Một sốgiải pháp nhằm thúc đẩy xuất khẩu
của Tổng công ty thuỷtinh và gốm xây
dựng
Nội dung đề tài gồm 3 chơng:
Chơng I:Cơsơlý luận chung vềhoạtđộng xuất khẩu.
Chơng II: Thực trạng kinh doanh xuất khẩu của Tổng công ty thuỷtinh và gốm
xây dựng.
Chơng III: Phơng hớng và giải pháp đẩy mạnh hoạtđộng xuất khẩu của Tổng
công ty thuỷtinh và gốm xây dựng
Sau đây là nội dung cụthểcủa từng chơng
CHƠNG I
CƠSỞLÝ LUẬN CHUNG VỀHOẠTĐỘNG XUẤT KHẨU
I. HOẠTĐỘNG XUẤT KHẨU VÀ TRÒ CỦA NÓ TRONG NỀN KINH TẾ
QUỐC DÂN
1. Khái niệm
1.1. Xuất khẩu
Xuất khẩu là hoạtđộng trao đổi hàng hoá và dịch vụcủa một quốc gia với phần còn
lại của thếgiới dới hình thức mua bán thông qua quan hệthịtrờng nhằm mụcđích khai
thác lợi thếcủa quốc gia trong phân công lao động quốc tế.
Hoạtđộng xuất khẩu là hình thức cơbản của hoạtđộng ngoại thơng, đã xuất hiện từ
rất lâu đời và ngày càng phát triển. Tuy hình thứcđầu tiên chỉlà hàng đổi hàng, song ngày
nay hình thức xuất khẩuđã đợc thểhiện dới nhiều hình thức khác nhau.
Hoạtđộng xuất khẩu diễn ra trên mọi lĩnh vực, trong mọiđiều kiện kinh tế, từxuất
khẩu hàng hoá tiêu dùng cho đến t liệu sản xuất, máy móc thiết bị, công nghệkỹthuật cao.
Tất cảcác hoạtđộng trao đổiđó đều nhằmđem lại lợi ích cho quốc gia.
Hoạtđộng xuất khẩu diễn ra trên mọi phạm vi rộng cảvềkhông gian lẫn thời gian.
Nó có thểchỉdiễn ra trong thời gian ngắn và cũng có thểdiễn ra trong kéo dài hàng năm.
Đồng thời nó có thể đợc tiến hành trên phạm vi toàn lãnh thổmột quốc gia hay nhiều quốc
gia khác nhau.
1.2. Thúc đẩy xuất khẩu
Là các biện pháp nhằmđẩy mạnh các hoạtđộng bán hàng hoá và dịch vụcho các
quốc gia khác trên thếgiới và thu ngoại tệhoặc trao đổi ngang giá.
Ngày nay các quốc gia trên thếgiới dù là nớc siêu cờng hay nớcđang phát triển nh
Việt Nam thì việc thúc đẩy xuất khẩu vẫn là việc làm cần thiết. Bởi một lý do hết sứcđơn
giản là thúc đẩy xuất khẩuđiđôi với tăng tổng sản phẩm kinh tếquốc dân , tăng tiềm lực
kinh tế, quân sự...
Bởi vì thếhoạtđộng xuất khẩu nói chung và hoạtđộng thúc đẩy xuất khẩu nói riêng
là một việc làm hết sức có ý nghĩa trớc mắt và lâu dài.
1.3. Mục tiêu của hoạtđộng thúc đẩy xuất khẩu
Hoạtđộng xuất khẩuđem lại nhiều bớc tiến quan trọng trong việc phát triển nền kinh
tếcủa một quốc gia. Hoạtđông thúc đẩy xuất khẩu vì thếrất quan trọng.Và mục tiêu của
xuất khẩu là:
ỉQua công tác xuất khẩu hàng hoá đã đem lại nguồn thu ngoại tệlớn và quan trọng cho
đất nớcđặc biệt có ý nghĩa quan trọng cho một quốc gia đang phát triển nh nớc ta. Thúc
đẩy xuất khẩu góp phầnđáng kểvào việc làm cân bằng cán cân ngoại thơng và cán cân
thanh toán, tăng mức dựtrữhốiđoái, tăng cờng khảnăng nhập khẩu máy móc thiết bị,
hiệnđại hoá hàng công nghiệp xuất khẩu trên thếgiới.
ỉThúc đẩy xuất khẩu cho chúng ta phát huy đợc lợi thếso sánh của mình, sửdụng có
hiệu quảnguồn tài nguyên phong phú có sẵn và nguồn lao động, đem lại lợi nhuận cao.
Việc sửdụng hợp lý các nguồn tài nguyên khi đa chúng vào phân công lao động xã hội
cho phép giảm bớt lãng phí do xuất khẩu nguyên liệu thô và bán sản phẩm.
