TR NG THPT CHUYÊN QUANG TRUNGƯỜ
T NG VĂNỔ Ữ
Đ THI TH T T NGHI P THPT L N 2Ề Ử Ố Ệ Ầ
NĂM H C 2021-2022Ọ
MÔN: NG VĂNỮ
Th i gian làm bài: 120 phútờ
I. ĐC HI U Ọ Ể
Đc văn b n sau và tr l i câu h i:ọ ả ả ờ ỏ
Giá tr là gì? Hai cây tre gi ng nhau, m t cây dùng làm sáo, m t cây dùng làm giáị ố ộ ộ
ph i đ, M t hôm, cây dùngơ ồ ộ làm giá ph i đ m i h i cây dùng làm sáo: "T i sao chúngơ ồ ớ ố ạ
ta sinh ra cùng m t n i, đu là tre trên núi nh ng tôiộ ơ ề ư m i ngày đu ph i giãi n ng d mỗ ề ả ắ ầ
m a, còn b n l i r t đáng ti n?". Sáo tr l i: “B i vì b n ch ch u m t nhátư ạ ạ ấ ề ả ờ ở ạ ỉ ị ộ dao khi bị
ch t ra, còn tôi đã tr i qua hàng ngàn nhát dao, đc ng i ta ch t o c n th n". Giáặ ả ượ ườ ế ạ ẩ ậ
ph i đ im l ng.ơ ồ ặ
Đi ng i cũng nh v y, n u có th ch u đng đc c c kh , cô đn, c xát vào ờ ườ ư ậ ế ể ị ự ượ ự ổ ơ ọ
th c t , dám đm đng và đngự ế ả ươ ứ lên ch u trách nhi m cho cu c đi mình, cu c s ng ị ệ ộ ờ ộ ố
m i có giá tr .ớ ị
Khi nhìn th y vinh quang c a ng i khác, b n không c n ph i ghen t c, b i vì ấ ủ ườ ạ ầ ả ứ ở
ng i khác tr giá nhi u h n b n. Th t ra trên th gi i này có r t nhi u ng i thông ườ ả ề ơ ạ ậ ế ớ ấ ề ườ
minh nh ng l i có quá ít ng i có th kiên trì đn cu i cùng,ư ạ ườ ể ế ố th nên s ng i chi n ế ố ườ ế
th ng ch là s ít. Ng i càng thông minh h càng hi u rõ khuy t đi m c a mình và ắ ỉ ố ườ ọ ể ế ể ủ
luôn c g ng đn cùng.ố ắ ế
Tr ng thành không ph i là tr i qua th t b i m t l n mà ph i tích lũy nhi u l n, ưở ả ả ấ ạ ộ ầ ả ề ầ
c v tri th c l n kinh nghi mả ề ứ ẫ ệ s ng.ố
Đây chính là lu t tre,ậ
(H t gi ng tâm h n, ạ ố ồ T p 3, NXB Thành ph H Chí Minh, 2015, Tr.79)ậ ố ồ
Câu 1 (TH). Tác gi đã tìm th y cây tre quy lu t nào c a cu c s ng?ả ấ ở ậ ủ ộ ố
Câu 2 (TH). Tr c th c m c c a cây tre làm giá ph i đ v s “đáng ti n” c a mình, ướ ắ ắ ủ ơ ồ ề ự ề ủ
cây tre dùng làm sáo tr l i nh th nào?ả ờ ư ế
Câu 3 (TH). Theo anh (ch ), gi a cây tre làm sáo và cây tre dùng làm giá ph i đ, cây treị ữ ơ ồ
nào có giá tr h n? Vìị ơ sao?
1
Câu 4 (VD). Anh (ch ) có đng tình v i quan đi m: “ị ồ ớ ể Tr ng thành không ph i là tr i ưở ả ả
qua th t b i m t l n màấ ạ ộ ầ ph i tích lũy nhi u l n, c v tri th c l n kinh nghi m s ng” ả ề ầ ả ề ứ ẫ ệ ố
không? Vì sao?
II. LÀM VĂN.
Câu 1. (VDC). T n i dung đo n trích ph n Đc hi u, hãy vi t đo n văn (kho ng ừ ộ ạ ở ầ ọ ể ế ạ ả
200 ch ) trìnhữ bày suy nghĩ c a anh/ch v giá tr c a m i ng i trong cu c đi.ủ ị ề ị ủ ỗ ườ ộ ờ
Câu 2. (VDC).
Cho đo n trích sau:ạ
… B a c m ngày đói trông th t th m h i. Gi a cái m t rách có đc m t lùm rau chu iữ ơ ậ ả ạ ữ ẹ ộ ộ ố
thái r i, và m t đĩa mu iố ộ ố ăn v i cháo, nh ng c nhà đu ăn r t ngon lành. Bà c v aớ ư ả ề ấ ụ ừ
ăn v a k chuy n làm ăn, gia c nh v i con dâu. Bàừ ể ệ ả ớ lão nói toàn chuy n vui, toànệ
chuy n sung s ng v sau này:ệ ướ ề
- Tràng . Khi nào có ti n ta mua l y đôi gà. Tao tính r ng cái ch đu b p kia làm cái ạ ề ấ ằ ỗ ầ ế
chu ng gà thì ti n quá.ồ ệ Này ngo nh đi ngo nh l i ch m y mà có ngay đàn gà cho mà ả ả ạ ả ấ
xem...
Tràng ch vâng. Tràng vâng r t ngoan ngoãn. Ch a bao gi trong nhà này m con l iỉ ấ ư ờ ẹ ạ
đm m, hòa h p nh th .ầ ấ ợ ư ế Câu chuy n trong b a ăn đang đà vui b ng ng ng l i. Niêuệ ữ ỗ ừ ạ
cháo lõng bõng, m i ng i đc có l ng l ng haiỗ ườ ượ ư ư bát đã h t nh n.ế ẵ
Bà lão đt đũa bát xu ng, nhìn hai con vui v :ặ ố ẻ
- Chúng mày đi u nhá. Tao có cái này hay l m c . Bà l t đt ch y xu ng b p, l m ợ ắ ơ ậ ậ ạ ố ế ễ ễ
b ng ra m t cái n i khóiư ộ ồ b c lên nghi ngút. Bà lão đt cái n i xu ng bên c nh m t ố ặ ồ ố ạ ẹ
c m, c m cái môi v a khu y khu y v a c i:ơ ầ ừ ấ ấ ừ ườ - Chè đây. - Bà lão múc ra m t bát - Chè ộ
khoán đây, ngon đáo đ c .ể ơ
Ng i con dâu đón l y cái bát, đa lên m t nhìn, hai con m t th t i l i. Th đi m nhiênườ ấ ư ắ ắ ị ố ạ ị ề
và vào mi ng. Tràngệ c m cái bát th hai m đa cho, ng i m v n t i c i, đon ầ ứ ẹ ư ườ ẹ ẫ ươ ườ
đ:ả
- Cám đy mày , hì. Ngon đáo đ, c th ăn mà xem. Xóm ta kh i nhà còn ch có cám ấ ạ ể ứ ử ố ả
mà ăn đy.ấ Tràng c m đôi đũa, g t m t mi ng b v i vào mi ng. M t h n chun ngay ầ ợ ộ ế ỏ ộ ệ ặ ắ
l i, mi ng cám đng chát và ngh n b trong c . B a c m t đy không ai nói câu gì, ạ ế ắ ẹ ứ ổ ữ ơ ừ ấ
h c m đu ăn cho xong l n, h tránh nhìn m t nhau. M t n i t iọ ắ ầ ầ ọ ặ ộ ỗ ủ h n len vào tâm trí ờ
m i ng i.ọ ườ
(Trích V nh tợ ặ , Kim Lân, Ng văn 12, T p hai, Nxb Giáo d c, 2014, tr.31 )ữ ậ ụ
C m nh n c a anh/ch v c nh t ng b a c m ngày đói trng đo n trích trên. T đó, ả ậ ủ ị ề ả ượ ữ ơ ạ ừ
nh n xét v t t ng nhânậ ề ư ưở đo c a nhà văn Kim Lân?ạ ủ
2
H NG D N GI I CHI TI TƯỚ Ẫ Ả Ế
I. ĐC HI UỌ Ể
Câu 1
Ph ng pháp: ươ Đc, tìm ý.ọ
Cách gi i:ả
Theo đo n trích, t cây tre tác gi đã tìm ra quy lu t v giá tr : “ạ ừ ả ậ ề ị Tr ng thành không ưở
ph i là tr i qua th t b i m tả ả ấ ạ ộ l n mà ph i tích lũy nhi u l n, c v tri th c l n kinh ầ ả ề ầ ả ề ứ ẫ
nghi m s ngệ ố ”.
Câu 2
Ph ng pháp: ươ Đc k tìm ý.ọ ỹ
Cách gi i:ả
Cây tre dùng sáo tr l i nh sau: “ả ờ ư B i vì b n ch ch u m t nhát dao khi b ch t ra, còn ở ạ ỉ ị ộ ị ặ
tôi đã tr i qua hàng ngànả nhát dao, đc ng i ta ch t o c n th nượ ườ ế ạ ẩ ậ ”
Câu 3
Ph ng pháp: ươ Phân tích, lý gi i, t ng h p.ả ổ ợ
Cách gi i:ả
H c sinh trình bày theo quan đi m cá nhân, có lý gi i.ọ ể ả
G i ý:ợ
Cây tre dùng làm sáo có giá tr h n. B i l cây tre dùng đ làm sáo đã ph i ch u nh ng ị ơ ở ẽ ể ả ị ữ
nhát dao ch t o đ t oế ạ ể ạ nên nh ng n t âm thanh tô đp cho đi.ư ố ẹ ờ
Câu 4
Ph ng pháp: ươ Phân tích, lý gi i, t ng h p.ả ổ ợ
Cách gi i:ả
H c sinh trình bày theo quan đi m c a mình, có lý gi i.ọ ể ủ ả
G i ý:ợ
Đng ý v i quan đi m.ồ ớ ể
Lý gi i:ả
- Trên con đng đi đn thành công, chúng ta ph i tr i qua r t nhi u gian nan, khó ườ ế ả ả ấ ề
khăn, th t b i. - M i m t th t b i n u nhìn theo h ng tích c c đó chính là m t l n ấ ạ ỗ ộ ấ ạ ế ướ ự ộ ầ
đc h c h i, m t kinh nghi m đc tíchượ ọ ỏ ộ ệ ượ lũy.
- Vì v y, thành công là không s th t b i mà chính là chúng ta đã h c đc gì th t b iậ ợ ấ ạ ọ ượ ở ấ ạ
đó.
II. LÀM VĂN.
Câu 1:
Ph ng pháp:ươ
- Phân tích (Phân tích đ đ xác đnh th lo i, yêu c u, ph m vi d n ch ng).ề ể ị ể ạ ầ ạ ẫ ứ
- S d ng các thao tác l p lu n (phân tích, t ng h p, bàn lu n,…) đ t o l p m t văn ử ụ ậ ậ ổ ợ ậ ể ạ ậ ộ
b n ngh lu n xã h i. ả ị ậ ộ
Cách gi i:ả
Yêu c u hình th c:ầ ứ 3
- Vi t đúng m t đo n văn ngh lu n xã h i theo c u trúc.ế ộ ạ ị ậ ộ ấ
- Bài vi t ph i có b c c đy đ, rõ ràng; văn vi t có c m xúc; di n đt trôi ch y, b o ế ả ố ụ ầ ủ ế ả ễ ạ ả ả
đm tính liên k t; khôngả ế m c l i chính t , t ng , ng pháp.ắ ỗ ả ừ ữ ữ
Yêu c u n i dung:ầ ộ
- Nêu v n đ: ấ ề Giá tr c a m i ng i trong cu c đi.ị ủ ỗ ườ ộ ờ
- Bàn lu n:ậ
+ M i ng i đu có giá tr c a b n thân mình.ỗ ườ ề ị ủ ả
+ Con ng i c n nhìn nh n b n thân mình đ nh n ra đc giá tr th c s và trân tr ngườ ầ ậ ả ể ậ ượ ị ự ự ọ
nó. + Giá tr c a con ng i ph thu c vào quá trình tích lũy, mài dũa, c g ng c a m i ị ủ ườ ụ ộ ố ắ ủ ỗ
ng i trong cu c s ng. -> Con ng i c n nh n ra giá tr c a b n thân trân tr ng và trau ườ ộ ố ườ ầ ậ ị ủ ả ọ
d i nó.ồ
- Ph n đ:ả ề
+ Phê phán nh ng ng i ch i b b n thân mình.ữ ườ ố ỏ ả
+ Thay vì c g ng trau d i b n thân l i đi so sánh, đó k v i nh ng giá tr mà ng i ố ắ ồ ả ạ ị ớ ữ ị ườ
khác có đc.ượ
Câu 2:
Ph ng pháp:ươ
- Phân tích (Phân tích đ đ xác đnh th lo i, yêu c u, ph m vi d n ch ng).ề ể ị ể ạ ầ ạ ẫ ứ
- S d ng các thao tác l p lu n (phân tích, t ng h p, bàn lu n,…) đ t o l p m t văn ử ụ ậ ậ ổ ợ ậ ể ạ ậ ộ
b n ngh lu n văn h c. ả ị ậ ọ
Cách gi i:ả
Yêu c u hình th c:ầ ứ
- Thí sinh bi t k t h p ki n th c và kĩ năng làm ngh lu n văn h c đ t o l p văn b n. -ế ế ợ ế ứ ị ậ ọ ể ạ ậ ả
Bài vi t ph i có b c c đy đ, rõ ràng; văn vi t có c m xúc; di n đt trôi ch y, b o ế ả ố ụ ầ ủ ế ả ễ ạ ả ả
đm tính liên k t; khôngả ế m c l i chính t , t ng , ng pháp.ắ ỗ ả ừ ữ ữ
Yêu c u n i dung:ầ ộ
I. M bài:ở
- Gi i thi u tác gi , tác ph m:ớ ệ ả ẩ
+ Kim Lân là m t cây bút văn xuôi tiêu bi u. Đ tài ch y u c a ông là nông thôn và ộ ể ề ủ ế ủ
ng i nông dân v i khườ ớ ả năng phân tích tâm lý nhân v t xu t s c.ậ ấ ắ
+ V nh t là m t trong nh ng tác ph m tiêu bi u c a Kim Lân vi t v ng i nông dânợ ặ ộ ữ ẩ ể ủ ế ề ườ
nghèo. L y b i c nh n nấ ố ả ạ đói năm 1945, Kim Lân đã tái hi n tình c nh thê th m c aệ ả ả ủ
n n đói đng th i phát hi n, trân tr ng và ng i ca tìnhạ ồ ờ ệ ọ ợ ng i ngay trên b v c c a cáiườ ờ ự ủ
ch t.ế
- Gi i thi u v n đ ngh lu n c a bài vi t: C m nh n v đp c a ng i lao đng ớ ệ ấ ề ị ậ ủ ế ả ậ ề ẹ ủ ườ ộ
nghèo trong đo n trích. T đó,ạ ừ nh n xét v cách nhìn con ng i c a nhà văn Kim Lân.ậ ề ườ ủ
II. Thân bài:
1) C m nh n v b a c m ngày đói.ả ậ ề ữ ơ
a) V trí đo n trích: ị ạ Đo n trích n m ph n cu i c a tác ph m trong b a c m đu ạ ằ ở ầ ố ủ ẩ ữ ơ ầ
đón nàng dâu m i. ớ
b) C m nh n v đo n trích:ả ậ ề ạ
Đo n trích di n t c nh b a c m đón nàng dâu m i, trong b a c m đó m i thành viên ạ ễ ả ả ữ ơ ớ ữ ơ ỗ
l i mang trong mình m tạ ộ c m xúc riêng nh ng h n h t trong h là tình yêu th ng dù ả ư ơ ế ọ ươ
hoàn c nh n n đói đang di n ra r t căng th ng. ả ạ ễ ấ ẳ
* Tâm tr ng c a bà c T :ạ ủ ụ ứ 4
- Trong b a c m ngày đói r t th m h i, bà lão l i là ng i nói nhi u nh t, h h i nh t,ữ ơ ấ ả ạ ạ ườ ề ấ ồ ở ấ
nhi t tình nh t, mà toàn làệ ấ nh ng chuy n vui, chuy n sung s ng sau này: nuôi gà, …ữ ệ ệ ướ
- L m bê lên n i cháo cám.ễ ễ ồ
-> Truy n ni m tin, ni m vui cho các conề ề ề
- Ti ng tr ng thúc thu vang lên d n d p, kéo bà c T tr v v i hi n th c, ni m vui ế ố ế ồ ậ ụ ứ ở ề ớ ệ ự ề
c a bà không th c t cánh,ủ ể ấ ni m tin c a bà không th m r ng; n i lo l ng ph c sinh ề ủ ể ở ộ ỗ ắ ụ
v n nguyên.ẹ
- N i ni m c a bà v i d n đi qua l i nói c a ng i con dâu v nh ng đi u bà ch aỗ ề ủ ơ ầ ờ ủ ườ ề ữ ề ư
t ng đc nghe, đc th yừ ượ ượ ấ bao gi -> ánh sáng le lói cu i đng h m. nhìn th y l iờ ố ườ ầ ấ ố
thoát cho mình, cho gia đình mình và t t c nh ng ng iấ ả ữ ườ dân kh n cùng nh bà.ố ư
* Tâm tr ng nhân v t ng i v nh t.ạ ậ ườ ợ ặ
- Trong b a c m đu, là nàng dâu m i th không còn cái v đanh đá, ch ng l n nh lúc ữ ơ ầ ớ ị ẻ ỏ ỏ ư
m i g p Tràng mà th hi n đúng m c là m t nàng dâu.ớ ặ ể ệ ự ộ
- Khi ăn th l ng l ng i nghe ch ng và m ch ng nói chuy n.ị ặ ẽ ồ ồ ẹ ồ ệ
- Khi nh n bát cháo cám trên t tay m ch ng, đôi m t th t i s m l i nh ng v n đi m ậ ừ ẹ ồ ắ ị ố ầ ạ ư ẫ ề
nhiên và vào mi ng -> S kín đáo ý nh c a ng i con dâu m i.ệ ự ị ủ ườ ớ
* Tâm tr ng c a Tràng.ạ ủ
- Tràng trong b a c m ngày đói, ch a bao gi trong nhà m con l i hòa h p đn th . ữ ơ ư ờ ẹ ạ ợ ế ế
Khi nói chuy n v i m Tràng d vâng th a g i r t l phép.ệ ớ ẹ ạ ư ử ấ ễ
-> S tr ng thành trong suy nghĩ, hành đng. Ý th c đc trách nhi m c a ng i đàn ự ưở ộ ứ ượ ệ ủ ườ
ông trong gia đình.
- Lúc ăn c m trong suy nghĩ c a Tràng là hình nh đám ng i đói và lá c bay ph p ơ ủ ả ườ ờ ấ
ph i.ớ -> Đó là hình nh báo hi u s đi đi, con đng đi m i.ả ệ ự ổ ờ ườ ớ
2) Nh n xét v giá tr nhân đo trong đo n trích.ậ ề ị ạ ạ
- Tác ph m đã th hi n s trân tr ng c a tác gi tr c v đp c a ng i lao đng ẩ ể ệ ự ọ ủ ả ướ ẻ ẹ ủ ườ ộ
trong n n đói:ạ
+ Dù đói, kh v n l c quan h ng đn t ng lai: Trong b a c m, bà lão nói toàn ổ ẫ ạ ướ ế ươ ữ ơ
chuy n vui, toàn chuy n sungệ ệ s ng v sau này; bà v ra nh ng vi n c nh t i đp ướ ề ẽ ữ ễ ả ươ ẹ
(mua l y m t đôi gà, ngho nh đi ngho nh l i ch m y màấ ộ ả ả ạ ả ấ có đàn gà); bà g i cháo cám ọ
là chè khoán; bà đng viên các con b ng ni m l c quan (ngon đáo đ, xóm ta kh iộ ằ ề ạ ể ố nhà
còn ch có cám mà ăn),…ả
+ Dù đói, kh v n yêu th ng, trân tr ng nhau, v n mu n s ng cho ra ng i: b a c mổ ẫ ươ ọ ẫ ố ố ườ ữ ơ
đu tiên tuy s sài, thi uầ ơ ế th n nh ng v n đy p tình yêu th ng (bà c T h h i kố ư ẫ ầ ắ ươ ụ ứ ồ ở ể
chuy n làm ăn gia c nh, Tràng vâng r t ngoan ngoãn,ệ ả ấ không khí gia đình đm m, hòaầ ấ