Các Danh nhân y học
Bác sỹ Phạm Ngọc Thạch
1909-1968
Sơ lược tiểu sử:
Bác sĩ Phạm ngọc Thạch sinh ngày 7 tháng 5 nǎm 1909, học Đại học
Y Hà Nội từ nǎm 1928, tốt nghiệp bác sĩ ở Paris nǎm 1934.
Tham gia hoạt động cách mạng ở Sài Gòn từ thời kỳ Mặt trận Bình
dân (1936-1939), vào Đảng Cộng sản Đông Dương tháng 3 nǎm 1945.
Từ tháng 3 nǎm 1945, là một thủ lĩnh của tổ chức Thanh niên Tiền
phong, tham gia cướp chính quyền tháng 8 nǎm 1945.
Từ 27 tháng 8 nǎm 1945 là Bộ trưởng Y tế đầu tiên của Chính phủ
Lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, ủy viên ủy ban Nhân dân Nam
Bộ, rồi lần lượt Thứ trưởng Phủ Chủ tịch, Trưởng phái đoàn chính phủ tại
Nam Bộ (1948-1950), Chủ tịch ủy ban Kháng chiến Hành chính Đặc khu Sài
Gòn-Chợ Lớn, Trưởng ban Y tế của Đảng, Thứ trưởng Y tế (1954-1958), từ
1958 là Bộ trưởng Y tế. Hy sinh trên chiến trường Miền Nam ngày 7 tháng
11 nǎm1968.
Bộ Trưởng Phạm Ngọc Thạch với ngành Y tế nhân dân:
Nǎm 1958 khi ông trở về phụ trách ngành y tế, sức khỏe của nhân dân
ta suy giảm rất nhiều, nhất là ở những vùng mới được giải phóng tình hình
bệnh tật rất nghiêm trọng: bệnh lao chiếm tới 4 % dân số, bệnh sốt rét lan
tràn ở miền núi với tỷ lệ người mắc 80-90% làm rất nhiều người chết, người
phong lang thang khắp nơi thiếu nơi chạy chữa, bệnh mắt hột làm hàng triệu
người mù loà, chưa có cơ sở y tế chǎm sóc sức khỏe cho bà mẹ và trẻ em, tỷ
lệ trẻ em chết bệnh rất cao, nạn hữu sinh vô dưỡng phổ biến trong xã hội,
các dịch bệnh như dịch tiêu chảy, thổ tả, thương hàn, đậu mùa, sởi, ho gà,
bạch hầu..., các bệnh lây theo đường tình dục như giang mai, lậu, hoành
hành khắp nơi với tỷ lệ người mắc và người chết rất cao, tuổi thọ trung bình
của người dân chưa tới 40...
Ngành y tế nước ta đã phát triển mạnh trong thời kỳ kháng chiến
chống Pháp, đáp ứng có hiệu quả yêu cầu chǎm sóc sức khỏe nhân dân trong
các vùng tự do, nhưng trước nhiệm vụ mới nặng nề hơn phải quản lí và
chǎm sóc sức khỏe cho cả nửa đất nước hoàn toàn giải phóng thì còn yếu và
thiếu.
