kinh doanh tốt sẽ
đem lại hiệu quảkinh doanh cao, tựkhẳng định mình vềsản phẩm nhãn hiệu … dần dần
đađợc uy tín vềsản phẩm trên thếgiới.