JOMC 33
Tp chí Vt liu & Xây dng Tp 15 S 03 năm 2025
UAV, USV và station-scanner, t đó to ra mô hình s hin trng có đ
chính xác cao, th hin đy đ các lp không gian t đáy nước đến
mặt đứng công trình. Vic hin th và truy xut d liu trên nn tng
webGIS không ch tăng tính trực quan mà còn m rng kh năng ng
dụng như đo đạc t xa, đánh giá hiện trng, h tr thiết kế, qun lý
tài sn và giám sát biến đng theo thi gian thc. Tng th, nghiên
cu này khng đnh rng các h thng đo đạc tích hợp đa cảm biến,
khi được trin khai theo quy trình thng nht và ng dng trên nn
tng webGIS, hoàn toàn có kh năng đáp ng yêu cu kho sát hin
trng công trình trong thời đại s hóa, góp phn xây dng cơ s d
liu không gian phc v hiu qu cho quy hoch, thiết kế, qun lý và
vn hành công trình hin đi. Vic ng dng WebGIS làm lp hin th
trung gian còn giúp m rng kh năng tiếp cn d liu cho nhiu đi
ng ngưi dùng, góp phần thúc đẩy tiến trình s hóa và ra quyết
định da trên d liu không gian.
Mc dù các thiết b và h thng đo đạc đa cm biến hin nay đã
đạt được trình độ phát trin cao v mt công ngh, và quy trình tích
hp d liu đo đạc đa cảm biến cũng đã đưc th nghim thàn công,
thì trong quá trình trin khai thc tế vn tn ti nhiu thách thc, đc
bit khi áp dng trong các d án quy mô ln, có đa hình phc tp
hoc yêu cu k thut cao. Nhng thách thc này xut phát t c yếu
t k thut, t chc hin trưng và kh năng tích hợp d liệu. Trưc
hết, vn đ đồng b h ta đ và thi gian gia các thiết b khác nhau
hết sc quan trng, đòi hỏi ngưi x phi hiu rõ các chế ni
ti ca tng cm biến và có kh năng hiu chnh chính xác thông qua
các mc GCP, CP và h quy chiếu thng nht. Th hai, x lý d liu
khối ng ln t nhiu ngun đòi hỏi h tng máy tính mnh, phn
mm chuyên dng và quy trình x lý có tính h thng. Ảnh UAV độ
phân gii cao, d liu quét và các mô hình đám mây điểm dày đặc
th tạo ra hàng trăm GB dữ liu cho mi khu vc kho sát, khiến vic
lưu tr, x lý và chia s d liu tr nên khó khăn nếu không có nn
tng công ngh phù hp. Th ba, t chc hin trưng và vn hành
thiết b cn s phi hp liên ngành. Mi nn tng đo đc (UAV, USV)
có yêu cu riêng v giy phép, vùng an toàn hoạt động, nhân lc điu
khin điu kiện môi trường thích hp. Vic b trí cùng lúc nhiu
loi thiết b trên thc địa đòi hỏi kế hoch kho sát hp lý và kh
năng ng phó linh hot với điều kin thc tế. Các thách thc k thut
trong trin khai kho sát tích hp hin nay tuy đáng k nhưng hoàn
toàn có th t qua nếu được tiếp cn có h thng, kết hp gia
chuyên môn đo đc, công ngh x lý d liệu không gian duy tổ
chc hin trưng bài bn. Bên cạnh đó, ng phát trin tiếp theo
trong tiến trình có th bao gm: đu tư hạ tng x lý d liu: s dng
các nn tng x lý tp trung, phn mm có kh năng x lý song song
lưu tr linh hoạt. Tăng cường liên thông phn mm, la chn
tích hp các h thng có kh năng xutnhp d liu theo chun
chung để phc v tích hp vào các nn tng GIS hoc phn mm thiết
kế k thut. tích hp BIM lên nn tng webGIS thành mt h thng
hoàn chnh.
Tài liu tham kho
[1]. A. Ehrhart, S. Gassner, and F. Holzinger, “Total station based
photogrammetry for precise 3D measurements of dynamic processes,”
ISPRS Annals of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial
Information Sciences, vol. III-5, pp. 6168, 2016.
[2]. W. Lienhart, D. Lehner, and H. Brunner, “High frequent total station
measurements for the monitoring of bridges,” in Proc. Joint Int. Symp. on
Deformation Monitoring (JISDM), Vienna, Austria, Mar. 2017.
[3]. N. Shen, L. Chen, J. Liu, L. Wang, T. Tao, D. Wu, and R. Chen, “A review
of Global Navigation Satellite System (GNSS)-based dynamic monitoring
technologies for structural health monitoring,” Remote Sensing, vol. 11,
no. 9, p. 1001, 2019.
[4]. H. Nguyễn, L. Lê, and V. Nguyễn, Nghiên cứu ứng dụng công nghệ quét
Laser 3D trong xây dựng sở dữ liệu quản trật tự xây dựng đô thị,
TNU Journal of Science and Technology, vol. 162, no. 02, pp. 2125,
2017.
[5]. T. H. Hà, “Ứng dụng máy bay không người lái (UAV) trong giám sát chất
lượng mặt đường bộ, thí điểm tại một số đoạn trên Quốc lộ 6 thuộc tỉnh
Hòa Bình,” HCMUE Journal of Science, vol. 15, no. 9, p. 86, 2020.
[6]. H. Văn, N. Minh, and C. Trần Đức, “Nghiên cứu phương pháp tiền
xử dữ liệu quan trắc liên tục GNSS của cầu dây văng nhiều trụ tháp,”
Tạp chí Khoa học Giao thông Vận tải, vol. 75, no. 9, pp. 23452355, 2024.
[7]. B. Kavanagh and D. K. Slattery, Surveying with Construction Applications,
7th ed. Pearson Higher Ed, 2014.
[8]. K. Yu, Theory and Practice of GNSS Reflectometry. Singapore: Springer,
2021.
[9]. M. Pepe, A. V. Scuderi, and D. Costantino, “UAV platforms and the SfM-
MVS approach in the 3D surveys and modelling: A review in the cultural
heritage field,” Applied Sciences, vol. 12, no. 24, p. 12886, 2022.
[10]. R. Manish et al., “Image-aided LiDAR mapping platform and data
processing strategy for stockpile volume estimation,” Remote Sensing, vol.
14, no. 1, p. 231, 2022.
[11]. G. Vosselman and H.-G. Maas, Eds., Airborne and Terrestrial Laser
Scanning. Caithness, UK: Whittles Publishing, 2010.
[12]. U.S. Army Corps of Engineers, Hydrographic Surveying, Engineer Manual
1110-2-1003. Washington, D.C., USA: Department of the Army, 2013.
[13]. Trimble, Trimble SX12 Scanning Total Station Field Guide, Trimble,
2023.
[14]. T. Kersten, J. Wolf, and M. Lindstaedt, “Investigations into the accuracy of
the UAV system DJI Matrice 300 RTK with the sensors Zenmuse P1 and L1
in the Hamburg test field,” in Int. Arch. Photogramm. Remote Sens. Spatial
Inf. Sci., XXIV ISPRS Congress, Nice, France, Jun. 611, 2022.
[15]. Maritime Robotics, “The Otter.” [Online]. Available:
https://www.maritimerobotics.com/otter. [Accessed: May 15, 2025].
*Liên hệ tác giả: thu.bmkt@hcmut.edu.vn
Nhận ngày 16/04/2025, sửa xong ngày 02/06/2025, chấp nhận đăng ngày 03/06/2025
Link DOI: https://doi.org/10.54772/jomc.03.2025.921
Gii pháp cho d án khu đô thị Tây Bc C Chi
Lê Th Bảo Thư 1*
1 Khoa K thut Xây dựng, Trường Đi học Bách Khoa, ĐHQG TpHCM, VNU.HCM
TỪ KHOÁ
TÓM TẮT
Giao thông đô thị
Đô th
hóa
Công nghi
p hóa
Thành ph H Chí Minh (TP.HCM) là mt trung tâm kinh tế sôi động. hội việc làm đa dạng ca thành
ph
đã thu hút nhiều lao đng đến sinh sng và làm vic. Nhu cu nhà tăng đều đn qua t
ng năm, tương
ng vi s gia tăng của lc ng lao đng. Chi phí sinh hot ti TP.HCM kho
ng
12.500.000VND/ngư
i/tháng. Tin thuê hàng tháng cho mt căn h mt phòng ng khu v
c ngoài trung
tâm kho
ng 7.500.000 VND, trong khi trung tâm thành ph là khong 12.600.000 VND [1]. K t
khi
thành ph
thc hin chính sách thúc đẩy công nghip hóa, nhiu loi hình nhà và d
án khu dân đã
đư
c quy hoch và phát trin. Có th thy rõ các d án nhà đang được trin khai song song v
i các khu
công nghi
p ti các khu vc ngoi ô thành ph. Đin hình là huyn Bình Chánh - mt vùng thu
n nông đã
tr
thành trường hp tiêu biu cho quá trình công nghip hóa dn đến đô thị hóa thành công. Ch
trong
vòng sáu năm, t
năm 1997 - khi khu công nghip Tân To và Lê Minh Xuân bắt đầu hoạt động - đế
n năm
2003, m
t phn ca Bình Chánh vi ch s đô thị hóa cao đã được tách ra để thành lp qu
n Bình Tân [2].
Tuy nhiên, không ph
i d án nàong đạt được k vọng, điển hình như khu đô th Tây Bc, bao g
m Khu
công nghi
p Tân Phú Trung và Khu công nghip Tây Bc C Chi. Nhiu yếu t đã đang y ra nhữ
ng
thách th
c trong công tác quy hoạch đô thị ti TP.HCM. Bài viết này tp trung phân tích khía c
nh giao
thông đô th
nhằm xác định các yếu t ảnh hưởng đến quá trình quy hoch và thc hin d án Khu đô th
Tây B
c.
KEYWORDS
ABSTRACT
Urban traffic
Urbanization
Industrialization
Ho Chi Minh City (HCMC) is a vibrant hub of economic activity. The city's diverse job opportunities have
attracted workers who come to both live and work. Housing demand has been steadily increasing every year,
corresponding with the growth in the labor force. The cost of living in HCMC is high, at approximately
12.500.000 VND/person/month. The monthly rent for a one
-
bedroom apartment outside the city center is
around 7.500.000 VND, while inside the city center, it is about 12.600.000 VND [1]. Since the city's policy
of promoting industrialization, many types of housing and residential projects have been planned and
developed. It is evident that residential projects are being developed simultaneously with industrial parks in
suburban areas of the city. An example of this is Binh Chanh, a rural area that has become a typical case of
industrialization leading to successful urbanization. In just six years, from 1997
-
when the Tan Tao and Le
Minh Xuan Industrial Park (IP) began operations
- until 2003, part of Bi
nh Chanh, with high urbanization
indexes, was separated to establish Binh Tan District. However, not all projects have met expectations, such
as the case of the Northwest urban area, which includes the Tan Phu Trung and Northwest Cu Chi IP. Several
factors
contribute to the challenges in urban planning in HCMC. This paper examines the urban traffic aspect
in order to identify the factors that affect the planning and implementation of the Northwest Urban project.
1. Gii thiu
1.1. Khu đô thị Tây Bc C Chi
Khu đô thị Tây Bc đưc quy hoch vi mc tiêu to đng lc
phát trin cho khu vc, bao gm c các huyn giáp ranh vi TP.HCM
thuc tnh Long An và Tây Ninh, nhm phát triển song song, đồng b.
D án ng đến vic chuyn đi cu kinh tế nông nghip đa
phương sang các ngành dch v đô thị và công nghip, tn dng hiu
qu nguồn tài nguyên đất hin có, to ra vic làm mi và m rng qu
đất phc v phát triển đô thị ti khu vc ngoi thành. [Hình 1a, b, c].
D án cũng nhm gim áp lc dân s lên khu vc ni thành, cân
bng phân b dân và lao động ti các khu vc hiện đang bị quá ti
v dân s, ùn tc giao thông và gp khó kn trong vic t chc môi
trưng sống đô thị. Khu vc quy hoch có din tích khong 6.000 ha,
bao gm mt phn các xã Tân Thi Nhì (huyn Hóc Môn), Tân Phú
Trung, Tân Thông Hi, Tân An Hi, th trn C Chi Phước Hip
(huyn C Chi). D án nm ti ca ngõ phía Tây Bc, cách trung tâm
JOMC 34
Tp chí Vt liu & Xây dng Tp 15 S 03 năm 2025
TP.HCM khong 30 km là đim giao ct quan trng ca nhiu tuyến
giao thông chiến lược: Theo hướng Bc - Nam là tuyến đưng Xuyên
Á, ni TP.HCM vi tnh Tây Ninh và ca khu Mc Bài sang Campuchia.
Theo hướng Đông -Tây là tnh l 8, kết ni tnh Long An và tnh Bình
Dương. Tính đến năm 2024, dự án đã b đình tr trong 25 năm.
(a)
(b)
(c)
Hình 1. Thông tin quy hoạch khu đô thị Tây Bc C Chi
(Ngun: S QHKT Tp.HCM).
Chú thích: a. V trí d án trong TPHCM; b. Ranh d án; c. Quy
hoch cơ cu s dng đất khu đô thị Tây Bc.
1.2. Kết ni các khu vc xa
Chính ph các quc gia xem vic kết ni các khu vc và cng
đồng vùng sâu, vùng xa là mt nhim v phát trin xã hi, bao gm các
mc tiêu phc v cho phát trin xã hi, kinh tế và chiến lưc [3]. Vi
cơ s h tng giao thông thun tin, các khu vc xa có th tiếp cn tt
hơn vi dch v y tế, giáo dc và cơ hi vic làm ti các khu vc trung
tâm hoặc đang phát triển. V mt kinh tế, kh năng kết ni d dàng s
thúc đẩy s phát trin ca các dch v du lch tri nghim và vic xây
dng các s sn xut vi chi phí thp n. V mt chiến c, h
tng kết ni thun tin góp phn to s n bng, đm bo quyn tiếp
cn bình đng vi các chính sách dành cho cng đng, đng thi cung
cp s h tr cn thiết cho các khu vc xa khi cn thiết.
1.3. Các đô thị v tinh
Đô th v tinh đưc đnh nghĩa là mt cng đng có quy mô dân
s t 50.000 đến 300.000 người, nm trong phm vi 60 dm (khong
100 km) tính t một đô thị ln. Các đô thị v tinh đóng vai trò quan
trng trong tiến trình phát triển đô thị, bng cách cung cp cho người
dân và doanh nghip la chn di di, t đó giảm bt tình trng quá ti
tại các trung tâm đô thị đông dân. Những khu đô thị nh ny đưc
xây dng gn các thành ph ln đưc quy hoch nhm h tr quá
trình m rộng đô thị mt cách hiu qu, kim soát tình trạng đô th a
tràn lan, đng thời đưa ra các giải pháp cho nhng vn đ phát sinh do
đô thị hóa. Khái niệm đô thị v tinh được s dng ph biến trong quy
hoạch đô thị, giúp cân bng ngun lc và phân b dân cư. Mô hình đô
th v tinh đã được áp dng ti các quc gia phát trin t nhng năm
1950, tiêu biu như tại London (Vương quốc Anh), Copenhagen (Đan
Mch), và ti mt s quốc gia đang phát trin như n Đ vào đu thế
k 21 [4].
1.4. Quy hoch tuyến Metro ti TP.HCM
Theo quy hoch giao thông của TP.HCM đến năm 2050, sẽ 12
tuyến metro đưc xây dng vi tng chiu dài khong 200 km. Các
tuyến metro được thiết kế ta ra t ga trung tâm Bến Thành, trong đó
tuyến Metro s 2 (M2) là tuyến xuyên tâm, chy t C Chi, đi qua trung
tâm thành ph và kết thúc ti Cát Lái. Vi l trình đã quy hoạch, tuyến
M2 đóng vai trò then cht trong việc tác động làm thay đi v thế
ca d án Khu đô thị Tây Bc C Chi [5].
Theo quy hoch ca tuyến Metro s 2, sau khi Giai đon 3 hoàn
thành, tuyến s kéo dài t Th Thiêm đến Khu đô thị Tây Bc. Đon t
Bến xe An Sương đến Khu đô th Tây Bc s bao gồm 21 ga, đóng vai
trò trng tâm trong chiến lưc phát triển đô thị theo định hướng giao
thông (TOD) ca thành ph. Trong tương lai, tuyến Metro s 2 s tiếp
tc m rng t Th Thiêm để kết ni đến Sân bay quc tế Long Thành
[Hình 2].
JOMC 35
Tp chí Vt liu & Xây dng Tp 15 S 03 năm 2025
TP.HCM khong 30 km là đim giao ct quan trng ca nhiu tuyến
giao thông chiến lược: Theo hướng Bc - Nam là tuyến đưng Xuyên
Á, ni TP.HCM vi tnh Tây Ninh và ca khu Mc Bài sang Campuchia.
Theo hướng Đông -Tây là tnh l 8, kết ni tnh Long An và tnh Bình
Dương. Tính đến năm 2024, dự án đã b đình tr trong 25 năm.
(a)
(b)
(c)
Hình 1. Thông tin quy hoạch khu đô thị Tây Bc C Chi
(Ngun: S QHKT Tp.HCM).
Chú thích: a. V trí d án trong TPHCM; b. Ranh d án; c. Quy
hoch cơ cu s dng đất khu đô thị Tây Bc.
1.2. Kết ni các khu vc xa
Chính ph các quc gia xem vic kết ni các khu vc và cng
đồng vùng sâu, vùng xa là mt nhim v phát trin xã hi, bao gm các
mc tiêu phc v cho phát trin xã hi, kinh tế và chiến lưc [3]. Vi
cơ s h tng giao thông thun tin, các khu vc xa có th tiếp cn tt
hơn vi dch v y tế, giáo dc và cơ hi vic làm ti các khu vc trung
tâm hoặc đang phát triển. V mt kinh tế, kh năng kết ni d dàng s
thúc đẩy s phát trin ca các dch v du lch tri nghim và vic xây
dng các s sn xut vi chi phí thp n. V mt chiến c, h
tng kết ni thun tin góp phn to s cân bng, đm bo quyn tiếp
cn bình đng vi các chính sách dành cho cng đng, đng thi cung
cp s h tr cn thiết cho các khu vc xa khi cn thiết.
1.3. Các đô thị v tinh
Đô th v tinh đưc đnh nghĩa là mt cng đng có quy mô dân
s t 50.000 đến 300.000 người, nm trong phm vi 60 dm (khong
100 km) tính t một đô thị ln. Các đô thị v tinh đóng vai trò quan
trng trong tiến trình phát triển đô thị, bng cách cung cấp cho người
dân và doanh nghip la chn di di, t đó giảm bt tình trng quá ti
tại các trung tâm đô thị đông dân. Những khu đô thị nh ny đưc
xây dng gn các thành ph ln đưc quy hoch nhm h tr quá
trình m rng đô thị mt cách hiu qu, kim soát tình trạng đô th a
tràn lan, đng thời đưa ra các giải pháp cho nhng vn đ phát sinh do
đô thị hóa. Khái niệm đô thị v tinh được s dng ph biến trong quy
hoạch đô thị, giúp cân bng ngun lc và phân b dân cư. Mô hình đô
th v tinh đã đưc áp dng ti các quc gia phát trin t nhng năm
1950, tiêu biu như tại London (Vương quốc Anh), Copenhagen (Đan
Mch), và ti mt s quốc gia đang phát trin như n Đ vào đu thế
k 21 [4].
1.4. Quy hoch tuyến Metro ti TP.HCM
Theo quy hoch giao thông của TP.HCM đến năm 2050, sẽ 12
tuyến metro đưc xây dng vi tng chiu dài khong 200 km. Các
tuyến metro được thiết kế ta ra t ga trung tâm Bến Thành, trong đó
tuyến Metro s 2 (M2) là tuyến xuyên tâm, chy t C Chi, đi qua trung
tâm thành ph và kết thúc ti Cát Lái. Vi l trình đã quy hoạch, tuyến
M2 đóng vai trò then cht trong việc tác động làm thay đi v thế
ca d án Khu đô thị Tây Bc C Chi [5].
Theo quy hoch ca tuyến Metro s 2, sau khi Giai đon 3 hoàn
thành, tuyến s kéo dài t Th Thiêm đến Khu đô thị Tây Bc. Đon t
Bến xe An Sương đến Khu đô thị Tây Bc s bao gồm 21 ga, đóng vai
trò trng tâm trong chiến lưc phát triển đô thị theo định hướng giao
thông (TOD) ca thành ph. Trong tương lai, tuyến Metro s 2 s tiếp
tc m rng t Th Thiêm để kết ni đến Sân bay quc tế Long Thành
[Hình 2].
Hình 2. Quy hoch h thng metro ca TP H Chí Minh (Ngun: S GTVT Tp.HCM).
2. Nghiên cu
2.1. Kinh nghim ca Trung Quc trong phát trin khu vc xa
Trung Quốc đã thực hin chính sách ci cách và m ca trong
suốt hơn 40 năm qua, từ đó đạt được nhng ch s tăng trưởng quc
gia chưa từng có tin l, đc bit là trong lĩnh vc phát triển đô thị. T
l dân s đô thị đã tăng từ 19,4 % lên 56,1 %, vi mục tiêu đạt 1 t
ngưi sng ti khu vc đô th vào năm 2030. Từ năm 1990 đến 2005,
dân s đô th đã tăng gấp đôi, GDP bình quân đầu người tăng gấp
ba. Đến năm 2023, thu nhập bình quân ca người dân đô thị đạt 39.218
Nhân dân tệ, ng 75,8 ln so vi năm 1949. ng vi s phát trin
kinh tế và xã hi, Trung Quc cũng phải đối mt vi nhiu thách thc
như khói bụi ô nhim bao ph hu hết các thành ph ln, ô nhim
ngun nưc đô th, và thiếu ht nưc sch [6].
Trước nhng thách thc t hơn 30 thành ph có dân s trên 1
triu ngưi, chính ph Trung Quốc đã áp dụng nhiu gii pháp nhm
đảm bo s phát trin bn vng. Mt trong nhng giải pháp đó là quản
lý phát triển đô thị thông qua vic m rng các khu vực đô thị hin hu
và phát trin các vùng ngoi ô, được kết ni bng h thng giao thông
và h tầng đường b thun tin, giúp d dàng tiếp cận trung tâm đô thị.
Vic phát triển đô thị quy mô lớn đòi hỏi các đng lc phù hp, bao
gm: ngun tài chính, tài nguyên và chính sách. C th, vic cho thuê
đất s là ngun thu chính cho chính quyn địa phương Trung Quc.
V tài nguyên, cn cung cp qu đất đủ ln cho phát triển đô thị, bao
gồm đất , đt phc v sn xut công nghip, và bất động sản thương
mi. V chính sách, cần các chương trình tái đnh cư cho nhng khu
đô thị cũ có h tng li thi và mt đ dân cư cao, nhm di dời dân đến
c khu đô th mi. Do đó, phát triển không gian đô thị mi ti các khu
vc mới đóng vai trò then chốt trong quá trình đô th hóa nhanh và quy
mô ln ca Trung Quc, song hành vi s phát trin kinh tế ca quc
gia. Ngoài việc đóng góp vào kế hoch đô thị hóa nhanh và mnh, các
khu đô thị mi còn có tiềm năng đáp ng các cam kết toàn cu v phát
trin bn vng và thành ph xanh. Mt ví d tiêu biu là trưng hp
qun Jiading của Thượng Hi [Hình 3].
Jiading là mt trong nhng khu vc v tinh bao quanh trung tâm
Thưng Hi, vi bán kính chưa đến 60 km. Jiading được đánh giá cao
nh tim năng phát trin kinh tế thông qua các hot đng công nghip
và chui cung ng cho ngành công nghip. Jiading cùng vi các khu
vc lân cận Thượng Hải đã được quy hoch đ xây dng các đô thị
mi, nhm gim bt s chênh lch v h tng, kinh tế và xã hi gia
khu vc trung tâm và vùng ngoi ô.
Vic xóa b nhng chênh lch này s to ra s cân bng trong h
tng, giáo dc và y tế, t đó m ra không gian phát trin mi, gim áp
lc cho khu trung tâm và to điu kin trin khai các d án quy mô ln
mà khu trung tâm không th đáp ứng [7].
JOMC 36
Tp chí Vt liu & Xây dng Tp 15 S 03 năm 2025
Kế hoạch 5 năm lần th 10 ca Trung Quốc đã c định rng các
đô thị mi là công c chính đ thúc đẩy đô thị hóa cân bng và phân
b ngun lc phát trin tại Thưng Hi. Các hoạt động liên quan đã
đưc trin khai nhm thc hin kế hoch, bao gm công tác quy hoch
và xây dng, vi trng tâm là khôi phc và làm mi mt cách hài hòa
phn lõi lch s ca các đô th mi.
Hình 3. V trí ca Jiading (Ngun: Vin Quy hoạch Thượng Hi).
Màu Xám: Thuộc Thượng Hải; Màu Vàng: Đô thị thuộc vành đai 1 của
Thưng Hi; Màu Xanh: Đô thị thuộc vành đai 2 của Thưng Hi.
Trong quá trình này, khu vc lch s ca các đô th mới được
đầu tư nâng cp h tng tốt hơn, trong khi các khu phát triển m rng
đưc chú trng vi d án cnh quan và khong không gian m, to nên
các khu đô thị có h tng hoàn chnh, va phc v phát trin kinh tế,
vừa đáp ng tiêu chun sng xanh và bn vững cho người dân. Nh
đó, mc đ dch v ca Đô th mới Jiading đã đưc ci thiện đáng kể,
thu hút mt ng ln n cư đến sinh sng ti khu trung tâm của đô
th mi.
2.2. Kinh nghim phát trin đô th ca Nht Bn
Tokyo, Nht Bn là mt trung tâm đô th ln đã thu hút mnh m
các ngun lc, góp phn đưa quc gia này tr thành mt trong nhng
nn kinh tế hàng đu thế gii. S tp trung ngun nhân lc ti Tokyo đã
làm thay đi đáng k cu trúc không gian đô th ng như các ch s kinh
tế - xã hi. Tuy nhiên, đến đu nhng năm 1970, làn sóng dân cư đ v
Vùng đô th Tokyo m rng bt đu chm li do khu vc này đã đt đến
gii hn v giá tiêu dùng, chi phí nhà và chi phí sinh hot.
Cơ quan Quản lý Đất đai Quốc gia Nht Bn đãy dng mt kế
hoch phát trin dài hn mi vi tm nhìn 50m [8]. Kế hoch mi
này điu chnh li cấu trúc không gian đô thị theo hướng xuyên tâm
(radial) trước đây, thay thế bằng hình đa trung tâm (polycentric).
Theo đó, kế hoch đ xut b trí nơi làm việc gn nơi ca ngưi lao
động và cung cp đy đ c dch v thiết yếu, nhm hình thành các
khu đô thị độc lp xung quanh các qun ca Tokyo [Hình 4].
(a) Tình trng tp trung quá mc vào trung tâm Tokyo
(b) Khái nim v một khu đô thị kết hp
Hình 4. Tình trng và khái niệm tương lai của khu vực đô thị Tokyo
m rng (Kế hoch Ci cách Th đô).
Tài liu tham kho: Cơ quan Qun lý Đất đai Quốc gia.
H thống metro đóng vai trò then cht trong vic to dng khung
không gian và các mng i tun hoàn ngun lc kết nối các khu đô
th mi và hin hu. Kế hoạch này được hoàn thành vào năm 1985, và
khung pháp lý cn thiết đã được chun b t 1986-1988. Đến nay, sau
hơn 30 năm thực hin, h thng giao thông tc đ cao ca Nht Bản đã
m rng khu vực đô thị xung quanh trung tâm Tokyo theo đúng kế
hoạch đã đề ra [9].
2.3. Nghiên cu trường hp Khu đô thị Tây Bc C Chi
Khu đô thị Tây Bc C Chi nm cách trung tâm TP.HCM khong
30 km, tương đương với khong cách t Th trấn Jiading đến Thưng
Hi. D án này ta lc ti huyn C Chi, vi mt s ưu thế như diện
tích đất ln gn 44,5 nghìn ha và h thng mng i giao thông liên
vùng theo quy hoch giao thông, bao gồm Đường cao tc TP.HCM -
Mc Bài, Đưng cao tc TP.HCM - Bình Dương - Chơn Thành, và Vành
đai 3. So vi các nghiên cu tình hung t Trung Quc và Nht Bn,
C Chi cũng là một địa phương có nhng ngun lc đc bit cho phát
JOMC 37
Tp chí Vt liu & Xây dng Tp 15 S 03 năm 2025
Kế hoạch 5 năm lần th 10 ca Trung Quốc đã c định rng các
đô thị mi là công c chính đ thúc đẩy đô thị hóa cân bng và phân
b ngun lc phát trin tại Thưng Hi. Các hoạt động liên quan đã
đưc trin khai nhm thc hin kế hoch, bao gm công tác quy hoch
và xây dng, vi trng tâm là khôi phc và làm mi mt cách hài hòa
phn lõi lch s ca các đô th mi.
Hình 3. V trí ca Jiading (Ngun: Vin Quy hoạch Thượng Hi).
Màu Xám: Thuộc Thượng Hải; Màu Vàng: Đô thị thuộc vành đai 1 của
Thưng Hi; Màu Xanh: Đô thị thuộc vành đai 2 của Thưng Hi.
Trong quá trình này, khu vc lch s ca các đô th mới được
đầu tư nâng cp h tng tốt hơn, trong khi các khu phát triển m rng
đưc chú trng vi d án cnh quan và khong không gian m, to nên
các khu đô thị có h tng hoàn chnh, va phc v phát trin kinh tế,
vừa đáp ng tiêu chun sng xanh và bn vững cho người dân. Nh
đó, mc đ dch v ca Đô th mới Jiading đã đưc ci thiện đáng kể,
thu hút mt ng ln n cư đến sinh sng ti khu trung tâm của đô
th mi.
2.2. Kinh nghim phát trin đô th ca Nht Bn
Tokyo, Nht Bn là mt trung tâm đô th ln đã thu hút mnh m
các ngun lc, góp phn đưa quc gia này tr thành mt trong nhng
nn kinh tế hàng đu thế gii. S tp trung ngun nhân lc ti Tokyo đã
làm thay đi đáng k cu trúc không gian đô th cũng như các ch s kinh
tế - xã hi. Tuy nhiên, đến đu nhng năm 1970, làn sóng dân cư đ v
Vùng đô th Tokyo m rng bt đu chm li do khu vc này đã đt đến
gii hn v giá tiêu dùng, chi phí nhà và chi phí sinh hot.
Cơ quan Quản lý Đất đai Quốc gia Nht Bn đã xây dng mt kế
hoch phát trin dài hn mi vi tm nhìn 50 năm [8]. Kế hoch mi
này điu chnh li cấu trúc không gian đô thị theo ng xuyên tâm
(radial) trước đây, thay thế bằng hình đa trung tâm (polycentric).
Theo đó, kế hoch đ xut b trí nơi làm việc gn nơi ca ngưi lao
động và cung cp đy đ c dch v thiết yếu, nhm hình thành các
khu đô thị độc lp xung quanh các qun ca Tokyo [Hình 4].
(a) Tình trng tp trung quá mc vào trung tâm Tokyo
(b) Khái nim v một khu đô thị kết hp
Hình 4. Tình trng và khái niệm tương lai của khu vực đô thị Tokyo
m rng (Kế hoch Ci cách Th đô).
Tài liu tham kho: Cơ quan Qun lý Đất đai Quốc gia.
H thống metro đóng vai trò then cht trong vic to dng khung
không gian và các mng i tun hoàn ngun lc kết nối các khu đô
th mi và hin hu. Kế hoạch này được hoàn thành vào năm 1985, và
khung pháp lý cn thiết đã được chun b t 1986-1988. Đến nay, sau
hơn 30 năm thực hin, h thng giao thông tc đ cao ca Nht Bản đã
m rng khu vực đô thị xung quanh trung tâm Tokyo theo đúng kế
hoạch đã đề ra [9].
2.3. Nghiên cu trường hp Khu đô thị Tây Bc C Chi
Khu đô thị Tây Bc C Chi nm cách trung tâm TP.HCM khong
30 km, tương đương với khong cách t Th trấn Jiading đến Thưng
Hi. D án này ta lc ti huyn C Chi, vi mt s ưu thế như diện
tích đất ln gn 44,5 nghìn ha và h thng mng i giao thông liên
vùng theo quy hoch giao thông, bao gồm Đường cao tc TP.HCM -
Mc Bài, Đưng cao tc TP.HCM - Bình Dương - Chơn Thành, và Vành
đai 3. So vi các nghiên cu tình hung t Trung Quc và Nht Bn,
C Chi cũng là một địa phương có nhng ngun lc đc bit cho phát
trin đc lp, có s nh hưng t thành ph. Nhng ngun lc này bao
gồm đất đai màu mỡ cho nông nghip, ngun c, h tng k thut,
và nhiu khu công nghip. Đc bit, C Chi nơi di tích lch s Địa
đạo C Chi, mt di tích quc gia thu hút khách du lch quc tế. V trí
của khu đô thị nm dc theo Quc l 22, tuyến đưng chính duy nht
kết ni trung tâm thành ph vi các vùng ngoại ô, kéo dài đến Trng
Bàng, Tây Ninh và ca khu Mc Bài. Đây tuyến đưng t qua
châu Á, vi lưu lượng giao thông được S Giao thông Vn ti TP.HCM
báo cáo vào năm 2019 là gần 40.000 phương tiện (không tính xe máy)
mi ngày, gấp đôi công suất thiết kế. Năm 2025, Quốc l 22 được m
rng thêm 8,7 km qua các huyn Hóc Môn và Qun 12 đ gim thiu
tình trng tc nghn do quá ti phương tiện. D án khu đô thị Tây Bc
C Chi được Th ng Chính ph phê duyt vào năm 1999, phn ánh
tm nhìn ca thành ph v tim năng ca khu vc này trong phát trin
tng th ca thành ph, đc bit là vai trò ca khu vc này như mt
vành đai dân công nghiệp [10]. TP.HCM là một khu đô thị phát
trin nhanh chóng, và s biến đi ca thành ph to ra nhng bi cnh
mới đòi hỏi phi liên tc điu chnh quy hoạch đô thị để phù hp vi
những thay đổi so vi thời điểm quy hoch ban đu ca nhiu d án
trong thành ph, bao gm c d án Khu đô thị Tây Bc C Chi. Trong
suốt quá trình điều chnh quy hoạch đô thị, C Chi nói chung và d án
Khu đô thị y Bc C Chi đã trải qua nhiều giai đoạn đô thị hóa t
phát. Dân s đô thị ca C Chi tăng với tc đ trung bình 3,02 % mi
năm t năm 2009 đến 2019, tiếp tc dao đng chậm cho đến năm 2022
(29.953 người), vi s gim sút vào năm 2023 (27.988 ngưi) [11].
[4] S gim sút dân s đô th phn ánh tình trng thiếu ht nhà đô
th hoc rào cn giao thông làm gim sc hp dn ca khu vc.
Quy hoch tng th TP.HCM đã đưc điu chnh cho m 2025,
làm rõ v trí ca Khu đô th Tây Bc C Chi trong cu trúc tng th ca
thành ph, vi h thng giao thông đưc cp nht, bao gm Quc l 22,
Tuyến Metro s 2, Vành đai 3, Vành đai 4 kết ni trc tiếp khu đô th
đưng st liên tnh Trng Bàng - Tân Thi Hip, song song vi Đưng
cao tc TP.HCM - Mc Bài trong phm vi bán kính 5 km [Hình 5].
Hình 5a. V trí d án Khu đô th Tây Bc C Chi
trong mng lưi giao thông TP.HCM.
Hình 5b. Quy hoch s dng đt ca d án.
3. Đề xut
3.1. Đánh giá tiềm năng đô thị quc tế của Khu đô thị Tây Bc C Chi đ
điu chnh quy hoch và ti ưu hóa giá tr khu vc
Trong quy hoch mng ới metro đô thị TP.HCM, tuyến Metro
s 2 kết ni Sân bay Tân Sơn Nht, Cát Lái Th Thiêm. Đây là hành
lang vn chuyn hành khách trc tiếp t Sân bay quc tế Tân Sơn Nhất
hoc cng MSC Cn Gi đến C Chi, thông qua các ga nm trong ranh
giới Khu đô thị Tây Bc C Chi. T các quc gia thuc khu vc Đông
Nam Á lc đa, cao tc TP.HCM - Mc Bài đi qua Củ Chi, cho phép lung
hành khách di chuyn vào thành ph. Vi mt hành lang giao thông
hành khách chính, có kh năng kết ni tc đ cao theo trc Đông - Tây,
Khu đô thị Tây Bc C Chi đóng vai trò nút giao trong dòng chy du
lch quc tế, tạo điều kin thun li để khu vc này phát trin thành
một đô thị mang tm quc tế, bao gm nhà nơi làm vic phc v
các hoạt động dch v kinh tế như tài chính, bo him, ngân hàng
giáo dc.
D án Khu đô thị Tây Bc C Chi đã được quy hoạch trong hơn
25 năm. Dù đã có mt s điu chỉnh, nhưng quy hoch vn chưa thể
hin đưc đc trưng ca một đô thị quc tế, vi cách tiếp cn hin đi
v quy hoch không gian sng, sn xut kinh tế, môi trường và xã hi.
Cn thiết phi xây dng mt khung pháp lý ci m cho d án, to điu
kin lồng ghép các ý tưởng quy hoch vi các d án thành phn kh
thi, đưc trin khai bi các nhà phát trin bt đng sn quc tế có kinh
nghim, t đó tận dng tối đa v trí địa, điu kin t nhiên, lch s
xã hi ca khu vc. Đây yếu t quan trng đ thu hút cư dân
hình thành các dch v th cp, thúc đy quá trình đô thị hóa bn vng
ti khu vc phía Tây Bc thành ph.
Quy hoch tuyến Quc l 22 hin hu tr thành tuyến logistics
kết ni các đim trng yếu: ca khu Mc Bài - Tây Ninh, ca khu Hoa
- Bình Phước, cng Cát Lái - MSC Cn Gi, Sân bay quc tế Long
Thành. Trong đó, Khu đô thị Tây Bc C Chi s đóng vai trò khu phát
trin kinh tế logistics, vi các h tầng như trung tâm phân phi hàng
hóa, đm nhim vai trò trung tâm phân phi khu vc cho TP.HCM và
các vùng lân cn.