1
2
3
Cách hạn chế bệnh gan 4
thận mủ lây lan trên cá 5
Tra 6
7
1. Tình hình xuất hiện bệnh do vi khuẩn Edwardsiella ictaluri 1
- Vi khuẩn Edwardsiella ictaluri là tác nhân chính gây ra bệnh gan thận mủ 2
trên cá tra (Pangasianodon hypophthalmus) nuôi thâm canh ở Đồng Bằng 3
Sông Cửu Long (ĐBSCL). Đây là loại vi khuẩn đặc thù gây bệnh chủ yếu 4
trên cá da trơn nuôi công nghiệp. Vi khuẩn E. ictaluri đầu tiên đã phân lập 5
được trên cá nheo Mỹ (Ictalurus furcatus) gây bệnh nhiễm trùng máu, trên cá 6
trê trắng (Clarias batrachus) ở Thái Lan và trên một số loài cá da trơn khác. 7
8
- Ở nước ta, bệnh này xuất hiện đầu tiên vào mùa lũ năm 1998 ở các tỉnh nuôi 9
cá tra thâm canh phát triển mạnh như: An Giang, Đồng Tháp và Cần Thơ. Sau 10
đó, bệnh lan dần đến các vùng có nuôi cá tra lân cận. Bệnh gan thận mủ 11
thường xuất hiện vào mùa lũ và cao điểm vào tháng 6, 7 và 9 (Sơ đồ 1). 12
Trong 1 chu kỳ nuôi, bệnh mủ gan có thể xuất hiện ít nhất 3 – 5 lần. Đặc biệt, 13
những năm gần đây bệnh này đã xuất hiện hầu như quanh năm và đã lây lan 14
khắp các tỉnh có nuôi cá tra ở Việt Nam. Bệnh xuất hiện trên tất cả các giai 15
đoạn phát triển của cá tra, trong đó tỉ lệ hao hụt lớn nhất ở giai đoạn giống, có 16
thể lên đến 50 – 90%. 17
1
2. Quản lý các yếu tố bộc phát bệnh 2
a) Kiểm tra phát hiện bệnh 3
- Trong quá trình nuôi, việc thường xuyên kiểm tra và theo dõi đàn cá nuôi có 4
thể giúp cho người nuôi phát hiện bệnh sớm trước khi cá chết hàng loạt. Một 5
vài dấu hiệu bất thường cần chú ý như: hoạt động của cá thay đổi do bị sốc, cá 6
nổi đầu hay tập trung ở khu vực nước chảy, giảm ăn hoặc bỏ ăn, nhảy lên 7
khỏi mặt nước. 8
- Khi cá tra nhiễm bệnh gan thận mủ, người nuôi có thể dựa vào dấu hiệu 9
bệnh lý là những đốm trắng xuất hiện trên gan, thận và tỳ tạng. 10
11
b) Theo dõi sự biến động của các yếu tố môi trường 12
- Mật độ nuôi cao trong các hệ thống nuôi thâm canh làm cho cá bị sốc và gây 13
nên những biến đổi về môi trường tạo điều kiện cho bệnh bộc phát. Sự tích tụ 14