Cải cách hành chính tại Hàn Quốc
Ðỗ Thị Thu Hằng- Trích nguồn từ Hàn Quốc trên ðýờng phát triển và
Tìm hiểu nền hành chính Hàn Quốc (Nxb Thống kê- Hà Nội);
Korea Annual 1998,1999,2000, Published by Yonhap New Agency.
Trong những thập niên gần ðây, Hàn Quốc là một trong những quốc gia có tốc
ðộ phát triển kinh tế nhanh nhất. Tuy nhiên không phải vì thế mà bộ máy ðiều hành
chính phủ Hàn Quốc không có những hạn chế và yếu kém. Cuộc khủng hoảng kinh
tế cuối nãm 1997 ðã cho thấy ðiều ðó. Bộ máy ðiều hành của Chính phủ Hàn Quốc
ðã bộc lộ những ðiểm yếu và cần ðýợc cải tiến ðể có thể thích ứng với thực tế hiện
nay. Ðể có một Chính phủ nhỏ nhýng mạnh và hiệu quả, Hàn Quốc ðã không ngừng
ðẩy mạnh công cuộc cải cách Chính phủ trong thời gian qua.
Ðầu những nãm 90,
Chính phủ Hàn Quốc ðã theo
ðuổi cuộc cải cách trên tất cả
các mặt của hệ thống quản lý
Nhà nýớc với mục ðích có
ðýợc “Một Chính phủ nhỏ
nhýng mạnh và hiệu quả hõn”
cùng với một hệ thống hành
chính dân chủ và hiệu quả.
Những chýõng trình cải cách
là ðộng lực chính cho nỗ lực
cải cách khu vực Nhà nýớc của
Hàn Quốc.
Chýõng trình cải cách hành chính cõ bản:
- Xác ðịnh lại vai trò của Chính phủ
+ Giới hạn các chức nãng và quy mô của chính phủ.
+ Chuyển giao bớt các chức nãng không cần thiết của chính phủ cho khu vực
tý nhân.
- Thúc ðẩy cạnh tranh trong khu vực Nhà nýớc
+ Mở rộng dịch vụ công cộng
+ Giảm thiểu các rào cản ðối với khu vực doanh nghiệp tý nhân khi tham gia
vào các hoạt ðộng kinh doanh ðộc quyền của Nhà nýớc và mở rộng hệ thống ðấu
thầu cạnh tranh trong các hợp ðồng của Nhà nýớc.
Khu chợ Nam Deamun nổi tiếng của Hàn Quốc
Ảnh: TL
- Hình thành tổ chức quản lý tự chịu trách nhiệm.
- Tãng cýờng khai thác, sử dụng thông tin nhằm quản lý hiệu quả hõn, tin học
hoá các lĩnh vực có thể.
- Thiết lập một hệ thống chi trả nhân sự cạnh tranh dựa trên khả nãng.
+ Tãng tính linh hoạt, mở rộng các hợp ðồng, ðặc biệt trong hệ thống dịch vụ
Nhà nýớc và thúc ðẩy chính sách mở cửa.
+ Thúc ðẩy chi trả bình quân thông qua hệ thống khuyến khích lýõng và
thýởng hàng nãm.
+ Chuyển ðổi từ hệ thống chi trả theo thâm niên sang chi trả theo thành tích
ðóng góp.
- Tãng cýờng trách nhiệm uỷ thác và trao quyền cho cấp dýới, nhằm tãng
quyền tự quyết cho các cõ quan ðịa phýõng.
- Chuyển giao quyền cho chính quyền ðịa phýõng.
+ Chuyển giao các quyền về nhân sự, ngân sách, giáo dục và an ninh.
- Các quyết ðịnh cấp ngân sách phải có cãn cứ.
+ Sử dụng các phân tích về chi phí và lợi ích ðể sử dụng ngân sách một cách
hiệu quả nhất.
- Minh bạch công tác quản lý.
- Tãng cýờng ðào tạo và giáo dục công chức…
Một số biện pháp cụ thể trong cải cách hành chính
Với mục ðích xây dựng một Chính phủ minh bạch nên cuộc cải cách trong
quản lý Nhà nýớc ðýợc tiến hành trýớc hết thông qua việc kiểm tra tý cách cá nhân,
phẩm chất ðạo ðức công chức nhý một khâu của chiến dịch này, chính phủ yêu cầu
tất cả các công chức viên lẫn ứng cử viên (ngýời ðang tham gia dự thi tuyển công
chức) ðều phải công khai và kê khai tài sản của họ. Ðể chống lại sự ðồi bại về tý
cách, nãm 1995, chính phủ ðã lập ra một Uỷ ban chống suy ðồi tý cách trực thuộc
Hội ðồng thanh tra và Kiểm toán, các thành viên chủ yếu là các học giả nổi tiếng và
các chính khách.
