Phân loại đất và xây dựng bản đồ đất: Địa chất học

Trưng ði hc Nông nghip Hà Ni – Giáo trình Phân loi ñt và xây dng bn ñ ñt …………..

B GIÁO DC VÀ ðÀO TO

TRƯNG ðI HC NÔNG NGHIP HÀ NI

TS. ð Nguyên Hi (Ch biên)

Ths. Hoàng Văn Mùa

PHÂN LOI ðT &

XÂY DNG BN ð ðT

(Giáo trình cho ngành QUN LÝ ðT ðAI )

Hà ni – 2007

Trưng ði hc Nông nghip Hà Ni – Giáo trình Phân loi ñt và xây dng bn ñ ñt …………..

LI GII THIU

Phân loi ñt và xây dng bn ñ ñt là môn hc chuyên môn ca ngành Khoa hc

Ðt. Giáo trình phân loi ñt và xây dng bn ñ ñt ñưc biên son ñ làm tài liu hc tp và

nghiên cu cho sinh viên chuyên ngành Khoa hc ðt. ði vi sinh viên thuc các chuyên

ngành khác như Môi trưng, Qun lý ñt ñai, Hoá nông nghip, Cây trng và các cán b

nghiên cu trong lĩnh vc nông nghip cũng có th dùng làm tài liu tham kho.

Xut phát t mc tiêu và nhim v ñào to, Giáo trình nhm cung cp cho ngưi hc

nhng kin thc cơ bn v phân loi ñt, các trưng phái phân loi ñt chính trên th gii,

tình hình phân loi ñt Vit Nam, nhng kin thc chung v bn ñ và quy trình xây dng bn

ñ ñt.

Ni dung giáo trình ñưc trình bày thành hai phn:

Phn A: Phân loi ñt

Phn này gii thiu lch s phát trin ca phân loi ñt, các phương pháp phân loi ñt

trên th gii và tình hình phân loi ñt ! Vit Nam. Các ni dung ñưc trình bày trong 4

chương.

Phn B: Xây dng bn ñ ñt

Phn này gii thiu nhng kin thc chung v bn ñ và quy trình xây dng bn ñ ñt, ñưc

trình bày trong 3 chương.

Các tác gi tham gia vit giáo trình ñưc phân công như sau:

Thc sĩ: Hoàng Văn Mùa: M! ñu, các chương 1, 2, 4 và mt phn chương 3 và 5.

Tin s": Ð# Nguyên Hi: Chương 3, 5, 6, 7.

Ðây là ln ñu tiên Giáo trình phân loi ñt và xây dng bn ñ ñt ñưc biên son.

M$c dù các tác gi ñã c g%ng rt nhiu trong vic tham kho, dch các tài liu cũng như c

g%ng trình bày có h thng nhng lý lun cơ bn, các công ngh hin ñi, nhng thành tu

mi áp dng trong phân loi và xây dng bn ñ ñt. Song ch%c ch%n giáo trình còn m%c phi

nhng khim khuyt vì vy chúng tôi mong nhn ñưc s ñóng góp ý kin ca ngưi ñc ñ

Giáo trình ngày càng hoàn thin và tt hơn.

Mi ý kin ñóng góp xin g i v theo ña ch&: B môn Khoa hc ñt - Khoa Tài nguyên

và môi trưng, trương Ði hc nông nghip Hà Ni - Trâu Quỳ - Gia lâm - Hà Ni.

Các tác gi

M ñu

Trưng ði hc Nông nghip Hà Ni – Giáo trình Phân loi ñt và xây dng bn ñ ñt …………..

1. Khái nim chung v phân loi ñt và bn ñ ñt

Phân loi ñt là ñ$t tên cho ñt và x%p xp th t tên ñt theo h thng phân v thành

bng phân loi ñt.