Quán triệt đường lối, quan điểm của Đảng, dựa vào sự ưu việt của chế
độ ta, vào điều kiện thực tế của ta, bác sĩ Phạm Ngọc Thạch đã tìm ra con
đường thích hợp nhất, hiệu quả nhất, xây dựng nền y tế nhân dân, xây dựng
5 phương châm nguyên tắc chỉ đạo việc xây dựng và phát triển ngành kết
hợp chặt chẽ chính trị và chuyên môn, tư tưởng và tổ chức, phòng bệnh và
chữa bệnh, quán triệt phương châm phòng bệnh là chính, kết hợp y học cổ
truyền với y học hiện đại, đông y và tây y, kết hợp y và dược... trong công
tác phòng và chữa bệnh, xây dựng mạng lưới y tế từ trung ương đến xã và
hợp tác xã, xây dựng y tế nông thôn, tổ chức và thực hiện có hiệu quả công
tác phòng chống dịch bệnh, sản xuất vaccin, tiêm chủng toàn dân, dấy lên
trong cả nước phong trào " vệ sinh yêu nước" , vệ sinh phòng bệnh, xây
dựng các công trình vệ sinh - giếng nước, hố xí, nhà tắm, tổ chức và triển
khai các cuộc vận động thực hiện phong trào bảo vệ bà mẹ trẻ em, đào tạo
và xây dựng đội ngũ cán bộ, tổ chức sản xuất thuốc men, dụng cụ trang thiết
bị y tế... giải quyết hàng loạt những vấn đề cơ bản của sự nghiệp y tế, thanh
toán những bệnh tật, dịch bệnh do chế độ cũ để lại, bảo vệ, chǎm sóc và tǎng
cường có hiệu quả sức khỏe nhân dân. Chỉ trong vòng 3 nǎm, đến nǎm 1958
chúng ta đã chiến thắng được hai dịch bệnh lớn tồn tại đã bao đời là đậu mùa
và dịch tả. Chưa đầy 10 nǎm sau mọi dịch bệnh lớn đã bị đẩy lùi: sởi, ho gà,
bạch hầu, uốn ván... giảm hẳn, sốt rét, thương hàn không còn phát triển
thành dịch nữa, mắt hột được thanh toán, bại liệt được giảm thiểu, người
bệnh phong, bệnh lao được tập trung trong các nhà điều dưỡng, các bệnh
viện chuyên khoa để chạy chữa và phục hồi chức nǎng, các bệnh giang mai,
lậu... được ngǎn chặn để không phát sinh trường hợp mới, các ổ dịch, ổ lây
nhiễm bị triệt phá, người mắc bệnh cũ được điều trị tích cực, khắc phục các
di chứng, mạng lưới y tế phát triển rộng khắp từ trung ương xuống đến các
bản làng hẻo lánh nhất, tổ chức y tế cơ sở được thành lập có từ 3-5 cán bộ y
tế bao gồm nữ hộ sinh, thầy thuốc đông y, y sĩ hoặc y tá do dân nuôi, xã
hoặc hợp tác xã đảm nhiệm, chi trả mọi chi phí, thuốc men, trang thiết bị,
mạng lưới y tế nông thôn, niềm tự hào lớn của sự nghiệp xây dựng và phát
triển ngành y tế, được tạo lập, hoạt động có hiệu quả, nhờ đó công tác chỉ
đạo phong trào vệ sinh, phòng chống dịch bệnh, tiêm chủng phòng dịch có
thể tiến hành rất kết quả ngay tại cơ sở. Trên cơ sở mạng lưới y tế chung đó,
mạng lưới chống lao, mắt hột, sốt rét, ba tai họa xã hội lớn nhất của đất nước
cũng đã được xây dựng, hệ thống bệnh viện tuyến huyện, tuyến tỉnh được
phát triển, từng bước lớn mạnh, các bệnh viện tuyến trung ương được mở
rộng, nâng cao nǎng lực kĩ thuật, nhiều viện, bệnh viện chuyên khoa được
thành lập là cơ sở cho những thành tựu về công tác chǎm sóc sức khỏe nhân
dân trong các lĩnh vực này.
Công việc xây dựng ngành đang tiến hành rất tốt đẹp thì cuộc đấu
tranh chống Mỹ cứu nước bùng nổ, Bác sĩ Phạm Ngọc Thạch lại cùng Đảng
đoàn và lãnh đạo Bộ Y tế tổ chức lại ngành phù hợp với điều kiện khó khǎn,
ác liệt của cuộc chiến đấu mới, tiếp tục các sự nghiệp trên, xây dựng ngành
trong điều kiện mới của cuộc chiến tranh, đa khoa hóa, ngoại khoa hóa cán
bộ, đào tạo và bồi dưỡng không ngừng về mọi mặt đội ngũ cán bộ y tế. Bất
