1
LỜI MỞ ĐẦU
Trong những năm gần đây, khi nền kinh tế nước ta ngày một phát
triển, vấn đề tìm hiểu thị trường và sản phẩm phù hợp với nhu cầu người
tiêu dùng đặt ra càng cấp thiết, đặc biệt đối với những Công ty sản xuất và
kinh doanh hàng tiêu dùng. Do nước ta đang trong quá trình hội nhập, mở
cửa nền kinh tế nên yếu tố cạnh tranh ngày càng trở nên gay gắt. Không
những các Công ty trong nước phải cạnh tranh với nhau để tồn tại mà các
Công ty còn phải cạnh tranh với tất cả các công ty ở nước ngoài trong đó
có những Công ty rất hùng mạnh về mặt tài chính, họ lại có kinh nghiệm
hàng chục thậm chí hàng trăm năm, cho nên về thế và lực họ mạnh hơn ta
rất nhiều. Để tồn tại trong cuộc cạnh tranh không cân sức này, chúng ta cần
phải nâng cao hiệu quả kinh doanh trong đó vấn đề tiêu thụ được sản phẩm
đầu ra là vô cùng quan trọng.
Mặt khác, các doanh nghiệp phải hoạt động trong một môi trường
đầy biến động, với các đối thủ cạnh tranh, với những tiến bộ khoa học kỹ
thuật luôn thay đổi một cách nhanh chóng, cùng với đó là sự giảm sút lòng
trung thành của khách hàng, sự ra đời của nhiều điều luật mới, những
chính sách quản lý thương mại của nhà nước. Do vậy các doanh nghiệp cần
phải giải quyết hàng loạt các vấn đề mang tính thời sự cấp bách.
Một trong những vấn đề tìm đầu ra cho sản phẩm đó là vấn đề phát
triển thị trường tiêu thụ. Trong lĩnh vực kinh doanh hàng tiêu dùng, nhất là
sản phẩm mang tính mùa vụ và nhu cầu luôn thay đổi như ngành giầy thì
vấn đề làm sao bán được hàng là vấn đề rất khó khăn. Nếu một công ty
kinh doanh giầy không biết đâu là thị trường bán của công ty, không biết
được xu hướng giầy của khách hàng trong từng mùa, từng khu vực, từng
năm thì công ty đó không thể sản xuất và làm ăn có lãi. Tiêu thụ sản phẩm
thực hiện mục đích của sản xuất và tiêu dùng. Nó là khâu lưu thông hàng
hoá, là cầu nối trung gian một bên là sản xuất, phân phối một bên là tiêu
dùng.Vì vậy, một công ty kinh doanh có hiệu quả, nhất thiết phải quan tâm
đến thị trường tiêu thụ của mình. Nhận thức được tầm quan trọng của vấn
đề trên tôi mạnh dạn chọn đề tài: Giải pháp phát triển thị trường tiêu thụ
sản phẩm tại công ty giầy Thượng Đình Hà Nội.
2
1. Mục đích nghiên cứu
Đề tài này nghiên cứu nhằm phân tích để thấy rõ thực trạng hoạt
động tiêu thụ sản phẩm đầu ra của Công ty giầy Thượng Đình trong những
năm qua.Từ những thành tựu mà Công ty đã đạt được và những khó khăn
còn tồn tại để đưa ra những gợi ý giải pháp cụ thể để phát triển thị trường
tiêu thụ sản phẩm của công ty và khắc phục những mặt còn hạn chế.
2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
Đề tài thực tập tốt nghiệp này tập trung nghiên cứu phân tích lí luận
và thực tế tình hình tiêu thụ giầy trên từng thị trường của công ty giầy
Thượng Đình. Do hạn chế về thời gian cũng như năng lực trình độ có hạn,
nên đề tài chỉ nghiên cứu phạm vi dưới góc độ tiếp cận của môn học quản
trị doanh nghiệp thương mại chuyên ngành trong thời gian từ năm 1998
đến nay.
3. Phương pháp nghiên cứu:
Trong quá trình nghiên cứu, sinh viên đã cố gắng vận dụng nguyên
lý cơ bản của tư duy đổi mới, phương pháp tiếp cận hệ thống logic nhằm
phân tích biện chứng mục tiêu nghiên cứu, và đặt nó vào trong môi trường
kinh doanh của công ty.
Với mục đích nghiên cứu, phương pháp và giới hạn nghiên cứu trên,
đề tài được chia làm ba chương:
Lời mở đầu.
