Đề tài: "Tiếp tục đổi mới cơ chế, chính sách để thúc đẩy sự phát triển của kinh tế tư nhân"

Chia sẻ: Phan Thi Ngoc Giau | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:37

0
47
lượt xem
13
download

Đề tài: "Tiếp tục đổi mới cơ chế, chính sách để thúc đẩy sự phát triển của kinh tế tư nhân"

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tham khảo luận văn - đề án 'đề tài: "tiếp tục đổi mới cơ chế, chính sách để thúc đẩy sự phát triển của kinh tế tư nhân"', luận văn - báo cáo phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Đề tài: "Tiếp tục đổi mới cơ chế, chính sách để thúc đẩy sự phát triển của kinh tế tư nhân"

  1. Luận văn tốt nghiệp Đề tài Tiếp tục đổi mới cơ chế, chính sách để thúc đẩy sự phát triển của kinh tế tư nhân
  2. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. §Ò tµi Ph¸t triÓn KT TN ë ViÖt Nam Lêi nãi ®Çu Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, thùc hiÖn ®­êng lèi ®æi míi, kinh tÕ t­ nh©n gåm kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ vµ kinh tÕ t­ b¶n t­ nh©n ®· ph¸t triÓn réng kh¾p c¶ n­íc gãp phÇn quan träng vµo ph¸t triÓn kinh tÕ, huy ®éng c¸c nguån lùc vµo s¶n xuÊt kinh doanh, t¹o thªm nhiÒu viÖc lµm, c¶i thiÖn ®êi sèng nh©n d©n t¨ng tÝch luü, gãp phÇn gi÷ v÷ng æn ®Þnh chÝnh trÞ - x· héi. Tuy vËy, kinh tÕ t­ nh©n hiÖn nay ë n­íc ta cßn nhiÒu h¹n chÕ, yÕu kÐm: quy m«, vèn Ýt, c«ng nghÖ l¹c hËu, tr×nh ®é qu¶n lý thÊp, søc c¹nh tranh yÕu… NghÞ quyÕt §¹i héi IX cña §¶ng ®· x¸c ®Þnh: "Thùc hiÖn nhÊt qu¸n chÝnh s¸ch ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn. C¸c thµnh phÇn kinh tÕ kinh doanh theo ph¸p luËt ®Òu lµ bé phËn cÊu thµnh quan träng cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa, cïng ph¸t triÓn l©u dµi, hîp t¸c vµ c¹nh tranh lµnh m¹nh, trong ®ã kinh tÕ nhµ n­íc gi÷ vai trß chñ ®¹o, kinh tÕ nhµ n­íc cïng víi kinh tÕ tËp thÓ ngµy cµng trë thµnh nÒn t¶ng v÷ng ch¾c cña nÒn kinh tÕ quèc d©n". Chän ®Ò tµi: "TiÕp tôc ®æi míi c¬ chÕ, chÝnh s¸ch ®Ó thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña kinh tÕ t­ nh©n" em muèn gãp thªm tiÕng nãi nhá cña m×nh vµo viÖc nhËn thøc ®óng vai trß vµ sù cÇn thiÕt cña viÖc thóc ®Èy ph¸t triÓn kinh tÕ t­ nh©n ë ViÖt Nam hiÖn nay. Cuèi cïng em xin ch©n thµnh c¸m ¬n thÇy gi¸o ®· gióp ®ì em trong viÖc hoµn thµnh ®Ò tµi nµy. Hµ Néi, ngµy 20 th¸ng 12 n¨m 2003 1
  3. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. §Ò tµi Ph¸t triÓn KT TN ë ViÖt Nam PhÇn I Qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ t­ nh©n ë ViÖt Nam ®Õn nh÷ng n¨m ®Çu cña thêi kú ®æi míi I. Kh¸i qu¸t qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ t­ nh©n ViÖt Nam Kinh tÕ t­ nh©n trªn thùc tÕ cã søc sèng m·nh liÖt vµ ®· cã nhiÒu ®ãng gãp cho ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi cña ®Êt n­íc, nh­ng cã thêi kú do nhËn thøc sai lÇm, nãng véi ®· coi kinh tÕ t­ nh©n lµ ®èi t­îng ph¶i c¶i t¹o kh«ng ®­îc khuyÕn khÝch ph¸t triÓn, kh«ng ®­îc ph¸p luËt b¶o vÖ. Nh÷ng ng­êi ho¹t ®éng trong thµnh phÇn kinh tÕ nµy cã ®Þa vÞ chÝnh trÞ thÊp kÐm. S¶n xuÊt kinh doanh cña hä bÞ trãi buéc, k×m h·m, chÌn Ðp. Ngay trong nh÷ng ®iÒu kiÖn ®ã, kinh tÕ t­ nh©n c¸ thÓ vÉn tån t¹i vµ ngµy cµng kh¼ng ®Þnh thÕ ®øng cña m×nh. N«ng nghiÖp lµ n¬i cã phong trµo hîp t¸c ho¸ m¹nh nhÊt, triÖt ®Ó nhÊt, nh­ng lu«n lu«n tån t¹i kinh tÕ c¸ thÓ. Trong c«ng nghiÖp, lao ®éng trong thµnh phÇn kinh tÕ t­ nh©n ë miÒn B¾c tr­íc ngµy gi¶i phãng miÒn Nam vÉn th­êng xuyªn chiÕm mét tû träng lao ®éng trªn 15% víi kho¶ng 50-80 ngh×n ng­êi. Khi gi¶i phãng miÒn Nam sè ng­êi ho¹t ®éng trong thµnh phÇn kinh tÕ nµy rÊt lín. 1. Kinh tÕ t­ nh©n thêi kú phôc håi kinh tÕ 1955-1957 Sau 9 n¨m kh¸ng chiÕn chèng thùc d©n Ph¸p, th¸ng 7-1954 hoµ b×nh lËp l¹i trªn miÒn B¾c, nÒn kinh tÕ ®øng tr­íc nh÷ng hËu qu¶ nÆng nÒ do chiÕn tranh ®Ó l¹i, Bé ChÝnh trÞ Ban ChÊp hµnh Trung ­¬ng ®· häp vµo th¸ng 9-1954 ®Ò ra kÕ ho¹ch 3 n¨m (1955-1957) tËp trung kh«i phôc kinh tÕ, hµn g¾n vÕt th­¬ng chiÕn tranh, tiÕp tôc hoµn thµnh c¶i c¸ch ruéng ®Êt, t¹o c¬ së v÷ng ch¾c ®­a miÒn B¾c tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi. Th¾ng lîi cña cuéc c¶i c¸ch ruéng ®Êt lµ ®· chia 81 v¹n ha ruéng vµ 74 ngh×n con tr©u bß cho 2,1 triÖu hé n«ng d©n. Thñ tiªu chÕ ®é së h÷u phong kiÕn vÒ ruéng ®Êt, xo¸ bá ph­¬ng thøc bãc lét ®Þa t« vµ quan hÖ chñ ®Êt vµ t¸ ®iÒn. N«ng d©n thùc hiÖn ®­îc m¬ ­íc vÒ lµm chñ ruéng ®Êt, ®· tÝch cùc s¶n 2
  4. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. §Ò tµi Ph¸t triÓn KT TN ë ViÖt Nam xuÊt n«ng nghiÖp trªn m¶nh ruéng cña m×nh ®em l¹i hiÖu qu¶ sö dông ®Êt ®ai tèt. Song song víi viÖc chia ruéng ®Êt cho n«ng d©n , th¸ng 5-1955 ChÝnh phñ ®· ban hµnh 8 chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch s¶n xuÊt bao gåm: (1) B¶o ®¶m quyÒn së h÷u ruéng ®Êt (2) B¶o hé tµi s¶n n«ng d©n vµ c¸c tÇng líp kh¸c. (3) KhuyÕn khÝch khai hoang, phôc ho¸ b»ng miÔn gi¶m thuÕ 3 n¨m cho ruéng ®Êt khai hoang. Kh«ng ph¶i ®ãng thuÕ phÇn t¨ng vô, t¨ng n¨ng suÊt. (4) Tù do thuª m­ín nh©n c«ng, thuª m­ín tr©u bß, vay vµ cho vay; (5) KhuyÕn khÝch ph¸t triÓn tæ ®æi c«ng; (6) KhuyÕn khÝch ph¸t triÓn nghÒ phô vµ nghÒ thñ c«ng trong n«ng d©n vµ n«ng th«n; (7) B¶o hé vµ khuyÕn khÝch, khen th­ëng nh÷ng hé n«ng d©n lµm ¨n giái; (8) Nghiªm cÊm ph¸ ho¹i s¶n xuÊt; Thêi kú nµy lùc l­îng kinh tÕ ngoµi quèc doanh cßn nhá, kinh tÕ hîp t¸c ch­a ph¸t triÓn, tham gia lùc l­îng s¶n xuÊt, ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi chñ yÕu lµ kinh tÕ t­ nh©n, kinh tÕ c¸ thÓ. Nhê cã nh÷ng chÝnh s¸ch ®óng ®¾n, sau ba n¨m kh«i phôc vµ ph¸t triÓn n«ng nghiÖp, c«ng nghiÖp nhÑ, ®ång thêi cñng cè vµ kh«i phôc c¸c c¬ së c«ng nghiÖp nÆng cÇn thiÕt…, c¸c ngµnh vµ c¸c lÜnh vùc kinh tÕ - x· héi miÒn B¾c ®Òu ®¹t ®­îc nh÷ng kÕt qu¶ quan träng. N«ng nghiÖp: 85% diÖn tÝch hoang ho¸ ®­îc ®­a vµo sö dông; gi¸ trÞ tæng s¶n l­îng n«ng nghiÖp n¨m 1957 t¨ng 16,7% so víi n¨m 1955; trong ®ã trång trät t¨ng 14,7%, ch¨n nu«i t¨ng 27,7%. S¶n l­îng l­¬ng thùc quy thãc tõ 3.759 ngh×n tÊn n¨m 1955 lªn 4.293 ngh×n tÊn, n¨m 1957. S¶n l­îng hÇu hÕt c¸c lo¹i c©y c«ng nghiÖp ®Òu t¨ng kh¸ so víi n¨m 1955. B«ng ®¹t 5,6 ngh×n tÊn, t¨ng 0,6%; chÌ bóp kh« 2,9 ngh×n tÊn, t¨ng 11,5%; §Ëu t­¬ng 7,6 3
  5. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. §Ò tµi Ph¸t triÓn KT TN ë ViÖt Nam ngh×n tÊn, t¨ng 40,7%; l¹c 21,1 ngh×n Ên, t¨ng 75,8%; mÝa 422 ngh×n tÊn, t¨ng gÊp 2,4 lÇn; thuèc lµ 1,4 ngh×n tÊn, t¨ng gÊp 2,3 lÇn; ®ay 4,9 ngh×n tÊn t¨ng gÊp 5,4 lÇn. §µn tr©u tõ 1.052 ngh×n con t¨ng lªn 1.237 ngh×n con. C«ng nghiÖp ®¹t tèc ®é t¨ng b×nh qu©n n¨m lµ 64,1%. Trong ®ã c«ng nghiÖp trung ­¬ng t¨ng 171,2%; c«ng nghiÖp ®Þa ph­¬ng t¨ng 50,4%; c«ng nghiÖp s¶n xuÊt t­ liÖu s¶n xuÊt t¨ng 53,4%, c«ng nghiÖp s¶n xuÊt t­ liÖu tiªu dïng t¨ng 67,7%. Thµnh c«ng cña thêi kú kh«i phôc kinh tÕ (1955 - 1957) kh«ng nh÷ng ®em l¹i nhiÒu biÕn ®æi s©u s¾c trong ®êi sèng kinh tÕ x· héi miÒn B¾c mµ cßn ®Ó l¹i nhiÒu bµi häc quý gi¸ ®ã lµ: - §Æt n«ng nghiÖp, n«ng th«n vµo ®óng vÞ trÝ, g¾n ®­îc søc lao ®éng víi t­ liÖu s¶n xuÊt c¬ b¶n cña n«ng d©n lµ ruéng ®Êt. - Ph¸t huy ®­îc søc m¹nh tæng hîp cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ. Lóc nµy kinh tÕ quèc doanh chiÕm tû träng nhá bÐ, nh­ng nh¬ ph¸t triÓn ®­îc vai trß cña kinh tÕ t­ nh©n trªn c¬ së chÝnh s¸ch cña Nhµ n­íc nªn nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn ®óng h­íng v¬Ý tèc ®é cao. 2. Kinh tÕ t­ nh©n thêi kú c¶i t¹o x· héi nÒn kinh tÕ (1958 - 1960) vµ tíi n¨m 1976. Trªn cã së th¾ng lîi cña kú kh«i phôc vµ ph¸t triÓn kinh tÕ (1955 - 1957), miÒn B¾c b­íc vµo thùc hiÖn kÕ ho¹ch 3 n¨m c¶i t¹o x· héi chñ nghÜa víi c¸c thµnh phÇn kinh tÕ ngoai quèc doanh. Th¸ng 4 - 1958 Quèc héi th«ng qua kÕ ho¹ch 3 n¨m ph¸t triÓn vµ c¶i t¹o kinh tÕ, ph¸t triÓn v¨n ho¸ (1958 - 1960). Néi dung chñ yÕu cña c«ng cuéc c¶i t¹o x· héi chñ nghÜa ®Æt ra trong thêi kú nµy lµ biÕn nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn thµnh nÒn kinh tÕ x· héi chñ nghÜa. Nªn kinh tÕ x· héi chñ nghÜa gåm hai h×nh thøc së h÷u chñ yÕu lµ quèc doanh vµ tËp thÓ. Kinh tÕ c¸ thÓ vµ kinh tÕ t­ b¶n t­ doanh lµ ®èi t­îng trùc tiÕp cña c«ng cuéc c¶i t¹o nµy. 4
  6. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. §Ò tµi Ph¸t triÓn KT TN ë ViÖt Nam Néi dung ®­a n«ng d©n vµo hîp t¸c x· coi lµ kh©u chÝnh. C¶i t¹o ®èi víi c¸c hé c¸ thÓ trong c¸c ngµnh c«ng nghiÖp, th­¬ng nghiÖp, giao th«ng vËn t¶i, x©y dùng vµ c¸c ngµnh kh¸c còng rÊt khÈn tr­¬ng. §èi víi c«ng th­¬ng nghiÖp t­ b¶n t­ doanh víi môc tiªu nhanh chãng xo¸ bá thµnh phÇn kinh tÕ nµy ®­îc tiÕn hµnh b»ng chÝnh s¸ch chuéc l¹i (tr¶ dÇn) vµ ¸p dông h×nh thøc c«ng t­ hîp doanh. KÕt qu¶ ®Õn n¨m 1960 ®· cã: 40,4 ngh×n hîp t¸c x· n«ng nghiÖp, chiÕm 85,5% tæng sè hé n«ng d©n vµ 68,1% tæng dienÑ tÝch canh t¸c; 2.760 hîp t¸c x· tiÓu thñ c«ng nghiÖp, 267 tæ s¶n xuÊt vµ 285 hîp t¸c x· nghÒ muèi. TÝnh chung ®Õn n¨m 1960 sè x· viªn hîp t¸c x· chuyªn s¶n xuÊt c«ng nghiÖp lªn 72 ngh×n ng­êi. VÒ th­¬ng nghiÖp ®· cã 65% trong sè 185 ngh×n tiÓu th­¬ng tham gia hîp t¸c x·. Hîp t¸c x· mua b¸n ®· ®­îc thµnh lËp ë hÇu hÕt c¸c x· ph­êng miÒn B¾c. §Õn cuèi n¨m 1960 ®· c¶i t¹o xong toµn bé 729 hé t­ b¶n c«ng nghiÖp, trong ®ã 661 hé theo h×nh thøc c«ng t­ hîp doanh vµ 68 hé theo h×nh thøc xÝ nghiÖp hîp t¸c x·. Toµn bé lùc l­îng vËn t¶i c¬ giíi t­ nh©n gåm 1.602 «t« vµ 132 ph­¬ng tiÖn vËn t¶i thuû ®· chuyÓn thµnh 31 xÝ nghiÖp c«ng t­ hîp doanh víi tæng são 2.610 c«ng nh©n. Nh­ vËy miÒn B¾c ®Õn cuèi n¨m 1960 ®· hoµn thµnh c¶i t¹o kinh tÕ ngoµi quèc doanh d­íi h×nh thøc hîp t¸c x· vµ c«ng t­ hîp doanh, hoÆc c¸c ®¹i lý, kinh tiªu cña kinh tÕ nhµ n­íc. Tuy nhiªn kinh tÕ t­ nh©n vÉn tån t¹i d­íi h×nh thøc kinh tÕ c¸ thÓ. Tû träng lao ®éng trong khu vùc kinh tÕ t­ nh©n tuy ®· gi¶m nhiÒu nh­ng vÉn cßn chiÕm gi÷ mét tû lÖ ®¸ng kÓ. N¨m 1960: 28,7%; n¨m 1970: 16,4%; n¨m 1975: 14,8%. Th­êng xuyªn cã kho¶ng 50 -80 ngh×n ng­êi lao ®éng trong khu vùc nµy. N¨m 1971: 71,5 ngh×n ng­êi; n¨m 1974: 66,4 ngh×n ng­êi; n¨m 1975: 64,3 ngh×n ng­êi. Còng trong thêi gian nµy sè ng­êi bu«n b¸n nhá vµ kinh 5
  7. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. §Ò tµi Ph¸t triÓn KT TN ë ViÖt Nam doanh dÞch vô còng th­êng xuyªn ë møc trªn d­íi 20 v¹n ng­êi. N¨m 1960 : 20 v¹n ng­êi; n¨m 1965: 16,2 v¹n ng­êi; n¨m 1973: 19,4 v¹n ng­êi; n¨m 1974: 20 v¹n ng­êi; n¨m 1975: 19 v¹n ng­êi. ë miÒn Nam, n¨m 1976 riªng ngµnh c«ng nghiÖp cã tíi 94.857 hé t­ nh©n, c¸ thÓ. Trong ®ã ngµnh chÕ biÕn l­¬ng thùc vµ thùc phÈm 29.530 hé; dÖt 17.035 hé; vËt liÖu x©y dùng 5.964 hé; ho¸ chÊt 2.413 hé; c¬ khÝ 23.312 hé… Mét sè ®Þa ph­¬ng cã sè hé t­ nh­ c¸ thÓ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp lín nh­ thµnh phè Hå ChÝ Minh 31.922 hé; Qu¶ng Nam - §µ N½ng 10.466 hé; Phó yªn vµ Kh¸nh Hoµ 7.147 hé; Ninh ThuËn vµ B×nh ThuËn 7.904 hé; §ång Nai 6.142 hé; Qu¶ng Ng·i vµ B×nh §Þnh 5.925 hé. 3. Kinh tÕ t­ nh©n thêi kú 1976 - 1985 §Êt n­íc thèng nhÊt, c«ng cuéc ph¸t triÓn kinh tÕ vµ c¶i t¹o quan hÖ s¶n xuÊt ®­îc thùc hiÖn trªn ph¹m vi c¶ n­íc. KÕ ho¹ch 5 n¨m 1976 - 1980 ngoµi nhiÖm vô kh¾c phôc hËu qu¶ chiÕn tranh, tiÕn hµnh c¶i t¹o kinh tÕ miÒn Nam theo m« h×nh kinh tÕ miÒn B¾c. TiÕp tôc c¶i t¹o x· héi chñ nghÜa ®èi víi nh÷ng ng­êi s¶n xuÊt ná ë miÒm B¾c, ®ång thêi triÓn khai m¹nh mÏ ë miÒn Nam. Nh­ng kinh tÕ t­ nh©n vÉn tån t¹i, trong c«ng nhgiÖp vÉn cã trªn d­íi 60 v¹n ng­êi s¶n xuÊt c¸ thÓ n¨m 1980: 50,3 v¹n; n¨m 1981: 55,1 v¹n; n¨m 1982: 60,8 v¹n; n¨m 1983: 66,6 v¹n; n¨m 1984: 64 v¹n; n¨m 1985: 59,3 v¹n. Sè lao ®éng ho¹t ®éng táng kinh tÕ t­ nh©n hµng n¨m vÉn chiÕm trªn 20% tæng sè lao ®éng ngµnh c«ng nghiÖp; n¨m 1980: 22,3%; n¨m 1984: 26%; n¨m 1985: 23%; n¨m 1986: 23,2%. Gi¸ trÞ s¶n l­îng c«ng nghiÖp do khu vùc kinh tÕ t­ nh©n t¹o ra hµng n¨m chiÕm trªn d­íi 15% gi¸ trÞ s¶n l­îng toµn ngµnh c«ng nghiÖp. Sè l­îng kinh doanh th­¬ng nghiÖp nh÷ng n¨m 1980 còng ë møc 60 v¹n. N¨m 1980: 63,7 v¹n; n¨m 1985: 63,7 v¹n; n¨m 1986: 56,8 v¹n. 6
  8. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. §Ò tµi Ph¸t triÓn KT TN ë ViÖt Nam Sè ng­êi kinh doanh th­¬ng nghiÖp nh÷ng n¨m 1980 còng ë møc 60 v¹n. N¨m 1980: 63,7 v¹n; n¨m 1985: 63,7 v¹n; n¨m 1986: 56,8 v¹n. Nh÷ng sè liÖu trªn cho thÊy søc sèng cña kinh tÕ c¸ thÓ rÊt bÒn bØ, sù hiÖn diÖn cña thµnh phÇn kinh tÕ nµy trong suèt thêi gian dµi nh­ mét tÊt yÕu kh¸ch quan, cÇn ph¶i biÕt sö dông mÆt tÝch cùc cña nã lµm cho dana giµu, n­íc m¹nh. II. B­íc khëi ®éng ph¸t triÓn kinh tÕ t­ nh©n. 1. B­íc chuyÓn biÕn vÒ nhËn thøc thùc tiÔn. C«ng cuéc c¶i t¹o quan hÖ s¶n xuÊt vÒ x©y dùng c¬ së vËt chÊt kü thuËt ®¹t kÕt qu¶ kh«ng cao. Thªm vµo ®ã nh÷ng nam­ 1977 - 1978 n«ng nghiÖp bÞ thiªn tai nÆng, n¨m 1979 x¶y ra chiÕn tranh biªn giíi T©y Nam vµ phÝa B¾c, lµm cho bøc tranh kinh tÕ ®Êt n­íc ngµy cµng xÊu ®i. Tr­íc t×nh h×nh trªn, Héi nghÞ Ban ChÊp hµnh Trung ­¬ng lÇn thø 6 kho¸ IV häp th¸ng 9 - 1979 ®­a ra NghÞ quyÕt vÒ t×nh h×nh vµ nhiÖm vô cÊp b¸ch. NghÞ quyÕt lµ b­íc chuyÓn biÕn ®Çu tiªn cã ý nghÜa lín ®èi víi viÖc ®­a nÒn kinh tÕ tõng b­íc tho¸t ra khái c¬ chÕ qu¶n lý kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung cao ®é, më ®­êng cho nh÷ng c¶i c¸ch kinh tÕ trong nh÷ng n¨m sau nµy. 2. KÕt qu¶ ph¸t triÓn cña khu vùc kinh tÕ t­ nh©n nh÷ng n¨m ®Çu thêi kú ®æi míi. Nhê cã chÝnh s¸ch ®æi míi kinh tÕ t­ nh©n ®­îc thõa nhËn vµ t¹o ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn, ®ãng gãp tÝch cùc vµo ph¸t triÓn kinh tÕ cña ®Êt n­íc. Trong c«ng nghiÖp, t­ nh©n ®· ®Çu t­ thªm tiÒn vèn ®Ó më réng c¸c c¬ së hiÖn cã, hoÆc x©y dùng thªm c¬ së míi. N¨m 1988 khu vùc nµy ®Çu t­ thªm 80 tû ®ång, thµnh lËp thªm 17.000 c¬ së, trong ®ã cã 46 xÝ nghiÖp t­ nh©n; 1.100 c¬ së tiÓu thñ c«ng nghiÖp vµ h¬n 15.000 hé c¸ thÓ. N¨m 1989 sè vèn ®Çu t­ t¨ng thªm 102 tû ®ång, sè xÝ nghiÖp t­ nh©n t¨ng gÊp 4 lÇn so víi n¨m 1988 (tõ 318 xÝ nghiÖp t¨ng lªn 1.284 xÝ nghiÖp); hé tiÓu thñ c«ng nghiÖp 7
  9. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. §Ò tµi Ph¸t triÓn KT TN ë ViÖt Nam vµ c¸ thÓ tõ 31,85 v¹n lªn 33,33 v¹n, t¨ng 4,6%. Trong hai n¨m 1990 - 1991 sè vèn t¨ng thªm mçi n¨m kho¶ng 100 tû ®ång. N¨m 1989 thµnh phÇn kinh tÕ t­ nh©n thu hót thªm 39,5 ngh×n lao ®éng. N¨m 1991 so víi n¨m 1990 t¨ng thªm 4.000 c¬ së vµ lao ®éng t¨ng thªm 10 ngh×n ng­êi. Gi¸ trÞ tæng s¶n l­îng thµnh phÇn kinh tÕ nµy n¨m 1989 t¨ng thªm 34,5% so víi n¨m 1998, trong ®ã xÝ nghiÖp t­ doanh t¨ng 51,9%; hé tiÓu thñ c«ng nghiÖp vµ c¸c thÓ t¨ng 34, 0%. Tû träng gi¸ trÞ s¶n l­îng c«ng nghiÖp khu vùc t­ nh©n, c¸ thÓ chiÕm trong gi¸ trÞ tæng s¶n l­îng toµn ngµnh c«ng nghiÖp t¨ng kh¸ ®Òu ®Æn: n¨m 1986: 15,6%; n¨m 1987: 25,69%; n¨m 1998: 19,6%; n¨m 1989: 27,2%; n¨m 1990: 26,5%. Trong th­¬ng nghiÖp, lao ®éng cña thµnh phÇn kinh tÕ t­ nh©n ph¸t triÓn nhanh chãng: N¨m 1968: 56,79 v¹n ng­êi; n¨m 1987: 64 v¹n ng­êi; n¨m 1988: 71,89 v¹n ng­êi; n¨m 1989: 79,3 v¹n ng­êi; n¨m 1990: 81,1 v¹n ng­êi. Ngoµi ra cßn cã lùc l­îng th­¬ng nghiÖp kh«ng chuyªn tham gia ho¹t ®éng, n¨m 1990 cã kho¶ng 16 v¹n n­gêi. III. Ph¹m vi kinh tÕ t­ nh©n 1. C¸c lÜnh vùc kinh tÕ t­ nh©n ViÖt Nam hiÖn cã c¸c thµnh phÇn kinh tÕ: - Kinh tÕ nhµ n­íc - Kinh tÕ tËp thÓ - Kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ - Kinh tÕ t­ b¶n t­ nh©n - Kinh tÕ t­ b¶n nhµ n­íc - Kinh tÕ cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi 8
  10. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. §Ò tµi Ph¸t triÓn KT TN ë ViÖt Nam - NghÞ quyÕt Héi nghÞ lÇn thø nam Ban chÊp hµnh Trung ­¬ng (kho¸ IX) vÒ ph¸t triÓn kinh tÕ t­ nh©n, ®Ò cËp ®Õn kinh tÕ t­ nh©n bao gåm hai thµnh phÇn kinh tÕ lµ kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ vµ kinh tÕ t­ b¶n t­ nh©n. Kinh tÕ t­ nh©n ho¹t ®éng d­íi h×nh thøc hé kinh doanh c¸ thÓ vµ c¸c lo¹i h×nh doanh nghiÖp t­ nh©n. Kinh tÕ t­ nh©n tham gia vµo tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc n«ng nghiÖp, c«ng nghiÖp, giao th«ng vËn t¶i, th­¬ng nghiÖp vµ c¸c lo¹i h×nh dÞch vô kh¸c. 2. C¸c lo¹i h×nh tæ chøc kinh doanh cña kinh tÕ t­ nh©n Lo¹i h×nh tæ chøc kinh doanh cña kinh tÕ t­ nh©n rÊt ®a d¹ng, phæ biÕn nhÊt lµ hé c¸ thÓ, tiÓu chñ; lo¹i h×nh c«ng ty hiÖn nay chñ yÕu lµ doanh nghiÖp nhá vµ vµ d­íi h×nh thøc: c«ng ty t­ nh©n, c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n, c«ng ty cæ phÇn, c«ng ty hîp danh. Trong khu vùc kinh tÕ t­ nh©n, hé kinh doanh c¸ thÓ cã sè l­îng ®«ng ®¶o, sö dông nhiÒu lao ®éng x· héi, huy ®éng nhiÒu vèn ®Çu t­, ®ãng gãp tû träng lín vµo GDP. Hé kinh doanh c¸ thÓ cã tiÒn ®Ò, lµ b­íc tËp d­ît vµ tÝch luü cho b­íc ph¸t triÓn cao h¬n vÒ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh lµ h×nh thøc doanh nghiÖp t­ nh©n. C¸c doanh nghiÖp t­ nh©n ®· gãp phÇn s¶n xuÊt hµng ho¸ cã chÊt l­îng cao, tham gia tÝch cùc vµo xuÊt khÈu hµng ho¸, nhÊt lµ n«ng s¶n hµng ho¸, gióp n«ng d©n tiªu thô mét khèi l­îng hµng ho¸ n«ng s¶n. Sù ho¹t ®éng s«i ®éng cña doanh nghiÖp t­ nh©n ®· thóc ®Èy n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña nÒn kinh tÕ. C¸c chñ t­ nh©n hÇu hÕt lµ c¸c doanh nghiÖp tr­ëng thµnh trong chÕ ®é míi, nhiÒu ng­êi trong sè hä lµ c¸n bé ®¶ng viªn, ®· tõng tham gia trong c¸c c¬ quan, doanh nghiÖp nhµ n­íc vµ cã mét sè ®· tr¶i qua thêi kú tham gia lùc l­îng vò trang, cã nguyÖn väng muèn ®em tµi n¨ng, trÝ tuÖ cña m×nh vµo ph¸t triÓn kinh tÕ ®Êt n­íc, lµm giµu cho tæ quèc. 9
  11. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. §Ò tµi Ph¸t triÓn KT TN ë ViÖt Nam PhÇn II Nh÷ng vÊn ®Ò cña khu vùc kinh tÕ t­ nh©n hiÖn nay I. Thùc tr¹ng kinh tÕ t­ nh©n Trong nh÷ng n¨m qua kinh tÕ t­ nh©n t¨ng nhanh vÒ sè l­îng, vèn kinh doanh, thu hót lao ®éng, nhÊt lµ lo¹i h×nh doanh nghiÖp, c«ng ty. Kinh tÕ t­ nh©n ph¸t triÓn réng kh¾p trong c¸c ngµnh nghÒ mµ ph¸p luËt kh«ng cÊm. Sè c¬ së nhiÒu nhÊt mµ ph¸p luËt kh«ng cÊm. Sè c¬ së nhiÒu nhÊt lµ trong lÜnh vùc th­¬ng m¹i, dÞch vô, x© dùng, tiÕp ®Õn lµ c«ng nghiªp, tiÓu thñ c«ng nghiÖp. Kinh tÕ t­ nh©n ph¸t triÓn réng r·i trong c¶ n­íc, nh­ng tËp trung cao ë c¸c ®« thÞ, nh÷ng ®Þa ph­¬ng cã nhiÒu ®iÒu kiÖn thuËn lîi, ®­îc chÝnh quyÒn quan t©m khuyÕn khÝch, hç trî. 1. T×nh h×nh t¨ng tr­ëng doanh nghiÖp Trong giai ®o¹n 1996-2000, sè l­îng ®¬n vÞ s¶n xuÊt, kinh doanh ho¹t ®éng trong khu vùc kinh tÕ t­ nh©n t¨ng lªn ®¸ng kÓ, sè hé kinh doanh c¸ thÓ t¨ng 6,02%, sè doanh nghiÖp t¨ng 45,61%, nh­ng kh«ng ®Òu qua c¸c n¨m (sè hé kinh doanh c¸ thÓ n¨m 1997 gi¶m, sè doanh nghiÖp n¨m 1998 gi¶m vµ t¨ng m¹nh tõ n¨m 2000 khi cã LuËt doanh nghiÖp). Trong c¬ cÊu c¸c h×nh thøc tæ chøc kinh doanh cña khu vùc kinh tÕ t­ nh©n, c¸c hé c¸ thÓ chiÕm sè l­îng rÊt lín, ®Õn cuèi n¨m 2000 cã 2.137.731 hé vµ 29.548 doanh nghiÖp. Trong c¸c lo¹i h×nh doanh nghiÖp, doanh nghiÖp t­ nh©n chiÕm sè l­îng lín nhÊt, tiÕp ®Õn lµ c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n, sau ®ã lµ c«ng ty cæ phÇn, c«ng ty hîp danh chiÕm sè l­îng kh«ng ®¸ng kÓ. 1.1. §èi víi hé kinh doanh c¸ thÓ Hé kinh doanh c¸ thÓ cã sè l­îng lín, ph¸t triÓn réng r·i nhiÒu n¨m nay. Sè hé kinh doanh c¸ thÓ phi n«ng nghiÖp tõ 1.498.611 hé n¨m 1992 t¨ng lªn 10
  12. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. §Ò tµi Ph¸t triÓn KT TN ë ViÖt Nam 2.016.259 hé n¨m 1996. Tèc ®é t¨ng b×nh qu©n 7,68%/n¨m, mçi n¨m t¨ng b×nh qu©n 129.412 hé. Tõ n¨m 1996 ®Õn n¨m 2000 sè l­îng hé kinh doanh c¸ thÓ t¨ng chËm, ®Õn n¨m 2000 míi cã 2.137.731 hé, b×nh qu©n t¨ng 1,47%/n¨m, mçi n¨m t¨ng 30.300 hé c¸ thÓ phi n«ng nghiÖp. Hé n«ng nghiÖp ngoµi hîp t¸c x· n¨m 2000 cã 7.656.165 hé. Tæng céng n¨m 2000 cã 9.793.787 hé kinh doanh c¸ thÓ. Quy m« cña hé kinh doanh c¸ thÓ nãi chung rÊt nhá, sö dông lao ®éng trong gia ®×nh lµ chÝnh, trung b×nh mçi hé cã 1-2 lao ®éng. Vèn kinh doanh Ýt. Ngo¹i lÖ, qua kh¶o s¸t thùc tÕ ë c¸c thµnh phè lín, cã nhiÒu hé kinh doanh c¸ thÓ thuª ®Õn hµng chôc thËm chÝ hµng tr¨m lao ®éng nh­ c¬ së §øc Ph¸t (c¬ së lµm b¸nh ngät ë thµnh phè Hå ChÝ Minh) thuª tíi 900 lao ®éng. 1.2. §èi víi doanh nghiÖp t­ nh©n * §¨ng ký doanh nghiÖp Doanh nghiÖp t­ nh©n thùc hiÖn ®¨ng ký kinh doanh tõ khi cã LuËt c«ng ty vµ LuËt doanh nghiÖp t­ nh©n t¨ng rÊt nhanh. TÝnh chung thêi kú 1991- 2000, sè doanh nghiÖp ®¨ng ký kinh doanh t¨ng b×nh qu©n lµ 96,24%/n¨m. Tõ 132 doanh nghiÖp n¨m 1991 ®Õn hÕt n¨m 1996 cã 30.897 doanh nghiÖp ®¨ng ký doanh nghiÖp. C¸c n¨m 1997-1999 sè l­îng doanh nghiÖp ®¨ng ký kinh doanh gi¶m. Tõ n¨m 2000 ®Õn nay khi LuËt doanh nghiÖp ®­îc thùc hiÖn, sè l­îng doanh nghiÖp ®¨ng ký kinh doanh t¨ng rÊt nhanh. Sau 2 n¨m thùc hiÖn LuËt doanh nghiÖp ®Õn ngµy 31-12-2001 c¶ n­íc ®· cã 35-440 doanh nghiÖp míi ®¨ng ký ho¹t ®éng. N¨m 2000 cã 14.400 doanh nghiÖp míi ®¨ng ký b»ng 250% so víi n¨m 1999. N¨m 2001 cã 21.040 doanh nghiÖp míi ®¨ng ký b»ng 140% so víi n¨m 2000. NÕu tÝnh tõ khi LuËt doanh nghiÖp cã hiÖu lùc thi hµnh ®Õn th¸ng 4.2002 c¶ n­íc ®· cã trªn 41.000 doanh nghiÖp míi thµnh lËp. Nh­ vËy c¶ n­íc cã kho¶ng 97.900 doanh nghiÖp. 11
  13. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. §Ò tµi Ph¸t triÓn KT TN ë ViÖt Nam B¶ng 1: Doanh nghiÖp ®¨ng ký kinh doanh tõ 1991 ®Õn hÕt 9 th¸ng ®Çu n¨m 2001 §¬n vÞ: doanh nghiÖp C«ng ty C«ng ty C«ng ty Doanh N¨m Tæng sè T¨ng sè TNHH cæ phÇn hîp danh nghiÖp t­ n¨m tr­íc nh©n (%) 1991 132 76 49 7 1992 7.241 3112,87 3.034 1.144 63 1993 7.183 84,22 5.516 2.256 41 1994 7.460 -5,52 5.493 1.943 24 1995 5.729 -23,21 3.731 1.864 34 1996 5.522 -3,91 3.679 1.801 42 1997 3.760 -17 2.617 1.117 26 1998 3.121 47,86 1.998 1.044 79 1999 4.615 212,84 2.038 2.361 216 2000 14.438 - 6.468 7.244 726 3 9 th¸ng 9.946 - 4.589 4.912 445 - 2001 Tæng sè 39.239 25.835 1.703 3 Nguån: B¸o c¸o tæng hîp t×nh h×nh vµ ph­¬ng h­íng gi¶i ph¸p ph¸t triÓn kinh tÕ t­ nh©n, Ban Kinh tÕ Trung ­¬ng, ngµy 26-11-2001. * VÒ sè doanh nghiÖp thùc tÕ ho¹t ®éng TÝnh ®Õn ngµy 31-12-2000, c¶ n­íc cã 56.834 doanh nghiÖp ®¨ng ký kinh doanh, nh­ng sè doanh nghiÖp thùc tÕ ho¹t ®éng lµ 29-548 doanh nghiÖp (51,99%), c¸c doanh nghiÖp ch­a ho¹t ®éng 9.581 doanh nghiÖp (16,85%), sè doanh nghiÖp gi¶i thÓ chuyÓn sang lo¹i h×nh thøc kh¸c 18.887 doanh nghiÖp (24,44%), doanh nghiÖp ch­a t×m thÊy lµ 3.818 doanh nghiÖp (6,72%). 12
  14. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. §Ò tµi Ph¸t triÓn KT TN ë ViÖt Nam Sè l­îng doanh nghiÖp thùc tÕ ho¹t ®éng tËp trung cao ë ngµnh th­¬ng m¹i, dÞch vô: 17.506 doanh nghiÖp chiÕm 59,3%; c«ng nghiÖp 6.979 doanh nghiÖp chiÕm 23,6%; c¸c ngµnh kh¸c 5.034 doanh nghiÖp chiÕm 17,05% (sè liÖu ®Õn ngµy 31-12-2000) (xem b¶ng 2). B¶ng 2: Sè l­îng c¬ së s¶n xuÊt, kinh doanh khu vùc kinh tÕ t­ nh©n ®ang ho¹t ®éng N¨m C¬ së kinh doanh §¬n vÞ N¨m N¨m N¨m N¨m N¨m 2001/1996 (%) 1996 1997 1998 1999 2000 Hé c¸ thÓ Hé 2.016.529 1.949.836 1981.306 1.981.306 2.054.178 145,61 Tû träng trong hé % 100 100 100 100 100 100 - C«ng nghiÖp hé 616.855 608.250 583.352 583.352 608.314 104,69 Tû träng trong hé % 30,6 31,2 29,4 29,4 29,6 - Th­¬ng m¹i, dÞch vô hé 1.102.619 1.022.385 1.058.385 1.058.542 1.088.606 100,61 Tû träng trong hé % 54,7 52,4 52,4 53,5 53,0 - C¸c ngµnh kh¸c hé 296.785 319.201 319.201 339.412 357.258 128,92 Tû träng trong hé % 14,7 16,4 16,4 17,1 17,4 Doanh nghiÖp cña t­ DN 20.272 21.032 21.032 20.578 22.767 145,61 nh©n Tû träng trong DN % 100 100 100 100 100 100 - C«ng nghiÖp DN 5.832 6.073 6.073 5.927 6.049 119,66 Tû träng trong DN % 30,6 31,2 31,2 29,4 29,6 - Th­¬ng m¹i DV DN 12.695 13.010 13.010 12.494 14.234 138,67 Tû träng trong DN % 54,7 52,5 52,5 53,5 53,1 - Ngµnh kh¸c DN 1.745 1.949 1.949 2.157 2.484 288,48 Tû träng trong DN % 14,7 16,3 17,1 17,3 17,9 2. Vèn ®Çu t­ cña kinh tÕ t­ nh©n 2.1. Vèn cña hé kinh doanh c¸ thÓ Tæng vèn ®Çu t­ ph¸t triÓn cña c¸c hé kinh doanh c¸ thÓ n¨m 2000 lµ 29.267 tû ®ång t¨ng 12,93% so víi n¨m 1999. Vèn ®Çu t­ cña hé kinh doanh 13
  15. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. §Ò tµi Ph¸t triÓn KT TN ë ViÖt Nam c¸ thÓ n¨m 2000 chiÕm 81,54% trong tæng sè vèn ®Çu t­ cña khu vùc kinh tÕ t­ nh©n vµ chiÕm 19,82% vèn ®Çu t­ x· héi. B¶ng 3: Vèn ®Çu t­ ph¸t triÓn toµn x· héi n¨m 1999-2000 §¬n vÞ: doanh nghiÖp TT ChØ tiªu §¬n vÞ N¨m N¨m T¨ng so 1999 2000 1 Tæng sè vèn ®Çu t­ ph¸t triÓn x· héi Tû ®ång 131.171 147.633 12,5 2 Khu vùc kinh tÕ t­ nh©n Tû ®ång 31.542 35.894 13,8 Trong tæng sè toµn x· héi % 24.05 24,31 - Doanh nghiÖp cña t­ nh©n Tû ®ång 5.628 6.627 17,7 + Tû träng trong toµn x· héi % 4,29 4,49 + Tû träng trong khu vùc t­ nh©n % 17,84 18,46 - Hé kinh doanh c¸ thÓ Tû ®ång 25.914 29.267 12,93 + Tû träng trong toµn x· héi % 19,76 19,82 + Tû träng trong khu vùc kinh tÕ t­ nh©n % 82,16 81,54 Nguån: B¸o c¸o tæng hîp t×nh h×nh vµ ph­¬ng h­íng, gi¶i ph¸p ph¸t triÓn kinh tÕ t­ nh©n, Ban Kinh tÕ Trung ­¬ng, ngµy 26-11-2001. Tæng vèn dïng vµo s¶n xuÊt kinh doanh cña hé kinh doanh c¸ thÓ lµ 63.668 tû ®ång, chiÕm 36,61% trong tæng sè vèn dïng vµo s¶n xuÊt kinh doanh cña khu vùc kinh tÕ t­ nh©n (tÝnh ®Õn ngµy 31-12-2000). 2.2. Vèn cña doanh nghiÖp t­ nh©n. Vèn cña doanh nghiÖp t¨ng nhanh c¶ vÒ vèn ®¨ng ký kinh doanh, tæng vèn thùc tÕ sö dông vèn ®Çu t­ ph¸t triÓn. Trong vèn ®¨ng ký cña c¸c lo¹i h×nh doanh nghiÖp t­ nh©n, c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n, c«ng ty cæ phÇn tõ n¨m 1991 ®Õn hÕt th¸ng 9 - 2001 ®¹t 50.795, 142 tû ®ång; n¨m 2000 t¨ng 87,5 lÇn so víi n¨m 1991. Trong ®ã doanh nghiÖp t­ nh©n ®¨ng ký 11.470,175 tû ®ång chiÕm 22,58%; c«ng ty 14
  16. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. §Ò tµi Ph¸t triÓn KT TN ë ViÖt Nam tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n ®¨ng ký 29.064,160 tû ®ång chiÕm 57, 22%; c«ng ty cæ phÇn ®¨ng ký 10.260,770 tû ®ång, chiÕm 20,20% (xem b¶ng 5). B¶ng 4: Vèn ®¨ng ký thµnh phÇn doanh nghiÖp qua c¸c n¨m. §¬n vÞ: TriÖu ®ång N¨m Tæng vèn Doanh nghiÖp C«ng ty C«ng ty cæ C«ng ty ®¨ng ký t­ nh©n TNHH phÇn hîp doanh 1991 158.155 24.095 52.560 81.500 - 1992 2.786.123 97.307 1.700.887 987.829 - 1993 4.288.556 1.375.187 2.304.943 608.426 - 1994 3.29.799 1.121.712 1.770.485 406.602 - 1995 3.070.176 953.985 1.916.507 199.684 - 1996 3.050.100 910.727 1.734.220 405.153 - 1997 2.548.098 701.667 1.563.862 282.569 - 1998 2769.731 652.858 1.479.724 637.149 - 1999 5.483.098 877.744 2.898.925 1.706.429 - 2000 13.831.465 2.813.544 7.985.190 3.032.731 - 9h/2001 9.510.841 1.941.349 5.656.857 1.912.635 - 50.795.142 11.470.175 29.064.160 10.260.770 - Tæng Nguån: B¸o c¸o tæng hîp t×nh h×nh vµ ph­¬ng h­íng, gi¶i ph¸p ph¸t triÓn kinh tÕ t­ nh©n, ban kinh tÕ Trung ­¬ng, ngµy 26 - 11 -2001. TÝnh tõ khi cã luËt doanh nghiÖp ®Õn hÕt th¸ng 4 -2002 c¶ n­íc cã trªn 41.000 doanh nghiÖp míi thµnh lËp víi tæng sè vèn ®¨ng ký t­¬ng ®­¬ng 3,6 tû USD. Tæng vèn thùc tÕ sö dông cña doanh nghiÖp còng t¨ng nhanh. N¨m 2000 lµ 110.071 tû ®ång, t¨ng 38,46% so víi n¨m 1999; trong ®ã cña c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n t¨ng 40%, doanh nghiÖp t­ nh©n t¨ng 37,64%, c«ng ty cæ 15
  17. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. §Ò tµi Ph¸t triÓn KT TN ë ViÖt Nam phÇn t¨ng 36,7% (xem b¶ng 6). N¨m 2000 khu vùc kinh tÕ t­ nh©n ®· ®Çu t­ mau 20,3% cæ phÇn cña c¸c doanh nghiÖp nhµ n­íc ®· cæ phÇn ho¸. B¶ng 5: Tæng vèn thùc tÕ sö dông cña doanh nghiÖp §¬n vÞ: Tû ®ång TT Nguån vèn N¨m 1999 N¨m 2000 T¨ng so n¨m tr­íc % 79.493,2 110.71,9 38,46 Tæng sè 1 Doanh nghiÖp t­ nh©n 11.828,2 16.281,1 37,64 2 C«ng ty TNHH 37.426,6 52.426,8 40 3 C«ng ty cæ phÇn 30.230,76 41.353,6 36,79 4 C«ng ty hîp doanh 7,3 10,3 41,09 Nguån: B¸o c¸o tæng hîp t×nh h×nh vµ ph­¬ng h­íng, gi¶i ph¸p ph¸t triÓn kinh tÕ t­ nh©n, Ban Kinh tÕ Trung ­¬ng, ngµy 26 - 11 - 2001. Tæng vèn ®Çu t­ ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp t­ nh©n t¨ng c¶ vÒ l­îng vèn vµ tû träng trong tæng vèn ®Çu t­ ph¸t triÓn cña khu vùc kinh tÕ t­ nh©n vµ cña toµn x· héi. Tæng vèn ®Çu t­ ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp t¨ng tõ 5.628 tû ®ång n¨m 1999 lªn 6.627 tû ®ång n¨m 2000; t¨ng 17,7%; tû träng trong khu vùc kinh tÕ t­ nh©n t¨ng tõ 17,84% n¨m 1999 lªn 18,46% n¨m 2000; tû träng trong tæng vèn ®Çu t­ toµn x· héi tõ 4.29% n¨m 1999 lªn 4,49% n¨m 2000 (xem b¶ng 5). N¨m 2000, tæng sè vèn sö dông cña c¸c doanh nghiÖp. 3. VÒ lao ®éng cña khu vùc kinh tÕ t­ nh©n. TÝnh tõ n¨m 1996 ®Õn nay sè lao ®éng lµm viÖc táng khu vùc kinh tÕ t­ nh©n phi n«ng nghiÖp trong c¸c n¨m ®Òu t¨ng trõ n¨m 1997. So víi tæng sè 16
  18. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. §Ò tµi Ph¸t triÓn KT TN ë ViÖt Nam lao ®éng toµn x· héi th× khu vùc nµy chiÕm tû lÖ kho¶ng 11% qua c¸c n¨m, riªng n¨m 2000 lµ 12% (xem b¶ng 6). N¨m 2000, lao ®éng táng khu vùc kinh tÕ t­ nh©n, kÓ c¶ khu vùc n«ng nghiÖp lµ 21.017.326 ng­êi, chiÕm 65,3% lao ®éng cã viÖc lµm th­êng xuyªn trong c¶ n­íc. Trong c¸c ngµnh phi n«ng nghiÖp, sè lao ®éng khu vùc kinh tÕ t­ nh©n n¨m 2000 lµ 4.643.844 lao ®éng, t¨ng 20,12% so víi n¨m 1996; b×nh qu©n mçi n¨m t¨ng 194.670 lao ®éng, t¨ng 4,75% n¨m. Trong 4 n¨m tõ 1997 ®Õn n¨m 2000 riªng khu vùc nµy thu hót thªm 997.019 lao ®éng, gÊp 6,6 lÇn so víi khu vùc kinh tÕ nhµ n­íc. TÝnh tõ n¨m 1996 ®Õn nay, lao ®éng trong c«ng nghiÖp t¨ng nhiÒu h¬n ngµnh th­¬ng m¹i, dÞch vô. N¨m 2000 so víi n¨m 1996 lao ®éng trong c«ng nghiÖp thªm ®­îc 363.442 ng­êi, t¨ng 20,68%; trong khi lao ®éng th­¬ng m¹i, dÞch vô thªm ®­îc 271.476 ng­êi. Lao ®éng c«ng nghiÖp ë doanh nghiÖp t­ nh©n t¨ng nhanh h¬n ë hé kinh doanh c¸ thÓ; n¨m 2000 so víi n¨m 1996, lao ®éng c«ng nghiÖp ë doanh nghiÖp t¨ng 114,02%;l lao ®éng c«ng nghiÖp ë hé kinh doanh c¸ thÓ chØ t¨ng ®­îc 6,4% (xem b¶ng 6). B¶ng 6: Lao ®éng khu vùc kinh tÕ t­ nh©n TT ChØ tiªu §¬n vÞ N¨m N¨m N¨m N¨m N¨m 2000 1996 1997 1998 1999 1 Tæng sè lao ®éng Ng­êi 3.865.163 3.66.825 3.816.942 4.097.455 4.643.844 % 11,2 10,3 10,3 10,9 2.121.228 Tû träng so víi tæng sè lao ®éng x· héi 1.1 C«ng nghiÖp Ng­êi 1.757.786 1.655.862 1.623.971 1.786.509 45,68 TT trong khu vùc t­ nh©n % 45,48 45,16 42,54 43,61 1.7535.824 1.2 Th­¬ng m¹i, dÞch vô Ng­êi 1.592.574 1.451.751 1.517.821 1.598.356 37,38 C¸c ngµnh kh¸c % 41,2 559.212 39,77 39,00 786.792 1.3 TT trong khu vùc t­ nh©n Ng­êi 514.803 15,25 675.150 712.590 16,94 2 Lao ®éng trong doanh nghiÖp Ng­êi 354.328 396.705 17,69 17,39 841.787 17
  19. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. §Ò tµi Ph¸t triÓn KT TN ë ViÖt Nam 2.1 C«ng nghiÖp Ng­êi 233.078 252.657 435.907 539.533 498.847 TT träng trong doanh nghiÖp % 65,78 63,85 273.819 322.496 59,26 2.2 Th­¬ng m¹i, dÞch vô Ng­êi 65,78 63,85 62,81 59,77 59,26 TT träng trong doanh nghiÖp % 17,03 20,22 62,81 59,77 22,75 2.3 C¸c ngµnh kh¸c Ng­êi 60.314 79.998 22,86 22,3 191.507 TT träng trong doanh nghiÖp % 17,03 20,22 99.618 120.317 22,75 3 Lao ®éng trong hé kinh doanh 3.510.835 3.271.120 3.381.035 3.557.922 3.802.057 Ng­êi c¸ thÓ 3.1 C«ng nghiÖp Ng­êi 1.524.708 1.403.205 1.350.152 1.464.013 1.622.381 Tû träng trong hé % 43,43 42.9 39.93 41,15 42,67 3.2 Th­¬ng m¹i, dÞch vô Ng­êi 1.531.638 1.388.701 1.455.351 1.501.636 1.584.391 Tû träng trong hé % 43,63 42,45 43,04 42,21 41,67 3.3 C¸c ngµnh kh¸c Ng­êi 45.489 479.214 575.532 592.273 595.285 Tû träng trong hé % 12,94 14,65 17,03 16,64 15,66 Nguån: B¸o c¸o tæng hîp t×nh h×nh vµ ph­¬ng h­íng, gi¶i ph¸p ph¸t triÓn kinh tÕ t­ nh©n, Ban Kinh tÕ Trung ­¬ng, ngµy 26-11-2001. 4. T¨ng tr­ëng s¶n xuÊt kinh doanh (GDP) khu vùc kinh tÕ t­ nh©n Tæng s¶n phÈm trong n­íc cña khu vùc kinh tÕ t­ nh©n t¨ng tr­ëng liªn tôc trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y. N¨m 1996 GDP khu vùc kinh tÕ t­ nh©n ®¹t 68.518 tû ®ång, ®Õn n¨m 2000 lªn 86.929 tû ®ång, t¨ng b×nh qu©n 7%/n¨m. T­¬ng øng GDP cña hé kinh doanh c¸ thÓ tõ 52.169 tû ®ång n¨m 1996 lªn 66.142 tû ®ång n¨m 2000, t¨ng b×nh qu©n 7%/n¨m; cña doanh nghiÖp tõ 14.780 tû ®ång lªn 20.787 tû ®ång, t¨ng b×nh qu©n 7,1%/n¨m. Tèc ®é t¨ng tr­ëng GDP cña khu vùc kinh tÕ t­ nh©n xÊp xØ tèc ®é t¨ng GDP toµn bé nÒn kinh tÕ (xem b¶ng). 18
  20. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. §Ò tµi Ph¸t triÓn KT TN ë ViÖt Nam B¶ng 7: Tèc ®é t¨ng GDP cña khu vùc kinh tÕ t­ nh©n giai ®o¹n 1996-2000 ChØ tiªu §¬n vÞ N¨m N¨m N¨m N¨m N¨m BQ 5 1996 1997 1998 1999 2000 n¨m GDP toµn quèc Tû 213.833 231.264 244.596 256.272 273.582 ®ång T¨ng so n¨m tr­íc % 9,3 8,2 5,8 4,8 6,8 6,9 Khu vùc t­ nh©n Tû 65.518 74.167 78.775 81.455 86.826 ®ång T¨ng so n¨m tr­íc % 10,6 8,2 6,2 3,4 6,7 7,0 - Hé kinh doanh c¸ thÓ Tû 52.169 58.812 60.423 62.205 66.142 ®ång T¨ng so n¨m tr­íc % 10,6 8,9 6,4 2,9 6,3 7,0 - Doanh nghiÖp DN 16.349 17.355 18.352 19.250 20.787 T¨ng so n¨m tr­íc % 10,6 6,1 5,7 4,9 8,0 7,1 Nguån: B¸o c¸o tæng hîp t×nh h×nh vµ ph­¬ng h­íng, gi¶i ph¸p ph¸t triÓn kinh tÕ t­ nh©n, Ban Kinh tÕ Trung ­¬ng, ngµy 26-11-2001. N¨m 2000 khuvùc kinh tÕ t­ nh©n chiÕm 42,3% GDP c¶ n­íc. Trong ®ã GDP khu vùc kinh tÕ t­ nh©n phi n«ng nghiÖp b»ng 63,6% GDP cña khu vùc kinh tÕ t­ nh©n vµ b»ng 26,87% GDP c¶ n­íc. Trong ngµnh n«ng nghiÖp, n¨m 2000 GDP cña khu vùc kinh tÕ t­ nh©n chiÕm 15,4% GDP toµn quèc vµ chiÕm 63,2% cña n«ng nghiÖp nãi chung. Trong ®ã kinh tÕ hé gia ®×nh chiÕm 98% GDP kinh tÕ t­ nh©n trong n«ng nghiÖp. II. Vai trß cña khu vùc kinh tÕ t­ nh©n Sù ph¸t triÓn cña khu vùc kinh tÕ t­ nh©n thêi gian qua kh¬i dËy mét bé phËn tiÒm n¨ng cña ®Êt n­íc cho ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi. Nguån tiÒm n¨ng nµy lµ trÝ tuÖ, kinh nghiÖm, kh¶ n¨ng kinh doanh, quan hÖ x· héi, tiÒn vèn, søc 19

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản