Đi tìm hình m u Alibabacom cho th ng m i đi n t Vi t Nam ẫ ươ ạ ệ ử ệ
Th ng m i đi n t (TMĐT) là m t khái ni m m i. M c dù ra đ i ch a lâu nh ng nó đã nhanhươ ạ ệ ử ộ ệ ớ ặ ờ ư ư
chóng kh ng đ nh đ c v th c a mình nh s c h p d n cũng nh đà phát tri n khá ngo nẳ ị ượ ị ế ủ ờ ứ ấ ẫ ư ể ạ
m c. Cùng v i s phát tri n chóng m t c a Internet, TMĐT đang có nh ng b c ti n r t nhanhụ ớ ự ể ặ ủ ữ ướ ế ấ
v i t c đ ngày càng cao. ớ ố ộ
Nh ng đ c đi m c a TMĐT ữ ặ ể ủ
Đây là lo i hình kinh doanh s d ng h th ng m ng Internet toàn c u đ xây d ng nên m t “thạ ử ụ ệ ố ạ ầ ể ự ộ ị
tr ng o” cho t t c các lo i hình s n ph m, d ch v , công ngh và hàng hoá, trong đó baoườ ả ấ ả ạ ả ẩ ị ụ ệ
g m t t c các ho t đ ng c n thi t đ hoàn t t m t th ng v kinh doanh, k c đàm phán, traoồ ấ ả ạ ộ ầ ế ể ấ ộ ươ ụ ể ả
đ i ch ng t , truy c p thông tin, thanh toán qua h th ng ngân hàng. T t c đ c th c hi nổ ứ ừ ậ ệ ố ấ ả ượ ự ệ
trong đi u ki n an toàn và b o m t cao. Vì th , TMĐT còn có nh ng tên g i khác nh “n n kinhề ệ ả ậ ế ữ ọ ư ề
t o”, “n n kinh t dot-com”. ế ả ề ế
N u nh trong kinh doanh truy n th ng, s n ph m c a các doanh nghi p đ c bày trên các kế ư ề ố ả ẩ ủ ệ ượ ệ
c a c a hàng hay siêu th v i các th t c đ t hàng, giao hàng, thanh toán công n gi a ng iủ ử ị ớ ủ ụ ặ ợ ữ ườ
bán và ng i mua...thì trong th ng m i đi n t , chúng ta không c n ph i v n chuy n s nườ ươ ạ ệ ử ầ ả ậ ể ả
ph m, không t n ti n thuê m t b ng mà v n có th ti p c n đ c khách hàng thông qua cácẩ ố ề ặ ằ ẫ ể ế ậ ượ
siêu th o,ch o trên m ng. Ch c n m t cú nh p chu t, b n có th ng i b t c n i đâu màị ả ợ ả ạ ỉ ầ ộ ấ ộ ạ ể ồ ấ ứ ơ
v n d dàng làm m t cu c d o ch i hay mua s m trên m ng v i vô vàn s n ph m, t cây kimẫ ễ ộ ộ ạ ơ ắ ạ ớ ả ẩ ừ
s i ch cho đ n xe h i, du thuy n. Nói chung, v i s tr giúp c a Internet, TMĐT đã tr thànhợ ỉ ế ơ ề ớ ự ợ ủ ở
m t môi tr ng kinh doanh m i, xóa nhòa m i ranh gi i qu c gia và đang t o ra m t th tr ngộ ườ ớ ọ ớ ố ạ ộ ị ườ
l n nh t t tr c đ n nay. V i TMĐT, th gi i có thêm nhi u tri u phú, t phú mà tên tu i đã trớ ấ ừ ướ ế ớ ế ớ ề ệ ỷ ổ ở
thành bi u t ng c a m t th i đ i m i - th i đ i Internet và n n kinh t tri th c.ể ượ ủ ộ ờ ạ ớ ờ ạ ề ế ứ
So v i th ng m i truy n th ng, TMĐT t ra là m t công c kinh doanh h u hi u v i nh ng uớ ươ ạ ề ố ỏ ộ ụ ữ ệ ớ ữ ư
th v t tr i. Cách đây kho ng ba th p k , General Electric (GE), t p đoàn đi n t tiêu dùngế ượ ộ ả ậ ỷ ậ ệ ử
hàng đ u th gi i, v n còn “ì ch” giao d ch v i các đ i tác kinh doanh b ng th t v n chuy nầ ế ớ ẫ ạ ị ớ ố ằ ư ừ ậ ể
