Đánh giá chất lượng nước dưới đất phía Bắc Thành phố Hồ Chí Minh bằng chỉ số GWQI và nội suy IDW

Trong bối cảnh đô thị hóa và công nghiệp hóa nhanh chóng tại Việt Nam, đặc biệt là khu vực phía Bắc Thành phố Hồ Chí Minh, nguồn nước dưới đất đang đối mặt với áp lực ô nhiễm và khai thác quá mức. Nguồn tài nguyên này đóng vai trò thiết yếu trong việc cung cấp nước sinh hoạt và hỗ trợ phát triển kinh tế – xã hội, trong khi chất lượng và trữ lượng nước mặt có xu hướng suy giảm. Do đó, việc đánh giá chất lượng nước dưới đất một cách khoa học và toàn diện trở nên vô cùng cấp thiết. Nghiên cứu này nhằm mục đích áp dụng chỉ số đánh giá chất lượng nước dưới đất (GWQI) kết hợp với phương pháp nội suy không gian Inverse Distance Weighting (IDW) để phân tích, phân vùng và xác định mức độ chất lượng nước dưới đất. Mục tiêu là cung cấp cái nhìn khách quan và trực quan về hiện trạng, đồng thời hỗ trợ hiệu quả công tác quản lý, giám sát và bảo vệ tài nguyên nước bền vững trong khu vực.

Các nhà khoa học môi trường, kỹ sư thủy văn, nhà quy hoạch đô thị, các nhà quản lý tài nguyên nước tại địa phương, và các nhà nghiên cứu quan tâm đến chất lượng nước dưới đất và quản lý môi trường.

Nghiên cứu này đã tiến hành đánh giá chất lượng nước dưới đất tại khu vực phía Bắc Thành phố Hồ Chí Minh, một vùng chịu áp lực lớn từ hoạt động công nghiệp hóa và khai thác tài nguyên. Mục tiêu chính là cung cấp cái nhìn toàn diện về hiện trạng và xu hướng chất lượng nước dưới đất để hỗ trợ công tác quản lý bền vững. Phương pháp tiếp cận tích hợp chỉ số chất lượng nước dưới đất (GWQI) với kỹ thuật nội suy không gian Inverse Distance Weighting (IDW) đã được áp dụng để phân tích và phân vùng chất lượng. Dữ liệu quan trắc từ Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn TP.HCM trong giai đoạn 2019-2023 đã được sử dụng, bao gồm 55 điểm quan trắc và các thông số chất lượng quan trọng. Kết quả cho thấy chất lượng nước dưới đất tại đa số các điểm quan trắc đạt mức khá tốt đến rất tốt, với chỉ số GWQI trung bình từ 146,7 đến 41. Đặc biệt, chất lượng nước trong ba tầng chứa nước chính – Pleistocen giữa – trên (qp2-3), Pleistocen dưới (qp1) và Pliocen giữa (n2²) – duy trì ổn định, ít bị ảnh hưởng bởi ô nhiễm từ hoạt động con người. Điều đáng chú ý là từ năm 2021 đến 2023, chất lượng nước dưới đất đã có sự cải thiện rõ rệt ở nhiều khu vực. Những phát hiện này không chỉ bổ sung cơ sở dữ liệu và khoa học về nước dưới đất cho khu vực Bắc Thành phố Hồ Chí Minh mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc định hướng công tác quản lý, giám sát, khai thác và bảo vệ tài nguyên nước dưới đất một cách bền vững, đặc biệt trong bối cảnh phát triển đô thị nhanh chóng.