Gia vị sống mang tên cà cuống
Đất Hà thành vốn nổi tiếng với những nét đẹp tinh tế trong văn hóa ẩm
thực. Trong đó, những món ăn mang hương vị truyền thống được nâng
lên thành nghệ thuật ẩm thực bởi cách chế biến, nêm nếm gia vị. Nếu
không có gia vị đặc biệt cà cuống thì chắc hẳn món bún chả, bánh cuốn,
bún thang, chả cá… không thể có được hương vị tinh túy, đặc trưng so
với các vùng miền khác.
Ảnh: muivi.com
Ở Hà Nội trước đây, những nơi có không gian rộng lớn và nhiều ánh đèn
như cầu Chương Dương, nhà thờ Hà Nội, quảng trường Ba Đình… là địa
điểm “tụ tập” lý tưởng của cà cuống. Giờ đây, không hiểu có phải vì không
gian chật hẹp, đông đúc của thành phố nên những con cà cuống không còn
nhiều nữa. Cũng bởi vậy mà giới trẻ bây giờ không có cơ hội được biết đến
những con cà cuống này, chỉ nghe các bà, các mẹ ngồi kể lại mà thấy thật tò
mò và tiếc nuối. Cũng là một giống côn trùng có cánh, “yêu thích” ánh sáng
như thiêu thân nhưng cà cuống lại mang trong mình những giọt tinh dầu quý
giá làm dậy mùi, nổi vị cho bát nước mắm sóng sánh.
Ảnh: muivi.com
Từ món ăn bình dị như rau muống luộc trong bữa cơm đạm bạc đến các món
cầu kì có tại nhà hàng như chả cá Lã Vọng thì chỉ một giọt tinh dầu lấy từ
những con cà cuống nhỏ bé cũng đủ để làm người thưởng thức “say” bởi
hương vị quyến rũ không gì thay thế được.
Cà cuống là loại côn trùng có ở nhiều nước chứ không riêng gì nước ta. Ở
những nước có nền nông nghiệp lúa nước đều có loại côn trùng này. Người
Hoa nổi tiếng với món cà cuống xào dầu mè béo ngậy, hay cà cuống luộc
chấm muối. Người Thái thì có món cà cuống chiên giòn tan. Nhưng chỉ có ở
Hà Nội người ta mới sử dụng phần tinh túy nhất của loài côn trùng này để
làm gia vị sống tạo nên những món ăn để đời, tiêu biểu cho cả một nền văn
hóa ẩm thực tinh tế được bàn bè xa gần biết đến. Người Hà Nội trong các
món “để đời” như bún thang, chả cá, bún chả…khi ăn không thể quên một
chút tinh dầu cà cuống vào bát nước chấm cho dậy mùi.
Bún thang Hà Thành có hương vị hấp dẫn khi nêm thêm giọt tinh dầu cà
cuống. Ảnh: vzone.vn
Chả lụa chấm nước mắm cà cuống Ảnh: hinhtran.com
Hương vị cà cuống đặc trưng và quyến rũ lắm. Nếu ai đã trót nếm thử một
lần thì không thể nào quên được. Khi những cơn mưa cuối hạ bất chợt kéo
đến, người ta lại nhớ nao lòng, nhớ đến thấp thỏm đứng ngồi không yên cái
hương vị đó. Người ta kể rằng những giọt tinh dầu này là loại “nước hoa”
độc đáo mà những con cà cuống đực tiết ra để quyến rũ những con cà cuống
cái. Chắc có lẽ vì thế mà nó mang hương thơm nồng nàn, say đắm đến vậy.
Thêm cà cuống món bánh cuốn dậy hương...Ảnh: myopera.com
Người Hà thành rất “yêu” cái mùi thơm ngào ngạt đó. Yêu thế nên người ta
cũng có những cách “thưởng thức” đặc biệt lắm. Người ta dùng một đầu tăm
nhúng vào lọ tinh dầu cà cuống, kề sát miệng bát nước chấm hay miệng bát
bún. Nhẹ nhàng và kiên nhẫn chờ cho giọt tinh dầu đu đưa trĩu xuống “tong”
một tiếng. Giọt tinh dầu này khi rơi xuống tạo nên một vòng tròn nhỏ lan
rộng ra rồi lại thu hẹp vào trông rất thích thú. Vòng tròn đó cứ lấp loáng như
mặt hồ thu. Mùi thơm thoảng nhẹ nhàng nhưng sâu lắng và mãnh liệt làm
thức tỉnh các giác quan. Và cứ thế, nhâm nhi tận hưởng hương vị tuyệt vời.
Thật đúng khi người ta nói nét đẹp của văn hóa ẩm thực Hà Nội là ở sự tinh
tế, thanh lịch khi thưởng món ăn.