Đột biến sinh học
Đột biến là những biến đổi bất
thường trong vật chất di truyền ở
cấp độ phân tử (ADN, gen) hoặc
cấp độ tế bào (nhiễm sắc thể), dẫn
đến sự biến đổi đột ngột của một
hoặc một số tính trạng, những biến
đổi này có tính chất bền vững và có
thể di truyền cho các đời sau.
Đột biến là quá trình xảy ra đột
ngột, riêng rẽ, ngẫu nhiên, không
định hướng ở cơ thể sống trong
điều kiện tự nhiên. Đa số là đột
biến gen lặn và có hại, một số ít có
lợi và có ý nghĩa rất lớn đối với quá
trình tiến hóa và chọn giống.
Những cá thể mang đột biến đã
biểu hiện trên kiểu hình của cơ thể
gọi là thể đột biến.
Nguyên nhân
Do tác nhân của môi trường
ngoài cơ thể (thường là do tác
động của con người) như
Tác nhân vật lý: tia phóng xạ, tia
cực tím, nhiệt độ...
Tác nhân hóa học: ảnh hưởng
của các chất hóa học như
nicotine, cosinsin, dioxine
(chất da cam)...
Do nguyên nhân bên trong cơ
thể: Những biến đổi bất
thường trong sinh lý, sinh hóa
trong tế bào (xuất hiện một
cách tự nhiên)
Phân loại
Căn cứ vào tính chất xuất hiện
đột biến, có thể phân chia thành
các dạng như sau:
Đột biến Gen
Đột biến nhiễm sắc thể (đột
biến về cấu trúc nhiễm sắc thể
như mất đoạn, thêm đoạn, đảo
đoạn hay chuyển đoạn). Đột
biến số lượng Nhiễm sắc thể
(thể dị bội, đa bội).
Đột biến gen
Đột biến gen là những biến đổi
trong cấu trúc của gen xảy ra ở
cấp độ phân tử tại một điểm
nào đó trên phân tử ADN và có
liên quan đến sự thay đổi về số
lượng, thành phần, trật tự các
cặpnucléotide trong gen. Có rất
nhiều kiểu biến đổi về cấu trúc
gène. Trong đó, những biến đổi
liên quan đến 1 cặp nucleotit
trong gen được gọi là đột biến
điểm. Trong tự nhiên, tất cả các
gen đều có thể bị đột biến
nhưng với tần số rất thấp (
1/1000000-1/10000 ). Tuy
nhiên tần số đột biến có thể
thay đổi tùy thuộc vào các tác
nhân gây đột biến. Tác nhân
gây đột biến có thể là các chất
hóa học, các tác nhân vật lý
như tia phóng xạ, hoặc các tác
nhân sinh học như virus có
trong cơ thể hoặc môi trường
bên ngoài cơ thể. Đột biến gen
có thể xảy ra ở tế bào sinh
dưỡng và tế bào sinh dục.
Các dạng đột biến gen tai mot
diem thường gặp:
1. Mất một cặp nucléotide
2. Thêm một cặp nucléotide
3. Thay thế một cặp nucléotide
4. Đảo vị trí một cặp nucléotide
Nguyên nhân phát sinh đột biến
gen: