Chùa Phật Tích - thắng
cảnh vùng Kinh Bắc
Chùa Phật Tích nằm trên sườn nam núi Phật Tích (còn gọi
núi Lạn Kha, non Tiên) thuộc xã Phật Tích, huyện Tiên Du
tỉnh Bắc Ninh. Ngay từ những thế kỷ đầu công nguyên, xã
Phật Tích đã nằm trong địa bàn diễn ra cuộc gặp gỡ giữa Phật
giáo Ấn Độ và tín ngưỡng dân gian Việt cổ. Trên cơ sở đó
hình thành trung tâm Phật giáo đầu tiên của đất nước (trung
tâm Dâu - Luy Lâu). Và nhà sư Ấn Độ Khâu-đà-la đã về đây
dựng chùa và truyền đạo. Nhưng phải đến đời Lý (1010-
1225) thì chùa Phật Tích mới được xây dựng với qui mô lớn.
Chùa Phật Tích được triều Lý ưu ái đặc biệt bởi nó nằm trong
vùng văn hóa lâu đời của xứ Kinh Bắc, quê hương của vua
Lý.
Theo tài liệu cổ thì chùa Phật Tích được khởi dựng vào
năm Thái Bình thứ tư (1057) với nhiều tòa ngang dãy dọc.
Năm 1066, vua Lý Thánh Tông lại cho xây dựng một cây
tháp cao. Sau khi tháp đổ mới lộ ra ở trong đó bức tượng Phật
A-di-đà bằng đá xanh nguyên khối được dát ngoài bằng
vàng. Để ghi nhận sự xuất hiện kỳ diệu của bức tượng này,
làng đổi tên là Phật Tích và dời cả lên trên sườn núi.
IMAGE
NOT FOUND!
Vì Phật Tích là một trung tâm Phật giáo nổi tiếng và là nơi
cảnh quan tươi đẹp lại gắn với hàng loạt những câu chuyện
huyền thoại, nên các vua Lý và sau này là các vua Trần
thường xuyên lui tới thăm viếng. Năm 1071, Lý Thánh Tông
đi du ngoạn khắp vùng Phật Tích và viết chữ "Phật" dài tới 5
mét, sai khắc vào đá đặt trên sườn núi. Trong buổi đầu xây
dựng chùa Phật Tích, bà Ỷ Lan có vai trò đặc biệt quan trọng.
Để ghi nhận công lao của bà, ở thôn Vĩnh Phú lập đền thờ bà
gọi là đền bà Tấm.
Sang thời Trần, Phật Tích vẫn là ngôi chùa lớn, một đại
danh thắng. Thời bấy giờ vua Trần Nhân Tông đã cho xây tại
chùa một thư viện lớn và cung Bảo Hoa. Sau khi khánh