Chính phủ ðã có kế hoạch thành lập ra một cõ quan Trung ýõng ðể nắm bắt
nguồn nhân lực trong ðội ngũ công chức Nhà nýớc. Mục ðích là ðể ðảm bảo việc
quản lý tốt ðội ngũ công chức này. Kế hoạch thực hiện “Hệ thống kiểm soát công
chức Nhà nýớc” ðã ðýợc áp dụng nhằm giúp cho các Bộ có thể ðối phó ðýợc với
tình hình mới với nhiều thay ðổi về hành chính, bao gồm cả sự phình to của ðội ngũ
công chức chính phủ.
Hiện nay số lýợng cán bộ trong một cõ quan ở Hàn Quốc ðang trở nên tách
biệt hoàn toàn với tổng số lýợng cán bộ trong chính phủ. Mỗi một Bộ sẽ phải soạn
thảo danh sách số lýợng cán bộ ðể ðáp ứng yêu cầu công việc mới của Bộ mình và
trình lên Bộ Nội vụ và Hành chính chính phủ. Danh sách này sẽ ðýợc Bộ trýởng
xem xét. Sau ðó sẽ ðýợc Hội ðồng Nhà nýớc xét duyệt. Nhýng cuối cùng, các cõ
quan này ðã không tiết lộ các vị trí rýờm rà, lỗi thời của cõ quan mình mà lại vẫn
yêu cầu thêm các vị trí mới ðể phục vụ yêu cầu công việc mới, dẫn ðến tình trạng số
cán bộ ngày càng tãng lên hõn là giảm ði.
Vì vậy, nhờ có Hệ thống Kiểm soát công chức mới này, có thể giới hạn ðýợc
tổng số lýợng công chức ngay từ chính quyền trung ýõng. Các công chức sẽ ðýợc
phân bổ cho các Bộ, cõ quan ngang Bộ và dýới Bộ dựa trên cõ sở những ýu tiên của
Tổng thống và những yêu cầu cấp bách ðã ðýợc ghi trong sắc lệnh của Tổng thống.
Kế hoạch ðiều chỉnh tổng thể ðội ngũ công chức sẽ ðýợc thực hiện 3 nãm 1 lần. Bộ
Nội vụ và Hành chính chính phủ, sau khi bàn bạc với Uỷ ban Kế hoạch và Ngân
sách sẽ quyết ðịnh tổng số công chức của Chính phủ và của từng Bộ cụ thể, ðồng
thời chuyển giao nó cho các Bộ vào tháng 5 hàng nãm, trýớc khi có kế hoạch ðiều
chỉnh tổng thể về số lýợng công chức. Vào tháng 8, các Bộ sẽ phải ðệ trình kế hoạch
ðiều chỉnh công chức theo nãm, theo thứ hạng, cấp bậc, chi nhánh trực thuộc. Theo
ðó, Bộ Nội vụ và Hành chính chính phủ, sau khi bàn bạc với Uỷ ban Kế hoạch và
Ngân sách sẽ lập ra kế hoạch ðiều chỉnh tổng thể ðội ngũ công chức và ðệ trình lên
Hội ðồng Nhà nýớc xét duyệt lần cuối.
Uỷ ban Cải cách Hành chính Chính phủ ðýợc Tổng thống thành lập ngày
7/1/1998, bao gồm 22 thành viên. Uỷ ban ðã lập dự thảo kế hoạch cải cách chính
phủ dựa trên những nghiên cứu của Uỷ ban của Tổng thống về cải cách hành chính,
Viện Phát triển Hàn Quốc và Hội ðồng chính sách quốc gia. Cùng với việc tiến hành
thảo luận, tham khảo ý kiến các bộ, uỷ ban này ðã ði ðến quyết ðịnh tiến hành cải
cách chính phủ bắt ðầu từ ngày 18/3/1998. Mục tiêu hoạt ðộng của Uỷ ban là nhằm
loại bỏ các vị trí, chức nãng thừa và không hiệu quả. Ngoài ra Uỷ ban còn tiếp thu
các ý kiến công chúng, lập ra một bộ phận kiểm tra những khiếu nại của nhân dân về
những sai phạm của chính quyền, nhằm nắm ðýợc những thông tin từ dân chúng về
chính quyền: Uỷ ban còn góp phần ðáng kể vào việc giải quyết công bằng và nhanh
chóng những khiếu nại trong nhân dân cũng nhý các tổ chức chính phủ.
Uỷ ban của Tổng thống về Ngân sách và Kế hoạch cũng ðã ðýợc thành lập ðể
ðảm bảo duy trì công cuộc cải cách dýới sự chỉ ðạo của Tổng thống. Uỷ ban này
hoạt ðộng theo sự hýớng dẫn chỉ ðạo nhằm mục ðích cải cách hệ thống ngân sách và
các chính sách liên quan ðến tài chính và quản trị.
Ðể có một chính phủ nhỏ hõn nhýng hiệu quả hõn và loại bỏ những ðiều
chỉnh không cần thiết, thúc ðẩy sự tự do và phát triển của khu vực tý nhân, chính
phủ ðã soạn thảo ra Luật quy ðịnh về ðiều chỉnh hành chính nãm 1993. Trong những
nãm gần ðây, chính phủ Hàn Quốc ðã rất cố gắng ðể giảm bớt hoạt ðộng ðiều chỉnh
hành chính kiểu chống cạnh tranh nên ðã thúc ðẩy ðýợc khả nãng cạnh tranh quốc
gia ở cả khu vực tý nhân và khu vực Nhà nýớc. Việc lạm dụng quyền lực của các cõ
quan chính phủ ðã ðýợc giảm xuống mức thấp nhất. Chính phủ ðã tiến hành cải cách
các phòng ban và cõ quan trực thuộc chính phủ nhằm mục ðích tối ýu hoá cõ cấu
chính phủ và giảm bớt các chức nãng thừa và không hiệu quả. Ðể có thể loại bỏ một
cách cõ bản những ðiều chỉnh hành chính không cần thiết Chính phủ luôn kêu gọi
tãng cýờng các biện pháp cải cách nhằm giảm bớt sự ðiều chỉnh và nhờ ðó thúc ðẩy
khả nãng cạnh tranh quốc gia.
Ðể ðáp ứng ðòi hỏi này, Chính phủ thông qua chức nãng lập pháp ðã quyết
ðịnh thiết lập một cõ cấu mới có tính hệ thống. Bản dự thảo cuối cùng của Luật về
ðiều chỉnh hành chính ðã ðýợc ðệ trình vào tháng 6/1997 sau khi tiến hành các cuộc
thãm dò và thảo luận liên bộ. Quốc hội ðã thông qua dự luật này vào tháng 7 và bắt
ðầu có hiệu lực từ tháng 12. Nhý vậy, mục ðích chính của Luật này là tấn công một
cách hệ thống vào những ðiều chỉnh không cần thiết, nhằm làm tãng sự tự do và tính
sáng tạo của các hoạt ðộng kinh tế trong khu vực tý nhân.
Luật công khai thông tin chính phủ: Trong thời gian gần ðây, ðòi hỏi làm tãng
tính minh bạch của các chính sách tãng lên rất mạnh trong chính quyền Hàn Quốc
cũng nhý ở các nýớc phát triển khác. Ðể ðáp ứng ðòi hỏi này, Quốc hội ðã chính
thức phê chuẩn Luật này vào tháng 11/1998 và ðýa vào áp dụng kể từ 1/1/1999.
Mục ðích của Luật này là nhằm hoàn thiện quyền ðýợc biết của công dân, từ ðó sẽ
tãng cýờng hoạt ðộng của Chính phủ và ðảm bảo tính minh bạch trong công tác
quản lý.
Bản chất của Luật này là công khai các thông tin hành chính trên các tài liệu,
phim ảnh, bãng ðĩa, tranh ảnh…do chính quyền Trung ýõng và ðịa phýõng thực
hiện.
Theo quy ðịnh của Luật này thì mọi công dân ðều có quyền yêu cầu thông tin
của Chính phủ ngoại trừ những ðiều sau:
- Thông tin liên quan ðến bí mật quốc gia, quốc phòng, ngoại giao, tái thống
nhất và các thông tin, tài liệu có thể sử dụng ðể chống lại các lợi ích quốc gia.
- Thông tin mà nếu tiết lộ sẽ có hại nghiêm trọng ðến ngýời khác.
- Thông tin ðýợc coi là bí mật theo những Bộ luật và Sắc lệnh khác quy ðịnh.
