Đánh giá sự biến đổi tình trạng ngứa theo thang điểm ngứa 5-D ở bệnh nhân lọc máu chu kỳ trên 3 tháng tại Bệnh viện Quân y 103

Bệnh thận mạn tính giai đoạn cuối đòi hỏi phương pháp lọc máu chu kỳ (LMCK) để duy trì sự sống, tuy nhiên, phương pháp này thường đi kèm với nhiều biến chứng, trong đó ngứa là một triệu chứng phổ biến và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến bệnh nhân. Ngứa không chỉ làm suy giảm đáng kể chất lượng cuộc sống mà còn liên quan mật thiết đến các vấn đề tâm lý như trầm cảm, rối loạn giấc ngủ và thậm chí làm tăng tỷ lệ tử vong ở bệnh nhân LMCK. Để quản lý hiệu quả triệu chứng này, việc đánh giá chính xác và định kỳ tình trạng ngứa, cùng với các yếu tố liên quan, có ý nghĩa then chốt cho việc can thiệp và cải thiện chất lượng điều trị. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm khảo sát diễn biến của tình trạng ngứa ở bệnh nhân LMCK tại Bệnh viện Quân y 103, sử dụng thang điểm ngứa 5-D, đồng thời xác định các mối liên quan giữa tình trạng ngứa với các đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng, từ đó cung cấp bằng chứng khoa học cho việc quản lý tốt hơn.

Các bác sĩ chuyên khoa thận, điều dưỡng chăm sóc bệnh nhân lọc máu, nhà nghiên cứu y học, và các nhà quản lý y tế quan tâm đến bệnh thận mạn tính và chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.

Nghiên cứu này đã tiến hành một khảo sát cắt ngang mô tả trên 108 bệnh nhân lọc máu chu kỳ (LMCK) tại Bệnh viện Quân y 103 trong giai đoạn từ tháng 8/2024 đến 8/2025. Mục tiêu là đánh giá sự biến đổi của tình trạng ngứa theo thang điểm ngứa 5-D và mối liên quan với các yếu tố lâm sàng, cận lâm sàng. Các nhà nghiên cứu đã thu thập dữ liệu về điểm ngứa 5-D của bệnh nhân tại thời điểm bắt đầu nghiên cứu và sau 3 tháng, cùng với các chỉ số cận lâm sàng như nồng độ PTH và tình trạng thiếu máu. Phương pháp nghiên cứu bao gồm việc phân tích các đặc điểm của bệnh nhân và mối liên quan giữa chúng với sự thay đổi của điểm ngứa. Kết quả cho thấy điểm ngứa 5-D tổng thể tăng đáng kể từ 10,29 lên 14,43 điểm (tăng 45,4%), với sự tăng chủ yếu ở chỉ số D4 (mức độ ảnh hưởng của ngứa đến hoạt động hàng ngày). Các chỉ số D1 (thời gian ngứa trong ngày) và D2 (mức độ ngứa) cho thấy ít biến đổi hơn. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng điểm 5-D có mối liên quan có ý nghĩa thống kê với thời gian lọc máu. Tuổi tác có tương quan nghịch với chỉ số D3 và D4 của thang điểm ngứa, trong khi nồng độ hormone tuyến cận giáp (PTH) máu có tương quan thuận với tổng điểm 5-D. Mức độ thiếu máu cũng liên quan đến điểm 5-D, với 50% bệnh nhân thiếu máu nặng có điểm 5-D tăng. Thời gian lọc máu càng dài, mức độ thiếu máu càng nặng và nồng độ PTH càng cao thì điểm 5-D càng tăng, trong khi D1, D2 và D4 có mối tương quan nghịch với nồng độ PTH huyết tương trong máu. Những phát hiện này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc theo dõi chặt chẽ tình trạng ngứa ở bệnh nhân LMCK, đặc biệt là các yếu tố như thời gian lọc máu, mức độ thiếu máu và nồng độ PTH. Việc ứng dụng thang điểm ngứa 5-D giúp nhận diện sớm và quản lý hiệu quả triệu chứng này, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm các biến chứng liên quan cho bệnh nhân.