
CẢITHIỆNKNĂNGNÓICHOSINHVIÊNMTHỨHAI
NGÀNHTIẾNGANHTẠITỜNGĐẠIHỌCMỞHÀNỘI
THÔNGQUAPHÂNTÍCHLỖITRONGBÀITHINÓI
NguyễnThanhBình

,PhạmKhánhLinh
Tácgiảliênhệ,email:binhhou@hou.edu.vn;ORCID:0009-0004-5775-9656
Ngàytòasoạnnhậnđượcbàibáo:09/07/2025
Ngàyphảnbiệnđánhgiá:06/01/2026
Ngàybàibáođượcduyệtđăng:21/01/2026
DOI:10.59266/houjs.2026.1119
Tómtắt:Nghiêncứunàytậptrungnhậndiệnvàphântíchcácràocảnngônngữtrong
kỹnăngnóicủasinhviên(SV)nămthứhaichuyênngànhTiếngAnhtạiTrườngĐạihọcMở
HàNội(HOU)thôngquahướngtiếpcậnphântíchlỗi.Dữliệuthựctếtừcácbàithinóicho
thấyngườihọcthườngmắclỗingữâm,ngữphápvàhạnchếvềvốntừvựnghọcthuật,dẫn
đếnsựrờirạc,chưađápứngđượctiêuchí“lưuloátvàmạchlạc”củadiễnngôn.Nguyên
nhâncốtlõibaogồmảnhởngcủatiếngmẹđẻ,thiếumôitrườngtươngtácvàáplựctâm
.Trênsởđó,tácgiảđềxuấthệthốnggiảiphápphạmđồngbộ:từviệcpháttriểnnăng
lựctựgiámsát,ghiâmphảnhồicủaSVđếnviệcđổimớiphươngphápđánhgiáquátrìnhvà
tăngcườnghoạtđộngmôphỏngthựctiễncủagiảngviên(GV)nhằmgópphầnvàoviệcđiều
chỉnhchiếnlượcđàotạo,tốiưuhóanănglựcgiaotiếpvàchuẩnhóakỹnăngnóichoSV.
Từkhóa:Cáctiêuchíđánhgiá,ghiâmvàphảnhồi,kỹnăngnói,phântíchlỗi.
TrườngĐạihọcMởHàNội
TrườngQuốctế,ĐạihọcQuốcgiaHàNội
I.Đặtvấnđề
Trongquátrìnhhọcnnngữ,knăng
nóiđượcxemlàthưcđotrctiếpphảnánh
nănglựcsửdụngtiếngAnhcủanihọc,
biđòihỏisựphốihợpgiữaptâm,từ
vựng,ngpháp,ngngađộlưuloát.
Đivới SV chuyênngành tiếngAnh,vic
làmch kỹngi kng ch gp nâng
caokếtquảhctậpmàcòntonntngvng
chắcchonghnghiệptươnglai.
Tuynhiên,kỹnăngnàyluônlàvấn
đềlớnđốivớiSV,kểcảSVchuyênngành.
1ườihọcthườngmắcnhữnglỗinhưphát
âmchưachuẩn,dùngtừvàcấutrúcng
phápchưachínhxác,diễnđạtthiếumạch
lạc,cũngnhưtâmlýthiếutựtintronggiao
tiếp.Kếtquảkhảosáttừbảng“Thốngkê
kếtquả đánhgiámứcđộđạtchuẩnđầu
rahọcphần”tạiKhoaTiếngAnh,HOU
chothấyhơn57%SVnămthứhaichưa
đạt yêu cầu trong phần thi nói theo chủ
đề.Điềunàyảnhởngtrựctiếpđếnkết
quảbàithiquantrọnghơn,nếucáclỗi
khôngđượcsửakịpthời,mộtlốimònxấu

trongkỹnăngnóisẽđượchìnhthành,về
udàisẽảnhhưởngđếnquátrìnhhọctập
ở các học phần nâng cao cũng như khả
nggiaotiếptrongthựctế.
Xuất phát từ những hạn chế nêu
trên,đồngthờivớimongmuốncungcấp
sởkhoahọcvàthựctiễnchoviệcnâng
caohiệuquảdạyvàhọckỹnăngnóitrong
bốicảnhđàotạođạihọchiệnnay,nhóm
cgiảtiếnhànhnghiêncứuphươngpháp
“CảithiệnkỹnăngnóichoSVnămthứhai
ngànhTiếngAnhtạiTrườngĐạihọcMở
HàNộithôngquaphântíchlỗitrongbài
thinói”.Trêncơsởphântíchcáclỗinày,
iviếthướngtớiviệcđềxuấtnhữnggiải
phápnhằmgópphầncảithiệnkỹnăngnói
nângcaochấtợngđàotạotiếngAnh
choSV.
II.Cơsởlíthuyết
2.1.Kháiquátvềkỹnăngnói
Kỹ năng nói là một trong bốn kỹ
ngcơbảntronghọcngoạingữvàđược
xem là phương tiện trực tiếp nhất để
thựchiệngiaotiếp.TheoUr(1996),nói
khả năng sử dụng ngôn ngữ để diễn
đạtýtưởng,cảmcvàthôngtinthông
qua ơng tác bằng lời nói trong những
tìnhhuốnggiaotiếpcụthể.Kỹnăngnày
khôngchỉđòihỏikiếnthứcngônngữmà
cònyêucầungườihọcvậndụnglinhhoạt
cácyếutốnhưphátâm,ngữpháp,từvựng
chiếnlượcgiaotiếp.
Luoma(2004)chorằngnóilàmột
quátrìnhtáitạovàtổchứcýtưởngthành
chuỗi phát ngôn có cấu trúc, trong đó
ngườinóiphảiđồngthờixửlýnộidung,
hìnhthứcngônngữvàtốcđộdiễnđạt.Đối
vớingườihọctiếngAnhnhưngônngữthứ
hai,quátrìnhnàycàngtrởnênphứctạpdo
hạnchếvềvốntừ,cấutrúcngữphápvà
khảngxửlýngônngữtrongthờigian
thực.Vì vậy, kỹ năng nói thường là kỹ
ngkhónhấtvàdễbộclộcáchạnchếvề
nglựcngônngữcủangườihọc.
2.2.ctuchíđánhgiákngnói
TheoNunan(2003),cácthànhtốcốt
lõicủakỹnăngnóibaogồm:
-
Grammaraccuracy:Độchínhxác
trongvicsửdụngngữpháp.
-
Pronunciation:Khảnăngphátâm
đúng,dễhiểuvàphùhợpvớichuẩnmực
ngônngữ.
-
Vocabulary: Kh năng s dng
từđúngvàđadạngđdinđtýtưởng,
nidung.
-
Fluencyandcoherence:Khảnăng
nóilưuloát,trôichảy.
n cạnh đó, các khung đánh giá
hiện đại như IELTS Speaking Band
Descriptors (Cambridge Assessment
English, 2023) cũng bổ sung tiêu chí
Coherence (tính mạch lạc) và Lexical
Resource(vốntừvàkhảnăngsửdụngtừ
ngữphùhợpngữcảnh).Nhưvậy,kỹnăng
nóilàsựkếthợptổnghòacủanhiềuyếu
tố,trongđósựthiếuhụtởbấtkỳthànhtố
ocũngcóthểảnhhưởngtrựctiếpđến
hiệuquảgiaotiếp.
2.3. Khái niệm và phân loại lỗi
trongkỹnăngnói
Trong lĩnh vực phân tích lỗi, nhà
nghiên cứu Corder (1974) phân biệt rõ
giữaerrorvàmistake.Errorslànhữnglỗi
mangtínhhệthống,xuấtpháttừsựthiếu
hụtnănglựcngônngữ,khingườihọcchưa
nắmvữngquytắcngữpháp,từvựnghoặc
phát âm và khôngthể tựsửa.Trong khi
đó, mistakes là những sai sót mang tính
nhất thời do yếu tố tâm lý, sự thiếu tập
trunghoặcáplựcgiaotiếp,ngườihọccó
khảnăngtựnhậnravàsửachữa.

TácgiảBrown(2007)chorằngviệc
phân biệt hai khái niệm này có ý nghĩa
quan trọng trong giảng dạy, bởi errors
phản ánh khoảng trống trong kiến thức
ngôn ngữ cần được giảng dạy lại, còn
mistakeschủyếu liênquan đến kỹnăng
sửdụngngônngvàcầnđượckhắcphục
thôngqualuyệntập.
Theo hc gi James (1998) và
Ellis(2015), c lỗi trong kỹ năng nói
tiếngAnh thường được chia thành bốn
nmchính:
-
Lỗiphátâm:dosựkhácbiệtgiữa
hệthốngngữâmcủatiếngAnhvàtiếng
mẹđẻ.
-
Lỗingữpháp:sửdụngsaithì,cấu
trúccâu,sựhòahợpchủ-vị.
-
Lỗitừ vựng: chọn từkhông phù
hợpngữcảnh/dùngsainghĩa.
-
Lỗilưuloátvàmạchlạc:thểhiện
quasựngậpngừng,lặptừ,đứtquãng,sắp
xếpýcalogic.
Ngoàira,nghiêncứu(Odlin,2003;
Jarvis&Pavlenko,2008)chỉrarằngảnh
hưởngcủangôn ngữthứnhấtlànguyên
nhân phổ biến gây ra lỗi, đặcbiệt trong
phát âm và cấu trúc câu, khi người học
ápdụngcácquytắccủatiếngmẹđẻvào
tiếngAnhmộtcáchkhôngphùhợp.
2.4.Khoảngtrốngnghiêncứu
Mặcdùđãcómộtsốnghiêncứuvề
lỗitrongkỹnăngnói,songphầnlớnchưa
tậptrungkhaithácdữliệutừcácbàithi
nóithựctếcủaSVtrongbốicảnhcụthể
- một nguồntưliệu phản ánh chân thực
ng lực nói của SV trong môi trường
đánhgiáchínhthức.Dođó,việctiếnhành
nghiên cứu chuyênsâu vềcác dạng lỗi,
nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng của
chúng trong bối cảnh cụ thể này là cần
thiết,nhằmcungcấpcơsởkhoahọccho
việcđềxuấtcácphươngphápphùhợpđể
ngcaokỹnăngnóichoSV.
III.Phươngphápnghiêncứu
3.1.Đốitượngkhảosát
Đốitượngtham giakhảo sátlà63
SVnămthứhaichuyênngànhTiếngAnh,
đến từ hailớpmàngườiviếtđượcphân
cônggiảngdạy.CácSVnàyđangởtrình
độB2,đãhoànthànhcáchọcphầncơsở
vềngữpháp,từvựngvàhaihọcphầnkỹ
ng nóitheo chươngtrìnhđàotạo, qua
đóđảmbảorằngngườihọcđãcónềntảng
kiếnthứcngônngữcầnthiếtđểthựchiện
cácnhiệmvụnóiởmứcđộhọcthuật.
Nghiêncứutậptrungvàoviệcnhận
diện,thống,phânloạivàchỉranguyên
nhân cáclỗi phổ biến trong bài thi nói
củaSV.Tncơsởđó,cácđặcđiểmvà
mức độ xuất hiện của từng loại lỗi sẽ
đượcxemtnhằmlàmthựctrạngkỹ
năng nói của SV năm hai ngànhTiếng
AnhtạiHOU.
3.2.Côngcụthuthậpdữliệu
Nghiên cứu sử dụng bài thi nói,
phiếukhảosátvàphươngphápphântích
lỗilàmcôngcụchínhđểthuthậpvàxửlý
dữliệu:
-Bàithii:đượcthiếtkếdướihình
thứctrìnhbàymộtchủđềchosẵnkếthợp
vớitrảlờicâuhỏimởrộngcủaGV.Mỗi
SVcómộtphútchuẩnbịvà4-5phúttrình
y.
Mẫuchủđềbàithinói:
Topic: Talk about The biggest
inventioninmodernlife.
Youshoulddevelopyourtalkbased
onthefollowingclues:
•Whattheinventionis
•Why you think it is the biggest
invention

•Howithaschangedourlife.
Phiếuđánhgiábaogồm4tiêuchí:
phát âm,độ chínhxác ngữ pháp,vốntừ
cũngnhưđộtrôichảyvàmạchlạc.
-Phiếukhảosát:gồm6câuhỏiđa
lựachọn,đểtìmranguyênnhânmắclỗi.
c bài nói sẽ được GV bộ môn
thuthậptrongthờigianthigiữakỳ,được
ghiâmvànghelạilàmliệuphântích.
Lỗitrongbàithiđượcthốngkê,phânloại
thành năm nhóm chính: phát âm, ngữ
pháp,từvựng,độlưuloátvàmạchlạc.
Quátrìnhphânloạiđượcđốichiếu
thảoluậnvới4GVcdạykỹnă
ói trong tổ bộ môn nhằm nâng cao độ
tin cậy và tính khách quan của kết quả.
Trêncơsởnghelại,tácgiảtiếnhànhphân
tíchtheophươngphápErrorAnalysiscủa
Corder (1974), bao gồmcác ớc:nhận
diện lỗi,phânloạilỗi, thốngkêtầnsuất
xuấthiệncủatừngloạilỗi,đồngthờidiễn
giải nguyên nhân mắc lỗi sau khi tổng
hợp,phânttừdữliệuđiềutrakhảosát,
từ đó làm cơ sở cho việc đánh giá thực
trạngvàđềxuấtcácgiảipháp.
IV.Kếtquả,thảoluậnđxuất
giảipháp
4.1.Kếtquảvàthảoluận
4.1.1. Các loại lỗi phổ biến trong
bàithinói
TrongIELTS,độtrôichảymạchlạc
làmộttuchígộp,tuynhiênvềmặtphân
tíchlỗi,haitnhtốnàyđưcnhómtácgiả
táchđểnhậndiệnbiểuhiệnlỗicụthểhơn,
giúpmôtảchínhxáchơn“điểmnghẽn”của
nihọctrongcùngtiêuchíIELTS.
Bảng1.PhânloạicáclỗiphổbiếncủaSVtrongbàithinói
Loạilỗi Tầnsuất
(%) Môtảchitiết
1.Lỗiphátâm 24,70 Phátâmsaicácâm/θ/,/ð/,/ʃ/,/ʒ/,nhầmlẫngiữa/s/và/ʃ/,trọngâmtừ
ngữđiệucâuchưađúng
2.Lỗingữpháp 20,03 Dùngsaithì,saicấutrúccâu,thiếuthànhphầncâu,lỗichiađộngtừ
3.Lỗitừvựng 19,86 Dùngsaitừ,saitừloại,chỉdùngtừ/câuđơngiản,dịchtừngtừtừtiếng
Vit
4.Lỗilưuloát 19,00 Nóingậpngừng,lặptừ,ngắtqng,thiếuliênkếtý,nóichậm
5.Lỗidiễnđạt/
mạchlạc 16,41 Sắpxếpýchưalogic,chưaliềnmạch,chưatrọngtâmvàochủđề.
Kếtquảphântích579lỗitrong63
ithinóichothấycấutrúclỗiphânbố
tươngđốiđồngđềugiữacácnhóm,song
vẫncósựchênhlệchđángchúý.Lỗiphát
âm chiếm tỷ lệ cao nhất: 143 lỗi tương
ứngvới24,7%,trongđóSVthườnggặp
khókhănvớicácâmđặctrưngcủatiếng
Anhnhư/θ/,/ð/vàtrọngâmtừ.Tiếptheo
lỗingữphápđứngthứhaivới20,03%,
chủyếuliênquanđếnviệcsửdụngsaithì,
thiếuthành phần câu và nhầm lẫn trong
cấutrúc.
Lỗi từ vựng chiếm 19,86%, phản
ánh sự thiếulinh hoạttrong lựachọn từ
phạmvisửdụngtừcònhạnchế.Nhiều
trườnghợpngườihọcsửdụngtừkhông
phùhợpngữcảnhhoặclặplạitừ,cấutrúc
đơngiản,chothấyvốntừchưađủphong
phúđểtriểnkhaiýtưởngởmứcđộhọc
thuật.Đâycũnglànguyênnhânkhiếncho
cácphầnnóiđượcđánhgiáthiếutựnhiên,
chưahayvàchưađủthuyếtphục.
Đáng chú ý, tổng tỷ lệ của hai
nhómlỗiliênquanđếnlưuloát(19,00%)

mạchlạc (16,41%)- chiếm hơn35%
tổngsốlỗi.Lỗilưuloátthểhiệnquangập
ngừng, lặp từ và ngắt quãng dòng nói.
Trong khi đó, lỗi mạch lạc biểu hiện ở
việc sắpxếpýchưalogic,thiếuphương
tiệnliênkếtvàchưaduytrìtrọngtâmchủ
đề.KếtquảnàychothấySVcònhạnchế
trongviệcsắpxếpýởngpháttriển
nộidungkhitrìnhbàybằngtiếngAnh.
4.1.2.Nguyênnhânmắclỗi
D liệu t kết quả khảo sát cho
thy, c nguyên nhân dẫn đến li sai
trong kỹ năng nói ca sinh vn rất đa
dng, bao gm cả yếu tố tâm lý lẫn
nntảngkiếnthức.Chitiếtvềtlệcác
ngun nhân đưc trình bày cụ th tại
Bng2dướiđây:
Bảng2.Phânloạicácnguyênnhânmắclỗi(SVcóthểchọnnhiềuhơnmộtphươngán)
Ngunnhân Tỉlệphầntrăm(%)
1.Ảnhhưởngcủatiếngmẹđẻ 69,84
2.Chưathựchànhnóithườngxuyên 65,08
3.Thiếutựtin 58,73
4.Hạnchếvềvốntừ 52,38
5.Chưanắmvữngngữphápcơbản 34,92
6.Phươngpháphọchiệntạichưaphùhợp(họcthụđộng,thiếutươngtác…) 50,79
“Ảnh hưởng của tiếng mẹ đẻ”
nguyênnhânchủyếugâyralỗitrongbài
thinói,chiếm69,84%,thểhiệnrõởviệc
SVphátâmvàsắpxếpcấutrúccâutheo
thóiquentiếngViệt.
Xếp vị trí thứ hai là nguyên nhân
ưa thực hành nói thường xuyên” -
65,08%,yếutốtrựctiếpkhiếnngườihọc
thiếuhụtphảnxạngônngữvàđộlưuloát
cầnthiết.Bêncạnhđó,yếutốtâmlýcũng
đóng vai trò đángkể khi có tới 58,73%
sinh viên thừa nhận việc “Thiếutựtin”
dẫnđếntìnhtrạnglolắng,ngậpngừngvà
ngắtquãngmạchýtưởng.
Hạnchếvềvốntừvàngữpháp,lần
ợtchiếm52,38%và34,92%,làmgiảm
khảnăngdiễnđạtcnhxácvàđầyđủý
ởng.Cuốicùng,“Phươngpháphọchiện
tạichưaphùhợp”,vớitỷlệ50,79%,cho
thấy việc thiếu chú trọngvào thực hành
giaotiếpcũnglàmgiatăngcáclỗitrong
kỹnăngnóicủaSV.
Nhìnchung,lỗiphátâmvàlỗingữ
pháplàhainhómlỗicótỷlệcaonhấttrong
tổng số 579 lỗi. Xu ớng này phù hợp
vớikếtquảkhảotSVnămnhấtchuyên
ngànhtạiĐạihọcTâyĐô,trongđó85%
ngườihọctựbáocáothườnggặpliphát
âmvàkhoảng32,1%gặpkhókhănkhivận
dụngngữpháptrongi.Tuynhiên,điểm
khácbiệtnổibậtcủanghiêncứuynằmở
việcxácđịnhthiếucơhộivàtầnsuấtluyện
nói thường xuyên nguyên nhân mang
tínhchiphối,tácđộngtrựctiếpđếncảđộ
chínhxáclẫnđộlưuloáttrongdiễnđạt.Về
phươngdiệnhọcthuậtvàsưphạm,kếtquả
cungcấpcơsởchoviệcđiềuchỉnhchương
trình đào tạo, tăng cường các hoạt động
giaotiếpthựchànhvàtriểnkhaicácchiến
lược giảng dạy lấy người học làm trung
tâm,p phầnnângcao hiệuquả dạyvà
họckỹnăngiởbậcđạihọc.
4.2.Đềxuất
4.2.1.Giảiphápchosinhviên
Tăng cường luyn tp i trong
ác tình huống giao tiếp thực tế Kết
qu pn tích cho thấy thiếu cơ hội
thực nh nguyên nhân cnh dẫn
đếncáclivềphátâm,ngữppvàđộ
lưuloát.vy,SVcầnthườngxuyên
tham gia vào c hot đng tho luận
nhóm,thuyếttrình,đóngvaivàtraođổi