1
QUY HOẠCH, ĐẦU TƯ DU LỊCH
Câu 1: Trnh by khi nim v nhim vụ đnh gi ti nguyên du lch?
- Khái niệm:
* Khái niệm tài nguyên du lịch:
+ Theo Pirojonik: "Tài nguyên du lịch là tổng thể tự nhiên, văn hóa, lịch sử và những thành
phần của chúng, tạo điều kiện cho việc phục hồi và phát triển thể lực tinh thần của con người, khả
năng lao động và sức khỏe của họ, trong cấu trúc nhu cầu du lịch hiện tại và tương lai, trong khả
năng kinh tế kỹ thuật cho phép, chúng được dùng để trực tiếp và gián tiếp sản xuất ra những dịch
vụ du lịch và nghỉ ngơi".
+ “Tài nguyên du lịch là tổng thể tự nhiên, văn hóa, lịch sử cùng những thành phần của
chúng góp phần khôi phục, phát triển thể lực, trí tuệ của con người, khả năng lao động và sức
khỏe của họ. Những tài nguyên này được sử dụng cho nhu cầu trực tiếp và gián tiếp cho việc sản
xuất dịch vụ du lịch” (theo Nguyễn Minh Tuệ, Địa lý du lịch, NXB TP. Hồ Chí Minh, 1997, tr33).
+ “Tài nguyên hiểu theo nghĩa rộng bao gồm tất cả các nguồn nguyên liệu, năng lượng và
thông tin có trên trái đất và trong không gian vũ trụ liên quan mà con người có thể sử dụng phục
vụ cho cuộc sống và sự phát triển của mình… Tài nguyên du lịch là một dạng đặc sắc của tài
nguyên nói chung. Khái niệm tài nguyên du lịch luôn gắn liền với khái niệm du lịch” (Theo: tác
giả Phạm Trung Lương).
+ “Tất cả giới tự nhiên và xã hội loài người có sức hấp dẫn khách du lịch, có thể sử dụng
cho ngành du lịch, có thể sản sinh ra hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường đều có thể gọi là tài
nguyên du lịch” (Ngô Tất Hổ - Trung Quốc).
+ “Tài nguyên du lịch là tất cả những gì thuộc về tự nhiên và các giá trị văn hóa do con
người sáng tạo ra có sức hấp dẫn du khách, có thể được bảo vệ, tôn tạo và sử dụng cho ngành du
lịch mang lại hiệu quả về kinh tế, xã hội và môi trường” (Bùi Thị Hải Yến).
+ Theo điều 4, chương 1, Luật du lịch Việt Nam (2005): “Tài nguyên du lịch là cảnh quan
thiên nhiên, yếu tố tự nhiên, di tích lịch sử văn hóa, công trình lao động sáng tạo của con người
và các giá trị nhân văn khác có thể được sử dụng nhằm thỏa mãn nhu cầu du lịch; là yếu tố cơ
bản để hình thành các khu du lịch, điểm du lịch, tuyến du lịch, đô thị du lịch”.
+ Theo điều 3, chương 1, Luật du lịch Việt Nam (2017): "Tài nguyên du lịch là cảnh quan
thiên nhiên, yếu tố tự nhiên và các giá trị văn hóa làm cơ sở để hình thành sản phẩm du lịch, khu
du lịch, điểm du lịch, nhằm đáp ứng nhu cầu du lịch".
Như vậy, tài nguyên du lịch được xem như tiền đề để phát triển du lịch. Tài nguyên du lịch
càng phong phú đặc sắc có mức độ tập trung cao thì càng có sức hấp dẫn với du khách và có hiệu
quả kinh doanh du lịch cao.
* Khái niệm đánh giá tài nguyên du lịch:
Đánh giá tài nguyên du lịch là đánh giá các yếu tố về tự nhiên: (vị trí địa lý, địa hình, địa
mạo, địa chất, khí hậu, thủy văn, sinh vật, các hiện tượng thiên nhiên…) và các yếu tố nhân văn:
(di tích lịch sử văn hóa, các lễ hội, các làng nghề, văn hóa nghệ thuật, các đối tượng gắn với dân
tộc học).
