Đề cương kinh tế chính trị: Sự chuyển hóa của tiền tệ thành tư bản (chi tiết)

1. S ự chuy ể n hóa c ủ a ti ề n t ệ thành t ư b ả n:

1.1. Công thức chung của tư bản:

T b n bi u hi n d i hình thái m t s ti n nh t đ nh nh ng b n thân ti n khôngư ả ể ệ ướ ộ ố ề ấ ị ư ả ề

ph i là t b n. Ti n ch bi n thành t b n trong nh ng đi u ki n nh t đ nh.ả ư ả ề ỉ ế ư ả ữ ề ệ ấ ị

Ti n đ c coi là ti n thông th ng khi v n đ ng khi công th c H – T – H (Hàng –ề ượ ề ườ ậ ộ ứ

Ti n – Hàng), nghĩa là s chuy n hóa c a hàng hóa thành ti n r i ti n l i chuy n hóaề ự ể ủ ề ồ ề ạ ể

thành hàng hóa.

Ti n đ c coi là t b n khi v n đ ng theo công th c T – H – T’ (Ti n – Hàng –ề ượ ư ả ậ ộ ứ ề

Ti n), nghĩa là s chuy n hóa c a ti n thành hàng hóa r i hàng hóa l i chuy n hóa ng cề ự ể ủ ề ồ ạ ể ượ

l i thành ti n.ạ ề

L u thông hàng hóa gi n đ n H–T-ư ả ơ

L u thông t b n T – H – T’ư ư ả

Gi nố

nhau

Đ u có 2 nhân t ti n và hàng, 2 giai đo n mua và bán, 2 ch th ng i muaề ố ề ạ ủ ể ườ

và ng i bán.ườ

Khác

nhau

B t đ u b ng vi c bán và k t thúcắ ầ ằ ệ ế

b ng vi c mua. Đi m xu t phát vàằ ệ ể ấ

đi m k t thúc c a quá trình đ u làể ế ủ ề

hàng hóa, ti n ch đóng vai trò trungề ỉ

gian.

B t đ u b ng vi c mua và k t thúcắ ầ ằ ệ ế

b ng vi c bán. Đi m xu t phát vàằ ệ ể ấ

đi m k t thúc c a quá trình đ u làể ế ủ ề

ti n, hàng hóa ch đóng vai trò trungề ỉ

gian.

M c đích là giá tr s d ng đ th aụ ị ử ụ ể ỏ

mãn nhu c u nên các hàng hóa traoầ

đ i ph i có giá tr s d ng khác nhau.ổ ả ị ử ụ

S v n đ ng s k t thúc giai đo nự ậ ộ ẽ ế ở ạ

2, khi nh ng ng i trao đ i có đ cữ ườ ổ ượ

giá tr s d ng mà ng i đó c n đ n.ị ử ụ ườ ầ ế

M c đích là giá tr , h n n a là giá trụ ị ơ ữ ị

tăng thêm. S ti n thu v ph i l nố ề ề ả ớ

h n s ti n ng ra ơ ố ề ứ  T – H – T’ v iớ

T’ = T + T. S ti n tr i h n so v iố ề ộ ơ ớ

s ti n ng ra (ố ề ứ T), C. Mác g i là giáọ

tr th ng d .ị ặ ư

1.2. Mâu thuẫn của công thức chung tư bản:

Trong l u thông, dù trao đ i ngang giá hay không ngang giá cũng không t o ra giá trư ổ ạ ị

m i, do đó cũng không t o ra giá tr th ng d .ớ ạ ị ặ ư

•Tr ng h p trao đ i ngang giá: Ch có s thay đ i hình thái c a giá tr t ti n thànhườ ợ ổ ỉ ự ổ ủ ị ừ ề

hàng và t hàng thành ti n, còn t ng giá tr cũng nh ph n giá tr n m trong tay m iừ ề ổ ị ư ầ ị ằ ỗ

bên tham gia trao đ i tr c sau v n không thay đ i.ổ ướ ẫ ổ

•Tr ng h p trao đ i không ngang giá: N u hàng hóa đ c bán cao h n giá tr thì sườ ợ ổ ế ượ ơ ị ố

l i anh ta nh n đ c khi là ng i bán cũng chính là s l anh ta m t đi khi là ng iờ ậ ượ ườ ố ỗ ấ ườ

mua. Còn n u hàng hóa đ c bán th p h n giá tr thì tình hình cũng t ng t nhế ượ ấ ơ ị ươ ự ư

trên. T ng s giá tr tr c lúc trao đ i cũng nh trong và sau khi trao đ i không thayổ ố ị ướ ổ ư ổ

đ i mà ch có ph n giá tr n m trong tay m i bên trao đ i là thay đ i.ổ ỉ ầ ị ằ ỗ ổ ổ

Ngoài l u thông, ti n không th t mình l n lên, t sinh ra giá tr đ c.ư ề ể ự ớ ự ị ượ

 T b n không th xu t hi n t l u thông và cũng không th xu t hi n bên ngoài l uư ả ể ấ ệ ừ ư ể ấ ệ ở ư

thông. Nó ph i xu t hi n trong l u thông và đ ng th i không ph i trong l u thông.ả ấ ệ ư ồ ờ ả ư

1.3. Hàng hóa sức lao động:

1.3.1. Sức lao động

S c lao đ ng là toàn b nh ng năng l c th ch t và tinh th n t n t i trong m t cứ ộ ộ ữ ự ể ấ ầ ồ ạ ộ ơ

th , trong m t con ng i đang s ng và đ c ng i đó đem ra v n d ng m i khi s n xu tể ộ ườ ố ượ ườ ậ ụ ỗ ả ấ

ra m t giá tr s d ng nào đó.ộ ị ử ụ

1.3.2 Những điều kiện biến sức lao động thành hàng hóa:

2 đi u ki n đ SLĐ có th chuy n thành hàng hóa:ề ệ ể ể ể

•Ng i lao đ ng đ c ườ ộ ượ t do v thân thự ề ể, có quy n s h u, bán SLĐ c a mình.ề ở ữ ủ

•Ng i lao đ ng ườ ộ b t c đo t h t t li u s n xu tị ướ ạ ế ư ệ ả ấ , ph i bán SLĐ đ ki m s ng.ả ể ế ố

N u đ c t do v thân th và có t li u s n xu t, ng i lao đ ng s bán hàngế ượ ự ề ể ư ệ ả ấ ườ ộ ẽ

hóa do mình s n xu t ra ch không bán SLĐ.ả ấ ứ

1.3.3. Hai thuộc tính của hàng hóa SLĐ:

•Giá tr hàng hóa SLĐ là th i gian lao đ ng xã h i c n thi t đ s n xu t và tái s nị ờ ộ ộ ầ ế ể ả ấ ả

xu t ra s c lao đ ng. Nh ng SLĐ ch t n t i nh năng l c con ng i s ng, mu nấ ứ ộ ư ỉ ồ ạ ư ự ườ ố ố

tái s n xu t ra năng l c đó, ng i lao đ ng ph i tiêu dùng m t l ng t li u sinhả ấ ự ườ ộ ả ộ ượ ư ệ

ho t nh t đ nh. Do đó, giá tr hàng hóa SLĐ đ c đo gián ti p b ng giá tr nh ng tạ ấ ị ị ượ ế ằ ị ữ ư

li u sinh ho t đ tái s n xu t SLĐ. Giá tr hàng hóa SLĐ bao hàm c y u t tinhệ ạ ể ả ấ ị ả ế ố

th n và l ch s , nó ph thu c vào t ng th i kỳ, hoàn c nh l ch s , trình đ văn minhầ ị ử ụ ộ ừ ờ ả ị ử ộ

đã đ t đ c c a m i n c… Giá tr hàng hóa SLĐ do nh ng b ph n sau đây h pạ ượ ủ ỗ ướ ị ữ ộ ậ ợ

thành:

Giá tr nh ng t li u sinh ho t v t ch t và tinh th n c n thi t đ s n xu tị ữ ư ệ ạ ậ ấ ầ ầ ế ể ả ấ

và tái s n xu t ra SLĐ c a công nhân.ả ấ ủ

Giá tr nh ng t li u sinh ho t v t ch t và tinh th n c n thi t cho con cáiị ữ ư ệ ạ ậ ấ ầ ầ ế

công nhân.

Phí t n đào t o công nhân.ổ ạ

•Giá tr s d ng c a hàng hóa SLĐ ch th hi n ra trong quá trình tiêu dùng SLĐ, t cị ử ụ ủ ỉ ể ệ ứ

là quá trình lao đ ng c a công nhân. Quá trình đó là quá trình s n xu t ra m t lo tộ ủ ả ấ ộ ạ

hàng hóa nào đó đ ng th i là quá trình t o ra giá tr m i l n h n giá tr c a b n thânồ ờ ạ ị ớ ớ ơ ị ủ ả

hàng hóa SLĐ.

Hàng hóa thông th ngườ Hàng hóa SLĐ

Gi nố

Đ u là hàng hóa, do đó đ u có 2 thu c tính giá tr s d ng và giá tr .ề ề ộ ị ử ụ ị

Khác

nhau

Mua đ t, bán đ t.ứ ứ Mua bán có th i h n.ờ ạ

Giá tr s d ng thông th ng ị ử ụ ườ  Bi uể

hi n c a c a c i.ệ ủ ủ ả

Giá tr s d ng đ c bi t: t o ra giá trị ử ụ ặ ệ ạ ị

m i l n h n giá tr c a b n thân nó,ớ ớ ơ ị ủ ả

đó là giá tr th ng d ị ặ ư  Ngu n g cồ ố

c a giá tr th ng d .ủ ị ặ ư

Giá tr ch thu n túy y u t v t ch t.ị ỉ ầ ế ố ậ ấ Giá tr bao hàm c y u t v t ch t,ị ả ế ố ậ ấ

tinh th n và l ch s .ầ ị ử

2. S ra đ i c a GTTD trong CNTBự ờ ủ

2.1 Quá trình sx GTTD và nh ng k t lu n đ c rút ra khi nghiên c u quá trình sxữ ế ậ ượ ứ

GTTD

- Quá trình s n xu t t b n ch nghĩa là s th ng nh t gi a quá trình s n xu t ra giá tr sả ấ ư ả ủ ự ố ấ ữ ả ấ ị ử

d ng và quá trình s n xu t ra giá tr th ng d . Quá trình nhà t b n s n xu t ra giá trụ ả ấ ị ặ ư ư ả ả ấ ị

th ng d (GTTD) g m 2 đ c đi m:ặ ư ồ ặ ể

+ Công nhân làm vi c d i s ki m soát c a nhà TBệ ướ ự ể ủ

+ S n ph m làm ra thu c s h u nhà TBả ẩ ộ ở ữ

-Ví d : Đ ch t o ụ ể ế ạ 1 kg s iợ, nhà TB ph i ng ra s ti n đ mua nguyên li u đ u vào nhả ứ ố ề ể ệ ầ ư

+ 1 kg bông: 30 000 đ ngồ

+ Hao mòn máy móc: 5000 đ ngồ

+ giá tr s c lao đ ng công nhân trong 1 ngày làm vi c (8 gi ): 60 000 đ ng ị ứ ộ ệ ờ ồ

-Gi s m i gi lao đ ng s ng c a công nhân t o ra giá tr m i k t tinh là 15 000 đ ng vàả ử ỗ ờ ộ ố ủ ạ ị ớ ế ồ

trong 4h công nhân s d ng máy móc có th chuy n 1kg bông thành 1kg s i, trong đó giáử ụ ể ể ợ

tr c a bông và giá tr hao mòn máy móc cũng đ c tính vào giá tr c a s i.ị ủ ị ượ ị ủ ợ

Theo đó giá tr c a 1kg s i đ c tính nh sau:ị ủ ợ ượ ư

+ 1kg bông: 30 000 đ ngồ

+ Hao mòn máy móc: 5000 đ ngồ

+ Giá tr m i t o ra trong 4 gi làm vi c c a công nhân: 60 000 đ ng ị ớ ạ ờ ệ ủ ồ

 T ng giá tr 1kg s i: 95 000 đ ngổ ị ợ ồ

-Đ t o ra GTTD, nhà TB không ch d ng s n xu t đây. H đã ng tr c s ti n để ạ ỉ ừ ả ấ ở ọ ứ ướ ố ề ể

mua s c lao đ ng c a công nhân trong 1 ngày làm vi c t c 8 gi theo nh h p đ ng laoứ ộ ủ ệ ứ ờ ư ợ ồ

đ ng đã ký k t gi a 2 bên. Do đó trong 4 gi làm vi c k ti p, nhà TB s chi thêm s ti nộ ế ữ ờ ệ ế ế ẽ ố ề

đ mua nguyên v t li u s n xu t 1 kg s i nh sau:ể ậ ệ ả ấ ợ ư

+ 1 kg bông: 30 000 đ ngồ

+ Hao mòn máy móc: 5000 đ ngồ

-T ng ti n chi ra đ s n xu t 2 kg s i:ổ ề ể ả ấ ợ

+ 2 kg bông: 60 000 đ ngồ

+ hao mòn máy móc: 10 000 đ ngồ

+ Ti n l ng công nhân 1 ngày làm vi c theo đúng giá tr s c lao đ ng: 60 000 đ ngề ươ ệ ị ứ ộ ồ

T ng c ng: 130 000 đ ngổ ộ ồ

-T ng giá tr 2 kg s i nhà TB thu vổ ị ợ ề: 95 000 * 2 = 190 000 đ ngồ

-GTTD thu đ c:ượ 190 000 – 130 000 = 60 000 đ ngồ

Nh v y, toàn b chi phí s n xu t mà nhà t b n b ra là 130.000 còn giá tr c a s nư ậ ộ ả ấ ư ả ỏ ị ủ ả

ph m m i (2 kg s i) do công nhân s n xu t ra trong 8 gi lao đ ng là 190.000. V yẩ ớ ợ ả ấ ờ ộ ậ

130.000 ng tr c đã chuy n hoá thành 190.000 đã đem l i m t giá tr th ng d là 60.000 ứ ướ ể ạ ộ ị ặ ư

 K t lu n:ế ậ

M t làộ, qua phân tích giá tr s n ph m đ c s n xu t ra, chúng ta th y có hai ph n:ị ả ẩ ượ ả ấ ấ ầ

Giá tr nh ng t li u s n xu t nh lao đ ng c th c a công nhân mà đ c b o toàn và diị ữ ư ệ ả ấ ờ ộ ụ ể ủ ượ ả

chuy n vào s n ph m m i g i là giá tr cũ. Giá tr do lao đ ng tr u t ng c a công nhânể ả ẩ ớ ọ ị ị ộ ừ ượ ủ

t o ra trong quá trình s n xu t g i là giá tr m i. Ph n giá tr m i này l n h n giá tr s cạ ả ấ ọ ị ớ ầ ị ớ ớ ơ ị ứ

lao đ ng, nó b ng giá tr s c lao đ ng c ng v i giá tr th ng d . ộ ằ ị ứ ộ ộ ớ ị ặ ư

V y giá tr th ng d là m t b ph n c a giá tr m i dôi ra ngoài giá tr s c lao đ ng doậ ị ặ ư ộ ộ ậ ủ ị ớ ị ứ ộ

công nhân làm thuê t o ra và b nhà t b n chi m không. Quá trình s n xu t ra giá tr th ngạ ị ư ả ế ả ấ ị ặ

d ch là quá trình t o ra giá tr kéo dài quá cái đi m mà đó giá tr s c lao đ ng do nhà tư ỉ ạ ị ể ở ị ứ ộ ư

b n tr đ c hoàn l i b ng m t v t ngang giá m i.ả ả ượ ạ ằ ộ ậ ớ

Hai là, ngày lao đ ng c a công nhân bao gi cũng đ c chia thành hai ph n: ph nộ ủ ờ ượ ầ ầ

ngày lao đ ng mà ng i công nhân t o ra m t l ng giá tr ngang v i giá tr s c lao đ ngộ ườ ạ ộ ượ ị ớ ị ứ ộ

c a mình g i là th i gian lao đ ng c n thi t và lao đ ng trong kho ng th i gian đó là laoủ ọ ờ ộ ầ ế ộ ả ờ

đ ng c n thi t. Ph n còn l i c a ngày lao đ ng g i là th i gian lao đ ng th ng d , và laoộ ầ ế ầ ạ ủ ộ ọ ờ ộ ặ ư

đ ng trong kho ng th i gian đó g i là lao đ ng th ng d .ộ ả ờ ọ ộ ặ ư

Ba là, chúng ta nh n th y mâu thu n c a công th c chung c a t b n đã đ c gi iậ ấ ẫ ủ ứ ủ ư ả ượ ả

quy t: vi c chuy n hoá c a ti n thành t b n di n ra trong l u thông, mà đ ng th i khôngế ệ ể ủ ề ư ả ễ ư ồ ờ

di n ra trong lĩnh v c đó. Ch có trong l u thông nhà t b n m i mua đ c m t th hàngễ ự ỉ ư ư ả ớ ượ ộ ứ

hoá đ c bi t, đó là hàng hoá s c lao đ ng. Sau đó nhà t b n s d ng hàng hoá đ c bi tặ ệ ứ ộ ư ả ử ụ ặ ệ

đó trong s n xu t, t c là ngoài lĩnh v c l u thông đ s n xu t ra giá tr th ng d cho nhàả ấ ứ ự ư ể ả ấ ị ặ ư

t b n. Do đó ti n c a nhà t b n m i chuy n thành t b n.ư ả ề ủ ư ả ớ ể ư ả

2.2 B n ch t c a t b n – TB b t bi n/kh bi n – TB c đ nh/l u đông ả ấ ủ ư ả ấ ế ả ế ố ị ư

a. B n ch t c a t b n:ả ấ ủ ư ả

T b n có nhi u hình th c th hi n nh ti n,TLSX,hàng hóa,con ng i…B n thân chúngư ả ề ứ ể ệ ư ề ườ ả

không ph i là t b n ,chúng ch tr thành t b n khi là tài s n c a nhà t b n và đ cả ư ả ỉ ở ư ả ả ủ ư ả ượ

dùng đ bóc l t công nhân làm thuê và đem l i giá tr th ng d . Khi ch đ t b n b xóaể ộ ạ ị ặ ư ế ộ ư ả ị

b thì t li u s n xu t không còn là t b n n a.ỏ ư ệ ả ấ ư ả ữ

Vì v y,T b n là giá tr mang l i giá tr th ng d b ng cách bóc l t công nhân làm thuê.ậ ư ả ị ạ ị ặ ư ằ ộ

B n ch t c a t b n là th hi n quan h bóc l t trong đó giai c p t s n chi m đo t giáả ấ ủ ư ả ể ệ ệ ộ ấ ư ả ế ạ

tr thăng d do giai c p công nhân t o ra.ị ư ấ ạ

b. T b n b t bi n và t b n kh bi n :ư ả ấ ế ư ả ả ế

Căn c vào vai trò c a t ng b ph n t b n trong quá trình s n xu t giá tr th ng d , chiaứ ủ ừ ộ ậ ư ả ả ấ ị ặ ư

TB thành TB b t bi n và TB kh bi n.ấ ế ả ế

_TBBB ( C ):là b ph n t b n mua ộ ậ ư ả TLSX, g m máy móc thi t b , nguyên v t li u, nhàồ ế ị ậ ệ

x ngưở …TB b t bi n đ c s d ng trong toàn b quá trình s n xu t, nh ng giá tr đ cấ ế ượ ử ụ ộ ả ấ ư ị ượ

b o toàn và chuy n d n vào s n ph m, ả ể ầ ả ẩ không thay đ i v l ng (g i là b t bi n) ổ ề ượ ọ ấ ế

_TBKB (V):là b ph n t b n mua ộ ậ ư ả hàng hoá s c lao đ ng.ứ ộ Trong quá trình SX, nó không

tái hi n ra, nh ng b ng lao đ ng tr u t ng, công nhân t o ra giá tr m i l n h n giá trệ ư ằ ộ ừ ượ ạ ị ớ ớ ơ ị

c a b n thân s c lao đ ng, t c là ủ ả ứ ộ ứ bi n đ i v l ngế ổ ề ượ (g i là kh bi n).ọ ả ế

Qua đó ta nh n th y r ng,ậ ấ ằ TB b t bi n là đi u ki n c n thi t không th thi u đ c đấ ế ề ệ ầ ế ể ế ượ ể

s n xu t ra giá tr th ng d , còn TB kh bi n có vai trò quy t đ nh trong quá trình t o raả ấ ị ặ ư ả ế ế ị ạ

giá tr th ng d .ị ặ ư

Vi c phân chia t b n thành TB b t bi n – TB kh bi n đã ch rõ vai trò c a các b ph nệ ư ả ấ ế ả ế ỉ ủ ộ ậ

t b n trong quá trình s n xu t giá tr th ng d , do đó v ch rõ b n ch t bóc l t c aư ả ả ấ ị ặ ư ạ ả ấ ộ ủ

CNTB, ch có lao đ ng c a công nhân m i t o ra giá tr th ng d mà thôi.ỉ ộ ủ ớ ạ ị ặ ư

c. T b n c đ nh và t b n l u đ ng:ư ả ố ị ư ả ư ộ

Căn c vào ứđ c đi mặ ể và ph ng th cươ ứ d ch chuy n giá tr vào s n ph m m i mà Marxị ể ị ả ẩ ớ

chia t b n thành t b n c đ nh và t b n l u đ ng.ư ả ư ả ố ị ư ả ư ộ

@ T b n c đ như ả ố ị (C1) là b ph n c a t b n s n xu t bi u hi n d i hình thái giá trộ ậ ủ ư ả ả ấ ể ệ ướ ị

c a nhà x ng, thi t b , máy móc….s d ng nhi u l n vào s n xu t kinh doanh .Qua sủ ưở ế ị ử ụ ề ầ ả ấ ử

d ng giá tr c a nó gi m d n nh ng đ c b o t n và k t tinh vào s n ph m m i.ụ ị ủ ả ầ ư ượ ả ồ ế ả ẩ ớ

+ Đ c đi m :Chu chuy n ch m v m t giá tr ặ ể ể ậ ề ặ ị

@ T b n l u đ ngư ả ư ộ ( C2+V) là b ph n t b n s n xu t (nguyên li u, nhiên li u, s c laoộ ậ ư ả ả ấ ệ ệ ứ

đ ng…) đ c nhà t b n thu h i l i hoàn toàn sau khi hàng hóa sx ra đ c bán .Qua sộ ượ ư ả ồ ạ ượ ử

d ng tr c a nó chuy n h t m t l n vào s n ph m m i.ụ ị ủ ể ế ộ ầ ả ẩ ớ

+ Đ c đi m :Chu chuy n nhanh v m t giá tr .ặ ể ể ề ặ ị

Đề cương kinh tế chính trị - Sự chuyển hóa của tiền tệ thành tư bản

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

AI tóm tắt

Giới thiệu tài liệu

Đối tượng sử dụng

Từ khoá chính

Nội dung tóm tắt

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi