TRƯỜNG THPT TRẦN QUỐC TUẤN MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I
TỔ NGỮ VĂN MÔN NGỮ VĂN LỚP 10, NĂM HỌC 2023 - 2024
Thời gian: 90 phút (không kể thời gian giao đề)
I. Mục tiêu: Nhằm đánh giá năng lực học sinh theo các chuẩn sau:
- Phần đọc: nắm nội dung chính và các thông tin quan trọng của văn bản, hiểu ý nghĩa về từ ngữ,
ngữ pháp dụng ý của văn bản; một số biện pháp nghệ thuật và tác dụng của chúng.
- Phần viết: vận dụng tri thức ngữ văn, viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá về đoạn thơ.
II. Hình thức kiểm tra: Tự luận
III. Thiết lập ma trận:
TT Kĩ năng
Nội
dung/đơn
viB kiêCn
thưCc
Mức độ
nhận thức
Tổng
NhâBn biêCt Thông
hiêIu Vận dụng Vận dụng
cao
1 Đọc Văn bản
thơ
- Thể thơ
(c1)
- Nhận biết
chi tiết tiêu
biểu (c2)
- Biện
pháp nghệ
thuật (c3)
- Ý nghĩa,
giá trị của
hình ảnh.
(c4)
- Hiểu về
tình cảm –
cảm xúc
của nhân
vật trữ tình
(c5)
- Nêu
thông điệp
của bài thơ
(c6)
- Nêu ý
nghĩa, tác
động của
bài thơ đối
với tình
cảm, cách
nghĩ của
bản thân
(c7)
- Đánh giá
nét độc
đáo của
thơ qua
cách nhìn,
cách cảm
nhận riêng
của tác giả
(c8)
8
Số câu:
Số điểm:
Tỷ lệ:
3
1.5
15%
3
2.5
25%
1
1.0
10%
1
1.0
10%
8
6.0
60%
2 Viết Viết văn
bản nghị
luận về
một tác
phẩm thơ
- Giới
thiệu được
đầy đủ
thông tin
chính về
tên tác
phẩm, tác
giả, thể
loại,… của
tác phẩm.
- Đảm bảo
cấu trúc,
- Trình bày
được
những nội
dung khái
quát của
tác phẩm
- Triển
khai vấn
đề nghị
luận thành
những luận
điểm phù
- Nêu được
những bài
học rút ra
từ tác
phẩm.
- Thể hiện
cảm xúc,
quan điểm
với thông
điệp của
tác giả (thể
hiện trong
- Đánh giá
được ý
nghĩa, giá
trị của nội
dung và
hình thức
tác phẩm.
- Thể hiện
rõ quan
điểm, cá
tính trong
bài viết.
1
bố cục của
một văn
bản nghị
luận.
hợp. Phân
tích được
những đặc
sắc về nội
dung, hình
thức nghệ
thuật và
chủ đề của
tác phẩm.
- Đảm bảo
chuẩn
chính tả,
ngữ pháp
tiếng Việt.
tác phẩm).
- Có cách
diễn đạt
độc đáo,
sáng tạo,
hợp logic.
Số câu:
Số điểm:
Tỷ lệ:
1.0
10%
1.0
10%
1.75
17,5%
0,25
2,5%
1
4.0
40%
Tổng câu:
Số điểm:
Tỷ lệ:
2.5
25%
3.5
35%
2.75
28%
1.25
12%
1
10.0
100%
Tỉ lệ
chung 60% 40% 100%
TRƯỜNG THPT TRẦN QUỐC TUẤN ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I
TỔ NGỮ VĂN MÔN NGỮ VĂN LỚP 10 - NĂM HỌC 2023- 2024
Thời gian: 90 phút (không kể thời gian giao đề)
I. ĐỌC (6,0 điểm)
Đọc bài thơ sau:
ĐỢI MẸ
Em bé ngồi nhìn ra ruộng lúa
Trời tối trên đầu hè. Nửa vầng trăng non
Em bé nhìn vầng trăng, nhưng chưa nhìn thấy mẹ
Mẹ lẫn trên cánh đồng
Đồng lúa lẫn vào đêm
Ngọn lửa bếp chưa nhen
Căn nhà tranh trống trải
Đom đóm bay ngoài ao. Đom đóm đã vào nhà
Em bé nhìn đóm bay, chờ tiếng bàn chân mẹ
Bàn chân mẹ lội bùn ì oạp phía đồng xa
Trời về khuya lung linh trắng vườn hoa mận trắng
Mẹ đã bế vào nhà nỗi đợi vẫn nằm mơ.
(Vũ Quần Phương, Thơ về mẹ, nhiều tác giả, NXB Lao động, 2012)
Ghi chú:
(1) Nhà thơ Vũ Quần Phương, sinh năm 1840, quê ở Hải Hậu - Nam Định. Ông nhận giải thưởng Nhà nước về văn
học nghệ thuật năm 2007. Thơ Vũ Quần Phương gợi những suy tư chiêm nghiệm về con người, về thế sự. Vũ Quần
Phương là nhà thơ có “con mắt xanh” và trái tim nồng ấm tình đời, có “sự mẫn cảm thông tuệ của người quan sát và
chiêm nghiệm” (Nguyễn Hữu Hồng Minh).
(2) Ì oạp: từ tượng thanh mô phỏng tiếng nước vỗ mạnh và liên tiếp.
Trả lời những câu hỏi sau:
Câu 1 (0,5 điểm): Văn bản trên được viết theo thể thơ nào?
Câu 2 (0,5 điểm): Em bé ngóng trông mẹ vào thời gian nào?
Câu 3 (0,5 điểm): Xác định phép điệp trong 2 câu thơ sau:
Đom đóm bay ngoài ao. Đom đóm đã vào nhà
Em bé nhìn đóm bay, chờ tiếng bàn chân mẹ
Câu 4 (0,75 điểm): Hình ảnh người mẹ được miêu tả như thế nào qua câu thơ sau:
Bàn chân mẹ lội bùn ì oạp phía đồng xa
Câu 5 (0,75 điểm): Qua bài thơ, anh/chị hiểu gì về tình cảm của em bé dành cho mẹ?
Câu 6 (1,0 điểm): Theo anh/chị, qua bài thơ, tác giả muốn gửi gắm thông điệp gì? Lí giải ngắn
gọn ý nghĩa của thông điệp? (viết khoảng 3-4 câu)
Câu 7 (1,0 điểm): Từ tình cảm của em bé và người mẹ dành cho nhau qua bài thơ trên, anh/chị
suy nghĩ gì về ý nghĩa của tình mẫu tử đối với bản thân mình (viết khoảng 5-7 câu)?
Câu 8 (1,0 điểm): Anh/chị hãy đánh giá nét độc đáo trong cách nhìn, cách cảm nhận của tác giả
về thiên nhiên và con người trong 2 câu thơ sau:
Trời về khuya lung linh trắng vườn hoa mận trắng
Mẹ đã bế vào nhà nỗi đợi vẫn nằm mơ.
II. LÀM VĂN (4,0 điểm)
Anh/chị hãy viết một bài văn nghị luận phân tích, đánh giá những nét đặc sắc, độc đáo về nội
dung và nghệ thuật của bài thơ “Đợi mẹ” (Vũ Quần Phương)
TRƯỜNG THPT TRẦN QUỐC TUẤN HƯỚNG DẪN CHẤM BÀI KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I
TỔ NGỮ VĂN MÔN NGỮ VĂN LỚP 10, NĂM HỌC 2023 - 2024
I. HƯỚNG DẪN CHUNG
- Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của thí sinh,
tránh cách chấm đếm ý cho điểm.
- Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn nên giám khảo cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng
đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo.
- Việc chi tiết hóa điểm số của các ý (nếu có) phải đảm bảo không sai lệch với tổng điểm của mỗi ý.
- Tổng điểm trong bài làm của thí sinh làm tròn đến 1 số thập phân (0.25 =0.3, 0.75=0.8).
II. ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM
Phần Câu Nội dung Điểm
I. ĐỌC 6,0
1- Thể thơ: Tự do
Hướng dẫn chấm:
+ Học sinh trả lời
đúng như đáp án: 0.5
điểm.
+ Học sinh trả lời
không đúng như đáp
án hoặc không trả lời:
0.0 điểm
0.5
2- Em bé mong chờ
mẹ vào lúc trời tối,
về đêm
Hướng dẫn chấm:
+ Học sinh trả lời
đúng như đáp án:
“trời tối” hoặc “về
đêm”: 0.5 điểm.
+ Học sinh trả lời
không đúng như đáp
0.5