Chương I : Lí luận chung về thị trường tiêu thụ sản phẩm của doanh
nghiệp trong cơ chế thị trường.
Chương II : Thực trạng thị trường tiêu thụ sản phẩm của công ty giầy
Thượng Đình
Chương III: Phương hướng và giải pháp chủ yếu nhằm phát triển thị
trường tiêu thụ của công ty.
Kết luận.
Tôi xin chân thành cảm ơn sự chỉ bảo và giúp đỡ tận tình của
Thầy giáo-Tiến Sĩ Nguyễn Thừa Lộc, Thạc sỹ Nguyễn Anh Tuấn để
tôi hoàn thành bản luận văn. Tôi cũng xin cảm ơn các cán bộ, nhân
viên trong Công ty giầy Thượng Đình: Phòng Hành chính tổ chức,
phòng Tiêu thụ đã tận tình giúp đỡ tôi trong thời gian thực tập tại
Công ty.
Do còn nhiều hạn chế và thời gian thâm nhập thực tế chưa nhiều
nên bài viết không tránh khỏi những sai sót nhất định, tôi rất mong
3
nhận được sự đóng góp ý kiến của thầy cô giáo và các bạn sinh viên.
Chương I
LÍ LUẬN CHUNG VỀ THỊ TRƯỜNG TIÊU THỤ CỦA
DOANH NGHIỆP TRONG CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG
1.1.Một số vấn đề về thị trường và thị trường tiêu thụ
1.1.1.Khái niệm và phân loại :
a) Các khái niệm:
* Khái niệm thị trường dưới góc độ của một nền kinh tế
Thị trường là một phạm trù kinh tế, được nghiên cứu nhiều trong các
học thuyết kinh tế. Thị trường gắn liền với nhu cầu trao đổi của con người,
ở đâu có sự trao đổi hàng hoá là ở đó hình thành nên thị trường. Theo quan
niệm cổ điển trước đây, thị trường được coi như một “cái chợ”, là nơi diễn
ra các quan hệ mua bán hàng hoá. Cùng với sự tiến bộ của loài người và sự
phát triển của khoa học kỹ thuật, quan niệm về thị trường theo nghĩa cổ
điển đã không còn phù hợp nữa. Các quan hệ mua bán không còn đơn giản
là “tiền trao, cháo múc” mà đa dạng, phong phú, phức tạp. Theo nghĩa hiện
đại: Thị trường là quá trình mà người mua, người bán tác động qua lại với
nhau để xác định giá cả và lượng hàng hoá mua bán, hay nói cách khác thị
trường là tổng thể các quan hệ về lưu thông hàng hoá, lưu thông tiền tệ,
các giao dịch mua bán và các dịch vụ. Theo quan điểm này thị trường
được nhận biết qua quan hệ mua bán, trao đổi nói chung chứ không phải
nhận ra bằng trực quan và nó đã được mở rộng về không gian, thời gian và
dung lượng hàng hoá.
Theo nhà Kinh tế học Samuelson: “Thị trường là một quá trình
trong đó người mua và người bán cùng một thứ hàng hoá tác động qua lại
với nhau để xác định giá cả và số lượng hàng hoá.
Theo Davidbegg: “Thị trường là sự biểu hiện thu gọn của quá trình
thông qua các quyết định của các gia đình về tiêu dùng mặt hàng nào, các
quyết định của công ty về sản xuất cái gì, sản xuất như thế nào và cho ai,
đều dung hoà bằng sự điều chỉnh giá cả.
Như vậy, quan niệm về thị trường ngày nay đã nêu một cách đầy đủ
và chính xác hơn, làm rõ được bản chất thị trường. Thị trường không chỉ
4
bao gồm các mối quan hệ mà còn bao gồm các tiền đề cho các mối quan hệ
và hành vi mua bán.
* Khái niệm thị trường dưới góc độ doanh nghiệp.
Xét trong phạm vi của doanh nghiệp cụ thể thì việc phân tích thị
trường như trên là cần thiết song vẫn chưa đủ để doanh nghiệp có thể tổ
chức tốt quá trình kinh doanh của mình. Nếu chỉ dừng lại ở việc mô tả thị
trường trên giác độ phân tích của nhà kinh tế, doanh nghiệp khó có khả
năng mô tả chính xác và cụ thể đối tượng tác động và các yếu tố chi tiết có
liên quan. Đặc biệt, khó hoặc thậm chí không thể đưa ra được các công cụ
điều khiển kinh doanh có hiệu quả.