trên tàu thu có t c đ kho ng 20 d m/gi . Chính GE cũng nh n th y nh ng b t c p c a cáchỷ ố ộ ả ặ ờ ậ ấ ữ ấ ậ ủ
làm này và sau đó đã thay th tàu thu b ng máy bay, nh ng cũng ph i m t g n 1 tu n, nh ngế ỷ ằ ư ả ấ ầ ầ ữ
b n chào hàng hay d th o h p đ ng m i đ n đ c tay đ i tác. N i băn khoăn l n c a GE làả ự ả ợ ồ ớ ế ượ ố ỗ ớ ủ
làm th nào rút ng n “th i gian ch t” đ giao d ch th ng m i di n ra nhanh chóng h n? Và r iế ắ ờ ế ể ị ươ ạ ễ ơ ồ
m i vi c đã thay đ i m t cách khó tin. Th ng m i đi n t (TMĐT) xu t hi n vào cu i th p niênọ ệ ổ ộ ươ ạ ệ ử ấ ệ ố ậ
80 đã làm nên cu c cách m ng trong kinh doanh, khi mà th t giao d ch đ c truy n t i v i t cộ ạ ư ừ ị ượ ề ả ớ ố
đ lên đ n 30,000 d m/giây. Thay vì m t 1 tu n nh tr c kia thì nay ch c n ch a đ y 1 phút,ộ ế ặ ấ ầ ư ướ ỉ ầ ư ầ
ch c n m t cú click chu t, khách hàng đã nh n đ c b ng báo giá v i đ y đ thông tin t GEỉ ầ ộ ộ ậ ượ ả ớ ầ ủ ừ
đ r i hai bên có th giao k t h p đ ng ngay trong ngày. Gi đây, b t c doanh nhân nào khiể ồ ể ế ợ ồ ờ ấ ứ
đ c h i v TMĐT, cũng đ u th a nh n u th v t tr i c a lo i hình kinh doanh m i m này –ượ ỏ ề ề ừ ậ ư ế ượ ộ ủ ạ ớ ẻ
đó là t c đ , chi phí, khách hàng và x lý đ n hàng.ố ộ ử ơ
Trong TMĐT có hai khái ni m chính:ệ
B2B (Business To Business): Là hình th c kinh doanh gi a các nhà cung c p, gi a nhà s n xu tứ ữ ấ ữ ả ấ
s n ph m và các đ i lý. ả ẩ ạ
B2C (Business To Customer): Là các giao d ch kinh doanh tr c ti p gi a nhà cung c p và kháchị ự ế ữ ấ
hàng.
C hai hình th c TMĐT này đ u đ c th c hi n tr c tuy n trên m ng Internet, tuy nhiên, gi aả ứ ề ượ ự ệ ự ế ạ ữ
chúng t n t i s khác bi t. Trong khi TMĐT B2B đ c coi là hình th c kinh doanh bán buôn v iồ ạ ự ệ ượ ứ ớ
l ng khách hàng là các doanh nghi p, các nhà s n xu t thì TMĐT B2C l i là hình th c kinhượ ệ ả ấ ạ ứ
doanh bán l v i đ i t ng khách hàng chính là các cá nhân. Trong TMĐT B2B, vi c giao d chẻ ớ ố ượ ệ ị
gi a m t doanh nghi p v i m t doanh nghi p khác th ng bao g m nhi u công đo n: t vi cữ ộ ệ ớ ộ ệ ườ ồ ề ạ ừ ệ
chào bán s n ph m, mô t đ c tính k thu t c a s n ph m cho đ n đàm phán giá c , đi u ki nả ẩ ả ặ ỹ ậ ủ ả ẩ ế ả ề ệ
giao hàng, ph ng th c thanh toán… . Chính vì v y mà các giao d ch này đ c coi là ph c t pươ ứ ậ ị ượ ứ ạ
h n so v i vi c bán hàng cho ng i tiêu dùng. ơ ớ ệ ườ
Trên th gi i, xu h ng TMĐT B2B chi m u th v t tr i so v i B2C trong vi c l a ch n chi nế ớ ướ ế ư ế ượ ộ ớ ệ ự ọ ế
l c phát tri n c a các công ty kinh doanh tr c tuy n. B2B đ c coi nh là m t ki u “phòng giaoượ ể ủ ự ế ượ ư ộ ể
d ch o”, n i s th c hi n vi c mua bán tr c tuy n gi a các công ty v i nhau, ho c cũng có thị ả ơ ẽ ự ệ ệ ự ế ữ ớ ặ ể
g i là sàn giao d ch mà t i đó, các doanh nghi p có th mua bán hàng hoá trên c s s d ngọ ị ạ ệ ể ơ ở ử ụ
m t n n công ngh chung. Khi tham gia vào sàn giao d ch này, khách hàng có c h i nh n đ cộ ề ệ ị ơ ộ ậ ượ
nh ng giá tr gia tăng nh d ch v thanh toán hay d ch v h u mãi, d ch v cung c p thông tin vữ ị ư ị ụ ị ụ ậ ị ụ ấ ề
các lĩnh v c kinh doanh, các ch ng trình th o lu n tr c tuy n và cung c p k t qu nghiên c uự ươ ả ậ ự ế ấ ế ả ứ
v nhu c u c a khách hàng cũng nh các d báo công nghi p đ i v i t ng m t hàng c th .ề ầ ủ ư ự ệ ố ớ ừ ặ ụ ể
V i u th s n có c a mình, th ng m i đi n t B2B có th giúp các doanh nghi p ti t ki mớ ư ế ẵ ủ ươ ạ ệ ử ể ệ ế ệ
đ c chi phí trong quá trình tham gia kinh doanh nh chi phí qu n lý kho bãi, m t b ng, chi phíượ ư ả ặ ằ
gi y t , tài li u, chi phí đ u vào c a s n ph m, chi phí t ch c nhân s …ấ ờ ệ ầ ủ ả ẩ ổ ứ ự
D đoán năm 2005, t ng doanh s TMĐT trên toàn c u s v t qua m c 680 t USD, còn theoự ổ ố ầ ẽ ượ ứ ỷ
c tính c a Leadpile.com, m t công ty chuyên theo dõi s li u Internet, TMĐT s v t qua m cướ ủ ộ ố ệ ẽ ượ ố
1000 t USD vào năm 2012. Th m chí, s gia tăng doanh s c a các ho t đ ng TMĐT đã trỷ ậ ự ố ủ ạ ộ ở
thành ti n đ cho s hình thành th tr ng ch ng khoán Nasdaq – n i g p g c a nh ng công tyề ề ự ị ườ ứ ơ ặ ỡ ủ ữ
có ti p vĩ ng “.com”. Nh ng bi n đ ng c a th tr ng ch ng khoán này luôn có nh h ng tr cế ữ ữ ế ộ ủ ị ườ ứ ả ưở ự
ti p đ n ch s Dow Jones cùng các ch s khác t i h u h t các th tr ng ch ng khoán l n trênế ế ỉ ố ỉ ố ạ ầ ế ị ườ ứ ớ
th gi i. ế ớ
Vi t nam và nh ng b c h i nh pệ ữ ướ ộ ậ
Cu i nh ng năm 1990, TMĐT v n còn là m t khái ni m khá m i m n c ta. Nh ng d i s cố ữ ẫ ộ ệ ớ ẻ ở ướ ư ướ ứ
lan t a r ng kh p c a TMĐT, các công ty Vi t Nam cũng đang t ng b c làm quen v i ph ngỏ ộ ắ ủ ệ ừ ướ ớ ươ
th c kinh doanh hi n đ i này. ứ ệ ạ
Ngày 26 tháng 8 năm 2005, c ng TMĐT qu c gia ECVN v i B Th ng m i là c quan chổ ố ớ ộ ươ ạ ơ ủ
qu n, có đ a ch t i website ả ị ỉ ạ http://www.ecvn.gov.vn đã chính th c ra m t v i m c đích h tr cácứ ắ ớ ụ ỗ ợ
công ty nhanh chóng làm quen và tham gia vào TMĐT, qua đó nâng cao s c c nh tranh c aứ ạ ủ
doanh nghi p trong n c khi ti n trình h i nh p kinh t qu c t đang di n ra ngày càng sâuệ ướ ế ộ ậ ế ố ế ễ
r ng trên ph m vi toàn c u. C ng giao d ch v i ngôn ng th hi n là ti ng Anh và ti ng Vi t sộ ạ ầ ổ ị ớ ữ ể ệ ế ế ệ ẽ
r t thu n ti n cho các công ty trong quá trình s d ng và tra c u.ấ ậ ệ ử ụ ứ
V i t c đ tăng tr ng t l ng i s d ng Internet là 123,4%/năm (cao nh t trong khu v cớ ố ộ ưở ỷ ệ ườ ử ụ ấ ự
ASEAN), đ t 1,9 tri u thuê bao Internet và g n 5,9 tri u ng i s d ng trong năm 2004, Vi tạ ệ ầ ệ ườ ử ụ ệ
Nam đ c đánh giá là qu c gia có ti m năng r t l n trong vi c phát tri n TMĐT. Theo d báo vượ ố ề ấ ớ ệ ể ự ề
m c tăng tr ng th tr ng công ngh thông tin Vi t Nam c a IDG, trong giai đo n t năm 2005ứ ưở ị ườ ệ ệ ủ ạ ừ
đ n năm 2008, m c chi tiêu cho công ngh thông tin c a Vi t Nam n m trong t p 10 n c đ ngế ứ ệ ủ ệ ằ ố ướ ứ
đ u th gi i và s v t qua Trung Qu c v i t l tăng tr ng đ t 16%. Vi t Nam cũng đ cầ ế ớ ẽ ượ ố ớ ỷ ệ ưở ạ ệ ượ
đánh giá là qu c gia r t nhanh nh y v i mô hình kinh doanh tr c tuy n. ố ấ ạ ớ ự ế
Tuy v y, chúng ta không th ph nh n r ng ho t đ ng TMĐT t i Vi t Nam v n còn có nh ngậ ể ủ ậ ằ ạ ộ ạ ệ ẫ ữ
đi m y u nh t đ nh. H u h t các website B2B ch a có đ nh h ng ho t đ ng rõ ràng, mà chúngể ế ấ ị ầ ế ư ị ướ ạ ộ
ta ch y u m i ch d ng l i giai đo n thi t l p và th nghi m, giá tr giao d ch th c t còn r tủ ế ớ ỉ ừ ạ ở ạ ế ậ ử ệ ị ị ự ế ấ
th p. Lo i hình giao d ch B2B ch a th t s hình thành Vi t Nam. Các công ty nói chung kháấ ạ ị ư ậ ự ở ệ
nhanh nh y trong vi c áp d ng TMĐT, nh ng còn không ít công ty đ n v i hình th c này theoạ ệ ụ ư ế ớ ứ
ki u “phong trào”, ch a k s l ng các website cung c p d ch v TMĐT quy mô l n ch đ mể ư ể ố ượ ấ ị ụ ớ ỉ ế
đ c trên đ u ngón tay.ượ ầ
Gi c m v m t hình m u Alibaba.com t i Vi t Nam.ấ ơ ề ộ ẫ ạ ệ
C th gi i v n ch a h t ng c nhiên v nh ng b c ti n th n kì c a m ng kinh doanh tr cả ế ớ ẫ ư ế ạ ề ữ ướ ế ầ ủ ạ ự
tuy n Alibaba.com c a Trung Qu c. Đ c đánh giá nh m t “bà m i” mát tay cho các cu c “hônế ủ ố ượ ư ộ ố ộ
nhân” trong lĩnh v c th ng m i, Alibaba.com đang càng ngày càng ăn nên làm ra v i doanh thuự ươ ạ ớ
và l i nhu n tăng lên không ng ng. T m t công ty nh v i s v n đ u t ban đ u không nhi u,ợ ậ ừ ừ ộ ỏ ớ ố ố ầ ư ầ ề
Alibaba.com đã phát tri n thành m t đ ch v i doanh thu năm 2004 là 2,1 t USD trong đó cóể ộ ế ế ớ ỷ
780 tri u USD đ n t ngu n th ng m i đi n t .ệ ế ừ ồ ươ ạ ệ ử
Tr c s sôi đ ng c a th tr ng TMĐT th gi i, nhi u doanh nghi p Vi t Nam cũng đã vàoướ ự ộ ủ ị ườ ế ớ ề ệ ệ
cu c v i mong mu n k t n i các doanh nghi p trong n c v i đ i tác n c ngoài, m ra nh ngộ ớ ố ế ố ệ ướ ớ ố ướ ở ữ
c h i kinh doanh m i trong s h i nh p kinh t qu c t . M t trong s đó là Công ty t v n vàơ ộ ớ ự ộ ậ ế ố ế ộ ố ư ấ
cung ng gi i pháp TMĐT Tiên Phong (Eclead) v i trang web ứ ả ớ www.gophatdat.com. Đúng như
tên g i c a mình, công ty Tiên Phong đang mu n tr thành ng i tiên phong trong lĩnh v cọ ủ ố ở ườ ự
TMĐT t i Vi t Nam v i mong mu n k t n i các doanh nghi p trong n c v i các b n hàng qu cạ ệ ớ ố ế ố ệ ướ ớ ạ ố
t , kh i thông dòng ch y giao th ng, góp ph n t o ra s c m nh cho n n kinh t đ t n c.ế ơ ả ươ ầ ạ ứ ạ ề ế ấ ướ
Xu t hi n cách đây không lâu, trang web ấ ệ www.gophatdat.com đã nhanh chóng tr thành m tở ộ
trong nh ng đ a ch tin c y cho các doanh nghi p mu n tham gia vào th tr ng TMĐT sôi đ ng.ữ ị ỉ ậ ệ ố ị ườ ộ
Đây là m t sàn giao d ch TMĐT mang tính toàn c u v i nhi u lo i danh m c hàng hóa, t cácộ ị ầ ớ ề ạ ụ ừ
m t hàng nông s n, th c ph m, th y h i s n, may m c, giày da… v n là th m nh c a cácặ ả ự ẩ ủ ả ả ặ ố ế ạ ủ
doanh nghi p xu t kh u Vi t Nam cho đ n các s n ph m máy tính, đi n t ho c các d ch vệ ấ ẩ ệ ế ả ẩ ệ ử ặ ị ụ
khác. T i đây, khách hàng có th d dàng chào mua, chào bán các s n ph m, m r ng các m iạ ể ễ ả ẩ ở ộ ố
quan h giao th ng v i các đ i tác t i nhi u qu c gia trên th gi i. Ch c n đăng thông tin lênệ ươ ớ ố ạ ề ố ế ớ ỉ ầ
m ng ạwww.gophatdat.com yêu c u c a b n s đ c nhi u ng i bi t đ n, không ch gi i h nầ ủ ạ ẽ ượ ề ườ ế ế ỉ ớ ạ
trong ph m vi đ a lý h n h p mà ph bi n r ng rãi trên toàn c u. Đó cũng là m t trong nh ngạ ị ạ ẹ ổ ế ộ ầ ộ ữ
tiêu chí kinh doanh c a ban đi u hành trang web – Bring Vietnam to the World (Mang Vi t Namủ ề ệ
đ n v i th gi i). Và đó cũng là c mu n, khát khao chính đáng c a các thành viên sáng l pế ớ ế ớ ướ ố ủ ậ
trang web.
M c dù còn nhi u khó khăn và thách th c nh ng k t khi Jeff Bezos, thành viên sáng l p kiêmặ ề ứ ư ể ừ ậ
giám đ c đi u hành Amazon.com, đ t nh ng viên g ch đ u tiên cho ho t đ ng TMĐT đ n nay,ố ề ặ ữ ạ ầ ạ ộ ế
s thành công c a Amazon.com, Buy.com, Cisco… đã cho th y m i lo ng i r ng TMĐT có thự ủ ấ ố ạ ằ ể
thay th các hình th c kinh doanh truy n th ng, khi n cho nh ng con ph buôn bán s m u t trế ứ ề ố ế ữ ố ầ ấ ở
nên th a th t, là có c s . Đi u này cũng lý gi i t i sao m t ng i đàn ông có s nghi p thànhư ớ ơ ở ề ả ạ ộ ườ ự ệ
công t i Wall Street nh Jeff Bezos l i nh nhàng t b công vi c kinh doanh c a mình, đi su tạ ư ạ ẹ ừ ỏ ệ ủ ố
chi u ngang n c M t i t n Seattle và b t đ u m t công ty trong lĩnh v c hoàn toàn m i, đ r iề ướ ỹ ớ ậ ắ ầ ộ ự ớ ể ồ
ch a đ y 4 năm sau đã bi n nó thành m t trong nh ng công ty danh ti ng nh t th gi i vư ầ ế ộ ữ ế ấ ế ớ ề
TMĐT. Hy v ng r ng trong t ng lai không xa, v i s tr giúp đ c l c c a nh ng công ty kinhọ ằ ươ ớ ự ợ ắ ự ủ ữ
doanh TMĐT nh ưwww.gophatdat.com, chúng ta cũng s có nh ng Alibaba.com mang tên Vi tẽ ữ ệ
nam!
(Bwportal.com - t ng h p t ổ ợ ừ www.mot.gov.vn, www.business2.0.com, www.ebusinessforum.com;
www.eclead.net, www.gophatdat.com)