ỉCùng với việc thúc đẩy xuất khẩu thì tất yếu dẫnđến nền kinh tếphát triển mạnh
tronh lĩnh vục chếtạo và sản xuất hàng xuất khẩu. Điều này dẫnđến việc thu hút đợc lực
lợng lao động tham gia vào hoạtđộng sản xuất và giảm nhẹcho xã hội. Mặt khác, do yêu
cầu khắt khe của việc làm hàng xuất khẩuđể đápứng yêu cầuđòi hỏi của thịtrờng quốc tế,
chất lợng mẫu mã chủng loại hình thức của hàng hoá, do vậy mà tay nghềngời lao động
không ngừng đợc nâng cao tạo ra mộtđội ngũlành nghềcho đất nớc và sựchuyển biến về
chất cho từng công dân.
ỉXuất khẩu hàng hoá là phải xuấtđi từcác sản phẩm phù hợp với yêu cầu của thịtrờng
quốc tế. Chính vì vậy, buộc các doanh nghiệp tham gia vào làm hàng xuất khẩu phải có
tính chủ động trong kinh doanh, liên kết tìm bạn hàng, tạođợc nguồn vốnđầu t từnớc
ngoài vào để đầu t trang thiết bịhiệnđạiđể xuất khẩuđợc hàng hoá.
ỉThúc đẩy xuất khẩu tạo ra vai trò quyếtđịnh trong việc tăng cờng hợp tác phân công
và chuyên môn hoá quốc tế,đa nền kinh tếcủa mình hoà nhập vào nền kinh tếthếgiơí.
2. Vai trò của hoạtđộng xuất khẩu
2.1. Đối với nền kinh tếthếgiới
Xuất khẩu là một nội dung chính của hoạtđộng ngoại thơng và là hoạtđộng đầu tiên trong
hoạtđộng thơng mại quốc tế, xuất khẩu có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình phát triển
kinh tếcủa một quốc gia cũng nh toàn thếgiới.
Do những lý do khác nhau nên mỗi quốc gia đều có thếmạnh vềlĩnh vực này nhng
lại yếuởlĩnh vực khác. Để có thểkhai thác đợc lợi thế, giảm bất lợi, tạo ra sựcân bằng
trong quá trình sản xuất và tiêu dùng, các quốc gia phát triển phải tiến hành trao đổi với
nhau, mua những sản phẩm mà mình sản xuất khó khăn, bán những sản phẩm mà việc sản
xuất nó là có lợi thế. Tuy nhiên hoạtđông xuất khẩu nhất thiết phảiđợc diễn ra giữa
những nớc có lợi thếvềlĩnh vực này hay lĩnh vực khác. Một quốc gia thua thiệt vềtất cả
các lĩnh vực tài nguyên thiên nhiên, nhân công tiềm năng kinh tế... thông qua hoạtđộng
xuất khẩu cũng có điều kiện phát triển kinh tếnộiđịa.
Nói một cách khác, một quốc gia dù trong tình huống bất lợi vẫn tìm ra điểm có lợi
để khai thác. Bằng việc khai thác các lợi thếnày, các quốc gia tập trung vào sản xuất khẩu
các mặt hàng có lợi thếtơng đối và nhập khẩu các mặt hàng không có lợi thếtơng đối. Sự
chuyên môn hoá trong sản xuất này đã làm cho mỗi quốc gia khai thác đợc lợi thếtơng đối
cuảmình một cách tốt nhấtđể tiết kiệm nguồn nhân lực nh vốn, lao động, tài nguyên thiên
nhiên... trong quá trình sản xuất hàng hoá. Và vì vậy trên quy mô toàn thếgiới thì tổng sản
phẩm cũng sẽ đợc gia tăng
2.2. Đối với nền kinh tếmỗi quốc gia
Xuất khẩu có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sựphát triển kinh tếcủa mỗi quốc
gia cũng nh toàn thếgiới. Xuất khẩu là một trong những nhân tốcơbảnđể thúc đẩy tăng
trởng và phát triển kinh tếquốc gia:
*Xuất khẩu tạo nguồn vốn chủyếu cho nhập khẩu, phục vụcông nghiệp hoá hiện
đại hoá đất nớc
Trong thơng mại quốc tếxuất khẩu không chỉ để thu ngoại tệvềmà còn là với mục
đích bảođảm cho nhu cầu nhập khẩu hàng hoá dịch vụkhác nhằm thoảmãn nhu cầu tiêu
dùng, tăng trởng nền kinh tếvà tiến tới xuất siêu, tích luỹngoại tệ.
Xuất khẩu với nhập khẩu trong thơng mại quốc tếvừa là tiềnđề của nhau, xuất khẩu
để nhập khẩu và nhập khẩuđể phát triển xuất khẩu. Đặc biệtởcác nớc kém phát triển ,
một trong những vật cản chính đối với sựphát triển kinh tếlà thiếu tiềm lực vềvốn. Vì
vậy nguồn huy động cho nớc ngoài đợc coi là nguồn chủyếu cho quá trình phát triển.
Nhng mọi cơhộiđầu t hoặc vay nợnớc ngoài chỉtăng lên khi các chủ đầu t hoặc ngời cho
vay thấyđợc khảnăng xuất khẩu của quốc gia đó. Vì đây là nguồn bảođảm chính cho nớc
đó có thểtrảnợ đợc.
Thực tiễn cho thấy, mỗi một nớcđặc biệt là các quốc gia đang phát triển có thểsử
dụng các nguồn vốn huy động chính nh:
-Đầu t nớc ngoài
-Vay nợviện trợ
-Thu từnguồn xuất khẩu
Tầm quan trọng của nguồn vốnđầu t nớc ngoài thì không ai có thểphủnhậnđuợc,
song việc huy động nguồn vốn này không phải là mộtđiều dễdàng. Sửdụng nguồn vốn
này thì các nớcđi vay phải chịu mất một sốthiệt thòi nhấtđịnh và dù bằng cách này hay
cách khác thì cũng phải hoàn lại vốn cho nớc ngoài. Điều này vô cùng khó khăn bởiđang
thiếu vốn lại càng thiếu vốn hơn
*Hoạtđộng xuất khẩu phát huy đợc các lợi thếcủađất nớc
Để xuất khẩuđợc các doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu phải lựa chọn các mặt hàng
có tổng chi phí nhỏhơn giá trịtrung bình trên thịtrờng thếgiới. Họsẽphải dựa vào
những ngành hàng , những mặt hàng có lợi thếcủađất nớc cảvềtơng đối và tuyệtđối.
Hoạtđộng xuất khẩu thúc đẩy khai thác có hiệu quảhơn vì khi xuất khẩu các doanh
nghiệp xuất khẩu sẽcó ngoại tệ để nhập máy móc, thiết bịtiên tiếnđa năng xuất lao động
lên cao.
*Hoạtđộng xuất khẩu góp phần làm chuyển dịch cơcấu sản xuấtđịnh hớng sản
xuất, thúc đẩy tăng trởng kinh tế
Dới tác động của xuất khẩu, cơcấu sản xuất và tiêu dùng của thếgiớiđã đang và sẽ
thay đổi mạnh mẽ. Có hai cách nhìn nhận vềtác động của xuất khẩu với sản xuất và sự
dịch chuyển cơcấu kinh tế
v Coi thịtrờng là mục tiêu để tổchức sản xuất và xuất khẩu, quan điểm này tác động tích
cựcđến chuyển dịch cơcấu kinh tế, thúc đẩy sản xuất phát triển.
Cụthểlà
- Xuất khẩu tạođiều kiện cho các ngành cùng có cơhội phát triển
- Xuất khẩu tạođiều kiện mởrộng thịtrờng sản phẩm, góp phầnổnđịnh sản xuất, tạo
ra lợi thếnhờquy mô.
- Xuất khẩu tạođiều kiện mởrộng khảnăng cung cấp các yếu tố đầu vào cho sản
xuất mởrộng khảnăng tiêu dùng của một quốc gia.
- Xuất khẩu là một phơng diện quan trọng để tạo vốn và thu hút công nghệtừcác nớc
phát triển nhằm hiệnđại hoá nền kinh tếnộiđịa, tạo năng lực cho sản xuất mới.
- Xuất khẩu còn có vai trò thúc đẩy chuyên môn hoá, tăng cờng hiệu quảsản xuất của
từng quốc gia. Khoa học công nghệngày càng phát triển thì phân công lao động ngày càng
sâu sắc. Ngày nay, nhiều sản phẩm mà việc chếtạo từng bộphậnđợc thực hiệnởcác quốc
gia khác nhau. Để hoàn thiệnđợc những sản phẩm này, ngời ta phải tiến hành xuất khẩu
linh kiện từnớc này sang nớc khác để lắp ráp sản phẩm hoàn chỉnh. Nh vậy, mỗi nớc họ
có thểtập trung vào sản xuất một vài sản phẩm mà họcó lợi thế, sau đó tiến hành trao đổi
lấy hàng hoá mà mình cần.
v Cách nhìn nhận khác cho rằng: chỉxuất khẩu những hàng hoá thừa trong tiêu dùng
nộiđịa, khi nền kinh tếcòn lạc hậu và chậm phát triển sản xuất vềcơbản cha đủ tiêu dùng.
Nên chỉchủ động chờsựthừa ra của sản xuất thì xuất khẩu chỉbó hẹp trong một phạm vi
hẹp và tăng trởng chậm, do đó các ngành sản xuất không có cơhội phát triển.