Ở góc độ doanh nghiệp, thị trường được mô tả: ”Là một hay nhiều
nhóm khách hàng với các nhu cầu tương tự nhauvà những người bán cụ
thể nào đó mà doanh nghiệp với tiềm năng của mình có thể mua hàng hoá
dịch vụ để thoả mãn nhu cầu của khách hàng.”
Như vậy theo quan niệm này, thị trường của doanh nghiệp trước hết
là những khách hàng có tiềm năng tiêu thụ, có nhu cầu cụ thể về hàng hoá,
dịch vụ trong một thời gian nhất định và chưa được thoả mãn.
Thứ hai, yếu tố quan trọng làm đối trọng với cầu trên thị trường là
cung về hàng hoá, dịch vụ do các cá nhân, doanh nghiệp trong nền kinh tế
quốc dân tạo nên, chính sự tác động qua lại với nhau giữa cung và cầu về
hàng hoá tạo nên quy luật cung cầu chi phối hoạt động sản xuất kinh doanh
trên thị trường.
Thứ ba, thành phần không thể thiếu được tham gia trên thị trường
của doanh nghiệp là các hàng hoá, sản phẩm cụ thể, đối tượng để mua bán
trao đổi.
Một khi trên thị trường có nhiều người mua, nhiều người bán và
nhiều hàng hoá tương tự nhau về chất lượng, giá cả tất yếu nảy sinh sự cạnh
tranh. Đó là sự cạnh tranh về chất lượng sản phẩm, về phương thức giao
dịch mua bán hàng hoá, thanh toán, cạnh tranh giữa người mua với người
mua; cạnh tranh giữa người bán với người mua; cạnh tranh giữa người bán
với người bán và giữa những người mua với nhau. Cạnh tranh là bộ máy
điều chỉnh trật tự thị trường, là yếu tố quan trọng kích thích tính tích cực,
5
tính đa dạng và nâng cao chất lượng hàng hoá cho phù hợp với nhu cầu thị
trường.
b) Phân loại và phân đoạn thị trường:
Có thể có nhiều cách thức và góc độ khác nhau được sử dụng để
phân loại và phân đoạn thị trường của doanh nghiệp. Sự khác nhau khi sử
dụng các tiêu thức này thường được xuất phát từ mục tiêu nghiên cứu và
nhiệm vụ cần giải quyết.
Phân loại thị trường: Có thể phân loại thị trường theo các tiêu thức
sau:
+ Căn cứ vào mục đích hoạt động của doanh nghiệp gồm: Thị trường
đầu vào và thị trường đầu ra
- Thị trường đầu vào: Là thị trường liên quan đến khả năng và các
yếu tố ảnh hưởng đến nguồn cung cấp các yếu tố kinh doanh của doanh
nghiệp. Thị trường đầu vào bao gồm: thị trường vốn, thị trường lao động,
thị trường hàng hoá dịch vụ. Thông qua việc mô tả thị trường đầu vào của
doanh nghiệp, doanh nghiệp sẽ nắm rõ được tính chất đặc trưng của thị
trường như cung (tức là quy mô, khả năng đáp ứng), cạnh tranh (mức độ
khốc liệt), giá cả (cao, thấp, và biến động giá) để từ đó có thể đưa ra các
quyết định kinh doanh đúng đắn.
- Thị trường đầu ra (thị trường tiêu thụ): Là thị trường liên quan trực
tiếp đến vấn đề tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp. Bất cứ một yếu tố nào
dù rất nhỏ của thị trường này đều có thể ảnh hưởng ở những mức độ khác
nhau đến khả năng thành công hay thất bại trong tiêu thụ. Đặc biệt là tính
chất của thị trường tiêu thụ là cơ sở để doanh nghiệp hoạch định và tổ chức
thực hiện các chiến lược, sách lược, công cụ điều khiển tiêu thụ.
+ Theo đối tượng sản phẩm mua bán trên thị trường :
- Thị trường hàng hoá: gồm hàng tư liệu sản xuất và tư liệu tiêu dùng
- Thị trường sức lao động
- Thị trường vốn (thị trường chứng khoán, thị trường bất động sản,
thị trường thuê mua tài chính)
- Thị trường tiền tệ
- Thị trường dịch vụ