2
- Nhiệm vụ đánh giá:
Đây là nhiệm vụ để xác định rõ những điểm tài nguyên nào có giá trị cho phát triển du lịch,
phục vụ công tác kiểm kê, xếp loại, phát huy, khai thác, bảo tồn, quản lý phù hợp. Trên cơ sở đó
để xây dựng quy hoạch du lịch, phát triển sản phẩm du lịch, phát triển và công nhận các khu, điểm
du lịch, kêu gọi đầu tư.
Căn cứ Điều 5, Nghị định 168/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Du lịch, bộ tiêu chí đánh giá
tài nguyên du lịch gồm 5 tiêu chí: giá trị, sức chứa, mức độ hấp dẫn, phạm vi ảnh hưởng, khả năng
khai thác phục vụ phát triển du lịch. Từ các tiêu chí chính, xác định các tiêu chí phụ kèm thang
điểm đánh giá. Phương pháp đánh giá dựa theo hướng dẫn của Tổ chức Du lịch Thế giới. Trên cơ
sở các yêu cầu về thông tin đánh giá, nhóm cũng đã xây dựng các biểu mẫu phiếu điều tra thu thập
thông tin, dữ liệu.
Câu 2: Trnh by khi nim v mục đích đnh gi ti nguyên du lch?
- Khái niệm:
* Khái niệm tài nguyên du lịch:
+ Theo Pirojonik: "Tài nguyên du lịch là tổng thể tự nhiên, văn hóa, lịch sử và những thành
phần của chúng, tạo điều kiện cho việc phục hồi và phát triển thể lực tinh thần của con người, khả
năng lao động và sức khỏe của họ, trong cấu trúc nhu cầu du lịch hiện tại và tương lai, trong khả
năng kinh tế kỹ thuật cho phép, chúng được dùng để trực tiếp và gián tiếp sản xuất ra những dịch
vụ du lịch và nghỉ ngơi".
+ “Tài nguyên du lịch là tổng thể tự nhiên, văn hóa, lịch sử cùng những thành phần của
chúng góp phần khôi phục, phát triển thể lực, trí tuệ của con người, khả năng lao động và sức
khỏe của họ. Những tài nguyên này được sử dụng cho nhu cầu trực tiếp và gián tiếp cho việc sản
xuất dịch vụ du lịch” (theo Nguyễn Minh Tuệ, Địa lý du lịch, NXB TP. Hồ Chí Minh, 1997, tr33).
+ “Tài nguyên hiểu theo nghĩa rộng bao gồm tất cả các nguồn nguyên liệu, năng lượng và
thông tin có trên trái đất và trong không gian vũ trụ liên quan mà con người có thể sử dụng phục
vụ cho cuộc sống và sự phát triển của mình… Tài nguyên du lịch là một dạng đặc sắc của tài
nguyên nói chung. Khái niệm tài nguyên du lịch luôn gắn liền với khái niệm du lịch” (Theo: tác
giả Phạm Trung Lương).
+ “Tất cả giới tự nhiên và xã hội loài người có sức hấp dẫn khách du lịch, có thể sử dụng
cho ngành du lịch, có thể sản sinh ra hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường đều có thể gọi là tài
nguyên du lịch” (Ngô Tất Hổ - Trung Quốc).
+ “Tài nguyên du lịch là tất cả những gì thuộc về tự nhiên và các giá trị văn hóa do con
người sáng tạo ra có sức hấp dẫn du khách, có thể được bảo vệ, tôn tạo và sử dụng cho ngành du
lịch mang lại hiệu quả về kinh tế, xã hội và môi trường” (Bùi Thị Hải Yến).
+ Theo điều 4, chương 1, Luật du lịch Việt Nam (2005): “Tài nguyên du lịch là cảnh quan
thiên nhiên, yếu tố tự nhiên, di tích lịch sử văn hóa, công trình lao động sáng tạo của con người
và các giá trị nhân văn khác có thể được sử dụng nhằm thỏa mãn nhu cầu du lịch; là yếu tố cơ
bản để hình thành các khu du lịch, điểm du lịch, tuyến du lịch, đô thị du lịch”.
+ Theo điều 3, chương 1, Luật du lịch Việt Nam (2017): "Tài nguyên du lịch là cảnh quan
thiên nhiên, yếu tố tự nhiên và các giá trị văn hóa làm cơ sở để hình thành sản phẩm du lịch, khu
3
du lịch, điểm du lịch, nhằm đáp ứng nhu cầu du lịch".
Như vậy, tài nguyên du lịch được xem như tiền đề để phát triển du lịch. Tài nguyên du lịch
càng phong phú đặc sắc có mức độ tập trung cao thì càng có sức hấp dẫn với du khách và có hiệu
quả kinh doanh du lịch cao.
* Khái niệm đánh giá tài nguyên du lịch:
Đánh giá tài nguyên du lịch là đánh giá các yếu tố về tự nhiên: (vị trí địa lý, địa hình, địa
mạo, địa chất, khí hậu, thủy văn, sinh vật, các hiện tượng thiên nhiên…) và các yếu tố nhân văn:
(di tích lịch sử văn hóa, các lễ hội, các làng nghề, văn hóa nghệ thuật, các đối tượng gắn với dân
tộc học).
- Mục đích đánh giá:
+ Phục vụ cho việc khai thác, sử dụng, quy hoạch các điểm du lịch, khu du lịch, tuyến du
lịch được thuận lợi và bài bản hơn.
+ Nâng cao nguồn lực về cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật và các tài nguyên du lịch trên
địa bàn.
+ Nâng cao hiệu quả kinh tế và tăng năng suất lao động.
+ Tạo ra các chương trình du lịch mới lạ cho khách du lịch.
Câu 3: Trnh by cc kiểu đnh gi ti nguyên du lch?
- Khái niệm:
* Khái niệm tài nguyên du lịch:
+ Theo Pirojonik: "Tài nguyên du lịch là tổng thể tự nhiên, văn hóa, lịch sử và những thành
phần của chúng, tạo điều kiện cho việc phục hồi và phát triển thể lực tinh thần của con người, khả
năng lao động và sức khỏe của họ, trong cấu trúc nhu cầu du lịch hiện tại và tương lai, trong khả
năng kinh tế kỹ thuật cho phép, chúng được dùng để trực tiếp và gián tiếp sản xuất ra những dịch
vụ du lịch và nghỉ ngơi".
+ “Tài nguyên du lịch là tổng thể tự nhiên, văn hóa, lịch sử cùng những thành phần của
chúng góp phần khôi phục, phát triển thể lực, trí tuệ của con người, khả năng lao động và sức
khỏe của họ. Những tài nguyên này được sử dụng cho nhu cầu trực tiếp và gián tiếp cho việc sản
xuất dịch vụ du lịch” (theo Nguyễn Minh Tuệ, Địa lý du lịch, NXB TP. Hồ Chí Minh, 1997, tr33).
+ “Tài nguyên hiểu theo nghĩa rộng bao gồm tất cả các nguồn nguyên liệu, năng lượng và
thông tin có trên trái đất và trong không gian vũ trụ liên quan mà con người có thể sử dụng phục
vụ cho cuộc sống và sự phát triển của mình… Tài nguyên du lịch là một dạng đặc sắc của tài
nguyên nói chung. Khái niệm tài nguyên du lịch luôn gắn liền với khái niệm du lịch” (Theo: tác
giả Phạm Trung Lương).
+ “Tất cả giới tự nhiên và xã hội loài người có sức hấp dẫn khách du lịch, có thể sử dụng
cho ngành du lịch, có thể sản sinh ra hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường đều có thể gọi là tài
nguyên du lịch ” (Ngô Tất Hổ - Trung Quốc).
+ “Tài nguyên du lịch là tất cả những gì thuộc về tự nhiên và các giá trị văn hóa do con
người sáng tạo ra có sức hấp dẫn du khách, có thể được bảo vệ, tôn tạo và sử dụng cho ngành du
lịch mang lại hiệu quả về kinh tế, xã hội và môi trường” (Bùi Thị Hải Yến).
+ Theo điều 4, chương 1, Luật du lịch Việt Nam (2005): “Tài nguyên du lịch là cảnh quan
4
thiên nhiên, yếu tố tự nhiên, di tích lịch sử văn hóa, công trình lao động sáng tạo của con người
và các giá trị nhân văn khác có thể được sử dụng nhằm thỏa mãn nhu cầu du lịch; là yếu tố cơ
bản để hình thành các khu du lịch, điểm du lịch, tuyến du lịch, đô thị du lịch”.
+ Theo điều 3, chương 1, Luật du lịch Việt Nam (2017): "Tài nguyên du lịch là cảnh quan
thiên nhiên, yếu tố tự nhiên và các giá trị văn hóa làm cơ sở để hình thành sản phẩm du lịch, khu
du lịch, điểm du lịch, nhằm đáp ứng nhu cầu du lịch".
Như vậy, tài nguyên du lịch được xem như tiền đề để phát triển du lịch. Tài nguyên du lịch
càng phong phú đặc sắc có mức độ tập trung cao thì càng có sức hấp dẫn với du khách và có hiệu
quả kinh doanh du lịch cao.
* Khái niệm đánh giá tài nguyên du lịch:
Đánh giá tài nguyên du lịch là đánh giá các yếu tố về tự nhiên: (vị trí địa lý, địa hình, địa
mạo, địa chất, khí hậu, thủy văn, sinh vật, các hiện tượng thiên nhiên…) và các yếu tố nhân văn:
(di tích lịch sử văn hóa, các lễ hội, các làng nghề, văn hóa nghệ thuật, các đối tượng gắn với dân
tộc học).
- Các kiểu đánh giá:
Các nhà nghiên cứu chỉ ra 4 kiểu đánh giá tài nguyên du lịch, cụ thể:
+ Kiểu tâm lý – thẩm mỹ: kiểu đánh giá này thường dựa vào cảm nhận, sở thích của du
khách, dân cư đối với các loại tài nguyên môi trường du lịch thông qua việc điều tra thống kê và
điều tra xã hội.
+ Kiểu sinh khí hậu: nhằm đánh giá các dạng tài nguyên khí hậu, thời gian thích hợp nhất
với sức khỏe con người, hoặc một kiểu hoạt động nào đó khi đi du lịch. Kiểu đánh giá này chủ yếu
dựa trên các chỉ số khí hậu, định giá trị của các loại tài nguyên du lịch đối với một số loại hình du
lịch nào đó, hoặc làm cơ sở để xác định các điểm du lịch, các khu du lịch, các trung tâm du lịch.
+ Kiểu đánh giá kỹ thuật: là việc sử dụng các tiêu chí và các phương tiện kỹ thuật vào việc
đánh giá số lượng và chất lượng của tài nguyên du lịch nhằm xác định giá trị của tài nguyên du
lịch đối với các loại hình phát triển du lịch hoặc trong quá trình lập và thực hiện các dự án quy
hoạch phát triển du lịch tại các hệ thống lãnh thổ du lịch nhất định.
+ Kiểu đánh giá kinh tế: là kiểu vận dụng các phương pháp và các tiêu chí nhằm xác định
hiệu quả về kinh tế - xã hội hiện tại và trong tương lai của các khu vực có nguồn tài nguyên có thể
khai thác bảo vệ cho phát triển du lịch.
Câu 4: Trnh by cc phương php đnh gi ti nguyên du lch?
- Khái niệm:
* Khái niệm tài nguyên du lịch:
+ Theo Pirojonik: "Tài nguyên du lịch là tổng thể tự nhiên, văn hóa-lịch sử và những thành
phần của chúng, tạo điều kiện cho việc phục hồi và phát triển thể lực tinh thần của con người, khả
năng lao động và sức khỏe của họ, trong cấu trúc nhu cầu du lịch hiện tại và tương lai, trong khả
năng kinh tế kỹ thuật cho phép, chúng được dùng để trực tiếp và gián tiếp sản xuất ra những dịch
vụ du lịch và nghỉ ngơi".
+ “Tài nguyên du lịch là tổng thể tự nhiên, văn hóa, lịch sử cùng những thành phần của
chúng góp phần khôi phục, phát triển thể lực, trí tuệ của con người, khả năng lao động và sức
5
khỏe của họ. Những tài nguyên này được sử dụng cho nhu cầu trực tiếp và gián tiếp cho việc sản
xuất dịch vụ du lịch” (theo Nguyễn Minh Tuệ, Địa lý du lịch, NXB TP. Hồ Chí Minh, 1997, tr33).
+ “Tài nguyên hiểu theo nghĩa rộng bao gồm tất cả các nguồn nguyên liệu, năng lượng và
thông tin có trên trái đất và trong không gian vũ trụ liên quan mà con người có thể sử dụng phục
vụ cho cuộc sống và sự phát triển của mình… Tài nguyên du lịch là một dạng đặc sắc của tài
nguyên nói chung. Khái niệm tài nguyên du lịch luôn gắn liền với khái niệm du lịch” (Theo: tác
giả Phạm Trung Lương).
+ “Tất cả giới tự nhiên và xã hội loài người có sức hấp dẫn khách du lịch, có thể sử dụng
cho ngành du lịch, có thể sản sinh ra hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường đều có thể gọi là tài
nguyên du lịch ” (Ngô Tất Hổ - Trung Quốc).
+ “Tài nguyên du lịch là tất cả những gì thuộc về tự nhiên và các giá trị văn hóa do con
người sáng tạo ra có sức hấp dẫn du khách, có thể được bảo vệ, tôn tạo và sử dụng cho ngành du
lịch mang lại hiệu quả về kinh tế, xã hội và môi trường” (Bùi Thị Hải Yến).
+ Theo điều 4, chương 1, Luật du lịch Việt Nam (2005): “Tài nguyên du lịch là cảnh quan
thiên nhiên, yếu tố tự nhiên, di tích lịch sử văn hóa, công trình lao động sáng tạo của con người
và các giá trị nhân văn khác có thể được sử dụng nhằm thỏa mãn nhu cầu du lịch; là yếu tố cơ
bản để hình thành các khu du lịch, điểm du lịch, tuyến du lịch, đô thị du lịch”.
+ Theo điều 3, chương 1, Luật du lịch Việt Nam (2017): "Tài nguyên du lịch là cảnh quan
thiên nhiên, yếu tố tự nhiên và các giá trị văn hóa làm cơ sở để hình thành sản phẩm du lịch, khu
du lịch, điểm du lịch, nhằm đáp ứng nhu cầu du lịch".
Như vậy, tài nguyên du lịch được xem như tiền đề để phát triển du lịch. Tài nguyên du lịch
càng phong phú đặc sắc có mức độ tập trung cao thì càng có sức hấp dẫn với du khách và có hiệu
quả kinh doanh du lịch cao.
* Khái niệm đánh giá tài nguyên du lịch:
Đánh giá tài nguyên du lịch là đánh giá các yếu tố về tự nhiên: (vị trí địa lý, địa hình, địa
mạo, địa chất, khí hậu, thủy văn, sinh vật, các hiện tượng thiên nhiên…) và các yếu tố nhân văn:
(di tích lịch sử văn hóa, các lễ hội, các làng nghề, văn hóa nghệ thuật, các đối tượng gắn với dân
tộc học).
- Các phương pháp đánh giá:
Về phương pháp đánh giá tài nguyên được tiến hành với từng loại và tổng thể các loại tài
nguyên bao gồm cả số lượng, chất lượng, thực trạng khai thác và bảo vệ, phát triển, khả năng phát
triển các loại hình du lịch hiện tại và trong tương lai.
+ Việc đánh giá tổng thể các loại tài nguyên thường bao gồm các nội dung như: độ hấp dẫn,
sức chứa du khách, thời gian khai thác, độ bền vững, vị trí khả năng tiếp cận, cơ sở hạ tầng, cơ sở
vật chất kỹ thuật du lịch, sự phù hợp giữa tài nguyên du lịch với các phân hệ khác của hệ thống
lãnh thổ du lịch cần quy hoạch, hiệu quả khai thác tài nguyên về kinh tế - xã hội và môi trường,
khả năng phát triển các loại hình du lịch và tổ chức không gian lãnh thổ du lịch.
+ Việc đánh giá từng loại tài nguyên du lịch dựa vào các tiêu chuẩn đã được xác định để làm
chuẩn. Đối với tài nguyên du lịch tự nhiên, các dạng tài nguyên địa hình, khí hậu, thủy văn, sinh
vật du lịch… đều được xác định dựa trên một số tiêu chuẩn nhất định.