Đánh giá tác động của công tác chuyển đổi số đến hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam

Trong bối cảnh Cách mạng Công nghiệp 4.0, chuyển đổi số (DT) đã trở thành xu hướng tất yếu, định hình lại mô hình kinh doanh và quy trình vận hành trong nhiều ngành, đặc biệt là lĩnh vực ngân hàng. Các ngân hàng thương mại (Commercial Banks) tại Việt Nam đang tích cực đầu tư vào công nghệ và phát triển các dịch vụ số hóa nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động. Tuy nhiên, dù tầm quan trọng của DT được thừa nhận rộng rãi, các nghiên cứu định lượng chuyên sâu nhằm đánh giá chính xác tác động của nó đến hiệu quả hoạt động ngân hàng tại Việt Nam vẫn còn hạn chế. Nghiên cứu này ra đời nhằm lấp đầy khoảng trống đó, cung cấp bằng chứng thực nghiệm về tác động của DT đến hiệu suất tài chính của các ngân hàng thông qua các chỉ số như ROA và CIR.

Các nhà nghiên cứu, học giả trong lĩnh vực tài chính ngân hàng và chuyển đổi số; các nhà quản lý, lãnh đạo ngân hàng thương mại; và các nhà hoạch định chính sách, cơ quan quản lý trong ngành ngân hàng.

Nghiên cứu này cung cấp một đánh giá thực nghiệm toàn diện về tác động của chuyển đổi số (DT) đối với hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại (Commercial Banks) tại Việt Nam, nhằm lấp đầy khoảng trống nghiên cứu quan trọng trong bối cảnh nền kinh tế đang số hóa nhanh chóng. Để đạt được mục tiêu này, nghiên cứu đã sử dụng dữ liệu bảng thứ cấp thu thập từ báo cáo tài chính đã kiểm toán và báo cáo thường niên của 20 ngân hàng thương mại niêm yết tại Việt Nam, bao quát giai đoạn 10 năm từ 2015 đến 2024. Phương pháp hồi quy Tác động Cố định (FEM) được áp dụng để định lượng các mối quan hệ giữa các biến. Hiệu quả hoạt động của ngân hàng được đo lường bằng hai chỉ số chính: Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA) và Tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR), trong khi DT được đại diện bởi tỷ lệ đầu tư vào công nghệ. Kết quả phân tích cho thấy DT có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đối với ROA, đồng thời lại có tác động tiêu cực và có ý nghĩa thống kê đối với CIR. Những phát hiện này khẳng định rằng đầu tư tăng cường vào công nghệ không chỉ nâng cao khả năng sinh lời mà còn tối ưu hóa chi phí vận hành, góp phần cải thiện hiệu quả hoạt động (Operational Efficiency) tổng thể của các ngân hàng Việt Nam. Từ đó, nghiên cứu đưa ra một số hàm ý quan trọng: đối với các nhà quản trị ngân hàng, cần thiết phải xây dựng các chiến lược DT dài hạn để tăng cường năng lực cạnh tranh; và đối với các cơ quan quản lý, việc hoàn thiện hành lang pháp lý đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành ngân hàng trong kỷ nguyên số.