Ði tưng ca phân loi ñt là ñt trong t nhiên (còn gi là lp ph th( như)ng). Ðt

là mt th vt cht ñ$c bit ñưc hình thành do s tác ñng t(ng hp ca Sinh quyn, Khí

quyn, Thu* quyn, năng lưng bc x m$t tri lên b m$t Thch quyn. V.V.Docuchaev và

các nhà khoa hc khác ñã xác ñnh ñưc rng: Ðt trong t nhiên ñưc hình thành là kt qu

ca s tác ñng ca 6 yu t là:Ðá m+ và m,u cht, Sinh vt, Khí hu, Ða hình, Thi gian và

con ngưi. S tác ñng ca các yu t hình thành ñt to nên các quá trình hình thành và bin

ñ(i di-n ra trong ñt. Sn ph.m ca quá trình hình thành và bin ñ(i to thành các loi ñt

khác nhau. Các loi ñt khác nhau có quá trình hình thành và tính cht khác nhau. Ví d: Quá

trình Feralit s/ to thành ñt ñ0 vàng; Quá trình phèn hóa to thành ñt phèn; Quá trình m$n

hóa to thành ñt m$n; Quá trình l%ng ñng phù sa ca h thng sông sui to thành ñt phù

sa,v.v... Các loi ñt va nêu có quá trình hình thành và tính cht khác nhau, thành phn và

tính cht ca ñt nh hư!ng trc tip ñn sinh trư!ng, phát trin và năng sut cây trng. Mt

loi cây ho$c nhóm cây trng phát trin tt nht trên mt loi ñt nht ñnh nào ñó. T xa xưa,

con ngưi ñã bit phân loi ñt ñ s dng ñt hp lý vào sn xut nông nghip theo quan

ñim (ñt nào cây y). Khi th( như)ng hc ra ñi, phân loi ñt là mt ni dung quan trng

ca nó. Phân loi ñt giúp chúng ta n%m vng và hiu rõ bn cht ngun tài nguyên ñt, là cơ

s! khoa hc ñ b trí cây trng phù hp, thc hin các bin pháp bi dư)ng, bo v hay ci

to ñt xu.

Phân loi ñt g$p nhiu khó khăn vì ñt thưng xuyên bin ñ(i do s tác ñng ca các

ñiu kin t nhiên và ca con ngưi. Cùng vi s phát trin ca khoa hc ñt, phân loi ñt

ngày càng chính xác, hin nay ñã xác ñnh ñưc khá ñy ñ cơ s! khoa hc dùng cho vic

phân loi ñt và phát trin t ñnh tính sang ñnh lưng.

Bn ñ ñt là mt loi bn ñ chuyên ñ. Bn ñ ñt th hin s phân b theo không

gian các loi ñt có trong mt vùng lãnh th( hay mt ñơn v hành chính (Xã, Huyn, T&nh,

Vùng, Quc gia, Châu lc, Th gii). Bn ñ ñt ñưc xây dng trên bn ñ ña hình thưng

gi là (bn ñ nn) ! các t* l khác nhau t kt qu ñiu tra, nghiên cu phân loi ñt. Bn ñ

ñt là tài liu cơ bn quan trng, là căn c xây dng k hoch phát trin nông nghip, lâm

nghip, nuôi trng thy sn. Ðánh giá ñt, phân hng ñt, quy hoch s dng ñt, quy hoch

thit k nông nghip, lâm nghip ñu phi da vào cơ s! bn ñ ñt.

Xây dng bn ñ ñt là s th hin kt qu ñiu tra, nghiên cu phân loi ñt lên bn ñ.

2. Ni dung môn hc

Môn hc có hai phn liên quan ñn phương pháp phân loi ñt và xây dng bn ñ ñt

2.1. Các phương pháp phân loi ñt chính

T khi Th( như)ng hc ra ñi ñn nay, trên Th gii ñã hình thành nhiu phương

pháp phân loi ñt khác nhau, n(i bt là 3 phương pháp chính sau:

- Phân loi ñt theo phát sinh (còn gi là trưng phái phân loi ñt ca Nga): Phương

pháp này da vào ñiu kin hình thành, quá trình hình thành ñưc th hin rõ ! hình thái ñt

ñ phân loi ñt, phương pháp ch yu mang n$ng tính ñnh tính.

- Phân loi ñt ca Hoa Kỳ - Soil Taxonomy: Cơ s! ca phương pháp là da vào quá

trình hình thành và nhng tính cht hin ti ca ñt. Các tính cht ñt ñưc ñnh lưng theo h

thng tiêu chu.n ch$t ch/ ñng thi là căn c ñ phân loi ñt, nên phương pháp phân loi ñt

ca Hoa Kỳ là phân loi ñt theo ñnh lưng.

- Phân loi ñt ca FAO- UNESCO: Cũng da trên cơ s! ñánh giá ñnh lưng tính

cht ñt ñ tin hành phân loi ñt thng nht toàn Th gii.

Như vy phân loi ñt ñã phát trin liên tc và ngày càng hoàn ch&nh hơn.

Ð phân loi ñt, cn thc hin các ni dung ñiu tra nghiên cu:

Trưng ði hc Nông nghip Hà Ni – Giáo trình Phân loi ñt và xây dng bn ñ ñt …………..

Ðiu kin hình thành ñt (yu t hình thành ñt) và quá trình hình thành, bin ñ(i di-n

ra trong ñt.

Các tính cht: Hình thái, lý tính, hóa tính, sinh tính.

Ð$t tên ñt và xây dng bng phân loi ñt.

2.2. Phương pháp xây dng bn ñ ñt

Bn ñ ñt ñưc xây dng trên bn ñ ña hình (t* l ca bn ñ ña hình cũng là t* l

ca bn ñ ñt). T* l càng ln mc ñ chính xác càng cao. Trên nn bn ñ ña hình, xác

ñnh mng lưi ph,u din cn nghiên cu gm có ph,u din chính, ph,u din ph và ph,u

din thăm dò (ñnh ranh gii). Kt qu nghiên cu ph,u din và phân loi ñt là cơ s! ñ biên

v/ xây dng bn ñ ñt. Ranh gii ca các loi ñt là nhng ñưng cong khép kín ( còn gi là

dùng contua), m#i loi ñưc ký hiu bng màu s%c và ký t riêng. Các loi ñt, ña hình, ña

vt...ñưc chú d,n ñy ñ giúp cho vic ñc bn ñ nhanh chóng, thun tin. Hin nay, s

dng rng rãi công ngh GPS trong vic xây dng bn ñ ñt vi các phn mm riêng (như

Mapinfo, Acview…)

Toàn b kt qu phân loi và xây dng bn ñ ñt còn ñưc th hin ! thuyt minh ñt kèm

theo bn ñ. Sn ph.m ñy ñ ca ñiu tra, nghiên cu phân loi và xây dng bn ñ ñt là

bn ñ ñt và thuyt minh kèm theo.

3. Phương pháp hc tp và nghiên cu ca môn hc

Ðây là môn hc g%n lin vi thc ti-n, lý thuyt ñi ñôi vi thc hành. Ð hc tt môn

hc này cn phi n%m vng các kin thc ñã ñưc hc như: Ða cht hc, Th( như)ng ñi

cương, Ðt Vit Nam, Tin hc chuyên ngành, Phân tích ñt, Thy nông, Canh tác...Ngưi hc

phi n%m vng ñưc toàn b quy trình cn thc hin ñ xây dng bn ñ ñt, m#i bưc ñi

trong quy trình có phương pháp riêng nó ñưc th hin theo quy phm và các ch& d,n... ð

n%m rõ ñưc phương pháp ngưi hc cn phi ñưc ñi thc t, ñưc tham gia xây dng bn

ñ ñt ! mt ña phương nào ñó.

Trưng ði hc Nông nghip Hà Ni – Giáo trình Phân loi ñt và xây dng bn ñ ñt …………..

PH N A: PHÂN LOI ðT

Chương I

PHÂN LOI ðT VÀ L!CH S" PHÁT TRI#N C$A CÁC H

TH%NG PHÂN LOI ðT

1. Khái niêm, m&c ñích và yêu cu ca phân loi ñt

1.1. Khái nim

Hu ht các ngành khoa hc ñu có ni dung phân loi như phân loi thc vt, phân loi

ñng vt, phân loi cây trng, phân loi vt nuôi....

Phân loi ñt là mt ni dung ln ca ngành khoa hc ñt. Khái nim phân loi ñt ñưc

hiu là s phân chia ñt trong t nhiên thành các loi khác nhau.

S tác ñng t(ng hp ca các yu t hình thành ñt ñã to ra các quá trình hình thành và

bin ñ(i ñ to thành các loi ñt khác nhau. Vì vy các yu t và quá trình hình thành ñt là

căn c dùng ñ phân loi ñt. Nhim v c th ca phân loi ñt là ñ$t tên cho ñt, s%p xp tên

ñt theo h thng phân v thành lp bng phân loi ñt. Ð ñ$t tên cho ñt, cn xây dng ñưc

các tiêu chu.n c th, tiêu chu.n càng chính xác thì vic phân loi ñt càng ñúng. Vic xây

dng tiêu chu.n ñ phân chia ñt ñã hình thành nên nhiu trưng phái phân loi khác nhau(

còn gi là các phương pháp phân loi ñt khác nhau). M#i trưng phái có nhng tiêu chu.n

riêng cho h thng phân loi ca mình do ñó ñã to nên s phc tp và ña dng ca phân loi

ñt, c th như cùng mt loi ñt mà li có các tên gi khác nhau.

1.2. M&c ñích ca phân loi ñt.

Phân loi ñt có nhiu mc ñích khác nhau.

- Xác ñnh ngun tài nguyên ñt ca mt ñơn v hành chính

- Căn c ñ xây dng bn ñ ñt

- Phân loi ñt là cơ s! ñ tin hành nhng nghiên cu tip theo v ñt.

Phân loi và bn ñ ñt là tài liu cơ bn quan trng phc v ñánh giá, phân hng ñt,

phân b( s dng ñt, quy hoch thit k nông nghip, lâm nghip và nuôi trng thu* sn ñu

phi da vào phân loi ñt và bn ñ ñt. Tính cht ca các loi ñt là căn c b trí cơ cu cây

trng, chuyn ñ(i cây trng, ñu tư phân bón, xây dng bin pháp bo v hay ci to ñt. Tóm

li, phân loi và xây dng bn ñ ñt là nhim v cn thit và quan trng cho thc ti-n sn

xut nông lâm nghip, và nhim v này do các nhà khoa hc ñt thc hin.

1.3. Yêu cu ca phân loi ñt

Mt h thng phân loi ñt cn ñt các yêu cu:

- Tên ñt phi ñúng, chính xác, bo ñm tính khoa hc.

- Tên ñt phi phù hp vi thc ti-n.

- Tên ñt d- hiu và d- s dng.

2. Tóm t't v l(ch s) phát tri*n ca phân loi ñt trên th+ gi,i và  Vit Nam.

Trên th gii ñã và ñang tn ti nhiu trưng phái phân loi ñt khác nhau, phn này

gii thiu nhng trưng phái phân loi ñt chính và tình hình phân loi ñt Vit Nam.

2.1. L(ch s) phát tri*n ca phân loi ñt th+ gi,i.

Phân loi ñt trên th gii g%n lin vi s phát trin ca th( như)ng hc và ngành khoa

hc ñt. Theo Tôn Tht Chiu thì lch s phân loi ñt gm các giai ñon sau:

- Trưc V.V.Docuchaev

[Địa Chất Học] Phân Loại Đất & Xây Dựng Bản Đồ Đất - TS.Đỗ Nguyên Hải phần 1

Bản đồ địa chất là một bản đồ phục vụ cho mục đích đặc biệt thể hiện các yếu tố địa chất.

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi