Đề án Thạc sĩ: Bảo vệ và phát huy giá trị lễ hội Xên bản của người La Ha huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hiện đại hóa, việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số đóng vai trò then chốt trong việc duy trì bản sắc quốc gia. Đề án này tập trung nghiên cứu Lễ hội Xên bản của người La Ha tại huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La, một nghi lễ quan trọng nhưng đang đứng trước nguy cơ mai một nghiêm trọng. Lễ hội Xên bản không chỉ là sinh hoạt tín ngưỡng mà còn là không gian văn hóa tổng hợp, thể hiện sâu sắc mối quan hệ giữa con người, thiên nhiên và thế giới tâm linh. Mục tiêu của nghiên cứu là đề xuất các giải pháp toàn diện nhằm bảo vệ, phục hồi và phát huy các giá trị đặc trưng của lễ hội, góp phần vào chiến lược bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể và phát triển cộng đồng bền vững.

Nghiên cứu sinh chuyên ngành quản lý văn hóa, nhà nghiên cứu văn hóa dân tộc, cán bộ quản lý văn hóa địa phương, cộng đồng dân tộc La Ha và những người quan tâm đến bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể.

Đề án thạc sĩ này đi sâu vào việc bảo vệ và phát huy giá trị Lễ hội Xên bản của người La Ha, một dân tộc thiểu số với những nét văn hóa độc đáo tại huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La. Lễ hội Xên bản được xác định là di sản văn hóa phi vật thể quan trọng, tổng hòa các yếu tố tín ngưỡng, nghệ thuật dân gian và bản sắc cộng đồng, nhưng đang đối mặt với nguy cơ biến mất do ảnh hưởng của quá trình hiện đại hóa và đô thị hóa. Nghiên cứu được thực hiện thông qua phương pháp tổng hợp tài liệu thứ cấp về văn hóa La Ha và lễ hội, kết hợp với khảo sát thực địa sâu rộng. Cụ thể, tác giả đã tiến hành phỏng vấn sâu các cán bộ quản lý, già làng, nghệ nhân và cộng đồng tại các xã có đông người La Ha, cùng với khảo sát bằng bảng hỏi. Cách tiếp cận này giúp đánh giá chính xác thực trạng công tác bảo tồn, những thách thức và tiềm năng phát huy giá trị của lễ hội. Giá trị ứng dụng của đề án là rất lớn, cung cấp cái nhìn toàn diện về Lễ hội Xên bản và đề xuất mô hình bảo tồn, phát triển bền vững. Các giải pháp bao gồm phục dựng, tiêu chuẩn hóa nghi lễ, truyền dạy cho thế hệ trẻ, xây dựng kho tư liệu số hóa và phát triển du lịch văn hóa cộng đồng gắn với lễ hội. Kết quả dự kiến sẽ góp phần bảo tồn một nét văn hóa độc đáo, nâng cao ý thức cộng đồng, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội địa phương và đa dạng hóa bản sắc văn hóa Việt Nam.