Đ C NG ÔN T P MÔN Đ A LÍ L P 9Ề ƯƠ Ậ Ị Ớ
I. Đ a lí dân c :ị ư
1. D a vào bi u đ 2.1 SGK hãy cho bi t tình hình dân s n c ta hi nự ể ồ ế ố ướ ệ
nay ? Dân s tăng nhanh gây ra h u qu gì ?ố ậ ả
* Tình hình dân s : ố
- Dân s n c ta năm 1954 : 23,4 tri u ng i -> 2003 : >80 tri u ng iố ướ ệ ườ ệ ườ
năm2009 G n 86tri u ng i = >Dân s n c ta đông ( Th 3 ĐNÁ, th 13ầ ệ ườ ố ướ ứ ứ
th gi i ).ế ớ
- Bùng n dân s di n ra t cu i nh ng năm 50 và ch m d t trong nh ngổ ố ễ ừ ố ữ ấ ứ ữ
năm cu i th k XX.ố ế ỉ
- Hi n nay dân s n c ta đang chuy n sang t su t sinh t ng đ i th p.giaệ ố ướ ể ỉ ấ ươ ố ấ
tăng t nhiên 2009 là ự1,2%
* H u qu s gia tăng dân s : ậ ả ự ố
- Kinh t ch m phát tri n .ế ậ ể
- Khó nâng cao ch t l ng cu c s ng .ấ ượ ộ ố
- B t n v xã h i .ấ ổ ề ộ
- Tài nguyên c n ki t , ô nhi m môi tr ng .ạ ệ ễ ườ
2. Trình bày và gi i thích đ c đi m phân b dân c n c ta ?Nêu cácả ặ ể ố ư ướ
bi n pháp gi i quy t s phân b dân c ch a h p líệ ả ế ự ố ư ư ợ ?
* Đ c đi m s phân b dân c :ặ ể ự ố ư
- Dân c phân b không đ u :ư ố ề
+ T p trung đông đ ng b ng , ven bi n ( 600ng i /kmậ ồ ằ ể ườ 2)
+ Th a th t mi n núi và cao nguyên ( 60ng i /kmư ớ ề ườ 2 ).
+ Quá nhi u nông thôn ( 74% ) , quá ít thành thề ở ở ị
( 26% ).
* Gi i thích : ả
- Các vùng đ ng b ng , ven bi n có nhi u đi u ki n thu n l i sinh s ng vàồ ằ ể ề ề ệ ậ ợ ố
phát tri n kinh t : Đ a hình , đ t đai , khí h u , ngu n n c ...ể ế ị ấ ậ ồ ướ
- Dân s thành th còn ít , ch a thu hút th dân -> T l đân thành th th p, doố ị ư ị ỉ ệ ị ấ
t p quán s n xu t lâu đ i c a nhân dân s n xu t nông nghi p -> Dân s t pậ ả ấ ờ ủ ả ấ ệ ố ậ
trung nhi u nông thôn .ề ở
* Các bi n pháp :ệ
- Gi m t l gia tăng t nhiên .ẩ ỉ ệ ự
- Nâng cao m c s ng c a ng i dân .ứ ố ủ ườ
- Phân công , phân b lao đ ng m t cách h p lí nh m khai thác thố ộ ộ ợ ằ ế
m nh c a t ng vùng .ạ ủ ừ
- C i t o xây d ng nông thôn m i, thúc đ y quá trình đo th hoá nôngả ạ ự ớ ẩ ị
thôn trên c s phù h p nhu c u phát tri n KT- XH.ơ ở ợ ầ ể
3. T i sao nói vi c làm đang là v n đ gay g t n c ta ?Đ gi i quy tạ ệ ấ ề ắ ở ướ ể ả ế
v n đ này c n có các gi i pháp nào ? ấ ề ầ ả
* Vi c làm đang là v n đ gay g t do : ệ ấ ề ắ
- Đ c đi m mùa v c a nghành nông nghi p , s phát tri n ngh nông thônặ ể ụ ủ ệ ự ể ề
còn h n ch -> Tình tr ng thi u vi c làm l n ( 2003: 22,3% ).ạ ế ạ ế ệ ớ
- Các khu v c thành th t l thât nghi p t ng đ i cao .ự ị ỉ ệ ệ ươ ố
- Đ c bi t s ng i trong đ tu i lao đ ng trong nh ng năm g n đây tăngặ ệ ố ườ ộ ổ ộ ữ ầ
cao trong khi s vi c làm tăng không k p .ố ệ ị
* Cách gi i quy t :ả ế
- Công nghi p hoá , hi n đ i hoá nông nghi p và nông thôn .ệ ệ ạ ệ
- Tăng v , c i t o gi ng , chuyên canh các lo i cây tr ng có năng su t cao .ụ ả ạ ố ạ ồ ấ
- Thay đ i k t c u h t ng nông thôn .ổ ế ấ ạ ầ
- Mở thêm nhi u xí nghi p , nhà máy thu hút lao đ ng .ề ệ ộ
- Có chính sách xu t kh u lao đ ng h p lí .ấ ẩ ộ ợ
4.C c u dân s n c ta có nh ng thu n l i và khó khăn gì cho vi c phátơ ấ ố ướ ữ ậ ợ ệ
tri n kinh t xã h i ? C n có bi n pháp gì đ kh c ph c nh ng khó khănể ế ộ ầ ệ ể ắ ụ ữ
này ?
* Thu n l i : Theo c c u dân s n c ta s ng i trong đ tu i lao đ ngậ ợ ơ ấ ố ướ ố ườ ộ ổ ộ
khá cao b o đ m ngu n lao đ ng d i dào cho vi c phát tri n kinh t c a đ tả ả ồ ộ ồ ệ ể ế ủ ấ
n c . Ngoài ra h ng năm dân s n c ta tăng thêm > 1 tri u ng i t o thêmướ ằ ố ướ ệ ườ ạ
ngu n lao đ ng d tr l n .ồ ộ ự ữ ớ
* Khó khăn : Tuy s lao đ ng d i dào, ngu n d tr lao đ ng l n son trongố ộ ồ ồ ự ữ ộ ớ
đi u ki n s n xu t còn th p kém, đ t n c v a thoát kh i chi n tranh ch aề ệ ả ấ ấ ấ ướ ừ ỏ ế ư
lâu nên m c phát tri n kinh t ch a đáp ng nhu c u đ i s ng c a m t sứ ể ế ư ứ ầ ờ ố ủ ộ ố
dân quá đông . Ngoài ra còn gây nhi u b t n v xã h i và b o v môi tr ngề ấ ổ ề ộ ả ệ ườ
.
* Các bi n pháp kh c ph c khó khăn :ệ ắ ụ
- Công nghi p hoá , hi n đ i hoá đ t n c , m mang nhi u khu côngệ ệ ạ ấ ướ ở ề
nghi p , nhà máy, kêu g i đ u t các doanh nghi p trong và ngoài n c đệ ọ ầ ư ệ ướ ể
gi i quy t d th a lao đ ng, t o nhi u vi c làm cho ng i lao đ ng .ả ế ư ừ ộ ạ ề ệ ườ ộ
- Nhà n c có chính sách h p lí v xu t kh u lao đ ng sang các n c côngướ ợ ề ấ ẩ ố ướ
nghi p tiên ti n v a gi m b t s c ép v th t nghi p v a t o đi u ki n choệ ế ừ ả ớ ứ ề ấ ệ ừ ạ ề ệ
ng i lao đ ngti p thu h c h i kĩ thu t , nâng cao tay ngh .ườ ộ ế ọ ỏ ậ ề
II. Đ a lí các nghành kinh tị ế :
1A.S chuy n d ch c c u kinh t c a n c ta th hi n nh th nao?ự ể ị ơ ấ ế ủ ướ ể ệ ư ế
Tr l iả ờ :
Chuy n d ch c c u kinh t là m t nét đ c tr ng c a đ i m i, th hi n baể ị ơ ấ ế ộ ặ ư ủ ổ ớ ể ệ ở
m t ch y u:ặ ủ ế
* Chuyeån dòch cô caáu nghaønh :
- Tæ troïng c a khu v c ủ ự noâng, laâm, ngö nghieäp giaûm .
chݪm: 20,9%
- Tăng t tr ng c a khu v c công nghi p- xây d ng.ỉ ọ ủ ự ệ ự : 41%
- Khu v c d ch v chi n t tr ng cao nh ng xu h ng còn bi n đ ng:ự ị ụ ế ỉ ọ ư ướ ế ộ 38%
C¬ cÊu kinh tÕ theo ngµnh chuyÓn dÞch theo híng
CNH - H§H
* Chuyeån dòch cô caáu laõnh thoå :
Hình thành 7 vïng kinh tÕ , 3 vïng kinh tÕ träng
®iÓm
- B¾c bé 8 tØnh ( 15,3 000 km 2 13 triÖu d©n )
- MiÒn trung 5 tØnh( 27,9 000 km 2 , 6 triÖu d©n)
- Nam bé 7 tØnh ( 28 000 km 2 , 12,3 triÖu d©n )
-> Thóc ® Èy sù ph¸t triÓn cña c¸c vïng kinh tÕ phô
cËn
- Hình thành các vùng chuyên canh trong nông nghi p, các lãnh th t p trungệ ổ ậ
công nghi p, d ch v ; t o nên các vùng kinh t phát tri n năng đ ng.ệ ị ụ ạ ế ể ộ
* Chuyeån dòch cô caáu thaønh phaàn kteá: T n n kinh t chừ ề ế ủ
y u là khu v c Nhà n c và t p th sang n n kinh t nhi u thành ph n.ế ự ướ ậ ể ề ế ề ầ
B? Nh÷ng thµnh tùu ®¹t ®îc vµ nh÷ng th¸ch thøc trong
c«ng cuéc ®æi míi nÒn kinh tÕ?
Thành t uự
Sau 20 n¨m thùc hiÖn c«ng cuéc ®æi míi nÒn kinh tÕ
®¸t níc
-NÒn kinh tÕ vît qua thêi k× suy gi¶m
-Tèc ®é t¨ng trëng kinh tÕ cao vµ kh¸ v÷ng ch¾c
-Tæng GDP trung b×nh t¨ng kh¸ cao
-Trong công nghi p có m t s nghành công nghi p tr ng đi m .ệ ộ ố ệ ọ ể
- C¬ cÊu kinh tÕ chuyÓn dÞch theo híng CNH-H§H
N«ng –l©m ng : 20,9%
C«ng nghiÖp- x©y dùng 41%
DÞch vô 38%
NÒn kinh tÕ ®ang tõng bíc héi nhËp víi kinh tÕ thÕ
giíi
ChÝnh thøc trë thµnh thµnh viªn cña WTO ngµy
07/11/2006
Th¸ch thøc
Ph©n hãa giµu nghÌo
Tµi nguyªn , m«i trêng xuèng cÊp
V n đ vi c làm, phát tri n văn hoá , giáo d c , yt ...ch a đáp ngấ ề ệ ể ụ ế ư ứ
yêu c u c a xã h i . ầ ủ ộ
Sù biÕn ®éng cña thÞ trêng , kh¶ n¨ng c¹nh tranh
thÊp
T¸c ®éng cña c¸c vÊn ®Ò toµn cÇu nh khñng ho¶g
kinh tÕ, biÕn ®éng cña thÞ trêng ….
Liªn hÖ t×nh h×nh thùc tÕ
hiÖn nay
2. KÓ tªn c¸c nh©n tè ¶nh hëng ®Õn sù ph¸t triÓn vµ
ph©n bè cña n«ng nghiÖp ? Nh©n tè nµo gi÷ vai trß
quyÕt ®Þnh ? v× sao ?
I . C¸c nh©n tè tù nhiªn
1 - §Êt ,
2- KhÝ hËu
3- Tµi nguyªn níc
4- Tµi nguyªn sinh vËt:
II. C¸c nh©n tè kinh tÕ ,x· héi
1.D©n c lao ®éng
2.C¬ së vËt chÊt trong n«ng nghiÖp
3.ChÝnh s¸ch
4.ThÞ trêng
N h©n tè quyÕt ® Þnh:
ChÝnh s¸ch : - Ph¸t triÓn kinh tÕ hé gia ®×nh
- Ph¸t triÓn kinh tÕ trang tr¹i
- N«ng nghiÖp híng ra xuÊt khÈu
- Kh¬i dËy vµ ph¸t huy tiÒm n¨ng trong con ngêi
vµ tµi nguyªn
- Hoµn thiÖn c¬ së vËt chÊt kÜ thuËt
- T¹o m« h×nh n«ng nghiÖp thÝch hîp
- Më réng vµ æn ®Þnh thÞ trêng cho ®Çu t vµ ph¸t
triÓn ,t¹o ®Çu ra cho s¶n phÈm
3. Vì sao nói tài nguyên đ t, khí h u nh h ng nhi u đ n s n xu t nôngấ ậ ả ưở ề ế ả ấ
nghi p ?ệ
* Tài nguyên đ t : - Đ t là t li u c a nghành s n xuát nông nghi p .ấ ấ ư ệ ủ ả ệ
N c ta có 2 nh m đ t c b n :ướ ố ấ ơ ả
- Đ t phù sa : T p trung các đ ng b ng châu th và các đ ng b ng venấ ậ ồ ằ ổ ồ ằ
bi n mi n trung . đ t phù sa có di n tích 3 tri u ha thích h p tr ng các lo iể ề ấ ệ ệ ợ ồ ạ
cây l ng th c , công nghi p ng n ngày. ươ ự ệ ắ
- Đ t feralit t p trung ch y u mi n núi và trung du . các lo i đ t feralitấ ậ ủ ế ề ạ ấ
chi m di n tích trên 16 tri u ha thích h p tr ng r ng , cây công nghi p , câyế ệ ệ ợ ồ ừ ệ
ăng qu , 1s cây hoa màu.ả ố
* Khí h u : S n xu t nông nghi p ch u nh h ng r t l n th i ti t và khíậ ả ấ ệ ị ả ưở ấ ớ ờ ế
h u :ậ
- Khí h u nhi t đ i gió mùa m : Làm cho cây c i phát tri n quanh năm ,ậ ệ ớ ẩ ố ể
sinh tr ng nhanh , có th ti n hành nhi u v trong năm .ưở ể ế ề ụ
- Khí h u n c ta phân hoá đa d ng : Có th tr ng nhi u lo i cây tr ngậ ướ ạ ể ồ ề ạ ồ
nhi t đ i , c n nhi t , ôn đ i lmà đa d ng các s n ph m trong s n xu t nôngệ ớ ậ ệ ớ ạ ả ẩ ả ấ
nghi p .ệ
Tuy nhiên khí h u n c ta có nhi u m a bão , lũ l t , h n hán , các lo i n mậ ướ ề ư ụ ạ ạ ấ
m c, sâu b nh có h i d phát sinh , phát tri n nh h ng đ n năng su t ch tố ệ ạ ễ ể ả ưở ế ấ ấ
l ng s n ph m . ượ ả ẩ
4 .Trình bày và gi i thích tình hình phân b cây l ng th c , cây côngả ố ươ ự
nghi p n c ta ?ệ ướ
* Cây l ng th c : Tr ng kh p n i trên lãnh th nh t là các đ ng b ngươ ự ồ ắ ơ ổ ấ ồ ằ
châu th ven sông do đieù ki n đ t phù sa màu m , ngu n n c d i dào , c nổ ệ ấ ỡ ồ ướ ồ ầ
nhi u chăm sócề, cã nguån lao ®éng dåi dµo .
* Cây công nghi p : Phân b ch y u mi n núi trung du do thích h p v i cácệ ố ủ ế ề ợ ớ
lo i đ t feralit ba zan , đá vôi , khí h u .ạ ấ ậ
5. S n xu t nông nghi p c a n c ta hi n nay đã đ t đ cả ấ ệ ủ ướ ệ ạ ượ
nh ng thành t u to l n nào?ữ ự ớ
Ngaønh troàng troï t:
- Ngaønh troàng troït ñang phaùt trieån ña daïng,chuyeån
maïnh sang troàng caây haøng hoùa, laøm nguyeân lieäu cho
CN cheá bieán xuaát khaåu.
1. Caây l öông t höï c:
- Luaù l aø caây l öông t höï c chí nh.
- Caùc chæ ti eâu veà saûn xuaát l uùa ñeàu taêng roõ
reät.®¸p øng cho nhu cÇu tronbg níc , ®m b¶o an ninh
l ¬ng thùc.vµ xuÊt khÈu g¹o thø 2 thÕ gií i
2. Caây coâng nghi eäp:
Caây coâng nghi eäp phaân boá haàu heát treân caùc
vuøng si nh t haùi noâng nghi eäp víi nhiÒu lo¹ i n«ng s¶n cã
gi¸ trÞ t¹o nguån nguyªn l iÖu cho C«ng nghiÖp chÕ
biÕn vµ Xu©t khÈu mang l¹ i nguån l î i lín nh c©y cape
, cao su, che , tiªu , l¹c .. . . . t r ong ®ã cape lµ mét
trong nhiÒu lo¹i s¶n phÈm xuÊt khÈu chñ lùc cña viÖt
Nam
3. Caây aên quaû: Nöôùc t a coù nhi eàu l oaï i caây aên
quaû ngon, ñöôï c thÞ tr êng trong vµ ngoµi níc a
chuéng.Nh : Thanh long , Vi thiÒu, nh·n , xoµi , mÝt
, cam bëi .. .
* Ngaønh chaên nuoâi : Chaên nuoâi coøn chieám tæ troïng
thaáp trong noâng nghieäp.
1. Chaên nuoâi traâu boø: ®îc nu«i nhiÒu ë vïng ®åi
nói , ®Æc biÖt lµ vïng TDMN B¾c Bé , B¾c Trung Bé ,
Nam Trung bé . Cung cÊp søc kÐo , thÞt , s÷a .. .
2002 Tr©u 3triÖu con ; bß sã khong 4triÖu con(2002)
2. Chaên nuoâi lôïn: Cung cÊp thÞt 25 triÖu con(2002)
Ñöôïc nuoâi taäp trung ôû hai ñoàng baèng shoàng vaø sCöûu
Long.
3. Chaên nuoâi gia caàm: phaùt trieån nhanh ôû ñoàng
baèng. ThÞt , trøng:215 triÖu con (2002)
6. Hãy trình bày các ngành công nghi p tr ng đi m c a n c ta hi nệ ọ ể ủ ướ ệ
nay? 1. Coâng nghieäp khai thaùc nhieân lieäu
- Nöôùc ta coù nhieàu moû than tröõ löôïng lôùn taäp trung
chuû yeáu ôû Quaûng Ninh (90%) tröõ löôïng caû nöôùc. Saûn
löôïng taêng nhanh nhöõng naêm gaâ(n ñaây.
2. Coâng nghieäp ñieän:
- Ngaønh ñieän löïc ôû nöôùc ta phaùt trieån döïa vaøo nguoàn
thuûy naêng doài daøo, taøi nguyeân than phong phuù , gaàn
ñaây laø khí ñoát ôû theàm luïc ñòa phía nam
- Saûn löôïng ñieän haøng naêm moãi taêng ñaøp öùng nhu
caàu saûn xuaát vaø ñôøi soáng.
3.Moät soá ngaønh coâng nghieäp naëng khaùc
- Cô khí ñieän töû – TP HCM, HN, ÑN.
- Coâng nghieäp hoùa chaát lôùn –TPHCM, BHoøa, VTrì –Laâm
Thao4. Coâng nghieäp cheá bieán löông thöïc thöïc phaåm: