Tr−êng ®¹i häc v¨n hãa hμ néi
Khoa v¨n hãa d©n téc thiÓu sè
PHẠM THỊ NHUNG
DÂN CA MƯỜNG VÀ VẬN DỤNG VÀO
CÔNG TÁC THÔNG TIN TUYÊN TRUYỀN
HIỆN NAY Ở NGỌC LẶC, THANH HOÁ
Khãa luËn tèt nghiÖp cö nh©n v¨n hãa
Chuyªn ngμnh v¨n hãa d©n téc thiÓu sè
M∙ sè: 608
Hướng dẫn khoa học: PGS.TS. TRẦN TRÍ TRẮC
Hμ néi, 6/2008
V¨n ho¸ D©n téc 10A Ph¹m ThÞ Nhung
Kho¸ luËn tèt nghiÖp §¹i Häc V¨n ho¸ Hµ Néi
1
Lêi c¶m ¬n
§Ò tµi lµ kÕt qu¶ cña c¶ mét qu¸ tr×nh t×m tßi, kh¶o s¸t, nghiªn cøu trªn thùc
®Þa vµ trong tµi liÖu. §Ó hoµn thµnh Kho¸ luËn nµy, sinh viªn ®· nhËn ®−îc sù
gióp ®ì tËn t×nh cña PGS. TS TrÇn TrÝ Tr¾c; sù quan t©m, t¹o ®iÒu kiÖn cña c¸c
thÇy c« gi¸o trong Khoa V¨n ho¸ D©n téc thiÓu sè; cña c¸c c¸n bé Trung t©m V¨n
ho¸ ThÓ thao, Phßng V¨n Ho¸ ; c¸c c¸n bé phßng N«ng nghiÖp huyÖn Ngäc LÆc
vµ bµ con nh©n d©n x· Th¹ch LËp.
Ngoµi ra, sinh viªn cßn xin bµy tá lßng biÕt ¬n tíi c¸c c¸n bé t¹i ViÖn D©n
téc häc, Phßng Th− viÖn ViÖn D©n téc häc, Trung t©m Th− viÖn Quèc gia, Trung
t©m Th− viÖn tr−êng §¹i häc V¨n ho¸ Hµ Néi.
Do h¹n chÕ vÒ thêi gian vµ tr×nh ®é nªn Kho¸ luËn kh«ng tr¸nh khái nh÷ng
thiÕu nh÷ngthiÕu sãt. V× vËy, ng−êi viÕt rÊt mong nhËn ®−îc sù ®ãng gãp ch©n
thµnh cña c¸c thÇy c« vµ c¸c b¹n ®Ó ®Ò tµi ®−îc hoµn chØnh h¬n.
Sinh viªn
Ph¹mThÞNhung
V¨n ho¸ D©n téc 10A Ph¹m ThÞ Nhung
Kho¸ luËn tèt nghiÖp §¹i Häc V¨n ho¸ Hµ Néi
2
Môc lôc
Sè trang
LêI C¶M ¥N ....................................................................................... 1
LêI Më §ÇU ....................................................................................... 3
CH¦¥NG 1. TæNG QUAN VÒ NG¦êi m−êng ë ngäc lÆc,
thanh ho¸ ............................................................................................... 6
1.1. §iÒu kiÖn tù nhiªn ........................................................................... 6
1.2.1. Ng−êi M−êng ë Ngäc LÆc ........................................................... 9
1.2.2. §êi sèng vËt chÊt ........................................................................ 10
1.2.3. §êi sèng tinh thÇn ...................................................................... 14
CH¦¥NG 2. D¢N CA CñA NG−êi m−êng ë ngäc lÆc, thanh
ho¸ ............................................................................................................. 21
2.1 Nh÷ng quan niÖm vÒ d©n ca ........................................................ 21
2.2. Nh÷ng h×nh thøc sinh ho¹t trong d©n ca M−êng ë Ngäc LÆc . 21
2.2.1. X−êng ......................................................................................... 22
2.2.2. §ang ........................................................................................... 25
2.2.3. H¸t ru ......................................................................................... 29
2.2.4. Mo .............................................................................................. 33
2.3. Nh÷ng nÐt c¬ b¶n cña d©n ca M−êng trong ®êi sèng nh©n d©n huyÖn
Ngäc LÆc, Thanh Ho¸ .................................................................................. 39
2.4. Nh÷ng gi¸ trÞ cña d©n ca M−êng Ngäc LÆc .................................. 42
Ch−¬ng 3. vËn dung d©n ca M−êng vμo c«ng t¸c
th«ng tin tuyªn truyÒn ë ngäc lÆc, thanh ho¸ ........ 51
3.1. Nh÷ng quan niÖm vÒ th«ng tin tuyªn truyÒn ................................. 51
V¨n ho¸ D©n téc 10A Ph¹m ThÞ Nhung
Kho¸ luËn tèt nghiÖp §¹i Häc V¨n ho¸ Hµ Néi
3
3.2. Nh÷ng gi¶i ph¸p vÒ vËn dông d©n ca M−êng voµ c«ng t¸c th«ng tin
tuyªn truyÒn .................................................................................................. 53
3.3. Nh÷ng thµnh tùu trong viÖc vËn dông d©n ca M−êng vµo c«ng t¸c th«ng
tin tuyªn truyÒn ............................................................................................ 58
3.4. Thùc tr¹ng cña c«ng t¸c th«ng tin tuyªn truyÒn ë Ngäc LÆc ........ 60
3.5. Nh÷ng gi¶i ph¸p cho viÖc vËn dông d©n ca M−êng vµo c«ng t¸c th«ng
tin tuyªn truyÒn hiÖn nay ë Ngäc LÆc .......................................................... 63
3.6. Nh÷ng kiÕn nghÞ cho viÖc vËn dông ............................................. 66
KÕt luËn ......................................................................................... 69
Phô lôc ............................................................................................ 71
B¶n ®å hμnh chÝnh huyÖn ngäc lÆc ............................ 72
Mét sè t− liÖu vÒ ®iÒu kiÖn tù nhiªn- kinh tÕ x∙ héi
cua ngäc lÆc ....................................................................................... 73
Mét sè lμn ®iÖu d©n ca m−êng ë ngäc lÆc ............. 76
V¨n ho¸ D©n téc 10A Ph¹m ThÞ Nhung
Kho¸ luËn tèt nghiÖp §¹i Häc V¨n ho¸ Hµ Néi
4
L
êi më ®Çu
1. Lý do chän ®Ò tµi
ViÖt Nam ®· b−íc vµo thêi kú héi nhËp thùc sù. Con Hæ Ch©u ¸ ®ang v−¬n
m×nh m¹nh mÏ ®Ó trë thµnh Rång cña ngµy mai. §−îc mÖnh danh lµ ®iÓm ®Õn
an toµn nhÊt, ViÖt Nam cã nhiÒu thêi c¬ lín ®Ó kh¼ng ®Þnh m×nh. Song th¸ch thøc
còng kh«ng ph¶i nhá: kÎ thï lîi dông nãi xÊu chÕ ®é, l«i kÐo ®ång bµo d©n téc
thiÓu sè, nguy c¬ hßa tan v¨n hãa…Tr−íc t×nh h×nh Êy, chóng ta cÇn ph¶i quan
t©m h¬n n÷a ®Õn c«ng t¸c th«ng tin tuyªn truyÒn ®Ó gi÷ g×n vµ ph¸t huy truyÒn
thèng tèt ®Ñp cña d©n téc.
Trong v−ên hoa ®a s¾c téc cña ViÖt Nam, ng−êi M−êng næi lªn víi nhiÒu
hiÖn t−îng v¨n hãa d©n gian ®éc ®¸o: Tang ma, lÔ héi, kiÕn tróc, tÝn ng−ìng - t«n
gi¸o, c−íi xin… vµ ®Æc biÖt lµ d©n ca - mét thµnh tè quan träng cÊu thµnh nghÖ
thuËt biÓu diÔn d©n gian. ë ®ã, kh«ng thÓ kh«ng kÓ ®Õn d©n ca cña ng−êi M−êng
Ngäc LÆc, Thanh Hãa.
Sinh ra vµ lín lªn trªn quª h−¬ng cã nhiÒu ng−êi M−êng sinh sèng, ng−êi
viÕt phÇn nµo hiÓu ®−îc søc hÊp dÉn cña d©n ca M−êng vµ vai trß cña nã trong
c«ng t¸c th«ng tin tuyªn truyÒn hiÖn nay t¹i Ngäc LÆc. Nh÷ng n¨m gÇn ®©y, c«ng
t¸c tuyªn truyÒn ®−êng lèi chÝnh s¸ch, ph¸p luËt cña §¶ng vµ Nhµ n−íc ë Ngäc
LÆc ®· ®−îc c¸c cÊp, c¸c ngµnh quan t©m ®Èy m¹nh vµ thu ®−îc mét sè kÕt qu¶
®¸ng khÝch lÖ. HÇu hÕt, c¸c ch−¬ng tr×nh tuyªn truyÒn ®Òu vËn dông d©n ca
M−êng. Tuy nhiªn, sù vËn dông ch−a s©u, ch−a triÖt ®Ó nªn hiÖu qu¶ ch−a cao.
ChÝnh v× vËy, cÇn ph¶i tiÕp søc ®Ó t¹o ®µ cho c«ng t¸c th«ng tin tuyªn truyÒn cña
huyÖn ®−îc n©ng cao hiÖu qu¶ th«ng qua viÖc sö dông chÊt liÖu D©n ca M−êng.
Nh÷ng lý do trªn lµ ®iÒu khiÕn ng−êi viÕt say mª t×m hiÓu ®Ò tµi D©n ca
M−êng vµ vËn dông vµo c«ng t¸c th«ng tin tuyªn truyÒn hiÖn nay ë Ngäc LÆc,
Thanh Hãa.
