Đà Nẵng

Đà N ngẵ

Thành ph tr c thu c Trung ngố ự ộ ươ

C u Sông Hànầ — m t bi u t ng c a TP. Đà N ngộ ể ượ ủ ẵ

T a đọ ộ: 16°01′55″B, 108°13′14″Đ

Qu c giaốVi t Namệ

Mi nềNam Trung Bộ

Chính quy nề

– Chủ t chị UBND Tr n Văn Minhầ

m t đậ ộ 651 ng i/km²ườ

Múi giờG (UTC+7)

Mã b u chínhư59

Mã đi n tho iệ ạ 511

B ng s xeả ố 43

Đà N ngẵ là thành ph tr c thu c Trung ngố ự ộ ươ — trung tâm kinh t , văn hoá, giáo d c, khoa h c và côngế ụ ọ

ngh l n nh t c a khu v c ệ ớ ấ ủ ự mi n Trungề - Tây Nguyên Vi t Namệ [1]. Thành ph n m d c theo vùng duyênố ằ ọ

h i ảNam Trung Bộ và là m t trong b n ộ ố đô th lo i 1ị ạ c a Vi t Nam ủ ệ [2].

Thành ph Đà N ng tr i dài t 15°15' đ n 16°40' B c và t 107°17' đ n 108°20' Đông. Phía b c giáp t nhố ẵ ả ừ ế ắ ừ ế ắ ỉ

Th a Thiên-Huừ ế, phía tây và nam giáp t nh ỉQu ng Namả, phía đông giáp bi n Đôngể. Trung tâm thành phố

cách th đô ủHà N iộ 764km v phía B c, cách ề ắ Thành ph H Chí Minhố ồ 964km v phía Nam, cách th đôề ủ

th i c n đ i c a Vi t Nam là thành ph ờ ậ ạ ủ ệ ố Huế 108 km v h ng Tây B c.ề ướ ắ

Đ a hìnhị

Đ a hình thành ph Đà N ng v a có đ ng b ng duyên h i, v a có đ i núi. Vùng núi cao và d c t p trungị ố ẵ ừ ồ ằ ả ừ ồ ố ậ

phía Tây và Tây B c, t đây có nhi u dãy núi ch y dài ra bi n, m t s đ i th p xen k vùng đ ng b ngở ắ ừ ề ạ ể ộ ố ồ ấ ẽ ồ ằ

ven bi n h p.ể ẹ

Đ a hình đ i núi chi m di n tích l n, đ cao kho ng t 700-1.500 m, đ d c l n (>400), là n i t p trungị ồ ế ệ ớ ộ ả ừ ộ ố ớ ơ ậ

nhi u r ng đ u ngu n và có ý nghĩa b o v môi tr ng sinh thái c a thành ph .ề ừ ầ ồ ả ệ ườ ủ ố

tháng 1 đ n tháng 7, th nh tho ng có nh ng đ t rét ế ỉ ả ữ ợ mùa đông nh ng không đ m và không kéo dài.ư ậ

Nhi t đ trung bình hàng năm kho ng 25,9°C; cao nh t vào các tháng 6, 7, 8, trung bình 28-30°C; th pệ ộ ả ấ ấ

nh t vào các tháng 12, 1, 2, trung bình 18-23°C. Riêng vùng r ng núi ấ ừ Bà Nà đ cao g n 1.500 m, nhi tở ộ ầ ệ

đ trung bình kho ng 20°C.ộ ả

Đ m không khí trung bình là 83,4%; cao nh t vào các tháng 10, 11, trung bình 85,67-87,67%; th p nh tộ ẩ ấ ấ ấ

vào các tháng 6, 7, trung bình 76,67-77,33%.

L ng m a trung bình hàng năm là 2.504,57 mm; l ng m a cao nh t vào các tháng 10, 11, trung bìnhượ ư ượ ư ấ

550-1.000 mm/tháng; th p nh t vào các tháng 1, 2, 3, 4, trung bình 23-40 mm/tháng.ấ ấ

S gi n ng bình quân trong năm là 2.156,2 gi ; nhi u nh t là vào tháng 5, 6, trung bình t 234 đ n 277ố ờ ắ ờ ề ấ ừ ế

gi /tháng; ít nh t là vào tháng 11, 12, trung bình t 69 đ n 165 gi /tháng.ờ ấ ừ ế ờ

L ch sị ử

Gi a ữth k 16ế ỷ , khi H i Anộ đã là trung tâm buôn bán s m u t phía Nam thì Đà N ng m i là v trí ti nầ ấ ở ẵ ớ ị ề

c ng, trung chuy n hàng hóa, tu s a tàu thuy n.ả ể ử ề

Ng i ườ Đàng Trong t i ạĐà N ngẵ th i ờTây S nơ - Tranh c a h a sĩ ng i Anh William Alexanderủ ọ ườ

Đ u ầth k 18ế ỷ , v trí ti n c ng c a Đà N ng d n d n tr thành th ng c ng thay th cho H i An, nh t làị ề ả ủ ẵ ầ ầ ở ươ ả ế ộ ấ

khi k thu t đóng tàu ỹ ậ ở Châu Âu phát tri n v i nh ng lo i tàu thuy n l n, đáy sâu, ra vào v nh Đà N ngể ớ ữ ạ ề ớ ị ẵ

d dàng.ễ

Năm 1835, khi vua Minh M ngạ có d : "Tàu Tây ch đ c đ u t i ụ ỉ ượ ậ ạ C a Hànử, còn các c a bi n khác khôngử ể

đ c t i buôn bán" thì Đà N ng tr thành m t th ng c ng l n b c nh t ượ ớ ẵ ở ộ ươ ả ớ ậ ấ mi n Trungề. Ti u th côngể ủ

nghi p đ a ph ng phát tri n v i nh ng ngành s a ch a tàu thuy n, s ch nông lâm h i s n; d ch vệ ị ươ ể ớ ữ ử ữ ề ơ ế ả ả ị ụ

th ng m i cũng phát đ t.ươ ạ ạ

Năm 1858, cu c xâm l c c a Pháp t i Vi t Nam kh i đ u b ng cu c ộ ượ ủ ạ ệ ở ầ ằ ộ t n công vào Đà N ngấ ẵ . Sau khi

ph m, n c ng t, n c đá, r u, n c m m, cá khô, s a ch a tàu thuy n, kinh doanh d ch v . Cùng v iẩ ướ ọ ướ ượ ướ ắ ử ữ ề ị ụ ớ

H i Phòngả và Sài Gòn, Tourane tr thành trung tâm th ng m i quan tr ng c a c n c.ở ươ ạ ọ ủ ả ướ

Năm 1950, Pháp trao tr Đà N ng cho chính quy n ả ẵ ề B o Đ iả ạ .

Ng i ườ ph ng Tâyươ giao th ng t i Đà N ng năm 1749.ươ ạ ẵ

Tháng 3 năm 1965 các đ n v th y quân l c chi n M đ b vào Đà N ng và thi t l p đây m t căn cơ ị ủ ụ ế ỹ ổ ộ ẵ ế ậ ở ộ ứ

quân s h n h p l n. Năm 1967, Đà N ng đ c chính quy n ự ỗ ợ ớ ẵ ượ ề Vi t Nam C ng hòaệ ộ n đ nh là thành phấ ị ố

tr c thu c trung ng và xác đ nh m c tiêu xây d ng Đà N ng thành trung tâm chính tr , quân s , văn hóaự ộ ươ ị ụ ự ẵ ị ự

cho vùng I và II chi n thu t. M cho xây d ng Đà N ng các căn c quân s và k t c u h t ng: sânế ậ ỹ ự ở ẵ ứ ự ế ấ ạ ầ

bay, c ng, kho bãi, đ ng sá, công trình công c ng, c s thông tin liên l c, l p tín d ng ngân hàng. Khuả ườ ộ ơ ở ạ ậ ụ

k ngh Hòa Khánh s n xu t ôxy, acêtylen, b t gi t, xay xát, d t... th i kỳ này công nghi p đ c phátỹ ệ ả ấ ộ ặ ệ Ở ờ ệ ượ

tri n m c đ cao h n: các khu k ngh thay th cho công tr ng th công. Tuy nhiên, chi n tranh đãể ở ứ ộ ơ ỹ ệ ế ườ ủ ế

Qu ng Nam-Đà N ng tách thành t nh ả ẵ ỉ Qu ng Namả và thành ph Đà N ng tr c thu c trung ng. V đ aố ẵ ự ộ ươ ề ị

gi i hành chính, thành ph Đà N ng m i bao g m thành ph Đà N ng tr c đây, ớ ố ẵ ớ ồ ố ẵ ướ huy n Hòa Vangệ và

dân huy n đ o Hoàng Saệ ả đang t m đ t t i khu v c qu n S n Trà.ạ ặ ạ ự ậ ơ

Ngày 1 tháng 1 năm 1997, Đà N ng chính th c tr thành thành ph tr c thu c trung ng. Ngày 15 thángẵ ứ ở ố ự ộ ươ

7 năm 2003, Đà N ng đ c công nh n là ẵ ượ ậ đô th lo i 1ị ạ .

Năm 2005, m t ph n huy n ộ ầ ệ Hòa Vang đ c tách ra và thành l p nên qu n m i là qu n ượ ậ ậ ớ ậ C m Lẩ ệ. [3]

Bi u t ngể ượ

T ý t ng thành ph Đà N ng là m t c ng bi n lâu đ i, đ ng li n k v i núi, sông, đ ng ru ng, trongừ ưở ố ẵ ộ ả ể ờ ứ ề ề ớ ồ ộ

m t c nh quan thiên nhiên hài hoà, kỳ thú, n m trung đ c a c n c, bi u t ng c a Đà N ng đ cộ ả ằ ở ộ ủ ả ướ ể ượ ủ ẵ ượ

thi t k v i ch đ "Xanh núi, xanh sông, xanh bi n. Tr ng gió, tr ng tr i, tr ng cát" v i các hình t ngế ế ớ ủ ề ể ắ ắ ờ ắ ớ ượ

nh m miêu t qu n th ằ ả ầ ể Ngũ Hành S nơ ngo n m c v i truy n thuy t tr ng Rùa Th n, soi bóng bên sôngạ ụ ớ ề ế ứ ầ

n c, ru ng đ ng c a Hoà Vang, nh ng g n sóng nh p nhô g i nh đ n nh ng bãi bi n xanh trong,ướ ộ ồ ủ ữ ợ ấ ợ ớ ế ữ ể

nh ng b cát óng ánh c a ữ ờ ủ Thanh Khê, Liên Chi uể, và cây c u n i li n ầ ố ề H i Châuả, S n Tràơ trong m t thànhộ

Hành chính & Dân số

Đà N ng là thành ph tr c thu c trung ng, bao g m 6 qu n n i thành, 1 huy n ngo i thành và 1 huy nẵ ố ự ộ ươ ồ ậ ộ ệ ạ ệ

đ o:ả

Đ n v hành chínhơ ị Dân số

(ng i)ườ

(2005)

M t đậ ộ

(ng i/km²)ườ

(2005)

Thành ph Đàố

N ngẵ684.846 545,15 777.216 599

Qu n H i Châuậ ả 189.297 7.863,13 197.118 8.650

Qu n Thanh Khêậ149.637 16.084,81 167.830 17.126

Qu n S n Tràậ ơ 99.344 1.634,89 112.196 1.809

Qu n Ngũ Hành S nậ ơ 41.895 1.146,61 50.097 1.347

Đà N ng n m trung đ c a Vi t Nam, trên tr c giao thông huy t m ch B c - Nam v c đ ng b ,ẵ ằ ở ộ ủ ệ ụ ế ạ ắ ề ả ườ ộ

đ ng s t, đ ng bi n và đ ng hàng không, là c a ngõ giao thông quan tr ng c a c mi n Trung vàườ ắ ườ ể ườ ử ọ ủ ả ề

Tây Nguyên. Thành ph còn là đi m cu i trên Hành lang kinh t Đông - Tây đi qua các n c ố ể ố ế ướ Myanma,

Đ ng s tườ ắ

chi u dài kho ng 30 km. Trên đ a bàn thành ph hi n nay có 5 ga: ề ả ị ố ệ Ga Đà N ngẵ, Ga Thanh Khê,

Ga Kim Liên, Ga H i Vân Nam và Ga Hòa Châu. Ga Đà N ng là m t trong nh ng ga tr ng y uả ẵ ộ ữ ọ ế

trên tuy n đ ng s t B c - Nam. Tuy nhiên, ga n m trung tâm thành ph nên th ng gây ra t cế ườ ắ ắ ằ ở ố ườ ắ

ngh n giao thông, ô nhi m môi tr ng cùng các t n n xã h i. ẽ ễ ườ ệ ạ ộ

không ch gi i quy t các v n đ nêu trên mà còn giúp gi m th i gian ch y tàu xu ng 1 đ n 2 giỉ ả ế ấ ề ả ờ ạ ố ế ờ

đ ng h (vì v i qui ho ch hi n nay, tàu ph i vào trung tâm thành ph , sau đó đ i đ u máy, m tồ ồ ớ ạ ệ ả ố ổ ầ ấ

khá nhi u th i gian). Tuy n đ ng s t cũ có th s đ c t n d ng làm đ ng tàu đi n n i thề ờ ế ườ ắ ể ẽ ượ ậ ụ ườ ệ ộ ị

n i trung tâm thành ph v i các khu công nghi p Liên Chi u và Hòa Khánh. ố ố ớ ệ ể

Đ ng bườ ộ

km², ngo i thành là 0,33 km/km².ạ

đ ng ườ qu c lố ộ:

km 929.

qu c l này n i Đà N ng v i các t nh mi n ố ộ ố ẵ ớ ỉ ề Nam Trung Bộ và Tây Nguyên Vi t Namệ.

Ngoài ra, v i vi c đ a vào s d ng ớ ệ ư ử ụ h m đ ng b H i Vânầ ườ ộ ả xuyên qua núi n i li n thành ph và t nhố ề ố ỉ

Th a Thiên-Huừ ế, giao thông trên qu c l 1A tr nên thu n ti n h n bao gi h t. Th i gian l u thôngố ộ ở ậ ệ ơ ờ ế ờ ư

đ c rút ng n, t i n n giao thông v n th ng xuyên x y ra trên ượ ắ ạ ạ ố ườ ả đèo H i Vânả đ c gi m thi u.ượ ả ể