Luật về thủ tục hành chính: Sự minh bạch trong các hoạt ðộng của Chính phủ
sẽ thúc ðẩy sự tham gia của nhân dân trong quản lý xã hội ðýợc tốt hõn. Ðây là cũng
là mục tiêu chính của bản dự thảo luật thủ tục hành chính của chính phủ. Luật này
buộc các cõ quan chính phủ phải tự hoàn thiện mình trýớc khi có bất kỳ biện pháp
hành chính nào liên quan tới nó và những phán quyết của các cõ quan quản lý phải
ðýợc giải thích rõ ràng, phải có cõ sở luật pháp và chứng cứ cụ thể. Hõn nữa, luật
này còn tạo ðiều kiện, cho phép ngýời dân Hàn Quốc bày tỏ quan ðiểm của họ.
Khả nãng hoạch ðịnh chính sách của chính phủ: Với nỗ lực ðể tãng cýờng sự
phối hợp giữa các cõ quan chính phủ, chính phủ ðã áp dụng các biện pháp tãng
cýờng quyền lực cho Vãn phòng Phối hợp chính sách Chính phủ trực thuộc thủ
týớng vào tháng 12/1994. Do ðó, vãn phòng này ðã có thêm quyền lực và sức mạnh
mới trong việc thúc ðẩy phối hợp chính sách và ðánh giá kết quả thực hiện. Trýớc
ðây chức nãng này do Hội ðồng Kế hoạch kinh tế ðảm trách. Ngay sau khi bàn giao
chính quyền mới, vãn phòng này ðã ðổi thành Vãn phòng Phối hợp chính sách
Chính phủ, ngýời ðứng ðầu là một quan chức cấp Bộ trýởng, kiêm Chủ tịch Hội
ðồng thứ trýởng và có nhiệm vụ thúc ðẩy phối hợp chính sách.
Quản lý nguồn nhân lực: Với nỗ lực thiết lập một quỹ dành cho hệ thống
quản lý nguồn nhân lực dựa trên cõ sở hoạt ðộng ðộc lập và vì thế sẽ làm tãng sức
cạnh tranh trong khu vực dịch vụ công cộng, một hệ thống ðánh giá hiệu quả việc
làm của từng cá nhân ra ðời. Theo hệ thống này, từ nãm 1995 chính phủ Hàn Quốc
ðã ðề nghị tặng thýởng ðặc biệt cho những công chức hoàn thành xuất sắc công
việc. Những công chức này sẽ ðýợc nhận một khoản tiền thýởng týõng ðýõng với
50 ðến 100% mức lýõng hàng tháng và nhận một lần toàn bộ số tiền thýởng của cả
nãm ðó (12 tháng). Chính phủ cũng rất quan tâm ðến việc tãng số ngýời ðýợc nhận
giải thýởng ðặc biệt này từ con số 10% hiện nay lên 20-30% trong toàn bộ ðội ngũ
công chức chính phủ. Với mục ðích nâng cao cõ hội nghề nghiệp cho phụ nữ trong
khu vực nhà nýớc, Chính phủ ðã ðiều chỉnh hệ thống cấp phép ðịnh mức. Do ðó các
cõ quan thuộc chính phủ buộc phải chọn ngýời xin việc là nữ giới với một tỷ lệ
khoảng 15-20% trong tổng số ngýời ðýợc tuyển dụng. Với mục ðích sử dụng những
kỹ nãng và kinh nghiệm của khu vực tý nhân, chính phủ ðã mở ra các vị trí nhý thiết
kế mẫu tem, dịch thuật các tài liệu lịch sử…, cho các chuyên gia từ khu vực tý nhân
tham gia. Họ sẽ ðýợc các Bộ tuyển dụng và ký hợp ðồng.
Quy trình ðào tạo ngân sách và quản lý các nguồn tài chính: cùng với sự thay
ðổi các chức nãng chính phủ, một số cải cách ngân sách cũng ðang diễn ra, ðặc biệt
là hình thức tý nhân hoá ðang diễn ra mạnh mẽ trong hệ thống ngân sách chính phủ.
Tài khoản ðặc biệt dành cho việc sáp nhập bệnh viện với trýờng ðại học quốc gia ðã
ðýợc bãi bỏ nãm 1996. Tám bệnh viện ðã sáp nhập với các trýờng ðại học quốc gia
hiện nay ðang hoạt ðộng dýới một hệ thống quản lý ðộc lập hõn. Chính phủ Hàn
Quốc ðã cố gắng tãng cýờng khả nãng tài chính bằng cách thiết lập quỹ quản lý tiền
